حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ، - يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ - حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ سَمِعْتُهُ فِي، عَشْرَةٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - وَقَالَ أَحْمَدُ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حُمَيْدٍ السَّاعِدِيَّ فِي عَشْرَةٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ أَبُو قَتَادَةَ - قَالَ أَبُو حُمَيْدٍ أَنَا أَعْلَمُكُمْ بِصَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالُوا فَاعْرِضْ . فَذَكَرَ الْحَدِيثَ . قَالَ وَيَفْتَحُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ إِذَا سَجَدَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ وَيَرْفَعُ وَيَثْنِي رِجْلَهُ الْيُسْرَى فَيَقْعُدُ عَلَيْهَا ثُمَّ يَصْنَعُ فِي الأُخْرَى مِثْلَ ذَلِكَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ . قَالَ حَتَّى إِذَا كَانَتِ السَّجْدَةُ الَّتِي فِيهَا التَّسْلِيمُ أَخَّرَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَقَعَدَ مُتَوَرِّكًا عَلَى شِقِّهِ الأَيْسَرِ . زَادَ أَحْمَدُ قَالُوا صَدَقْتَ هَكَذَا كَانَ يُصَلِّي وَلَمْ يَذْكُرَا فِي حَدِيثِهِمَا الْجُلُوسَ فِي الثِّنْتَيْنِ كَيْفَ جَلَسَ
Бизга Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилди, бизга Абу Осим Заҳҳок ибн Махлад ривоят қилди, бизга Абдулҳамийд, яъни ибн Жаъфар хабар берди, (ҳ) ва бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Яҳё ривоят қилди, бизга Абдулҳамийд, яъни ибн Жаъфар ривоят қилди, менга Муҳаммад ибн Амр Абу Ҳумайд Соидийдан ривоят қилди. У айтди: Мен уни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг саҳобаларидан ўн киши ичида эшитдим. Аҳмад эса: Менга Муҳаммад ибн Амр ибн Ато хабар берди, у айтди: Мен Абу Ҳумайд Соидийни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг саҳобаларидан ўн киши ичида, улар орасида Абу Қатода ҳам бор эди, эшитдим, деди. Абу Ҳумайд: «Мен сизларнинг ичингизда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг намозини энг яхши билганингизман» деди. Улар: «Бўлмаса кўрсат» дейишди. Сўнг у ҳадисни зикр қилди. У айтди: Ва у сажда қилганда оёқларининг бармоқларини очар эди, сўнг «Аллаҳу акбар» деб чап оёғини букиб унинг устига ўтирарди, сўнг иккинчисида ҳам худди шундай қиларди. Сўнг у ҳадисни зикр қилди. У айтди: Ҳатто салом бериладиган сажда келганда чап оёғини орқага олиб, чап томонига таваррук қилиб ўтирарди. Аҳмад қўшимча қилди: Улар: «Тўғри айтдинг, у шундай намоз ўқир эди» дейишди. Уларнинг иккаласи ҳам ҳадисларида икки ракатдаги ўтиришни қандай ўтиргани ҳақида зикр қилмадилар.
حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْمِصْرِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنِ اللَّيْثِ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيِّ، وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ، أَنَّهُ كَانَ جَالِسًا مَعَ نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْحَدِيثِ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبَا قَتَادَةَ قَالَ فَإِذَا جَلَسَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ جَلَسَ عَلَى رِجْلِهِ الْيُسْرَى فَإِذَا جَلَسَ فِي الرَّكْعَةِ الأَخِيرَةِ قَدَّمَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَجَلَسَ عَلَى مَقْعَدَتِهِ .
