حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ حُمْرَانَ بْنِ أَبَانَ، مَوْلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ قَالَ رَأَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ تَوَضَّأَ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ ثَلاَثًا فَغَسَلَهُمَا ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا وَغَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى إِلَى الْمِرْفَقِ ثَلاَثًا ثُمَّ الْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ ثُمَّ غَسَلَ قَدَمَهُ الْيُمْنَى ثَلاَثًا ثُمَّ الْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَوَضَّأَ مِثْلَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ قَالَ " مَنْ تَوَضَّأَ مِثْلَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ لاَ يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ " .
Бизга Ҳасан ибн Алий ал-Ҳулвоний ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар аз-Зуҳрийдан, у Ато ибн Язид ал-Лайсийдан, у Ҳумрон ибн Абон — Усмон ибн Аффоннинг озод қилган қули — дан хабар берди. У айтди: Мен Усмон ибн Аффонни кўрдим, у таҳорат олди: қўлларига уч марта сув қуйиб уларни ювди, сўнг оғиз ва бурнини чайди, сўнг юзини уч марта ювди, ўнг қўлини тирсагигача уч марта ювди, сўнг чап қўлини ҳам худди шундай ювди, сўнг бошига маш тортди, сўнг ўнг оёғини уч марта ювди, сўнг чап оёғини ҳам худди шундай ювди. Сўнг деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг худди мана шу таҳоратимга ўхшатиб таҳорат олганини кўрдим, сўнг у деди: «Ким мана шу таҳоратимга ўхшатиб таҳорат қилиб, сўнг ўзича (хаёлида) гапирмасдан икки ракат намоз ўқиса, Аллаҳ унинг ўтган гуноҳларини мағфират қилади».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ وَرْدَانَ، حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنِي حُمْرَانُ، قَالَ رَأَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ تَوَضَّأَ . فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرِ الْمَضْمَضَةَ وَالاِسْتِنْشَاقَ وَقَالَ فِيهِ وَمَسَحَ رَأْسَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلاَثًا ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَوَضَّأَ هَكَذَا وَقَالَ " مَنْ تَوَضَّأَ دُونَ هَذَا كَفَاهُ " . وَلَمْ يَذْكُرْ أَمْرَ الصَّلاَةِ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга аз-Заҳҳок ибн Маҳлад ривоят қилди, бизга Абдурраҳмон ибн Вардон ривоят қилди, менга Абу Салама ибн Абдурраҳмон ривоят қилди, менга Ҳумрон ривоят қилди. У айтди: Мен Усмон ибн Аффоннинг таҳорат олганини кўрдим. Сўнг шунга ўхшашини зикр қилди, аммо оғиз чайиш ва бурунга сув тортишни зикр қилмади ва унда: «Бошига уч марта маш тортди, сўнг оёқларини уч марта ювди», деди. Сўнг деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай таҳорат олганини кўрдим ва деди: «Ким бундан камроқ таҳорат қилса, унга кифоя қилади». У намоз ишини зикр қилмади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ الإِسْكَنْدَرَانِيُّ، حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ زِيَادٍ الْمُؤَذِّنُ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ التَّيْمِيِّ، قَالَ سُئِلَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنِ الْوُضُوءِ، فَقَالَ رَأَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ سُئِلَ عَنِ الْوُضُوءِ، فَدَعَا بِمَاءٍ فَأُتِيَ بِمِيضَأَةٍ فَأَصْغَى عَلَى يَدِهِ الْيُمْنَى ثُمَّ أَدْخَلَهَا فِي الْمَاءِ فَتَمَضْمَضَ ثَلاَثًا وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى ثَلاَثًا وَغَسَلَ يَدَهُ الْيُسْرَى ثَلاَثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَأَخَذَ مَاءً فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ فَغَسَلَ بُطُونَهُمَا وَظُهُورَهُمَا مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُونَ عَنِ الْوُضُوءِ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَحَادِيثُ عُثْمَانَ - رضى الله عنه - الصِّحَاحُ كُلُّهَا تَدُلُّ عَلَى مَسْحِ الرَّأْسِ أَنَّهُ مَرَّةٌ فَإِنَّهُمْ ذَكَرُوا الْوُضُوءَ ثَلاَثًا وَقَالُوا فِيهَا وَمَسَحَ رَأْسَهُ . وَلَمْ يَذْكُرُوا عَدَدًا كَمَا ذَكَرُوا فِي غَيْرِهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Довуд ал-Искандароний ривоят қилди, бизга Зиёд ибн Юнус ривоят