باب فِي الْمَرْأَةِ تُسْتَحَاضُ وَمَنْ قَالَ تَدَعُ الصَّلاَةَ فِي عِدَّةِ الأَيَّامِ الَّتِي كَانَتْ تَحِيضُ
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ امْرَأَةً كَانَتْ تُهَرَاقُ الدِّمَاءَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَفْتَتْ لَهَا أُمُّ سَلَمَةَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لِتَنْظُرْ عِدَّةَ اللَّيَالِي وَالأَيَّامِ الَّتِي كَانَتْ تَحِيضُهُنَّ مِنَ الشَّهْرِ قَبْلَ أَنْ يُصِيبَهَا الَّذِي أَصَابَهَا فَلْتَتْرُكِ الصَّلاَةَ قَدْرَ ذَلِكَ مِنَ الشَّهْرِ فَإِذَا خَلَّفَتْ ذَلِكَ فَلْتَغْتَسِلْ ثُمَّ لْتَسْتَثْفِرْ بِثَوْبٍ ثُمَّ لْتُصَلِّ فِيهِ " .
Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама ривоят қилди, у Моликдан, у Нофиъдан, у Сулаймон ибн Ясордан, у Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васалламнинг хотини Умм Саламадан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам даврида бир аёлдан қонлар оқар эди. Умм Салама у учун Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан фатво сўради. У киши: «У ўзига бу касаллик етишидан олдин ойнинг қайси кунлари ва кечаларида ҳайз кўрганини санаган кунлар сонига қарасин, ойнинг шу миқдорича намозни тарк қилсин. Бу ўтиб кетганда, ғусл қилсин, сўнг кийим билан ўраб олиб, унда намоз ўқисин» дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَيَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ رَجُلاً، أَخْبَرَهُ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ امْرَأَةً، كَانَتْ تُهَرَاقُ الدَّمَ . فَذَكَرَ مَعْنَاهُ قَالَ " فَإِذَا خَلَّفَتْ ذَلِكَ وَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَلْتَغْتَسِلْ " . بِمَعْنَاهُ .
Бизга Қутайба ибн Саъид ва Язид ибн Холид ибн Язид ибн Абдуллаҳ ибн Мавҳаб ривоят қилдилар, улар: Бизга ал-Лайс ривоят қилди, у Нофиъдан, у Сулаймон ибн Ясордан ривоят қилди дедилар: Бир киши унга Умм Саламадан хабар бердики, бир аёлдан қон оқар эди. Сўнг у шунинг мазмунини зикр қилди. У киши: «Бу ўтиб кетганда ва намоз вақти кирганда ғусл қилсин» дедилар — шу мазмунда.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا أَنَسٌ، - يَعْنِي ابْنَ عِيَاضٍ - عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ رَجُلٍ، مِنَ الأَنْصَارِ أَنَّ امْرَأَةً، كَانَتْ تُهَرَاقُ الدِّمَاءَ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ اللَّيْثِ قَالَ " فَإِذَا خَلَّفَتْهُنَّ وَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَلْتَغْتَسِلْ " . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَاهُ .
Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама ривоят қилди, бизга Анас — яъни ибн Иёз — Убайдуллаҳдан, у Нофиъдан, у Сулаймон ибн Ясордан, у ансорлардан бўлган бир кишидан ривоят қилди: Бир аёлдан қонлар оқар эди. Сўнг у ал-Лайс ҳадисининг мазмунини зикр қилди. У киши: «Бу кунлар ўтиб кетганда ва намоз вақти кирганда ғусл қилсин» дедилар. Ва ҳадисни шу мазмунда келтирди.
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا صَخْرُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ، عَنْ نَافِعٍ، بِإِسْنَادِ اللَّيْثِ وَبِمَعْنَاهُ قَالَ " فَلْتَتْرُكِ الصَّلاَةَ قَدْرَ ذَلِكَ ثُمَّ إِذَا حَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَلْتَغْتِسِلْ وَلْتَسْتَثْفِرْ بِثَوْبٍ ثُمَّ تُصَلِّي " .
Бизга Яъқуб ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Абдурраҳмон ибн Маҳдий ривоят қилди, бизга Сахр ибн Жувайрия ривоят қилди, у Нофиъдан ал-Лайс санади ва мазмуни билан ривоят қилди. У киши: «Шу миқдорича намозни тарк қилсин, сўнг намоз вақти кирганида ғусл қилсин, кийим билан ўраб олсин, кейин намоз ўқисин» дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فِيهِ " تَدَعُ الصَّلاَةَ وَتَغْتَسِلُ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ وَتَسْتَثْفِرُ بِثَوْبٍ وَتُصَلِّي " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ سَمَّى الْمَرْأَةَ الَّتِي كَانَتِ اسْتُحِيضَتْ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ .
Бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Вуҳайб ривоят қилди, бизга Айюб ривоят қилди, у Сулаймон ибн Ясордан, у Умм Саламадан шу қиссани ривоят қилди. Унда у киши: «Намозни тарк қилади, ундан бошқа пайтларда ғусл қилади, кийим билан ўраб олади ва намоз ўқийди» дедилар. Абу Довуд деди: Истиҳоза кўрган аёлнинг исмини Ҳаммод ибн Зайд Айюбдан бу ҳадисда зикр қилиб: Фотима бинт Абу Ҳубайш деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ جَعْفَرٍ، عَنْ عِرَاكٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ إِنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ سَأَلَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنِ الدَّمِ - فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَرَأَيْتُ مِرْكَنَهَا مَلآنَ دَمًا - فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " امْكُثِي قَدْرَ مَا كَانَتْ تَحْبِسُكِ حَيْضَتُكِ ثُمَّ اغْتَسِلِي " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ قُتَيْبَةُ بَيْنَ أَضْعَافِ حَدِيثِ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ فِي آخِرِهَا وَرَوَاهُ عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ وَيُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنِ اللَّيْثِ فَقَالاَ جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ .
Бизга Қутайба ибн Саъид ривоят қилди, бизга Лайс Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Жаъфардан, у Ирокдан, у Урвадан, у Оишадан ривоят қилди. Оиша айтди: Умм Ҳабиба Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан қон ҳақида сўради. Оиша деди: Мен унинг тоғорасини қонга тўла ҳолда кўрдим. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: «Ҳайзинг сени одатда ушлаб турадиган миқдорча кут, сўнг ғусл қил», деди. Абу Довуд айтди: Буни Қутайба Жаъфар ибн Робиа ҳадиси орасида, охирида ривоят қилди. Ва уни Али ибн Айёш ҳамда Юнус ибн Муҳаммад Лайсдан ривоят қилиб: «Жаъфар ибн Робиа», дейишди.
حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ الْمُغِيرَةِ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ، حَدَّثَتْهُ أَنَّهَا، سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَشَكَتْ إِلَيْهِ الدَّمَ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ فَانْظُرِي إِذَا أَتَى قُرْؤُكِ فَلاَ تُصَلِّي فَإِذَا مَرَّ قُرْؤُكِ فَتَطَهَّرِي ثُمَّ صَلِّي مَا بَيْنَ الْقُرْءِ إِلَى الْقُرْءِ " .
Бизга Исо ибн Ҳаммод ривоят қилди, бизга Лайс Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Букайр ибн Абдуллаҳдан, у Мунзир ибн Муғирадан, у Урва ибну Зубайрдан хабар берди. Фотима бинти Абу Ҳубайш унга ривоят қилдики, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан сўради ва унга қон келаверишидан шикоят қилди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: «Албатта, бу ҳайз эмас, бир томирдир. Бас, қара: ҳайзинг келганда намоз ўқима, ҳайзинг ўтиб кетганда покланиб ол, сўнг ҳайз билан ҳайз орасида намоз ўқи», деди.
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ سُهَيْلٍ، - يَعْنِي ابْنَ أَبِي صَالِحٍ - عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، حَدَّثَتْنِي فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ، أَنَّهَا أَمَرَتْ أَسْمَاءَ - أَوْ أَسْمَاءُ حَدَّثَتْنِي أَنَّهَا، أَمَرَتْهَا فَاطِمَةُ بِنْتُ أَبِي حُبَيْشٍ - أَنْ تَسْأَلَ، رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَهَا أَنْ تَقْعُدَ الأَيَّامَ الَّتِي كَانَتْ تَقْعُدُ ثُمَّ تَغْتَسِلُ .1 قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ قَتَادَةُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ اسْتُحِيضَتْ فَأَمَرَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ تَدَعَ الصَّلاَةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلَ وَتُصَلِّيَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ لَمْ يَسْمَعْ قَتَادَةُ مِنْ عُرْوَةَ شَيْئًا .2 وَزَادَ ابْنُ عُيَيْنَةَ فِي حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ كَانَتْ تُسْتَحَاضُ فَسَأَلَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَهَا أَنْ تَدَعَ الصَّلاَةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذَا وَهَمٌ مِنَ ابْنِ عُيَيْنَةَ لَيْسَ هَذَا فِي حَدِيثِ الْحُفَّاظِ عَنِ الزُّهْرِيِّ إِلاَّ مَا ذَكَرَ سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ وَقَدْ رَوَى الْحُمَيْدِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ " تَدَعُ الصَّلاَةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا " .1 وَرَوَتْ قَمِيرُ بِنْتُ عَمْرٍو زَوْجُ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ الْمُسْتَحَاضَةُ تَتْرُكُ الصَّلاَةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ .3 وَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَهَا أَنْ تَتْرُكَ الصَّلاَةَ قَدْرَ أَقْرَائِهَا .2 وَرَوَى أَبُو بِشْرٍ جَعْفَرُ بْنُ أَبِي وَحْشِيَّةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍ اسْتُحِيضَتْ فَذَكَرَ مِثْلَهُ وَرَوَى شَرِيكٌ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " الْمُسْتَحَاضَةُ تَدَعُ الصَّلاَةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي " .1 وَرَوَى الْعَلاَءُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ أَنَّ سَوْدَةَ اسْتُحِيضَتْ فَأَمَرَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا مَضَتْ أَيَّامُهَا اغْتَسَلَتْ وَصَلَّتْ .1 وَرَوَى سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ " الْمُسْتَحَاضَةُ تَجْلِسُ أَيَّامَ قُرْئِهَا " .1 وَكَذَلِكَ رَوَاهُ عَمَّارٌ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ وَطَلْقُ بْنُ حَبِيبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ 1 وَكَذَلِكَ رَوَاهُ مَعْقِلٌ الْخَثْعَمِيُّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ 4 وَكَذَلِكَ رَوَى الشَّعْبِيُّ عَنْ قَمِيرَ امْرَأَةِ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ رضى الله عنها . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهُوَ قَوْلُ الْحَسَنِ وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَعَطَاءٍ وَمَكْحُولٍ وَإِبْرَاهِيمَ وَسَالِمٍ وَالْقَاسِمِ إِنَّ الْمُسْتَحَاضَةَ تَدَعُ الصَّلاَةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ لَمْ يَسْمَعْ قَتَادَةُ مِنْ عُرْوَةَ شَيْئًا .
