باب الأَذَانِ لِلْمُسَافِرِ إِذَا كَانُوا جَمَاعَةً، وَالإِقَامَةِ، وَكَذَلِكَ بِعَرَفَةَ وَجَمْعٍ
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْمُهَاجِرِ أَبِي الْحَسَنِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَأَرَادَ الْمُؤَذِّنُ أَنْ يُؤَذِّنَ فَقَالَ لَهُ " أَبْرِدْ ". ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُؤَذِّنَ فَقَالَ لَهُ " أَبْرِدْ ". ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُؤَذِّنَ. فَقَالَ لَهُ " أَبْرِدْ ". حَتَّى سَاوَى الظِّلُّ التُّلُولَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم {إِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ}
Муслим ибн Иброҳим бизга айтди: Шуъба бизга айтди, Муҳожир Абул-Ҳасандан, у Зайд ибн Ваҳбдан, у Абу Заррдан: У деди: Биз бир сафарда Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам билан эдик, муаззин азон айтмоқчи бўлди, у зот унга: «Салқинлат», дедилар. Сўнг яна азон айтмоқчи бўлди, унга: «Салқинлат», дедилар. Сўнг яна азон айтмоқчи бўлди, унга: «Салқинлат», дедилар. Токи соя тепаликларга тенглашди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта иссиқнинг қаттиқлиги жаҳаннамнинг қайнашидандир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ، قَالَ أَتَى رَجُلاَنِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُرِيدَانِ السَّفَرَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَنْتُمَا خَرَجْتُمَا فَأَذِّنَا ثُمَّ أَقِيمَا ثُمَّ لِيَؤُمَّكُمَا أَكْبَرُكُمَا ".
Муҳаммад ибн Юсуф бизга айтди: Суфён бизга айтди, Холид Ҳаззўдан, у Абу Қилобадан, у Молик ибн Ҳувайрисдан: У деди: Икки киши сафар қилмоқчи бўлиб Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келдилар. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Иккалангиз (сафарга) чиқсангиз, азон айтинг, сўнг иқомат айтинг, сўнг каттангиз иккалангизга имом бўлсин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، أَتَيْنَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ شَبَبَةٌ مُتَقَارِبُونَ، فَأَقَمْنَا عِنْدَهُ عِشْرِينَ يَوْمًا وَلَيْلَةً، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَحِيمًا رَفِيقًا، فَلَمَّا ظَنَّ أَنَّا قَدِ اشْتَهَيْنَا أَهْلَنَا أَوْ قَدِ اشْتَقْنَا سَأَلَنَا عَمَّنْ تَرَكْنَا بَعْدَنَا فَأَخْبَرْنَاهُ قَالَ " ارْجِعُوا إِلَى أَهْلِيكُمْ فَأَقِيمُوا فِيهِمْ وَعَلِّمُوهُمْ وَمُرُوهُمْ ـ وَذَكَرَ أَشْيَاءَ أَحْفَظُهَا أَوْ لاَ أَحْفَظُهَا ـ وَصَلُّوا كَمَا رَأَيْتُمُونِي أُصَلِّي، فَإِذَا حَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَلْيُؤَذِّنْ لَكُمْ أَحَدُكُمْ وَلْيَؤُمَّكُمْ أَكْبَرُكُمْ ".
Муҳаммад ибн Мусанно бизга айтди: Абдулваҳҳоб бизга айтди: Айюб бизга айтди, Абу Қилобадан: Молик бизга айтди: Биз Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келдик, биз ёшлари бир-бирига яқин йигитлар эдик. У зотнинг ҳузурларида йигирма кун-кеча турдик. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам меҳрибон ва мулойим эдилар. Биз аҳлларимизни соғинган ёки уларга интизор бўлган деб ўйлаганларида, биздан ортимизда кимни қолдирганимизни сўрадилар, биз хабар бердик. У зот: «Аҳлларингизга қайтинглар, улар орасида туринглар, уларга (Дийнни) ўргатинглар ва буюринг — ва мен ёдда тутадиган ёки тутмайдиган нарсаларни зикр қилдилар — ва мен намоз ўқиганимни кўрганингиздек намоз ўқинг. Намоз вақти келганда бирингиз сизларга азон айтсин ва каттангиз сизларга имом бўлсин», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ، قَالَ أَذَّنَ ابْنُ عُمَرَ فِي لَيْلَةٍ بَارِدَةٍ بِضَجْنَانَ ثُمَّ قَالَ صَلُّوا فِي رِحَالِكُمْ، فَأَخْبَرَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَأْمُرُ مُؤَذِّنًا يُؤَذِّنُ، ثُمَّ يَقُولُ عَلَى إِثْرِهِ، أَلاَ صَلُّوا فِي الرِّحَالِ. فِي اللَّيْلَةِ الْبَارِدَةِ أَوِ الْمَطِيرَةِ فِي السَّفَرِ.
Мусаддад бизга айтди: Яҳё бизга хабар берди, Убайдуллаҳ ибн Умардан: Нофиъ менга айтди: У деди: Ибн Умар Зажнонда совуқ кечаси азон айтди, сўнг: ‹Уйларингизда намоз ўқинг›, деди. Сўнг бизга хабар берди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам муаззинга буюрардилар, у азон айтар, сўнг унинг кетидан: ‹Огоҳ бўлинг, уйларингизда намоз ўқинг› дерди — сафарда совуқ ёки ёмғирли кечада.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، قَالَ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ، عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالأَبْطَحِ فَجَاءَهُ بِلاَلٌ فَآذَنَهُ بِالصَّلاَةِ، ثُمَّ خَرَجَ بِلاَلٌ بِالْعَنَزَةِ حَتَّى رَكَزَهَا بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالأَبْطَحِ وَأَقَامَ الصَّلاَةَ.
Ишоқ бизга айтди: Жаъфар ибн Авн бизга хабар берди: Абул-Умайс бизга айтди, Авн ибн Абу Жуҳайфадан, у отасидан: У деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни Абтаҳда кўрдим. Билол у зотнинг олдиларига келиб, намозга азон айтди (хабар берди), сўнг Билол аназа (кичик найза) билан чиқиб, уни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдиларига Абтаҳда санчди, сўнг иқомат айтди.