حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ، قَالَ ذَكَرَهُ أَبِي عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ . وَقَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ عَلَى ظَهْرِ الْخُفَّيْنِ .
Бизга Муҳаммад ибн Саббоҳ ал-Баззоз ривоят қилди, бизга Абдурроҳман ибн Абуз-Зинод ривоят қилди, у айтди: Буни отам Урва ибн Зубайрдан, у Муғийра ибн Шуъбадан зикр қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам махсийлар устига маш тортар эдилар. Муҳаммаддан бошқаси: «махсийларнинг усти устига» деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا حَفْصٌ، - يَعْنِي ابْنَ غِيَاثٍ - عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ، عَنْ عَلِيٍّ، - رضى الله عنه - قَالَ لَوْ كَانَ الدِّينُ بِالرَّأْىِ لَكَانَ أَسْفَلُ الْخُفِّ أَوْلَى بِالْمَسْحِ مِنْ أَعْلاَهُ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْسَحُ عَلَى ظَاهِرِ خُفَّيْهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Алў ривоят қилди, бизга Ҳафс — яъни ибн Ғиёс — Аъмашдан, у Абу Ишоқдан, у Абду Хайрдан, у Алидан розияллаҳу анҳу ривоят қилди. У айтди: «Агар Дийн ақл (раъй) билан бўлганида, махсининг остини устидан кўра маш тортишга лойиқроқ бўлар эди. Ҳолбуки мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни махсиларининг усти устига маш тортаётганларини кўрдим.»
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِإِسْنَادِهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ مَا كُنْتُ أُرَى بَاطِنَ الْقَدَمَيْنِ إِلاَّ أَحَقَّ بِالْغَسْلِ حَتَّى رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْسَحُ عَلَى ظَهْرِ خُفَّيْهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Одам ривоят қилди, у айтди: Бизга Язид ибн Абдул Азиз, Аъмашдан, унинг исноди билан шу ҳадисни ривоят қилди. У айтди: «Мен оёқларнинг остини ювишга ҳақлироқ деб ўйлар эдим, токи Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни махсиларининг усти устига маш тортаётганларини кўргунимга қадар.»
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ لَوْ كَانَ الدِّينُ بِالرَّأْىِ لَكَانَ بَاطِنُ الْقَدَمَيْنِ أَحَقَّ بِالْمَسْحِ مِنْ ظَاهِرِهِمَا وَقَدْ مَسَحَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى ظَهْرِ خُفَّيْهِ وَرَوَاهُ وَكِيعٌ عَنِ الأَعْمَشِ بِإِسْنَادِهِ قَالَ كُنْتُ أُرَى أَنَّ بَاطِنَ الْقَدَمَيْنِ أَحَقُّ بِالْمَسْحِ مِنْ ظَاهِرِهِمَا حَتَّى رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْسَحُ عَلَى ظَاهِرِهِمَا . قَالَ وَكِيعٌ يَعْنِي الْخُفَّيْنِ . وَرَوَاهُ عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنِ الأَعْمَشِ كَمَا رَوَاهُ وَكِيعٌ وَرَوَاهُ أَبُو السَّوْدَاءِ عَنِ ابْنِ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ رَأَيْتُ عَلِيًّا تَوَضَّأَ فَغَسَلَ ظَاهِرَ قَدَمَيْهِ وَقَالَ لَوْلاَ أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُهُ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ .
Бизга Муҳаммад ибн Алў ривоят қилди, бизга Ҳафс ибн Ғиёс, Аъмашдан, шу ҳадисни ривоят қилди. У айтди: «Агар Дийн ақл (раъй) билан бўлганида, оёқларнинг ости уларнинг устидан кўра маш тортишга ҳақлироқ бўлар эди. Ҳолбуки Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам махсиларининг усти устига маш тортдилар.» Буни Вакийъ Аъмашдан, унинг исноди билан ривоят қилди, у айтди: «Мен оёқларнинг ости уларнинг устидан маш тортишга ҳақлироқ деб ўйлар эдим, токи Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни уларнинг усти устига маш тортаётганларини кўргунимга қадар.» Вакийъ айтди: яъни махсийларни. Буни Ийсо ибн Юнус ҳам Аъмашдан, Вакийъ ривоят қилгани каби ривоят қилди. Буни Абус-Савдо Ибн Абду Хайрдан, у отасидан ривоят қилди: «Алини кўрдим, таҳорат олди ва оёқларининг устини ювди, сўнг деди: Агар Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни шундай қилаётганларини кўрмаганимда...» ва ҳадисни келтирди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ مَرْوَانَ، وَمَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ الدِّمَشْقِيُّ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، - قَالَ مَحْمُودٌ - أَخْبَرَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ، عَنْ كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ وَضَّأْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ فَمَسَحَ أَعْلَى الْخُفَّيْنِ وَأَسْفَلَهُمَا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَبَلَغَنِي أَنَّهُ لَمْ يَسْمَعْ ثَوْرٌ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ رَجَاءٍ .
Бизга Мусо ибн Марвон ва Маҳмуд ибн Холид ад-Димашқий — маъно бир — ривоят қилдилар, улар: Бизга Валидд ривоят қилди дедилар — Маҳмуд айтди: Бизга Савр ибн Язид, Ражо ибн Ҳайвадан, у Муғийра ибн Шуъбанинг котибидан, у Муғийра ибн Шуъбадан хабар берди. У айтди: «Мен Табук ғазотида Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга таҳорат сувини қуйдим, у киши махсийларнинг устига ҳам, остига ҳам маш тортдилар.» Абу Довуд айтди: Менга етишишича, Савр бу ҳадисни Ражодан эшитмаган.