қилди, менга Саъид ибн Зиёд ал-Муаззин Усмон ибн Абдурраҳмон ат-Таймийдан ривоят қилди. У айтди: Ибн Абу Мулайкадан таҳорат ҳақида сўралди. У деди: Мен Усмон ибн Аффондан таҳорат ҳақида сўралганини кўрдим. У сув сўради, унга таҳорат идиши келтирилди, у (идишни) ўнг қўлига эгиб қуйди, сўнг уни сувга ботирди, оғзини уч марта чайди, бурнига уч марта сув тортиб чиқарди, юзини уч марта ювди, сўнг ўнг қўлини уч марта ювди, чап қўлини уч марта ювди, сўнг қўлини (сувга) солиб сув олди ва боши ҳамда қулоқларига маш тортди, уларнинг ички ва ташқи томонларини бир марта ювди, сўнг оёқларини ювди. Сўнг деди: Таҳорат ҳақида сўровчилар қани? Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг худди шундай таҳорат олганини кўрдим. Абу Довуд айтди: Усмоннинг розияллаҳу анҳу саҳиҳ ҳадисларининг ҳаммаси бошга маш тортиш бир марта эканини кўрсатади. Чунки улар таҳоратни уч мартадан зикр қилдилар ва унда: «Бошига маш тортди», дедилар, бошқаларда зикр қилганларидек сон зикр қилмадилар.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عِيسَى، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، - يَعْنِي ابْنَ أَبِي زِيَادٍ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ أَبِي عَلْقَمَةَ، أَنَّ عُثْمَانَ، دَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ فَأَفْرَغَ بِيَدِهِ الْيُمْنَى عَلَى الْيُسْرَى ثُمَّ غَسَلَهُمَا إِلَى الْكُوعَيْنِ - قَالَ - ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلاَثًا وَذَكَرَ الْوُضُوءَ ثَلاَثًا - قَالَ - وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ وَقَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَوَضَّأَ مِثْلَ مَا رَأَيْتُمُونِي تَوَضَّأْتُ . ثُمَّ سَاقَ نَحْوَ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ وَأَتَمَّ .
Бизга Иброҳим ибн Мусо ривоят қилди, бизга Ийсо хабар берди, бизга Убайдуллаҳ — яъни Ибн Абу Зиёд — Абдуллаҳ ибн Убайд ибн Умайрдан, у Абу Алқамадан хабар берди: Усмон сув сўраб таҳорат олди: ўнг қўли билан чап қўлига (сув) қуйди, сўнг уларни билакларгача ювди — деди — сўнг оғзини чайди ва бурнига уч марта сув тортди, таҳоратни уч мартадан зикр қилди — деди — бошига маш тортди, сўнг оёқларини ювди ва деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг, худди менинг таҳорат олганимни кўрганларингиздек, таҳорат олганини кўрдим. Сўнг аз-Зуҳрий ҳадисига ўхшатиб келтирди ва тўлиқроқ айтди.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقِ بْنِ جَمْرَةَ، عَنْ شَقِيقِ بْنِ سَلَمَةَ، قَالَ رَأَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثَلاَثًا ثَلاَثًا وَمَسَحَ رَأْسَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَلَ هَذَا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ قَالَ تَوَضَّأَ ثَلاَثًا فَقَطْ .
Бизга Ҳорун ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Одам ривоят қилди, бизга Исроил Омир ибн Шақиқ ибн Жамрадан, у Шақиқ ибн Саламадан ривоят қилди. У айтди: Мен Усмон ибн Аффонни икки билагини уч мартадан ювиб, бошига уч марта маш тортганини кўрдим, сўнг деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай қилганини кўрдим. Абу Довуд айтди: Уни Вакиъ Исроилдан ривоят қилиб: «Фақат уч мартадан таҳорат олди», деди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ خَالِدِ بْنِ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ، قَالَ أَتَانَا عَلِيٌّ - رضى الله عنه - وَقَدْ صَلَّى فَدَعَا بِطَهُورٍ فَقُلْنَا مَا يَصْنَعُ بِالطَّهُورِ وَقَدْ صَلَّى مَا يُرِيدُ إِلاَّ أَنْ يُعَلِّمَنَا فَأُتِيَ بِإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ وَطَسْتٍ فَأَفْرَغَ مِنَ الإِنَاءِ عَلَى يَمِينِهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلاَثًا ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا فَمَضْمَضَ وَنَثَرَ مِنَ الْكَفِّ الَّذِي يَأْخُذُ فِيهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى ثَلاَثًا وَغَسَلَ يَدَهُ الشِّمَالَ ثَلاَثًا ثُمَّ جَعَلَ يَدَهُ فِي الإِنَاءِ فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَهُ الْيُمْنَى ثَلاَثًا وَرِجْلَهُ الشِّمَالَ ثَلاَثًا ثُمَّ قَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَعْلَمَ وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَهُوَ هَذَا .