حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ صَالِحٍ أَبِي الْخَلِيلِ، عَنْ أَبِي عَلْقَمَةَ الْهَاشِمِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ يَوْمَ حُنَيْنٍ بَعْثًا إِلَى أَوْطَاسٍ فَلَقُوا عَدُوَّهُمْ فَقَاتَلُوهُمْ فَظَهَرُوا عَلَيْهِمْ وَأَصَابُوا لَهُمْ سَبَايَا فَكَأَنَّ أُنَاسًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَحَرَّجُوا مِنْ غِشْيَانِهِنَّ مِنْ أَجْلِ أَزْوَاجِهِنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي ذَلِكَ { وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاءِ إِلاَّ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ } أَىْ فَهُنَّ لَهُمْ حَلاَلٌ إِذَا انْقَضَتْ عِدَّتُهُنَّ .
Бизга Убайдуллаҳ ибн Умар ибн Майсара ривоят қилди, бизга Язид ибн Зурайъ ривоят қилди, бизга Саид ривоят қилди, Қатодадан, у Солиҳ Абу ал-Халилдан, у Абу Алқама ал-Ҳошимийдан, у Абу Саид ал-Худрийдан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Ҳунайн куни Автосга бир қўшин юборди. Улар душманларига дуч келдилар, улар билан жанг қилдилар, уларнинг устидан ғолиб бўлиб, улардан асиралар олдилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг саҳобаларидан баъзилар мушриклардан бўлган эрлари сабабли улар билан яқинлик қилишдан тортинишди. Шунда Аллаҳ таоло шу ҳақида нозил қилди: ‹Ва аёллардан эрли бўлганлар (сизга ҳаром), қўл остингиздагилар (асиралар) мустасно› — яъни иддалари тугагач, улар улар учун ҳалол.
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا مِسْكِينٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ فِي غَزْوَةٍ فَرَأَى امْرَأَةً مُجِحًّا فَقَالَ " لَعَلَّ صَاحِبَهَا أَلَمَّ بِهَا " . قَالُوا نَعَمْ . فَقَالَ " لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَلْعَنَهُ لَعْنَةً تَدْخُلُ مَعَهُ فِي قَبْرِهِ كَيْفَ يُوَرِّثُهُ وَهُوَ لاَ يَحِلُّ لَهُ وَكَيْفَ يَسْتَخْدِمُهُ وَهُوَ لاَ يَحِلُّ لَهُ " .
Бизга ан-Нуфайлий ривоят қилди, бизга Мискин ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди, Язид ибн Хумайрдан, у Абдурраҳмон ибн Жубайр ибн Нуфайрдан, у отасидан, у Абу ад-Дардодан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бир ғазотда эди, ҳомиладор бир аёлни кўриб: «Эҳтимол унинг эгаси унга яқинлик қилгандир» деди. Улар: ‹Ҳа› дедилар. Шунда у деди: «Мен унга унинг қабрига кирадиган лаънат айтишни қасд қилдим — қандай қилиб унга (ҳомилага) мерос қолдиради-ю, ҳолбуки у (бола) унга ҳалол эмас; қандай қилиб уни хизматга олади-ю, ҳолбуки у унга ҳалол эмас?»
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ، عَنْ قَيْسِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ أَبِي الْوَدَّاكِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، وَرَفَعَهُ، أَنَّهُ قَالَ فِي سَبَايَا أَوْطَاسٍ " لاَ تُوطَأُ حَامِلٌ حَتَّى تَضَعَ وَلاَ غَيْرُ ذَاتِ حَمْلٍ حَتَّى تَحِيضَ حَيْضَةً " .
Бизга Амр ибн Авн ривоят қилди, бизга Шарик хабар берди, Қайс ибн Ваҳбдан, у Абу ал-Ваддокдан, у Абу Саид ал-Худрийдан ривоят қилди ва уни (Набийга) нисбат бердики, у Автос асиралари ҳақида деди: «Ҳомиладор (аёл) туғмагунча унга яқинлик қилинмасин ва ҳомиладор бўлмагани бир ҳайз кўрмагунча (унга яқинлик қилинмасин).»
