حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ السُّلَمِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، عَنْ أَبِي عَمْرٍو، - يَعْنِي الأَوْزَاعِيَّ - حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّ امْرَأَةً، قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا كَانَ بَطْنِي لَهُ وِعَاءً وَثَدْيِي لَهُ سِقَاءً وَحِجْرِي لَهُ حِوَاءً وَإِنَّ أَبَاهُ طَلَّقَنِي وَأَرَادَ أَنْ يَنْتَزِعَهُ مِنِّي فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَنْتِ أَحَقُّ بِهِ مَا لَمْ تَنْكِحِي " . .
Бизга Маҳмуд ибн Холид ас-Суламий ривоят қилди, бизга ал-Валид Абу Амрдан — яъни ал-Авзўийдан — ривоят қилди, менга Амр ибн Шуайб отасидан, у бобоси Абдуллаҳ ибн Амрдан ривоят қилдики, бир аёл: ‹Эй Расулуллаҳ, мана бу ўғлим — қорним унга идиш, кўкрагим унга суғорилиш, бағрим унга макон эди. Энди унинг отаси мени талоқ қилди ва уни мендан тортиб олмоқчи›, деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: «Сен турмушга чиқмагунингча унга ҳақдорроқсан», деди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، وَأَبُو عَاصِمٍ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي زِيَادٌ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ أُسَامَةَ، أَنَّ أَبَا مَيْمُونَةَ، سَلْمَى - مَوْلًى مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ رَجُلَ صِدْقٍ - قَالَ بَيْنَمَا أَنَا جَالِسٌ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ جَاءَتْهُ امْرَأَةٌ فَارِسِيَّةٌ مَعَهَا ابْنٌ لَهَا فَادَّعَيَاهُ وَقَدْ طَلَّقَهَا زَوْجُهَا فَقَالَتْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ - وَرَطَنَتْ لَهُ بِالْفَارِسِيَّةِ - زَوْجِي يُرِيدُ أَنْ يَذْهَبَ بِابْنِي فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ اسْتَهِمَا عَلَيْهِ وَرَطَنَ لَهَا بِذَلِكَ فَجَاءَ زَوْجُهَا فَقَالَ مَنْ يُحَاقُّنِي فِي وَلَدِي فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ اللَّهُمَّ إِنِّي لاَ أَقُولُ هَذَا إِلاَّ أَنِّي سَمِعْتُ امْرَأَةً جَاءَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا قَاعِدٌ عِنْدَهُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ زَوْجِي يُرِيدُ أَنْ يَذْهَبَ بِابْنِي وَقَدْ سَقَانِي مِنْ بِئْرِ أَبِي عِنَبَةَ وَقَدْ نَفَعَنِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اسْتَهِمَا عَلَيْهِ " . فَقَالَ زَوْجُهَا مَنْ يُحَاقُّنِي فِي وَلَدِي فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هَذَا أَبُوكَ وَهَذِهِ أُمُّكَ فَخُذْ بِيَدِ أَيِّهِمَا شِئْتَ " . فَأَخَذَ بِيَدِ أُمِّهِ فَانْطَلَقَتْ بِهِ .
Бизга Ҳасан ибн Алий ал-Ҳулвоний ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ва Абу Осим Ибн Журайждан ривоят қилишди, менга Зиёд Ҳилол ибн Усомадан хабар бердики, Абу Маймуна Салмо — Мадина аҳлидан бўлган мавло, ростгўй киши — деди: Мен Абу Ҳурайра билан ўтирганимда унинг олдига форсий бир аёл, ўзи билан ўғли билан келди ва иккови унга (болага) даъвогарлик қилди, эри уни (аёлни) талоқ қилган эди. У: ‹Эй Абу Ҳурайра›, деди ва унга форсча ғулдиради — ‹эрим ўғлимни олиб кетмоқчи›, деди. Абу Ҳурайра: ‹Бу ҳақда қуръа (чек) ташланглар›, деди ва унга шу (сўзни) форсча айтди. Сўнг унинг эри келиб: ‹Менинг ўғлим ҳақида мен билан ким даъволашади?›, деди. Абу Ҳурайра: ‹Аллаҳим, мен буни фақат шунинг учун айтяпманки, мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдида ўтирганимда бир аёл келганини эшитганман. У: ‹Эй Расулуллаҳ, эрим ўғлимни олиб кетмоқчи, ҳолбуки у мени Абу Инаба қудуғидан суғорган ва менга фойдаси теккан›, деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Бу ҳақда қуръа ташланглар›, деди. Унинг эри: ‹Менинг ўғлим ҳақида мен билан ким даъволашади?›, деди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Бу отанг, бу эса онанг. Уларнинг қайсисининг қўлидан тутсанг, тут›, деди. Бола онасининг қўлидан тутди ва у уни олиб кетди.