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Абу Авона Холид ибн Алқамадан, у Абду Хайрдан ривоят қилди. У айтди: Бизга Алий розияллаҳу анҳу келди, у намоз ўқиган эди, сўнг таҳорат сувини сўради. Биз: «У таҳорат суви билан нима қилади, ахир намозни ўқиган-ку, бизга ўргатишни хоҳлайди холос», дедик. Унга ичида сув бўлган идиш ва тоғора келтирилди. У идишдан ўнг қўлига қуйиб, қўлларини уч марта ювди, сўнг оғзини чайди ва бурнига уч марта сув тортиб чиқарди — оғиз чайиш ва бурун тозалашни сув олган кафти билан қилди — сўнг юзини уч марта ювди, сўнг ўнг қўлини уч марта ювди, чап қўлини уч марта ювди, сўнг қўлини идишга солиб бошига бир марта маш тортди, сўнг ўнг оёғини уч марта, чап оёғини уч марта ювди, сўнг деди: Ким Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг таҳоратини билишни хоҳласа, бу мана шудир.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ، عَنْ زَائِدَةَ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَلْقَمَةَ الْهَمْدَانِيُّ، عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ، قَالَ صَلَّى عَلِيُّ رضى الله عنه الْغَدَاةَ ثُمَّ دَخَلَ الرَّحْبَةَ فَدَعَا بِمَاءٍ فَأَتَاهُ الْغُلاَمُ بِإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ وَطَسْتٍ - قَالَ - فَأَخَذَ الإِنَاءَ بِيَدِهِ الْيُمْنَى فَأَفْرَغَ عَلَى يَدِهِ الْيُسْرَى وَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلاَثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى فِي الإِنَاءِ فَتَمَضْمَضَ ثَلاَثًا وَاسْتَنْشَقَ ثَلاَثًا . ثُمَّ سَاقَ قَرِيبًا مِنْ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ قَالَ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ مُقَدَّمَهُ وَمُؤَخَّرَهُ مَرَّةً . ثُمَّ سَاقَ الْحَدِيثَ نَحْوَهُ .
Бизга Ҳасан ибн Алий ал-Ҳулвоний ривоят қилди, бизга Ҳусайн ибн Алий ал-Жуъфий Зоидадан ривоят қилди, бизга Холид ибн Алқама ал-Ҳамдоний Абду Хайрдан ривоят қилди. У айтди: Алий розияллаҳу анҳу бомдод намозини ўқиди, сўнг Раҳба(майдони)га кирди ва сув сўради. Бола унга ичида сув бўлган идиш ва тоғора келтирди — деди — у идишни ўнг қўли билан олди, чап қўлига қуйди, икки кафтини уч марта ювди, сўнг ўнг қўлини идишга солиб, оғзини уч марта чайди, бурнига уч марта сув тортди. Сўнг Абу Авонанинг ҳадисига яқин келтирди ва деди: Сўнг бошининг олди ва орқасига бир марта маш тортди. Сўнг ҳадисни шунга ўхшатиб келтирди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنِي شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ مَالِكَ بْنَ عُرْفُطَةَ، سَمِعْتُ عَبْدَ خَيْرٍ، قَالَ رَأَيْتُ عَلِيًّا - رضى الله عنه - أُتِيَ بِكُرْسِيٍّ فَقَعَدَ عَلَيْهِ ثُمَّ أُتِيَ بِكُوزٍ مِنْ مَاءٍ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلاَثًا ثُمَّ تَمَضْمَضَ مَعَ الاِسْتِنْشَاقِ بِمَاءٍ وَاحِدٍ . وَذَكَرَ الْحَدِيثَ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, менга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, менга Шуъба ривоят қилди. У айтди: Мен Молик ибн Урфутани эшитдим, у Абду Хайрни эшитибди. У айтди: Мен Алий розияллаҳу анҳуни кўрдим, унга курси келтирилди, у унга ўтирди, сўнг унга бир кўза сув келтирилди, у қўлларини уч марта ювди, сўнг бир хил сув билан бурунга сув тортиш баробарида оғзини чайди. Ва ҳадисни зикр қилди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا رَبِيعَةُ الْكِنَانِيُّ، عَنِ الْمِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا، رضى الله عنه وَسُئِلَ عَنْ وُضُوءِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَقَالَ وَمَسَحَ عَلَى رَأْسِهِ حَتَّى لَمَّا يَقْطُرْ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلاَثًا ثَلاَثًا ثُمَّ قَالَ هَكَذَا كَانَ وُضُوءُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абу Нуъайм ривоят қилди, бизга Робиъа ал-Киноний ал-Минҳол ибн Амрдан, у Зирр ибн Ҳубайшдан ривоят қилди: У Алий розияллаҳу анҳуни эшитди, ундан Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг таҳорати ҳақида сўралган эди, у ҳадисни зикр қилди ва деди: Бошига, томчиламагунча (сал нам ҳолатда) маш тортди ва оёқларини уч мартадан ювди, сўнг деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг таҳорати мана шундай эди.
