حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ لِرَمَضَانَ " مَنْ قَامَهُ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ ".
Яҳё ибн Букайр бизга айтди: Лайс бизга айтди, Уқайлдан, у Ибн Шиҳобдан: У деди: Абу Салама менга хабар берди: Абу Ҳурайра розияллаҳу анҳу деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни Рамазон ҳақида шундай деганини эшитди: «Ким уни иймон ва умид қилган ҳолда (ибодатда) турса, унинг ўтган гуноҳи мағфират қилинади».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ ". قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالأَمْرُ عَلَى ذَلِكَ، ثُمَّ كَانَ الأَمْرُ عَلَى ذَلِكَ فِي خِلاَفَةِ أَبِي بَكْرٍ وَصَدْرًا مِنْ خِلاَفَةِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما.
Абдуллаҳ ибн Юсуф бизга айтди: Молик бизга хабар берди, Ибн Шиҳобдан, у Ҳумайд ибн Абдурраҳмондан, у Абу Ҳурайра розияллаҳу анҳудан: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ким Рамазонни иймон ва (савобини Аллаҳдан) умид қилган ҳолда (ибодатда) турса, унинг ўтган гуноҳи мағфират қилинади» дедилар. Ибн Шиҳоб деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам — иш шу ҳолда турган пайтда — вафот этди, сўнг Абу Бакрнинг хилофатида ва Умар розияллаҳу анҳуманинг хилофати бошида ҳам иш шу ҳолда эди.
وَعَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ، أَنَّهُ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ لَيْلَةً فِي رَمَضَانَ، إِلَى الْمَسْجِدِ، فَإِذَا النَّاسُ أَوْزَاعٌ مُتَفَرِّقُونَ يُصَلِّي الرَّجُلُ لِنَفْسِهِ، وَيُصَلِّي الرَّجُلُ فَيُصَلِّي بِصَلاَتِهِ الرَّهْطُ فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي أَرَى لَوْ جَمَعْتُ هَؤُلاَءِ عَلَى قَارِئٍ وَاحِدٍ لَكَانَ أَمْثَلَ. ثُمَّ عَزَمَ فَجَمَعَهُمْ عَلَى أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، ثُمَّ خَرَجْتُ مَعَهُ لَيْلَةً أُخْرَى، وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ بِصَلاَةِ قَارِئِهِمْ، قَالَ عُمَرُ نِعْمَ الْبِدْعَةُ هَذِهِ، وَالَّتِي يَنَامُونَ عَنْهَا أَفْضَلُ مِنَ الَّتِي يَقُومُونَ. يُرِيدُ آخِرَ اللَّيْلِ، وَكَانَ النَّاسُ يَقُومُونَ أَوَّلَهُ.
Ибн Шиҳобдан, у Урва ибн Зубайрдан, у Абдурраҳмон ибн Абд Қорийдан: У деди: Мен Умар ибн Хаттоб розияллаҳу анҳу билан Рамазонда бир кеча масжидга чиқдим. Қарасак, одамлар тарқоқ, айрим-айрим (гуруҳ) — киши ўзи учун (ёлғиз) намоз ўқир, (бошқа) киши намоз ўқир ва унинг намозига бир тўда (киши қўшилиб) ўқир эди. Умар: ‹Мен шундай деб ўйлайман-ки, агар мен буларни битта қори(имом)га жамласам, (яхшироқ) намуна бўлар эди› деди. Сўнг (шунга) қарор қилди ва уларни Убайй ибн Каъбга жамлади. Сўнг мен у билан бошқа бир кеча чиқдим, одамлар ўз қори(имом)лари намози билан ўқияотган эди. Умар: ‹Бу бидъат қандай яхши! Улар ундан ухлаб (қолдириб) қоладиган (вақт) — турадиганидан афзалроқдир› деди — туннинг охирини назарда тутди, одамлар унинг бошини (аввалини) ибодатда ўтказар эди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى وَذَلِكَ فِي رَمَضَانَ.