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ نَافِعِ بْنِ عُجَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيٍّ، - رضى الله عنه - قَالَ خَرَجَ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ إِلَى مَكَّةَ فَقَدِمَ بِابْنَةِ حَمْزَةَ فَقَالَ جَعْفَرٌ أَنَا آخُذُهَا أَنَا أَحَقُّ بِهَا ابْنَةُ عَمِّي وَعِنْدِي خَالَتُهَا وَإِنَّمَا الْخَالَةُ أُمٌّ . فَقَالَ عَلِيٌّ أَنَا أَحَقُّ بِهَا ابْنَةُ عَمِّي وَعِنْدِي ابْنَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ أَحَقُّ بِهَا . فَقَالَ زَيْدٌ أَنَا أَحَقُّ بِهَا أَنَا خَرَجْتُ إِلَيْهَا وَسَافَرْتُ وَقَدِمْتُ بِهَا . فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ حَدِيثًا قَالَ " وَأَمَّا الْجَارِيَةُ فَأَقْضِي بِهَا لِجَعْفَرٍ تَكُونُ مَعَ خَالَتِهَا وَإِنَّمَا الْخَالَةُ أُمٌّ " . .
Бизга ал-Аббос ибн Абдулазим ривоят қилди, бизга Абдулмалик ибн Амр ривоят қилди, бизга Абдулазиз ибн Муҳаммад Язид ибнул-Ҳоддан, у Муҳаммад ибн Иброҳимдан, у Нофиъ ибн Ужайрдан, у отасидан, у Алийдан розияллаҳу анҳу ривоят қилди. У деди: Зайд ибн Ҳориса Маккага чиқиб, Ҳамзанинг қизини олиб келди. Жаъфар: ‹Мен уни оламан, мен унга ҳақдорроқман, у менинг амакимнинг қизи, унинг холаси менинг қошимда, хола эса она ўрнидадир›, деди. Алий: ‹Мен унга ҳақдорроқман, у менинг амакимнинг қизи, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг қизи менинг қошимда, у эса унга ҳақдорроқдир›, деди. Зайд: ‹Мен унга ҳақдорроқман, мен унга (уни келтириш учун) чиқдим, сафар қилдим ва уни олиб келдим›, деди. Сўнг Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам чиқди — рови бир ҳадис зикр қилди — у: «Қизга келсак, мен уни Жаъфарга ҳукм қиламан, у холаси билан бирга бўлади, зеро хола она ўрнидадир», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي فَرْوَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، بِهَذَا الْخَبَرِ وَلَيْسَ بِتَمَامِهِ قَالَ وَقَضَى بِهَا لِجَعْفَرٍ وَقَالَ " إِنَّ خَالَتَهَا عِنْدَهُ " .
Бизга Муҳаммад ибн Ийсо ривоят қилди, бизга Суфён Абу Фарвадан, у Абдурраҳмон ибн Абу Лайладан шу хабарни — аммо тўлиқ эмас — ривоят қилди. У деди: У (Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни Жаъфарга ҳукм қилди ва: «Унинг холаси унинг қошидадир», деди.
حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مُوسَى، أَنَّ إِسْمَاعِيلَ بْنَ جَعْفَرٍ، حَدَّثَهُمْ عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ هَانِئٍ، وَهُبَيْرَةَ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ لَمَّا خَرَجْنَا مِنْ مَكَّةَ تَبِعَتْنَا بِنْتُ حَمْزَةَ تُنَادِي يَا عَمِّ يَا عَمِّ . فَتَنَاوَلَهَا عَلِيٌّ فَأَخَذَ بِيَدِهَا وَقَالَ دُونَكِ بِنْتَ عَمِّكِ . فَحَمَلَتْهَا فَقَصَّ الْخَبَرَ قَالَ وَقَالَ جَعْفَرٌ ابْنَةُ عَمِّي وَخَالَتُهَا تَحْتِي . فَقَضَى بِهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِخَالَتِهَا وَقَالَ " الْخَالَةُ بِمَنْزِلَةِ الأُمِّ " .
Бизга Аббод ибн Мусо ривоят қилди, унга Исмоил ибн Жаъфар Исроилдан, у Абу Исъҳоқдан, у Ҳониъ ва Ҳубайрадан, улар Алидан ривоят қилиб айтдилар: Биз Маккадан чиққанимизда Ҳамзанинг қизи ‹Эй амаки, эй амаки!› деб чақириб бизнинг ортимиздан эргашди. Шунда Али уни қўлига олиб, қўлидан ушлади ва Фотимага: «Амакингнинг қизини ол» деди. У ҳам уни кўтариб олди. Сўнг (ривоятчи) воқеани сўзлаб бериб айтди: Жаъфар: ‹У менинг амакимнинг қизи ва унинг холаси менинг никоҳимда› деди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам у (қиз) ҳақида унинг холасига ҳукм қилдилар ва: «Хола онанинг ўрнида туради» дедилар.