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الطُّوسِيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا فِطْرٌ، عَنْ أَبِي فَرْوَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، قَالَ رَأَيْتُ عَلِيًّا - رضى الله عنه - تَوَضَّأَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثَلاَثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَاحِدَةً ثُمَّ قَالَ هَكَذَا تَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Зиёд ибн Айюб ат-Тусий ривоят қилди, бизга Убайдуллаҳ ибн Мусо ривоят қилди, бизга Фитр Абу Фарвадан, у Абдурраҳмон ибн Абу Лайладан ривоят қилди. У айтди: Мен Алий розияллаҳу анҳуни кўрдим, у таҳорат олди: юзини уч марта ювди, икки билагини уч марта ювди ва бошига бир марта маш тортди, сўнг деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам мана шундай таҳорат олди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، وَأَبُو تَوْبَةَ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، ح وَحَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي حَيَّةَ، قَالَ رَأَيْتُ عَلِيًّا - رضى الله عنه - تَوَضَّأَ فَذَكَرَ وُضُوءَهُ كُلَّهُ ثَلاَثًا ثَلاَثًا - قَالَ - ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّمَا أَحْبَبْتُ أَنْ أُرِيَكُمْ طُهُورَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Мусаддад ва Абу Тавба ривоят қилдилар, улар: Бизга Абул-Аҳвас ривоят қилди, дедилар, (ҳ) яна бизга Амр ибн Авн ривоят қилди, бизга Абул-Аҳвас Абу Ишоқдан, у Абу Ҳайядан хабар берди. У айтди: Мен Алий розияллаҳу анҳуни кўрдим, у таҳорат олди ва унинг бутун таҳоратини уч мартадан зикр қилди — деди — сўнг бошига маш тортди, сўнг оёқларини икки тўпиғигача ювди, сўнг деди: Мен фақат сизларга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг таҳоратини кўрсатишни хоҳладим.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ بْنِ يَزِيدَ بْنِ رُكَانَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ الْخَوْلاَنِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ دَخَلَ عَلَىَّ عَلِيٌّ - يَعْنِي ابْنَ أَبِي طَالِبٍ - وَقَدْ أَهْرَاقَ الْمَاءَ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَتَيْنَاهُ بِتَوْرٍ فِيهِ مَاءٌ حَتَّى وَضَعْنَاهُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ أَلاَ أُرِيكَ كَيْفَ كَانَ يَتَوَضَّأُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ بَلَى . قَالَ فَأَصْغَى الإِنَاءَ عَلَى يَدِهِ فَغَسَلَهَا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى فَأَفْرَغَ بِهَا عَلَى الأُخْرَى ثُمَّ غَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَيْهِ فِي الإِنَاءِ جَمِيعًا فَأَخَذَ بِهِمَا حَفْنَةً مِنْ مَاءٍ فَضَرَبَ بِهَا عَلَى وَجْهِهِ ثُمَّ أَلْقَمَ إِبْهَامَيْهِ مَا أَقْبَلَ مِنْ أُذُنَيْهِ ثُمَّ الثَّانِيَةَ ثُمَّ الثَّالِثَةَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ أَخَذَ بِكَفِّهِ الْيُمْنَى قَبْضَةً مِنْ مَاءٍ فَصَبَّهَا عَلَى نَاصِيَتِهِ فَتَرَكَهَا تَسْتَنُّ عَلَى وَجْهِهِ ثُمَّ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثَلاَثًا ثَلاَثًا ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ وَظُهُورَ أُذُنَيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَيْهِ جَمِيعًا فَأَخَذَ حَفْنَةً مِنْ مَاءٍ فَضَرَبَ بِهَا عَلَى رِجْلِهِ وَفِيهَا النَّعْلُ فَفَتَلَهَا بِهَا ثُمَّ الأُخْرَى مِثْلَ ذَلِكَ . قَالَ قُلْتُ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ وَفِي النَّعْلَيْنِ . قَالَ قُلْتُ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ وَفِي النَّعْلَيْنِ . قَالَ قُلْتُ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ وَفِي النَّعْلَيْنِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَحَدِيثُ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ شَيْبَةَ يُشْبِهُ حَدِيثَ عَلِيٍّ لأَنَّهُ قَالَ فِيهِ حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَاحِدَةً . وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ فِيهِ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثَلاَثًا .
