حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي ثَوْرٍ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ الْهِلاَلَ . قَالَ " أَتَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَتَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " يَا بِلاَلُ أَذِّنْ فِي النَّاسِ أَنْ يَصُومُوا غَدًا " . حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْجُعْفِيُّ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ سِمَاكٍ، نَحْوَهُ بِهَذَا الإِسْنَادِ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ فِيهِ اخْتِلاَفٌ . وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، وَغَيْرُهُ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً وَأَكْثَرُ أَصْحَابِ سِمَاكٍ رَوَوْا عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا تُقْبَلُ شَهَادَةُ رَجُلٍ وَاحِدٍ فِي الصِّيَامِ . وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ . قَالَ إِسْحَاقُ لاَ يُصَامُ إِلاَّ بِشَهَادَةِ رَجُلَيْنِ . وَلَمْ يَخْتَلِفْ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الإِفْطَارِ أَنَّهُ لاَ يُقْبَلُ فِيهِ إِلاَّ شَهَادَةُ رَجُلَيْنِ .
Бизга Муҳаммад ибн Исмоил ривоят қилди, у деди: бизга Муҳаммад ибн ас-Саббоҳ ривоят қилди, у деди: бизга ал-Валид ибн Абу Савр, Симокдан, у Икримадан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: бир бадавий араб Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурига келиб: «Мен ҳилолни кўрдим,» деди. У: «Аллаҳдан ўзга илоҳ йўқлигига гувоҳлик берасанми? Муҳаммад Аллаҳнинг расули эканига гувоҳлик берасанми?» дедилар. У: «Ҳа,» деди. У: «Эй Билол, одамлар орасида эртага рўза тутишларини эълон қил,» дедилар. Бизга Абу Курайб ривоят қилди, у деди: бизга Ҳусайн ал-Жуъфий, Зоидадан, у Симокдан шу иснод билан шунга ўхшаш (ривоят қилди). Абу Исо (Термизий) деди: Ибн Аббоснинг ҳадисида ихтилоф бор. Суфён ас-Саврий ва бошқалар, Симокдан, у Икримадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан мурсал (тарзда) ривоят қилдилар. Симокнинг шерикларидан кўпчилиги Симокдан, у Икримадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан мурсал (тарзда) ривоят қилганлар. Кўпчилик илм аҳли ҳузурида бу ҳадисга амал қилинади: улар рўзада бир кишининг гувоҳлиги қабул қилинади, дейишган. Ибн ал-Муборак, Шофеи, Аҳмад ва Куфа аҳли шуни айтадилар. Ишоқ деди: фақат икки кишининг гувоҳлиги билан рўза тутилади. Илм аҳли ифтор (Рамазонни тугатиш)да унда фақат икки кишининг гувоҳлиги қабул қилинишида ихтилоф қилмаганлар.