Сунани Абу Довуд — 3938-ҳадис

Қул озод қилиш китоби · Қолдиқни ишлаб тўлаш ҳақида ривоят қилганлар

3938-ҳадисСунани Абу Довуд · Қул озод қилиш китоби

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ - ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، - وَهَذَا لَفْظُهُ - عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ أَعْتَقَ شِقْصًا لَهُ - أَوْ شَقِيصًا لَهُ - فِي مَمْلُوكٍ فَخَلاَصُهُ عَلَيْهِ فِي مَالِهِ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ قُوِّمَ الْعَبْدُ قِيمَةَ عَدْلٍ ثُمَّ اسْتُسْعِيَ لِصَاحِبِهِ فِي قِيمَتِهِ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ فِي حَدِيثِهِمَا جَمِيعًا ‏"‏ فَاسْتُسْعِيَ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ وَهَذَا لَفْظُ عَلِيٍّ ‏.‏

Бизга Наср ибн Али ривоят қилди, бизга Язид, яъни ибн Зурайъ, хабар берди, (ҳ) ва бизга Али ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Бишр — бу унинг лафзидир — Саид ибн Абу Аруубадан, у Қатодадан, у ан-Назр ибн Анасдан, у Башир ибн Наҳикдан, у Абу Ҳурайрадан, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилдики, дедилар: «Ким қулда ўзига (тегишли) бир ҳисса — ёки бир бўлакни — озод қилса, агар моли бўлса, уни (бутунлай) озод қилиш унинг молидан ўзига (вожибдир); агар моли бўлмаса, қул адолатли баҳо билан баҳоланади, сўнг унинг эгаси учун ўзига оғирлик туширилмаган ҳолда баҳо миқдорида ишлатиб (ҳақи тўлдирилади)» дедилар. Абу Довуд айтди: Икковининг ҳадисида ҳам «ўзига оғирлик туширилмаган ҳолда ишлатилди» (дейилган). Бу Алининг лафзидир.

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Саҳиҳи Муслим, 3773-ҳадисҚул озод қилиш китоби

Ким бир қулда ўз улушини (қисмини) озод қилса, унинг (қулнинг бутунлай) халос бўлиши — агар (озод қилувчининг) моли бўлса — ўша молидан (қопланади); агар унинг моли бўлмаса, қулдан, унга машаққат солинмаган…

Саҳиҳи Муслим, 4333-ҳадисҚасам китоби

Ким бир қулда ўзига тегишли бир бўлакни озод қилса, уни (тўла) озод қилиш, агар моли бўлса, унинг молидан бўлади. Агар моли бўлмаса, қул унга машаққат қилдирилмаган ҳолда (қолган қийматни) ишлаб тўлашга…

Саҳиҳул Бухорий, 2553-ҳадисҚул озод қилиш

Ким қулдан ўз насибасини озод қилса ва унда унинг қийматига етадиган мол бўлса, (қул) унга адолатли баҳо билан баҳоланади ва унинг молидан озод қилинади. Акс ҳолда, ундан озод бўлгани озод бўлибди

Саҳиҳул Бухорий, 2522-ҳадисҚул озод қилиш

Ким ўз қулидаги (шерик бўлган) улушини озод қилса ва унда қулнинг баҳосига етадиган мол бўлса, қул адолатли баҳо билан баҳоланади, у шерикларига уларнинг ҳиссаларини беради ва (қул) унга (бадалига) озод бўлади.…

Сунани Насоий, 4699-ҳадисМолиявий муомалалар китоби

Ким бир қулда ўз улушини озод қилса ва унинг қулнинг баҳосига, яъни ўша қулнинг қийматига етадиган моли бўлса, у (қул) унинг молидан озод бўлади,

Сунани Абу Довуд, 3937-ҳадисҚул озод қилиш китоби

Ким ўз қулидан бир ҳиссасини озод қилса, агар моли бўлса, уни бутунлай озод қилиш унга вожибдир; акс ҳолда қул (қолган баҳо учун) ўзига оғирлик туширилмаган ҳолда ишлатиб (ҳақи тўлдирилади)