حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ وَاصِلِ بْنِ عَبْدِ الأَعْلَى الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ الأَسَدِيُّ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ دَلْهَمٍ، عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَةً رَجُلٌ أَمَّ قَوْمًا وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ وَامْرَأَةٌ بَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَلَيْهَا سَاخِطٌ وَرَجُلٌ سَمِعَ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ ثُمَّ لَمْ يُجِبْ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَطَلْحَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي أُمَامَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ لاَ يَصِحُّ لأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلٌ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَمُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ تَكَلَّمَ فِيهِ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَضَعَّفَهُ وَلَيْسَ بِالْحَافِظِ . وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يَؤُمَّ الرَّجُلُ قَوْمًا وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ فَإِذَا كَانَ الإِمَامُ غَيْرَ ظَالِمٍ فَإِنَّمَا الإِثْمُ عَلَى مَنْ كَرِهَهُ . وَقَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ فِي هَذَا إِذَا كَرِهَ وَاحِدٌ أَوِ اثْنَانِ أَوْ ثَلاَثَةٌ فَلاَ بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِمْ حَتَّى يَكْرَهَهُ أَكْثَرُ الْقَوْمِ .
Бизга Абдул-Аъло ибн Восил ибн Абдул-Аъло ал-Куфий ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн ал-Қосим ал-Асадий ривоят қилди, ал-Фадл ибн Далҳамдан, у ал-Ҳасандан (ривоят қилди), у деди: Анас ибн Моликни эшитдим, у шундай дерди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уч (кишини) лаънатладилар: бир қавмга, улар ёқтирмаслиги ҳолида имом бўлган кишини, эри ўзидан ғазабли ҳолда тунни ўтказган аёлни ва «ҳайя алал-фалаҳ (нажотга шошилинглар)»ни эшитиб, сўнг (таклифга) жавоб бермаган кишини. У (Термизий) деди: бу бобда Ибн Аббос, Талҳа, Абдуллаҳ ибн Амр ва Абу Умомадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Анас ҳадиси саҳиҳ эмас, чунки бу ҳадис ал-Ҳасандан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан мурсал (саҳобаси тушиб қолган) ҳолда ривоят қилинган. Абу Исо деди: Муҳаммад ибн ал-Қосим ҳақида Аҳмад ибн Ҳанбал гапирган ва уни заиф санаган; у ҳофиз эмас. Илм аҳлидан бир гуруҳ киши бир қавмга, улар ёқтирмаслиги ҳолида имом бўлишини макруҳ санаганлар; аммо имом золим бўлмаса, гуноҳ фақат уни ёқтирмаганнинг бўйнидадир. Аҳмад ва Ишоқ бу борада: бир, икки ёки уч киши ёқтирмаса, уларга намоз ўқиб беришида зарар йўқ — то қавмнинг аксарияти ёқтирмагунча, дедилар.