حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبَانُ، - يَعْنِي الْعَطَّارَ - حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَعْتَقَ شَقِيصًا فِي مَمْلُوكِهِ فَعَلَيْهِ أَنْ يُعْتِقَهُ كُلَّهُ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ وَإِلاَّ اسْتُسْعِيَ الْعَبْدُ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ " .
Бизга Муслим ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Абон, яъни ал-Аттор, ривоят қилди, бизга Қатода ан-Назр ибн Анасдан, у Башир ибн Наҳикдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ким ўз қулидан бир ҳиссасини озод қилса, агар моли бўлса, уни бутунлай озод қилиш унга вожибдир; акс ҳолда қул (қолган баҳо учун) ўзига оғирлик туширилмаган ҳолда ишлатиб (ҳақи тўлдирилади)» дедилар.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ - ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، - وَهَذَا لَفْظُهُ - عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَعْتَقَ شِقْصًا لَهُ - أَوْ شَقِيصًا لَهُ - فِي مَمْلُوكٍ فَخَلاَصُهُ عَلَيْهِ فِي مَالِهِ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ قُوِّمَ الْعَبْدُ قِيمَةَ عَدْلٍ ثُمَّ اسْتُسْعِيَ لِصَاحِبِهِ فِي قِيمَتِهِ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ فِي حَدِيثِهِمَا جَمِيعًا " فَاسْتُسْعِيَ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ " . وَهَذَا لَفْظُ عَلِيٍّ .
Бизга Наср ибн Али ривоят қилди, бизга Язид, яъни ибн Зурайъ, хабар берди, (ҳ) ва бизга Али ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Бишр — бу унинг лафзидир — Саид ибн Абу Аруубадан, у Қатодадан, у ан-Назр ибн Анасдан, у Башир ибн Наҳикдан, у Абу Ҳурайрадан, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилдики, дедилар: «Ким қулда ўзига (тегишли) бир ҳисса — ёки бир бўлакни — озод қилса, агар моли бўлса, уни (бутунлай) озод қилиш унинг молидан ўзига (вожибдир); агар моли бўлмаса, қул адолатли баҳо билан баҳоланади, сўнг унинг эгаси учун ўзига оғирлик туширилмаган ҳолда баҳо миқдорида ишлатиб (ҳақи тўлдирилади)» дедилар. Абу Довуд айтди: Икковининг ҳадисида ҳам «ўзига оғирлик туширилмаган ҳолда ишлатилди» (дейилган). Бу Алининг лафзидир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ سَعِيدٍ، بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، لَمْ يَذْكُرِ السِّعَايَةَ وَرَوَاهُ جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ وَمُوسَى بْنُ خَلَفٍ جَمِيعًا عَنْ قَتَادَةَ، بِإِسْنَادِ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَمَعْنَاهُ وَذَكَرَا فِيهِ السِّعَايَةَ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Яҳё ва Ибн Абу Адий Саиддан, ўз исноди ва маъноси билан (ривоят қилди). Абу Довуд айтди: Уни Равҳ ибн Убода Саид ибн Абу Аруубадан ривоят қилди, (лекин) ишлатишни (саъояни) зикр қилмади. Ва уни Жарир ибн Ҳозим ҳамда Мусо ибн Халаф иккаласи Қатодадан, Язид ибн Зурайънинг исноди ва маъноси билан ривоят қилдилар ва унда ишлатишни (саъояни) зикр қилдилар.