Исмоил бизга айтди: Молик менга айтди, Ибн Шиҳобдан, у Урва ибн Зубайрдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг завжаси Оиша розияллаҳу анҳодан: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам намоз ўқиди — бу Рамазонда (бўлган) эди.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ لَيْلَةً مِنْ جَوْفِ اللَّيْلِ، فَصَلَّى فِي الْمَسْجِدِ، وَصَلَّى رِجَالٌ بِصَلاَتِهِ، فَأَصْبَحَ النَّاسُ فَتَحَدَّثُوا، فَاجْتَمَعَ أَكْثَرُ مِنْهُمْ، فَصَلَّوْا مَعَهُ، فَأَصْبَحَ النَّاسُ فَتَحَدَّثُوا، فَكَثُرَ أَهْلُ الْمَسْجِدِ مِنَ اللَّيْلَةِ الثَّالِثَةِ، فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى، فَصَلَّوْا بِصَلاَتِهِ، فَلَمَّا كَانَتِ اللَّيْلَةُ الرَّابِعَةُ عَجَزَ الْمَسْجِدُ عَنْ أَهْلِهِ، حَتَّى خَرَجَ لِصَلاَةِ الصُّبْحِ، فَلَمَّا قَضَى الْفَجْرَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ، فَتَشَهَّدَ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّهُ لَمْ يَخْفَ عَلَىَّ مَكَانُكُمْ، وَلَكِنِّي خَشِيتُ أَنْ تُفْتَرَضَ عَلَيْكُمْ فَتَعْجِزُوا عَنْهَا ". فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالأَمْرُ عَلَى ذَلِكَ
Яҳё ибн Букайр бизга айтди: Лайс бизга айтди, Уқайлдан, у Ибн Шиҳобдан: Урва менга хабар берди: Оиша розияллаҳу анҳо унга хабар берди-ки, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бир кеча тун ярмида чиқди ва масжидда намоз ўқиди, бир неча киши(лар) унинг намозига (қўшилиб) ўқиди. Одамлар тонгга чиқди ва гаплашди. Сўнг (эртаси кеча) улардан кўпроғи жамланди, у зот билан намоз ўқиди. Одамлар тонгга чиқди ва гаплашди. Учинчи кечадан масжид аҳли кўпайди, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам чиқди, намоз ўқиди, улар унинг намози билан ўқиди. Тўртинчи кеча бўлганида, масжид ўз аҳлини (сиғдиришга) ожиз қолди (тўлиб кетди), ҳатто у зот субҳ намозига чиқди. Фажрни адо этгач, одамларга юзланди, ташаҳҳуд айтди, сўнг: «Аммо баъд, сизларнинг (бу ерда турган) жойингиз менга махфий эмас эди (билар эдим), лекин мен у (намоз) сизларга фарз қилинишидан ва ундан ожиз қолишингиздан қўрқди» дедилар. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам — иш шу ҳолда турган пайтда — вафот этди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ كَيْفَ كَانَتْ صَلاَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَمَضَانَ فَقَالَتْ مَا كَانَ يَزِيدُ فِي رَمَضَانَ، وَلاَ فِي غَيْرِهَا عَلَى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً، يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلاَ تَسَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ، ثُمَّ يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلاَ تَسَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ، ثُمَّ يُصَلِّي ثَلاَثًا. فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَتَنَامُ قَبْلَ أَنْ تُوتِرَ قَالَ " يَا عَائِشَةُ إِنَّ عَيْنَىَّ تَنَامَانِ وَلاَ يَنَامُ قَلْبِي ".
Исмоил бизга айтди: Молик менга айтди, Саъид Мақбурийдан, у Абу Салама ибн Абдурраҳмондан: У Оиша розияллаҳу анҳодан: ‹Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг Рамазондаги намози қандай эди?› деб сўради. У: ‹У зот Рамазонда ҳам, бошқасида ҳам ўн бир ракаатдан оширмас эди: тўрт (ракаат) ўқир — уларнинг гўзаллиги ва узунлигини сўрама — сўнг тўрт (ракаат) ўқир — уларнинг гўзаллиги ва узунлигини сўрама — сўнг уч (ракаат) ўқир эди. Мен: ‹Ё Расулуллаҳ, витр ўқишдан олдин ухлайсизми?› дедим. У зот: ‹Эй Оиша, менинг икки кўзим ухлайди, қалбим ухламайди› деди› деди.