حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي مَمْلُوكٍ أُقِيمَ عَلَيْهِ قِيمَةَ الْعَدْلِ فَأَعْطَى شُرَكَاءَهُ حِصَصَهُمْ وَأُعْتِقَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ " . .
Бизга ал-Қаънабий Моликдан, у Нофиъдан, у Абдуллаҳ ибн Умардан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ким қулда ўзига (тегишли) улушни озод қилса, унга адолатли баҳо қўйилади, сўнг шерикларига улушларини беради ва қул унинг (ҳисобидан) озод қилинади; акс ҳолда, (қулнинг) озод бўлгани озод бўлади» дедилар.
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَاهُ قَالَ وَكَانَ نَافِعٌ رُبَّمَا قَالَ " فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ " . وَرُبَّمَا لَمْ يَقُلْهُ .
Бизга Муаммал ривоят қилди, бизга Исмоил Айюбдан, у Нофиъдан, у ибн Умардан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан, шу маънода ривоят қилди. Дедики: Нофиъ баъзан: «(Қулнинг) озод бўлгани озод бўлади» дер, баъзан эса буни айтмас эди.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَيُّوبُ فَلاَ أَدْرِي هُوَ فِي الْحَدِيثِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَوْ شَىْءٌ قَالَهُ نَافِعٌ وَإِلاَّ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ .
Бизга Сулаймон ибн Довуд ривоят қилди, бизга Ҳаммод Айюбдан, у Нофиъдан, у ибн Умардан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан, шу ҳадисни ривоят қилди. Айюб дедики: Билмадим, у (сўз) Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан (келган) ҳадисдами ёки Нофиъ айтган нарсами: «акс ҳолда (қулнинг) озод бўлгани озод бўлади».
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا مِنْ مَمْلُوكٍ لَهُ فَعَلَيْهِ عِتْقُهُ كُلُّهُ إِنْ كَانَ لَهُ مَا يَبْلُغُ ثَمَنَهُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ عَتَقَ نَصِيبُهُ " .
Бизга Иброҳим ибн Мусо ар-Розий ривоят қилди, бизга Исо ибн Юнус хабар берди, бизга Убайдуллаҳ Нофиъдан, у ибн Умардан ривоят қилдики, деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ким ўзига (тегишли) қулдан бир улушни озод қилса, агар унинг баҳосига етадиган (моли) бўлса, уни бутунлай озод қилиш унга вожибдир; агар моли бўлмаса, (фақат) унинг насибаси озод бўлади» дедилар.
حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَى إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُوسَى .
Бизга Махлад ибн Холид ривоят қилди, бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Саид Нофиъдан, у ибн Умардан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан, Иброҳим ибн Мусо (ҳадиси) маъносида хабар берди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَى مَالِكٍ وَلَمْ يَذْكُرْ " وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ " . انْتَهَى حَدِيثُهُ إِلَى " وَأُعْتِقَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ " . عَلَى مَعْنَاهُ .
Бизга Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Асмо ривоят қилди, бизга Жувайрия Нофиъдан, у ибн Умардан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан, Молик (ҳадиси) маъносида ривоят қилди ва «акс ҳолда (қулнинг) озод бўлгани озод бўлади» (сўзини) зикр қилмади. Унинг ҳадиси «ва қул унинг (ҳисобидан) озод қилинади» (сўзигача) етиб тугади, шу маънода.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ عَتَقَ مِنْهُ مَا بَقِيَ فِي مَالِهِ إِذَا كَانَ لَهُ مَا يَبْلُغُ ثَمَنَ الْعَبْدِ " .
Бизга ал-Ҳасан ибн Али ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар аз-Зуҳрийдан, у Солимдан, у ибн Умардан хабар бердики, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ким қулда ўзига (тегишли) улушни озод қилса, агар қулнинг баҳосига етадиган (моли) бўлса, ундан қолгани унинг молидан озод бўлади» дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم " إِذَا كَانَ الْعَبْدُ بَيْنَ اثْنَيْنِ فَأَعْتَقَ أَحَدُهُمَا نَصِيبَهُ فَإِنْ كَانَ مُوسِرًا يُقَوَّمُ عَلَيْهِ قِيمَةً لاَ وَكْسَ وَلاَ شَطَطَ ثُمَّ يُعْتَقُ " .
Бизга Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилди, бизга Суфён Амр ибн Динордан, у Солимдан, у отасидан ривоят қилдики, уни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга етказиб (дедилар): «Қул икки киши ўртасида (шерик) бўлса-ю, улардан бири ўз насибасини озод қилса, агар у (молиявий) бақувват (бой) бўлса, унга (қул) на кам, на ортиқ — адолатли баҳо билан баҳоланади, сўнг (қул) озод қилинади».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ الْعَنْبَرِيِّ، عَنِ ابْنِ التَّلِبِّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ مِنْ مَمْلُوكٍ فَلَمْ يُضَمِّنْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ أَحْمَدُ إِنَّمَا هُوَ بِالتَّاءِ - يَعْنِي التَّلِبَّ - وَكَانَ شُعْبَةُ أَلْثَغَ لَمْ يُبَيِّنِ التَّاءَ مِنَ الثَّاءِ .
Бизга Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба Холиддан, у Абу Бишр ал-Анбарийдан, у Ибн ат-Талибдан, у отасидан ривоят қилдики: Бир киши қулда ўзига (тегишли) насибани озод қилди, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам уни (қолган баҳо учун) зомин қилмадилар. Аҳмад деди: У фақат «то» ҳарфи билан — яъни ат-Талиб — (дейилади). Шуъба дудуқ эди, «то» ни «со» дан ажратиб айтмас эди.