Бизга Абдулазиз ибн Яҳё ал-Ҳарроний ривоят қилди, бизга Муҳаммад — яъни Ибн Салама — Муҳаммад ибн Ишоқдан, у Муҳаммад ибн Талҳа ибн Язид ибн Руконадан, у Убайдуллаҳ ал-Хавлонийдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди. У айтди: Менинг ҳузуримга Алий — яъни Ибн Абу Толиб — кирди, у сувни тўккан (кичик ҳожатга чиққан) эди ва таҳорат сувини сўради. Биз унга ичида сув бўлган тоғорачани келтириб, олдига қўйдик. У деди: Эй Ибн Аббос, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қандай таҳорат олганини сенга кўрсатайми? Мен: «Албатта», дедим. У идишни қўлига эгиб уни ювди, сўнг ўнг қўлини (сувга) солиб у билан бошқасига қуйди, сўнг икки кафтини ювди, сўнг оғзини чайди ва бурнига сув тортиб чиқарди, сўнг икки қўлини бирга идишга солиб, улар билан бир ҳовуч сув олиб уни юзига урди, сўнг икки бош бармоғини қулоқларининг олд томонига тиқди, сўнг иккинчи, сўнг учинчи марта ҳам худди шундай қилди, сўнг ўнг кафти билан бир ҳовуч сув олиб уни пешонасига қуйди ва уни юзи бўйлаб оқариб қўйди, сўнг икки билагини тирсакларигача уч мартадан ювди, сўнг бошига ва қулоқларининг орқасига маш тортди, сўнг икки қўлини бирга (сувга) солиб бир ҳовуч сув олди ва уни оёғига урди — оёғида кавуш бор эди — ва уни шу (сув) билан ишқалади, сўнг бошқасини ҳам худди шундай қилди. Мен: «Кавушлардами?» дедим. У: «Кавушлардадир», деди. Мен: «Кавушлардами?» дедим. У: «Кавушлардадир», деди. Мен: «Кавушлардами?» дедим. У: «Кавушлардадир», деди. Абу Довуд айтди: Ибн Журайжнинг Шайбадан ривоят қилган ҳадиси Алийнинг ҳадисига ўхшайди, чунки унда Ҳажжож ибн Муҳаммад Ибн Журайждан: «Бошига бир марта маш тортди», деди. Ибн Ваҳб эса унда Ибн Журайждан: «Бошига уч марта маш тортди», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ - وَهُوَ جَدُّ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُرِيَنِي، كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ نَعَمْ . فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ .
Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама Моликдан, у Амр ибн Яҳё ал-Мозинийдан, у отасидан ривоят қилди: У Абдуллаҳ ибн Зайд ибн Осимга — у Амр ибн Яҳё ал-Мозинийнинг бобоси — «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қандай таҳорат олганини менга кўрсата оласанми?» деди. Абдуллаҳ ибн Зайд: «Ҳа», деди. Сўнг таҳорат сувини сўраб, қўлларига қуйди, қўлларини ювди, сўнг оғзини чайди ва бурнига уч марта сув тортди, сўнг юзини уч марта ювди, сўнг икки қўлини икки мартадан тирсакларигача ювди, сўнг икки қўли билан бошига маш тортди: уларни олдинга олиб борди ва орқага қайтарди — бошининг олд томонидан бошлади, сўнг уларни энсасигача олиб борди, сўнг ўзи бошлаган жойга қайтиб келгунча қайтарди — сўнг оёқларини ювди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ، بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدَةٍ يَفْعَلُ ذَلِكَ ثَلاَثًا . ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَهُ .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Холид ривоят қилди, у Амр ибн Яҳё ал-Мозинийдан, у отасидан, у Абдуллаҳ ибн Зайд ибн Осимдан шу ҳадисни ривоят қилди. У деди: «Бир ҳовуч сувдан оғиз чайиб, бурунга сув тортди, буни уч марта қилди.» Кейин шунга ўхшашини зикр қилди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، أَنَّ حَبَّانَ بْنَ وَاسِعٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ الْمَازِنِيَّ، يَذْكُرُ أَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ وُضُوءَهُ وَقَالَ وَمَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ حَتَّى أَنْقَاهُمَا .
