Сунани Термизий — 2496-ҳадис

Қиёмат куни, риқақ ва вараъ китоби · Мусъаб ибн Умайр ҳақида ҳадис

2496-ҳадисСунани Термизий · Қиёмат куни, риқақ ва вараъ китоби

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ أَسْبَاطِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ، عَنْ سَعْدٍ، مَوْلَى طَلْحَةَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُحَدِّثُ حَدِيثًا لَوْ لَمْ أَسْمَعْهُ إِلاَّ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ حَتَّى عَدَّ سَبْعَ مَرَّاتٍ وَلَكِنِّي سَمِعْتُهُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ كَانَ الْكِفْلُ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ لاَ يَتَوَرَّعُ مِنْ ذَنْبٍ عَمِلَهُ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَأَعْطَاهَا سِتِّينَ دِينَارًا عَلَى أَنْ يَطَأَهَا فَلَمَّا قَعَدَ مِنْهَا مَقْعَدَ الرَّجُلِ مِنِ امْرَأَتِهِ أُرْعِدَتْ وَبَكَتْ فَقَالَ مَا يُبْكِيكِ أَأَكْرَهْتُكِ قَالَتْ لاَ وَلَكِنَّهُ عَمَلٌ مَا عَمِلْتُهُ قَطُّ وَمَا حَمَلَنِي عَلَيْهِ إِلاَّ الْحَاجَةُ فَقَالَ تَفْعَلِينَ أَنْتِ هَذَا وَمَا فَعَلْتِهِ اذْهَبِي فَهِيَ لَكِ ‏.‏ وَقَالَ لاَ وَاللَّهِ لاَ أَعْصِي اللَّهَ بَعْدَهَا أَبَدًا ‏.‏ فَمَاتَ مِنْ لَيْلَتِهِ فَأَصْبَحَ مَكْتُوبًا عَلَى بَابِهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لِلْكِفْلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ قَدْ رَوَاهُ شَيْبَانُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الأَعْمَشِ نَحْوَ هَذَا وَرَفَعُوهُ وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ فَلَمْ يَرْفَعْهُ ‏.‏ وَرَوَى أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الأَعْمَشِ فَأَخْطَأَ فِيهِ وَقَالَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَهُوَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيُّ هُوَ كُوفِيٌّ وَكَانَتْ جَدَّتُهُ سُرِّيَّةً لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَرَوَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ وَالْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ كِبَارِ أَهْلِ الْعِلْمِ ‏.‏

Бизга Убайд ибн Асбот ибн Муҳаммад ал-Қураший ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга ал-Аъмаш ривоят қилди, Абдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ар-Розийдан, у Талҳанинг мавлоси Саъддан, у ибн Умардан (ривоят қилдики), у деди: Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни бир ҳадис айтаётганларини эшитдим, агар уни бир ёки икки марта — ҳатто етти мартагача санаб — эшитган бўлсам ҳам (этарли эди), лекин мен уни бундан ҳам кўпроқ эшитдим. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Бани Исроилдан ал-Кифл (деган киши) бўлиб, у қилган гуноҳидан ўзини тиймас эди. Бир аёл унинг олдига келди, у (аёлга) ўзи билан ётиши учун олтмиш динор берди. Эркак хотини билан ўтирадиган ҳолатда у билан ўтирганда, (аёл) титраб кетди ва йиғлади. (Ал-Кифл): «Нега йиғлаяпсан, сени мажбур қилдимми?» деди. (Аёл): «Йўқ, лекин бу — мен ҳеч қачон қилмаган ишдир, мени бунга фақат эҳтиёж мажбур қилди,» деди. (Ал-Кифл): «Сен буни қиляпсан, ҳолбуки уни (аввал) қилмаган эдинг (қила олмаган эдинг)! Кет, у (пул) сеники,» деди. Ва деди: «Йўқ, Аллаҳга қасамки, бундан кейин Аллаҳга ҳеч қачон абадий осий бўлмайман.» Сўнг у ўша кечаси вафот этди. Тонгда унинг эшигига: «Албатта, Аллаҳ ал-Кифлни мағфират қилди,» деб ёзилган бўлди,» дедилар. Абу Исо деди: бу ҳадис ҳасандир. Уни Шайбон ва бошқа бир нечта (рови) ал-Аъмашдан шунга ўхшаш ривоят қилиб, марфуъ қилдилар. Баъзилар эса ал-Аъмашдан ривоят қилиб, марфуъ қилмадилар. Абу Бакр ибн Айёш бу ҳадисни ал-Аъмашдан ривоят қилиб, унда хато қилди ва: «Абдуллаҳ ибн Абдуллаҳдан, у Саид ибн Жубайрдан, у ибн Умардан,» деди, бу эса маҳфуз (сақланган, саҳиҳ) эмас. Абдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ар-Розий эса куфалик бўлиб, унинг бувиси Али ибн Абу Толибнинг чўриси (канизи) эди. Абдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ар-Розийдан Убайда ад-Даббий, ал-Ҳажжож ибн Артот ва илм аҳлининг катталаридан бир нечтаси ривоят қилдилар.