Бизга Юсуф ибн Мусо ривоят қилди, бизга Жарир Суҳайлдан — яъни ибн Абу Солиҳдан — у Зуҳрийдан, у Урва ибну Зубайрдан ривоят қилди. Менга Фотима бинти Абу Ҳубайш ривоят қилдики, у Асмога буюрди — ёки Асмо менга ривоят қилдики, унга Фотима бинти Абу Ҳубайш буюрди — Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан сўрашни. Бас, у унга одатда ўтириб турадиган кунларча ўтиришни, сўнг ғусл қилишни буюрди. Абу Довуд айтди: Буни Қатода Урва ибну Зубайрдан, у Зайнаб бинти Умм Саламадан ривоят қилдики, Умм Ҳабиба бинти Жаҳшга истиҳаза юз берди, шунда Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам унга ҳайз кунларида намозни тарк қилиб, сўнг ғусл қилиб намоз ўқишни буюрди. Абу Довуд айтди: Қатода Урвадан ҳеч нарса эшитмаган. Ибн Уяйна Зуҳрий ҳадисида, Амрадан, у Оишадан зиёда қилдики, Умм Ҳабибага истиҳаза бўлар эди, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан сўради, у эса унга ҳайз кунларида намозни тарк қилишни буюрди. Абу Довуд айтди: Бу Ибн Уяйнанинг ваҳмидир, бу Зуҳрийдан ривоят қилган ҳуффозларнинг ҳадисида йўқ, фақат Суҳайл ибн Абу Солиҳ зикр қилгани бундан мустасно. Ҳумайдий ҳам бу ҳадисни Ибн Уяйнадан ривоят қилиб, унда «ҳайз кунларида намозни тарк қилади» деган жумлани зикр қилмаган. Қамир бинти Амр — Масруқнинг хотини — Оишадан ривоят қилди: Мустаҳаза ҳайз кунларида намозни тарк қилади, сўнг ғусл қилади. Абдурраҳмон ибну Қосим отасидан: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам унга ҳайз миқдорича намозни тарк қилишни буюрди, деди. Абу Бишр Жаъфар ибн Абу Ваҳшийя Икримадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилдики, Умм Ҳабиба бинти Жаҳшга истиҳаза бўлди — ва шу каби зикр қилди. Шарик Абул-Яқзондан, у Адий ибн Собитдан, у отасидан, у бобосидан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди: «Мустаҳаза ҳайз кунларида намозни тарк қилади, сўнг ғусл қилиб намоз ўқийди». Алў ибн Мусайяб Ҳакамдан, у Абу Жаъфардан ривоят қилдики, Савдага истиҳаза бўлди, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: кунлари ўтганда ғусл қилиб намоз ўқишни буюрди. Саъид ибн Жубайр Али ва Ибн Аббосдан ривоят қилди: «Мустаҳаза ўз ҳайз кунларида ўтиради». Шунингдек буни Бану Ҳошимнинг озод қилган қули Аммор ҳамда Талқ ибн Ҳабиб Ибн Аббосдан ривоят қилди. Шунингдек буни Маъқил ал-Хасъамий Али розияллаҳу анҳудан ривоят қилди. Шунингдек Шаъбий Қамирдан — Масруқнинг аёлидан — у Оиша розияллаҳу анҳодан ривоят қилди. Абу Довуд айтди: Бу Ҳасан, Саъид ибн Мусайяб, Атў, Макҳул, Иброҳим, Солим ва Қосимнинг сўзидир: мустаҳаза ҳайз кунларида намозни тарк қилади. Абу Довуд айтди: Қатода Урвадан ҳеч нарса эшитмаган.