Бизга Исо ибн Иброҳийм Мисрий ривоят қилди, бизга ибн Ваҳб Лайсдан, у Язид ибн Муҳаммад Қураший ва Язид ибн Абу Ҳабибдан, улар Муҳаммад ибн Амр ибн Ҳалҳаладан, у Муҳаммад ибн Амр ибн Атодан ривоят қилдики, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг саҳобаларидан бир гуруҳ кишилар билан ўтирган эди — шу ҳадисни келтирди, бироқ Абу Қатодани зикр қилмади. У айтди: У икки ракатда ўтирганда чап оёғи устига ўтирарди, охирги ракатда ўтирганда эса чап оёғини олдинга олиб, ўтирадиган жойига (орқасига) ўтирарди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو الْعَامِرِيِّ، قَالَ كُنْتُ فِي مَجْلِسٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فِيهِ فَإِذَا قَعَدَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قَعَدَ عَلَى بَطْنِ قَدَمِهِ الْيُسْرَى وَنَصَبَ الْيُمْنَى فَإِذَا كَانَتِ الرَّابِعَةُ أَفْضَى بِوَرِكِهِ الْيُسْرَى إِلَى الأَرْضِ وَأَخْرَجَ قَدَمَيْهِ مِنْ نَاحِيَةٍ وَاحِدَةٍ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга ибн Лаҳийъа Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Муҳаммад ибн Амр ибн Ҳалҳаладан, у Муҳаммад ибн Амр Омирийдан ривоят қилди. У айтди: Мен бир мажлисда эдим — шу ҳадисни келтирди. Унда шундай деди: У икки ракатда ўтирганда чап оёғининг ичи (товони) устига ўтириб, ўнг оёғини тик қўярди. Тўртинчи ракат бўлганда эса чап сонини ерга тегизиб, икки оёғини бир томондан чиқариб қўярди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبُو بَدْرٍ، حَدَّثَنِي زُهَيْرٌ أَبُو خَيْثَمَةَ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الْحُرِّ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ عَبَّاسِ، - أَوْ عَيَّاشِ - بْنِ سَهْلٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّهُ كَانَ فِي مَجْلِسٍ فِيهِ أَبُوهُ فَذُكِرَ فِيهِ قَالَ فَسَجَدَ فَانْتَصَبَ عَلَى كَفَّيْهِ وَرُكْبَتَيْهِ وَصُدُورِ قَدَمَيْهِ وَهُوَ جَالِسٌ فَتَوَرَّكَ وَنَصَبَ قَدَمَهُ الأُخْرَى ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ ثُمَّ كَبَّرَ فَقَامَ وَلَمْ يَتَوَرَّكْ ثُمَّ عَادَ فَرَكَعَ الرَّكْعَةَ الأُخْرَى فَكَبَّرَ كَذَلِكَ ثُمَّ جَلَسَ بَعْدَ الرَّكْعَتَيْنِ حَتَّى إِذَا هُوَ أَرَادَ أَنْ يَنْهَضَ لِلْقِيَامِ قَامَ بِتَكْبِيرٍ ثُمَّ رَكَعَ الرَّكْعَتَيْنِ الأُخْرَيَيْنِ فَلَمَّا سَلَّمَ سَلَّمَ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ لَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِهِ مَا ذَكَرَ عَبْدُ الْحَمِيدِ فِي التَّوَرُّكِ وَالرَّفْعِ إِذَا قَامَ مِنْ ثِنْتَيْنِ .
Бизга Али ибн Ҳусайн ибн Иброҳийм ривоят қилди, бизга Абу Бадр ривоят қилди, менга Зуҳайр Абу Хайсама ривоят қилди, бизга Ҳасан ибн Ҳурр ривоят қилди, бизга Исо ибн Абдуллаҳ ибн Молик Аббосдан — ёки Айёш — ибн Саҳл Соидийдан ривоят қилдики, у бир мажлисда бўлган эди, унда отаси ҳам бор эди ва унда зикр қилинди. У айтди: У сажда қилди, сўнг кафтлари, тиззалари ва оёқларининг учлари устига турди, ўтирган ҳолда таваррук қилди, бошқа оёғини тик қўйди, сўнг такбир айтиб сажда қилди, сўнг такбир айтиб турди ва таваррук қилмади. Сўнг яна қайтиб бошқа ракатни адо этди ва худди шундай такбир айтди. Сўнг икки ракатдан кейин ўтирди, ҳатто қиём учун турмоқчи бўлганида такбир билан турди, сўнг охирги икки ракатни адо этди. Салом берганда ўнгига ва чапига салом берди. Абу Довуд айтди: У ўз ҳадисида Абдулҳамийд зикр қилган, икки ракатдан турганда таваррук ва кўтарилиш ҳақидаги нарсани зикр қилмади.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو، أَخْبَرَنِي فُلَيْحٌ، أَخْبَرَنِي عَبَّاسُ بْنُ سَهْلٍ، قَالَ اجْتَمَعَ أَبُو حُمَيْدٍ وَأَبُو أُسَيْدٍ وَسَهْلُ بْنُ سَعْدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرِ الرَّفْعَ إِذَا قَامَ مِنْ ثِنْتَيْنِ وَلاَ الْجُلُوسَ قَالَ حَتَّى فَرَغَ ثُمَّ جَلَسَ فَافْتَرَشَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَأَقْبَلَ بِصَدْرِ الْيُمْنَى عَلَى قِبْلَتِهِ .
Бизга Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилди, бизга Абдулмалик ибн Амр ривоят қилди, менга Фулайҳ хабар берди, менга Аббос ибн Саҳл хабар берди. У айтди: Абу Ҳумайд, Абу Усайд, Саҳл ибн Саъд ва Муҳаммад ибн Маслама жамландилар. Сўнг у шу ҳадисни зикр қилди ва икки ракатдан турганда кўтарилиш ва ўтиришни зикр қилмади. У айтди: Ҳатто у тамомлаганда ўтирди, чап оёғини ёйди ва ўнгининг кўкрагини қибласига қаратди.