Бизга Аҳмад ибн Амр ибн ас-Сарҳ ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, у Амр ибн ал-Ҳорисдан, унга Ҳаббон ибн Восиъ ривоят қилдики, унга отаси ривоят қилдики, у Абдуллаҳ ибн Зайд ибн Осим ал-Мозинийни эшитган экан, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни кўрганини зикр қилиб, У зотнинг таҳоратини эслатди ва деди: «У бошини қўлларидаги сувнинг қолдиғи билан эмас, балки янги сув билан масаҳ қилди ва оёқларини тоза бўлгунча ювди.»
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ، حَدَّثَنَا حَرِيزٌ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَيْسَرَةَ الْحَضْرَمِيُّ، سَمِعْتُ الْمِقْدَامَ بْنَ مَعْدِيكَرِبَ الْكِنْدِيَّ، قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلاَثًا ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ ثَلاَثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ ثَلاَثًا ثَلاَثًا ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَا .
Бизга Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Ҳанбал ривоят қилди, бизга Абу ал-Муғийра ривоят қилди, бизга Ҳарийз ривоят қилди, менга Абдурраҳмон ибн Майсара ал-Ҳазрамий ривоят қилди, мен ал-Миқдом ибн Маъдийкариб ал-Киндийдан эшитдим, у деди: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга таҳорат суви келтирилди, У таҳорат қилди: аввал икки кафтини уч марта ювди, сўнг уч марта оғиз чайиб, бурунга сув тортди, сўнг юзини уч марта ювди, сўнг икки билагини уч мартадан ювди, сўнг бошини ва икки қулоғининг ташқи ва ички томонини масаҳ қилди.»
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ، وَيَعْقُوبُ بْنُ كَعْبٍ الأَنْطَاكِيُّ، - لَفْظُهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ حَرِيزِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَيْسَرَةَ، عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِيكَرِبَ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَوَضَّأَ فَلَمَّا بَلَغَ مَسْحَ رَأْسِهِ وَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى مُقَدَّمِ رَأْسِهِ فَأَمَرَّهُمَا حَتَّى بَلَغَ الْقَفَا ثُمَّ رَدَّهُمَا إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ . قَالَ مَحْمُودٌ قَالَ أَخْبَرَنِي حَرِيزٌ .
Бизга Маҳмуд ибн Холид ва Яъқуб ибн Каъб ал-Антокий ривоят қилди — лафз уники — улар деди: бизга ал-Валид ибн Муслим ривоят қилди, у Ҳарийз ибн Усмондан, у Абдурраҳмон ибн Майсарадан, у ал-Миқдом ибн Маъдийкарибдан ривоят қилди, у деди: «Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни таҳорат қилаётганини кўрдим. У бошини масаҳ қилишга етганда, икки кафтини бошининг олд қисмига қўйиб, уларни гарданга етгунча силтади, сўнг уларни бошлаган жойига қайтарди.» Маҳмуд деди: «Менга Ҳарийз хабар берди» деб айтди.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ، وَهِشَامُ بْنُ خَالِدٍ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ قَالَ وَمَسَحَ بِأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَا . زَادَ هِشَامٌ وَأَدْخَلَ أَصَابِعَهُ فِي صِمَاخِ أُذُنَيْهِ .
Бизга Маҳмуд ибн Холид ва Ҳишом ибн Холид ривоят қилди — маъно бир — улар деди: бизга ал-Валид шу иснод билан ривоят қилди. У деди: «Ва икки қулоғининг ташқи ва ички томонини масаҳ қилди.» Ҳишом қўшди: «Бармоқларини икки қулоғининг тешигига киритди.»
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَزْهَرِ الْمُغِيرَةُ بْنُ فَرْوَةَ، وَيَزِيدُ بْنُ أَبِي مَالِكٍ، أَنَّ مُعَاوِيَةَ، تَوَضَّأَ لِلنَّاسِ كَمَا رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ فَلَمَّا بَلَغَ رَأْسَهُ غَرَفَ غَرْفَةً مِنْ مَاءٍ فَتَلَقَّاهَا بِشِمَالِهِ حَتَّى وَضَعَهَا عَلَى وَسَطِ رَأْسِهِ حَتَّى قَطَرَ الْمَاءُ أَوْ كَادَ يَقْطُرُ ثُمَّ مَسَحَ مِنْ مُقَدَّمِهِ إِلَى مُؤَخَّرِهِ وَمِنْ مُؤَخَّرِهِ إِلَى مُقَدَّمِهِ .
