حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُرْتَفِعَةٌ حَيَّةٌ وَيَذْهَبُ الذَّاهِبُ إِلَى الْعَوَالِي وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ .
Бизга Қутайба ибн Саид ривоят қилди, бизга Лайс ривоят қилди, у ибн Шиҳобдан, у Анас ибн Моликдан ривоят қилди: Унга шуни хабар бердики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Аср намозини қуёш оппоқ, баланд ва тирик ҳолатда ўқирди, ва йўловчи Аволийга (Мадина чеккасидаги жойлар) борарди-ю қуёш ҳали баланд эди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ وَالْعَوَالِي عَلَى مِيلَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةٍ . قَالَ وَأَحْسَبُهُ قَالَ أَوْ أَرْبَعَةٍ .
Бизга Ҳасан ибн Алий ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар хабар берди, у Зуҳрийдан: У айтди: Аволий икки ёки уч мил масофада эди. У айтди: Менимча у: «Ёки тўрт» деди.
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ خَيْثَمَةَ، قَالَ حَيَاتُهَا أَنْ تَجِدَ، حَرَّهَا .
Бизга Юсуф ибн Мусо ривоят қилди, бизга Жарир ривоят қилди, у Мансурдан, у Хайсамадан ривоят қилди: У айтди: Унинг (қуёшнинг) тириклик ҳолати — унинг иссиғини топишингдир.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ عُرْوَةُ وَلَقَدْ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ فِي حُجْرَتِهَا قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ .
Бизга Қаънабий ривоят қилди, у айтди: Мен Молик ибн Анасга ибн Шиҳобдан ўқиб бердим: Урва айтди: Менга Оиша ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Аср намозини қуёш ҳали унинг ҳужрасида, кўтарилиб чиқмасидан олдин ўқирди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْوَزِيرِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْيَمَامِيُّ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ شَيْبَانَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَلِيِّ بْنِ شَيْبَانَ قَالَ قَدِمْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ فَكَانَ يُؤَخِّرُ الْعَصْرَ مَا دَامَتِ الشَّمْسُ بَيْضَاءَ نَقِيَّةً .
Бизга Муҳаммад ибн Абдурраҳмон ал-Анбарий ривоят қилди, бизга Иброҳим ибн Абул Вазир ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Язид ал-Ямомий ривоят қилди, менга Язид ибн Абдурраҳмон ибн Алий ибн Шайбан ривоят қилди, у отасидан, у бобоси Алий ибн Шайбандан: У айтди: Биз Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига Мадинага келдик. У Асрни қуёш оппоқ ва мусаффо бўлиб тургунча кечиктирарди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ عَبِيدَةَ، عَنْ عَلِيٍّ، - رضى الله عنه - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ " حَبَسُونَا عَنْ صَلاَةِ الْوُسْطَى صَلاَةِ الْعَصْرِ مَلأَ اللَّهُ بُيُوتَهُمْ وَقُبُورَهُمْ نَارًا " .
Бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Закарийя ибн Абу Зоида ва Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, улар Ҳишом ибн Ҳассондан, у Муҳаммад ибн Сириндан, у Абийдадан, у Алийдан розияллаҳу анҳу ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Хандақ куни: «Улар бизни ўрта намоздан — Аср намозидан тўсдилар. Аллаҳ уларнинг уйларини ва қабрларини ўтга тўлдирсин» деди.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنِ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِي يُونُسَ، مَوْلَى عَائِشَةَ - رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا - أَنَّهُ قَالَ أَمَرَتْنِي عَائِشَةُ أَنْ أَكْتُبَ لَهَا مُصْحَفًا وَقَالَتْ إِذَا بَلَغْتَ هَذِهِ الآيَةَ فَآذِنِّي { حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَالصَّلاَةِ الْوُسْطَى } فَلَمَّا بَلَغْتُهَا آذَنْتُهَا فَأَمْلَتْ عَلَىَّ { حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَالصَّلاَةِ الْوُسْطَى وَصَلاَةِ الْعَصْرِ وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ } ثُمَّ قَالَتْ عَائِشَةُ سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Қаънабий ривоят қилди, у Моликдан, у Зайд ибн Асламдан, у Қаъқў ибн Ҳакимдан, у Оишанинг мавлоси Абу Юнусдан розияллаҳу анҳо ривоят қилди: У айтди: Оиша менга унга бир мушаф ёзиб беришни буюрди ва: «Сен ушбу оятга етганингда менга билдир» деди: ‹Намозларни ва ўрта намозни сақланглар›. Мен унга етганимда, унга билдирдим, шунда у менга айтиб турди: ‹Намозларни ва ўрта намозни ва Аср намозини сақланглар ва Аллаҳ учун бўйсуниб туринглар›. Сўнг Оиша: Мен буни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан эшитганман, деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي حَكِيمٍ، قَالَ سَمِعْتُ الزِّبْرِقَانَ، يُحَدِّثُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الظُّهْرَ بِالْهَاجِرَةِ وَلَمْ يَكُنْ يُصَلِّي صَلاَةً أَشَدَّ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْهَا فَنَزَلَتْ { حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَالصَّلاَةِ الْوُسْطَى } وَقَالَ " إِنَّ قَبْلَهَا صَلاَتَيْنِ وَبَعْدَهَا صَلاَتَيْنِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Мусанно ривоят қилди, менга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди, менга Амр ибн Абу Ҳаким ривоят қилди: У айтди: Мен Зибриқонни Урва ибн Зубайрдан, у Зайд ибн Собитдан ривоят қилаётганини эшитдим: У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Пешинни жазирама вақтида ўқирди, ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг саҳобаларига ундан кўра оғирроқ бирор намоз йўқ эди. Шунда ‹Намозларни ва ўрта намозни сақланглар› ояти нозил бўлди. У: «Албатта, ундан олдин икки намоз, ундан кейин икки намоз бор» деди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ، حَدَّثَنِي ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَدْرَكَ مِنَ الْعَصْرِ رَكْعَةً قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ وَمَنْ أَدْرَكَ مِنَ الْفَجْرِ رَكْعَةً قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ " .
Бизга Ҳасан ибн Рабеъ ривоят қилди, менга ибнул Муборак ривоят қилди, у Маъмардан, у ибн Товусдан, у отасидан, у ибн Аббосдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди: У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Ким Асрдан бир ракатни қуёш ботишидан олдин улгурса, бас, у (Асрга) етган бўлади. Ва ким Бомдоддан бир ракатни қуёш чиқишидан олдин улгурса, бас, у (Бомдодга) етган бўлади».
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ بَعْدَ الظُّهْرِ فَقَامَ يُصَلِّي الْعَصْرَ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ صَلاَتِهِ ذَكَرْنَا تَعْجِيلَ الصَّلاَةِ أَوْ ذَكَرَهَا فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " تِلْكَ صَلاَةُ الْمُنَافِقِينَ تِلْكَ صَلاَةُ الْمُنَافِقِينَ تِلْكَ صَلاَةُ الْمُنَافِقِينَ يَجْلِسُ أَحَدُهُمْ حَتَّى إِذَا اصْفَرَّتِ الشَّمْسُ فَكَانَتْ بَيْنَ قَرْنَىْ شَيْطَانٍ أَوْ عَلَى قَرْنَىِ الشَّيْطَانِ قَامَ فَنَقَرَ أَرْبَعًا لاَ يَذْكُرُ اللَّهَ فِيهَا إِلاَّ قَلِيلاً " .
Бизга Қаънабий ривоят қилди, у Моликдан, у Алў ибн Абдурраҳмондан: У айтди: Биз Пешиндан кейин Анас ибн Молик ҳузурига кирдик. У туриб Асрни ўқиди. Намозидан бўшаганида, биз намозни тезроқ ўқиш ҳақида гапирдик — ёки у (Анас) буни эслатди. Шунда у: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни шундай деганини эшитдим, деди: «Бу мунофиқларнинг намозидир, бу мунофиқларнинг намозидир, бу мунофиқларнинг намозидир. Улардан бири қуёш сарғайгунича ўтириб туради, токи у (қуёш) шайтон икки шохининг орасига ёки шайтон шохига келгач, туриб, тўрт (ракатни) чўқиб олади, унда Аллаҳни оздан бошқа зикр қилмайди».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الَّذِي تَفُوتُهُ صَلاَةُ الْعَصْرِ فَكَأَنَّمَا وُتِرَ أَهْلَهُ وَمَالَهُ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ " أُتِرَ " . وَاخْتُلِفَ عَلَى أَيُّوبَ فِيهِ وَقَالَ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " وُتِرَ " .
Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама ривоят қилди, у Моликдан, у Нофедан, у ибн Умардан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Аср намози қўлдан бой берилган киши гўё аҳли ва молидан айрилгандек бўлади». Абу Довуд айтди: Убайдуллаҳ ибн Умар: «утира» деди. Ва Айюб ҳақида бунда ихтилоф қилинди. Зуҳрий Солимдан, у отасидан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилиб: «вутира» деди.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، قَالَ قَالَ أَبُو عَمْرٍو يَعْنِي الأَوْزَاعِيَّ وَذَلِكَ أَنْ تَرَى، مَا عَلَى الأَرْضِ مِنَ الشَّمْسِ صَفْرَاءَ .
Бизга Маҳмуд ибн Холид ривоят қилди, бизга Валид ривоят қилди: У айтди: Абу Амр — яъни Авзоий — айтди: Бу, сен ерда қуёшдан сарғайган нарсани кўришингдир.