وَقَالَ لِي أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَذِنَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ لأَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي آخِرِ حَجَّةٍ حَجَّهَا، فَبَعَثَ مَعَهُنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ.
Аҳмад ибн Муҳаммад менга айтди: Иброҳим бизга айтди, отасидан, у бобосидан: Умар розияллаҳу анҳу ўзи қилган охирги ҳажда Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг завжаларига (ҳаж қилишга) изн берди, улар билан бирга Усмон ибн Аффон ва Абдурраҳмон ибн Авфни юборди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ، قَالَ حَدَّثَتْنَا عَائِشَةُ بِنْتُ طَلْحَةَ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ نَغْزُوا وَنُجَاهِدُ مَعَكُمْ فَقَالَ " لَكُنَّ أَحْسَنُ الْجِهَادِ وَأَجْمَلُهُ الْحَجُّ، حَجٌّ مَبْرُورٌ ". فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَلاَ أَدَعُ الْحَجَّ بَعْدَ إِذْ سَمِعْتُ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Мусаддад бизга айтди: Абдулвоҳид бизга айтди: Ҳабиб ибн Абу Амра бизга айтди: У деди: Оиша бинти Талҳа бизга айтди, уммул-мўминин Оиша розияллаҳу анҳодан: У деди: Мен: ‹Ё Расулуллаҳ, биз сиз билан ғазот (жанг) ва жиҳод қилмаймизми?› дедим. У зот: «Сизлар(аёллар) учун жиҳоднинг энг яхшиси ва энг гўзали — ҳаж, мабрур ҳаждир» дедилар. Оиша: ‹Мен буни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан эшитганимдан кейин ҳажни тарк қилмайман› деди.
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ تُسَافِرِ الْمَرْأَةُ إِلاَّ مَعَ ذِي مَحْرَمٍ، وَلاَ يَدْخُلُ عَلَيْهَا رَجُلٌ إِلاَّ وَمَعَهَا مَحْرَمٌ ". فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَخْرُجَ فِي جَيْشِ كَذَا وَكَذَا، وَامْرَأَتِي تُرِيدُ الْحَجَّ. فَقَالَ " اخْرُجْ مَعَهَا ".
Абун-Нуъмон бизга айтди: Ҳаммод ибн Зайд бизга айтди, Амрдан, у Ибн Аббоснинг чўриси Абу Маъбаддан, у Ибн Аббос розияллаҳу анҳумадан: У деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Аёл фақат маҳрам (эгаси) билан(гина) сафар қилсин, унга — ёнида маҳрам бўлмаган ҳолда — бирор эркак кирмасин» дедилар. Бир киши: ‹Ё Расулуллаҳ, мен фалон-фалон лашкарда (жангга) чиқмоқчиман, хотиним эса ҳаж қилмоқчи› деди. У зот: «У билан бирга чиқ» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، أَخْبَرَنَا حَبِيبٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا رَجَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ حَجَّتِهِ قَالَ لأُمِّ سِنَانٍ الأَنْصَارِيَّةِ " مَا مَنَعَكِ مِنَ الْحَجِّ ". قَالَتْ أَبُو فُلاَنٍ ـ تَعْنِي زَوْجَهَا ـ كَانَ لَهُ نَاضِحَانِ، حَجَّ عَلَى أَحَدِهِمَا، وَالآخَرُ يَسْقِي أَرْضًا لَنَا. قَالَ " فَإِنَّ عُمْرَةً فِي رَمَضَانَ تَقْضِي حَجَّةً مَعِي ". رَوَاهُ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Абдон бизга айтди: Язид ибн Зурайъ бизга хабар берди: Ҳабиб Муаллим бизга хабар берди, Атодан, у Ибн Аббос розияллаҳу анҳумадан: У деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ўз ҳажидан қайтганида, Умму Синон Ансорияга: «Сенга ҳаж(қилиш)ни нима ман қилди?» дедилар. У: ‹Абу Фалон — эрини назарда тутди — унинг икки сув ташийдиган (туя)си бор эди, бирида у ҳаж қилди, бошқаси бизнинг еримизни суғорди› деди. У зот: «Бас, албатта Рамазонда (қилинган) умра мен билан (қилинган) бир ҳаж(га тенг)ни адо қилади» дедилар. Буни Ибн Журайж Атодан ривоят қилди: Мен Ибн Аббосни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан (эшитди).
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ قَزَعَةَ، مَوْلَى زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ ـ وَقَدْ غَزَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثِنْتَىْ عَشْرَةَ ـ غَزْوَةً ـ قَالَ أَرْبَعٌ سَمِعْتُهُنَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَوْ قَالَ يُحَدِّثُهُنَّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ـ فَأَعْجَبْنَنِي وَآنَقْنَنِي " أَنْ لاَ تُسَافِرَ امْرَأَةٌ مَسِيرَةَ يَوْمَيْنِ لَيْسَ مَعَهَا زَوْجُهَا أَوْ ذُو مَحْرَمٍ، وَلاَ صَوْمَ يَوْمَيْنِ الْفِطْرِ وَالأَضْحَى، وَلاَ صَلاَةَ بَعْدَ صَلاَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ، وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ، وَلاَ تُشَدُّ الرِّحَالُ إِلاَّ إِلَى ثَلاَثَةِ مَسَاجِدَ مَسْجِدِ الْحَرَامِ، وَمَسْجِدِي، وَمَسْجِدِ الأَقْصَى ".
Сулаймон ибн Ҳарб бизга айтди: Шуъба бизга айтди, Абдул-Малик ибн Умайрдан, у Зиёднинг чўриси Қазаъадан: У деди: Мен Абу Саъидни — у Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам билан ўн икки ғазотда (жангда) қатнашган — шундай деганини эшитди: ‹Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан тўрт (нарса)ни эшитди — ёки: у зот уларни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан сўзлаб берар эди — улар мени ҳайратга солди ва хуш қилди: ‹Аёл — ёнида эри ёки маҳрам (эгаси) бўлмаган ҳолда — икки кунлик (масофа) йўлга сафар қилмасин, икки кун — фитр ва азҳо (қурбон ийди) (кунлари) — рўза (тутилмайди), икки намоздан кейин — асрдан кейин қуёш ботгунча ва субҳдан кейин қуёш чиқгунча — намоз (йўқ), ва (узоқ сафарга) фақат уч масжидга: Масжидул-Ҳаром, менинг масжидим ва Масжидул-Ақсога(гина) йўл (асбоби) боғланади (сафар қилинади)›».