حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ - عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَافَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ عَلَى بَعِيرٍ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ بِمِحْجَنٍ .
Бизга Аҳмад ибн Солиҳ ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, менга Юнус Ибн Шиҳобдан, у Убайдуллаҳдан — яъни ибн Абдуллаҳ ибн Утба — у Ибн Аббосдан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Видолашув ҳажжида туя устида тавоф қилиб, рукнга (қора тошга) таёқ (миҳжан) билан истилом қилар эдилар.
حَدَّثَنَا مُصَرِّفُ بْنُ عَمْرٍو الْيَامِيُّ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، - يَعْنِي ابْنَ بُكَيْرٍ - حَدَّثَنَا ابْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ، عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ، قَالَتْ لَمَّا اطْمَأَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَكَّةَ عَامَ الْفَتْحِ طَافَ عَلَى بَعِيرٍ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ بِمِحْجَنٍ فِي يَدِهِ . قَالَتْ وَأَنَا أَنْظُرُ إِلَيْهِ .
Бизга Мусарриф ибн Амр ал-Ёмий ривоят қилди, бизга Юнус — яъни ибн Букайр — ривоят қилди, бизга Ибн Ишоқ ривоят қилди, менга Муҳаммад ибн Жаъфар ибн Зубайр Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Абу Саврдан, у Сафийя бинт Шайбадан ривоят қилдики, у: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Фатҳ йили Маккада қарор топганларида туя устида тавоф қилиб, қўлидаги таёқ (миҳжан) билан рукнга истилом қилар эдилар. Мен у кишига қараб турардим» деди.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ مَعْرُوفٍ، - يَعْنِي ابْنَ خَرَّبُوذَ الْمَكِّيَّ - حَدَّثَنَا أَبُو الطُّفَيْلِ، قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عَلَى رَاحِلَتِهِ يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ بِمِحْجَنِهِ ثُمَّ يُقَبِّلُهُ زَادَ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَطَافَ سَبْعًا عَلَى رَاحِلَتِهِ .
Бизга Ҳорун ибн Абдуллаҳ ва Муҳаммад ибн Рофеъ — маъно (бир хил) — иккаласи: бизга Абу Осим Маъруфдан — яъни ибн Харрабуз ал-Маккий — ривоят қилди, бизга Абу Туфайл ривоят қилдики, у: «Мен Набий соллаллаҳу алайҳи васалламни уловлари устида Байтни тавоф қилиб, рукнга (қора тошга) таёғи (миҳжани) билан истилом қилиб, сўнг уни ўпаётганларини кўрдим» деди. Муҳаммад ибн Рофеъ: Сўнг Сафо ва Марвага чиқиб, улови устида етти марта тавоф қилдилар деб қўшди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ طَافَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ عَلَى رَاحِلَتِهِ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ لِيَرَاهُ النَّاسُ وَلِيُشْرِفَ وَلِيَسْأَلُوهُ فَإِنَّ النَّاسَ غَشُوهُ .
Бизга Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Журайждан ривоят қилди, менга Абуз-Зубайр хабар берди, у Жобир ибн Абдуллаҳни шундай деяётганини эшитди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Видолашув ҳажида улови устида Байтни ҳамда Сафо ва Марвани тавоф қилди — токи одамлар уни кўрсин, у кўриниб турсин ва ундан сўрасин, чунки одамлар уни ўраб олишган эди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدِمَ مَكَّةَ وَهُوَ يَشْتَكِي فَطَافَ عَلَى رَاحِلَتِهِ كُلَّمَا أَتَى عَلَى الرُّكْنِ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ بِمِحْجَنٍ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ طَوَافِهِ أَنَاخَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Холид ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, бизга Язид ибн Абу Зиёд ривоят қилди, у Икримадан, у Ибн Аббосдан: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Маккага касал ҳолатда келди ва улови устида тавоф қилди. Ҳар гал Рукнга (Ҳажарул Асвад бурчагига) етганда, Рукнни ҳассаси билан истилом қилди (силаб ўпди). Тавофини тугатгач, туясини чўктириб, икки ракат намоз ўқиди.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ شَكَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِّي أَشْتَكِي فَقَالَ " طُوفِي مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ وَأَنْتِ رَاكِبَةٌ " . قَالَتْ فَطُفْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَئِذٍ يُصَلِّي إِلَى جَنْبِ الْبَيْتِ وَهُوَ يَقْرَأُ بِـ { الطُّورِ * وَكِتَابٍ مَسْطُورٍ } .
Бизга Қаънабий ривоят қилди, у Моликдан, у Муҳаммад ибн Абдурраҳмон ибн Навфалдан, у Урва ибнуз-Зубайрдан, у Зайнаб бинти Абу Саламадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг завжаси Умму Саламадан ривоят қилди. У деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга касал эканлигимдан шикоят қилдим. У: «Одамларнинг ортидан, улов устида бўлган ҳолатда тавоф қил» деди. У деди: Мен тавоф қилдим, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ўша пайтда Байтнинг ёнида намоз ўқиб, ‹Ват-Тур. Ва китобин мастур› (сураларини) қироат қиларди.