Бизга Муаммал ибн ал-Фадл ал-Ҳарроний ривоят қилди, бизга ал-Валид ибн Муслим ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн ал-Алў ривоят қилди, бизга Абу ал-Азҳар ал-Муғийра ибн Фарва ва Язид ибн Аби Молик ривоят қилдики, Муовия одамларга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг таҳорат қилганини кўргани каби таҳорат қилиб кўрсатди. У бошига етганда бир ҳовуч сув олди ва уни чап қўли билан қабул қилиб, бошининг ўртасига қўйди, ҳатто сув томди ёки томай деб қолди, сўнг олдидан орқасига, орқасидан олдига масаҳ қилди.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ قَالَ فَتَوَضَّأَ ثَلاَثًا ثَلاَثًا وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ بِغَيْرِ عَدَدٍ .
Бизга Маҳмуд ибн Холид ривоят қилди, бизга ал-Валид шу иснод билан ривоят қилди. У деди: «У уч мартадан таҳорат қилди ва оёқларини маълум саноқсиз ювди.»
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، عَنِ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْتِينَا فَحَدَّثَتْنَا أَنَّهُ قَالَ " اسْكُبِي لِي وَضُوءًا " . فَذَكَرَتْ وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ فِيهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلاَثًا وَوَضَّأَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا وَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مَرَّةً وَوَضَّأَ يَدَيْهِ ثَلاَثًا ثَلاَثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ يَبْدَأُ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا وَوَضَّأَ رِجْلَيْهِ ثَلاَثًا ثَلاَثًا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذَا مَعْنَى حَدِيثِ مُسَدَّدٍ .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Бишр ибн ал-Муфаддал ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Ақийл ривоят қилди, у ар-Рубаййиъ бинт Муъаввиз ибн Афродан ривоят қилди, у деди: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бизга келар эди.» Сўнг у бизга ривоят қилдики, У зот деди: «Менга таҳорат сувини қуй.» Сўнг у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг таҳоратини зикр қилиб, унда шундай деди: «У икки кафтини уч марта ювди, юзини уч марта ювди, бир марта оғиз чайиб бурунга сув тортди, икки қўлини уч мартадан ювди, бошини икки марта масаҳ қилди — бошининг орқасидан бошлаб, сўнг олдидан — ва иккала қулоғини, уларнинг ташқи ва ички томонини, оёқларини эса уч мартадан ювди.» Абу Довуд деди: бу Мусаддаднинг ҳадисининг маъносидир.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ عَقِيلٍ، بِهَذَا الْحَدِيثِ يُغَيِّرُ بَعْضَ مَعَانِي بِشْرٍ قَالَ فِيهِ وَتَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا .
Бизга Ишоқ ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, у Ибн Ақийлдан шу ҳадисни ривоят қилди, Бишрнинг баъзи маъноларини ўзгартириб, унда деди: «Ва уч марта оғиз чайиб, бурунни қоқди.»
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَيَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الْهَمْدَانِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، عَنِ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَوَضَّأَ عِنْدَهَا فَمَسَحَ الرَّأْسَ كُلَّهُ مِنْ قَرْنِ الشَّعْرِ كُلَّ نَاحِيَةٍ لِمُنْصَبِّ الشَّعْرِ لاَ يُحَرِّكُ الشَّعْرَ عَنْ هَيْئَتِهِ .
Бизга Қутайба ибн Саид ва Язид ибн Холид ал-Ҳамдоний ривоят қилди, улар деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, у Ибн Ажлондан, у Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Ақийлдан, у ар-Рубаййиъ бинт Муъаввиз ибн Афродан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг ҳузурида таҳорат қилди ва бутун бошини соч илдизидан ҳар томонга, сочнинг ўсиш йўналиши бўйлаб масаҳ қилди, сочнинг ҳолатини бузмасдан.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا بَكْرٌ، - يَعْنِي ابْنَ مُضَرَ - عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، أَنَّ رُبَيِّعَ بِنْتَ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَ، أَخْبَرَتْهُ قَالَتْ، رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ - قَالَتْ - فَمَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةً .
Бизга Қутайба ибн Саид ривоят қилди, бизга Бакр — яъни ибн Мудар — ривоят қилди, у Ибн Ажлондан, у Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Ақийлдан ривоят қилдики, Рубаййиъ бинт Муъаввиз ибн Афро унга хабар бериб деди: «Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни таҳорат қилаётганини кўрдим — деди у — У бошини масаҳ қилди: олдидагини ҳам, орқадагини ҳам, икки чаккасини ва икки қулоғини бир марта масаҳ қилди.»
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ عَقِيلٍ، عَنِ الرُّبَيِّعِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَسَحَ بِرَأْسِهِ مِنْ فَضْلِ مَاءٍ كَانَ فِي يَدِهِ .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Довуд ривоят қилди, у Суфён ибн Саиддан, у Ибн Ақийлдан, у ар-Рубаййиъдан ривоят қилдики, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам бошини қўлида қолган сувнинг ортиғи билан масаҳ қилди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، عَنِ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَوَضَّأَ فَأَدْخَلَ إِصْبَعَيْهِ فِي جُحْرَىْ أُذُنَيْهِ .
