حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُجَاوِرُ فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ وَيَقُولُ " تَحَرَّوْا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ " . وَفِي الْبَابِ عَنْ عُمَرَ وَأُبَىٍّ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَابْنِ عُمَرَ وَالْفَلَتَانِ بْنِ عَاصِمٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُنَيْسٍ وَأَبِي بَكْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلاَلٍ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَوْلُهَا يُجَاوِرُ يَعْنِي يَعْتَكِفُ . وَأَكْثَرُ الرِّوَايَاتِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ فِي كُلِّ وِتْرٍ " . وَرُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ أَنَّهَا لَيْلَةُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ وَلَيْلَةُ ثَلاَثٍ وَعِشْرِينَ وَخَمْسٍ وَعِشْرِينَ وَسَبْعٍ وَعِشْرِينَ وَتِسْعٍ وَعِشْرِينَ وَآخِرُ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ الشَّافِعِيُّ كَأَنَّ هَذَا عِنْدِي وَاللَّهُ أَعْلَمُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُجِيبُ عَلَى نَحْوِ مَا يُسْأَلُ عَنْهُ يُقَالُ لَهُ نَلْتَمِسُهَا فِي لَيْلَةِ كَذَا فَيَقُولُ الْتَمِسُوهَا فِي لَيْلَةِ كَذَا . قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَقْوَى الرِّوَايَاتِ عِنْدِي فِيهَا لَيْلَةُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ أَنَّهُ كَانَ يَحْلِفُ أَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ . وَيَقُولُ أَخْبَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِعَلاَمَتِهَا فَعَدَدْنَا وَحَفِظْنَا . وَرُوِيَ عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ أَنَّهُ قَالَ لَيْلَةُ الْقَدْرِ تَنْتَقِلُ فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ . حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ بِهَذَا .
Бизга Ҳорун ибн Ишоқ ал-Ҳамдоний ривоят қилди, бизга Абда ибн Сулаймон ривоят қилди, у Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан, у Оишадан (ривоят қилдики), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Рамазоннинг охирги ўн кунлигида (масжидда) муқим бўлардилар ва: «Қадр кечасини Рамазоннинг охирги ўн кунлигида изланглар,» дердилар.» Бу бобда Умар, Убай, Жобир ибн Самура, Жобир ибн Абдуллаҳ, ибн Умар, ал-Фалатан ибн Осим, Анас, Абу Саид, Абдуллаҳ ибн Унайс, Абу Бакра, ибн Аббос, Билол ва Убада ибн ас-Сомитдан (ҳам ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Оишанинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Унинг «южовир» дегани — иътикофга ўтирар дегани. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан келган ривоятларнинг кўпчилигида У: «Уни охирги ўн кунликнинг ҳар бир тоқ (кечаси)да изланглар,» деганлар. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан Қадр кечаси ҳақида шу ҳам ривоят қилинганки, у йигирма биринчи кеча, йигирма учинчи кеча, йигирма бешинчи, йигирма еттинчи, йигирма тўққизинчи ва Рамазоннинг охирги кечасидир. Абу Исо (Термизий) деди: Шофеъий деди: Менинг наздимда — валлаҳу аълам — бу худди Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўзларидан сўралганига қараб жавоб берганларига ўхшайди: У кишига: «Уни фалон кечада излаймизми?» дейилса, У: «Уни фалон кечада изланглар,» дердилар. Шофеъий деди: Бу ҳақда менинг наздимдаги энг кучли ривоят — йигирма биринчи кечадир. Абу Исо (Термизий) деди: Убай ибн Каъбдан ривоят қилинишича, у унинг йигирма еттинчи кеча эканига қасам ичарди ва: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга унинг белгисини хабар қилдилар, биз ҳам санадик ва ёдлаб олдик,» дерди. Абу Қилобадан ривоят қилинишича, у: «Қадр кечаси охирги ўн кунликда кўчиб туради,» деган. Бизга буни Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ хабар берди, у Маъмардан, у Айюбдан, у Абу Қилобадан шу (ривоятни) келтирди.