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي مَرْزُوقٍ، عَنْ حَنَشٍ الصَّنْعَانِيِّ، عَنْ رُوَيْفِعِ بْنِ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَامَ فِينَا خَطِيبًا قَالَ أَمَا إِنِّي لاَ أَقُولُ لَكُمْ إِلاَّ مَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ يَوْمَ حُنَيْنٍ قَالَ " لاَ يَحِلُّ لاِمْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ يَسْقِيَ مَاءَهُ زَرْعَ غَيْرِهِ " . يَعْنِي إِتْيَانَ الْحَبَالَى " وَلاَ يَحِلُّ لاِمْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ يَقَعَ عَلَى امْرَأَةٍ مِنَ السَّبْىِ حَتَّى يَسْتَبْرِئَهَا وَلاَ يَحِلُّ لاِمْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ يَبِيعَ مَغْنَمًا حَتَّى يُقْسَمَ " .
Бизга ан-Нуфайлий ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Салама ривоят қилди, Муҳаммад ибн Ишоқдан, менга Язид ибн Абу Ҳабиб ривоят қилди, Абу Марзуқдан, у Ҳанаш ас-Санъонийдан, у Рувайфиъ ибн Собит ал-Ансорийдан ривоят қилди: у орамизда хутба қилиб туриб деди: «Билингки, мен сизларга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг Ҳунайн куни айтганидан бошқа нарсани айтмайман, у деди: ‹Аллаҳга ва Охират кунига иймон келтирган кишига ўз сувини бошқанинг экинига қуйиши (яъни ҳомиладор асираларга яқинлик қилиши) ҳалол эмас; Аллаҳга ва Охират кунига иймон келтирган кишига асира аёлни истибро қилмагунча (бўшлигини билмагунча) унга яқинлик қилиши ҳалол эмас; Аллаҳга ва Охират кунига иймон келтирган кишига ўлжани тақсимланмагунча сотиши ҳалол эмас.›»
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ " حَتَّى يَسْتَبْرِئَهَا بِحَيْضَةٍ " . زَادَ فِيهِ { بِحَيْضَةٍ وَهُوَ وَهَمٌ مِنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، وَهُوَ صَحِيحٌ فِي حَدِيثِ أَبِي سَعِيدٍ زَادَ } " وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلاَ يَرْكَبْ دَابَّةً مِنْ فَىْءِ الْمُسْلِمِينَ حَتَّى إِذَا أَعْجَفَهَا رَدَّهَا فِيهِ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلاَ يَلْبَسْ ثَوْبًا مِنْ فَىْءِ الْمُسْلِمِينَ حَتَّى إِذَا أَخْلَقَهُ رَدَّهُ فِيهِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ الْحَيْضَةُ لَيْسَتْ بِمَحْفُوظَةٍ وَهُوَ وَهَمٌ مِنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ .
Бизга Саид ибн Мансур ривоят қилди, бизга Абу Муовия ривоят қилди, ибн Ишоқдан, шу ҳадис билан, у деди: «...уни бир ҳайз билан истибро қилмагунча.» Унга ‹бир ҳайз билан› қўшимча қилди — бу Абу Муовиянинг хатосидир, у Абу Саиднинг ҳадисида саҳиҳдир. Қўшимча қилди: «Ким Аллаҳга ва Охират кунига иймон келтирса, мусулмонларнинг файидан (ўлжасидан) бўлган уловга миниб, уни ориқлатгач қайтариб бермасин; ва ким Аллаҳга ва Охират кунига иймон келтирса, мусулмонларнинг файидан бўлган кийимни кийиб, уни эскиртгач қайтариб бермасин.» Абу Довуд деди: ‹Бир ҳайз› (зиёдаси) маҳфуз эмас, у Абу Муовиянинг хатосидир.