Бизга Иброҳим ибн Саид ривоят қилди, бизга Вакийъ ривоят қилди, бизга ал-Ҳасан ибн Солиҳ ривоят қилди, у Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Ақийлдан, у ар-Рубаййиъ бинт Муъаввиз ибн Афродан ривоят қилдики, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам таҳорат қилди ва икки бармоғини икки қулоғининг тешигига киритди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، وَمُسَدَّدٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْسَحُ رَأْسَهُ مَرَّةً وَاحِدَةً حَتَّى بَلَغَ الْقَذَالَ - وَهُوَ أَوَّلُ الْقَفَا - وَقَالَ مُسَدَّدٌ وَمَسَحَ رَأْسَهُ مِنْ مُقَدَّمِهِ إِلَى مُؤَخَّرِهِ حَتَّى أَخْرَجَ يَدَيْهِ مِنْ تَحْتِ أُذُنَيْهِ . قَالَ مُسَدَّدٌ فَحَدَّثْتُ بِهِ يَحْيَى فَأَنْكَرَهُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَسَمِعْتُ أَحْمَدَ يَقُولُ ابْنُ عُيَيْنَةَ زَعَمُوا كَانَ يُنْكِرُهُ وَيَقُولُ أَيْشِ هَذَا طَلْحَةُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ
Бизга Муҳаммад ибн Исо ва Мусаддад ривоят қилди, улар деди: бизга Абдулворис ривоят қилди, у Лайсдан, у Талҳа ибн Мусаррифдан, у отасидан, у бобосидан ривоят қилди, у деди: «Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни бошини бир марта масаҳ қилганини, ҳатто қазол — бу гарданнинг бошланишидир — гача етганини кўрдим.» Мусаддад эса: «Ва бошини олдидан орқасига масаҳ қилди, ҳатто икки қўлини икки қулоғининг тагидан чиқарди» деди. Мусаддад деди: «Мен буни Яҳёга айтдим, у инкор қилди.» Абу Довуд деди: Мен Аҳмаднинг шундай деганини эшитдим: Ибн Уяйна, улар айтишича, буни инкор қилар ва: «Бу нима экан: Талҳа отасидан, отаси бобосидан?» дер эди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ . فَذَكَرَ الْحَدِيثَ كُلَّهُ ثَلاَثًا ثَلاَثًا قَالَ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ مَسْحَةً وَاحِدَةً .
Бизга ал-Ҳасан ибн Алий ривоят қилди, бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, бизга Аббод ибн Мансур хабар берди, у Икрима ибн Холиддан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилдики, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни таҳорат қилаётганини кўрди. Сўнг у бутун ҳадисни уч мартадан деб зикр қилди ва деди: «Ва бошини ҳамда икки қулоғини бир марта масаҳ қилди.»
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، وَقُتَيْبَةُ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، وَذَكَرَ، وُضُوءَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْسَحُ الْمَأْقَيْنِ . قَالَ وَقَالَ " الأُذُنَانِ مِنَ الرَّأْسِ " . قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ يَقُولُهَا أَبُو أُمَامَةَ . قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لاَ أَدْرِي هُوَ مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَوْ مِنْ أَبِي أُمَامَةَ . يَعْنِي قِصَّةَ الأُذُنَيْنِ . قَالَ قُتَيْبَةُ عَنْ سِنَانٍ أَبِي رَبِيعَةَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهُوَ ابْنُ رَبِيعَةَ كُنْيَتُهُ أَبُو رَبِيعَةَ .
Бизга Сулаймон ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Ҳаммод ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Мусаддад ва Қутайба ривоят қилди, у Ҳаммод ибн Зайддан, у Синон ибн Рабиаъдан, у Шаҳр ибн Ҳавшабдан, у Абу Умамадан ривоят қилди — у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг таҳоратини зикр қилиб — деди: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам кўзнинг ички бурчакларини масаҳ қилар эди.» У деди ва айтди: «Икки қулоқ бошдандир.» Сулаймон ибн Ҳарб: буни Абу Умама айтади, деди. Қутайба деди: Ҳаммод деди: «Билмайман, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг сўзиданми ёки Абу Умамаданми» — яъни икки қулоқ ҳақидаги гапни. Қутайба «Синон Абу Рабиаъдан» деди. Абу Довуд деди: у Ибн Рабиаъдир, куняси Абу Рабиаъдир.