حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ". قَالَ فَقَالَ الأَشْعَثُ فِيَّ وَاللَّهِ كَانَ ذَلِكَ، كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي، فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلَكَ بَيِّنَةٌ ". قُلْتُ لاَ. قَالَ فَقَالَ لِلْيَهُودِيِّ " احْلِفْ ". قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفَ، وَيَذْهَبَ بِمَالِي، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً} إِلَى آخِرِ الآيَةِ.
Бизга Муҳаммад ривоят қилди, бизга Абу Муовия хабар берди, у Аъмашдан, у Шақиқдан, у Абдуллаҳдан (розияллаҳу анҳу), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Ким бир мусулмон кишининг молини (ҳақсиз) қирқиб олиш учун — қасамида фожир (ёлғончи) бўлган ҳолда — қасам ичса, Аллаҳга, У ундан ғазабли ҳолда йўлиқади». У деди: Ашъас деди: Аллаҳга қасамки, бу мен ҳақимда эди. Мен билан яҳудийлардан бир киши орасида ер (низоси) бор эди, у (ҳақимни) инкор қилди. Мен уни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га келтирдим. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга: «Сенда далил (баййина) борми?» деди. Мен: Йўқ, дедим. Шунда у яҳудийга: «Қасам ич», деди. Мен: Ё Расулуллаҳ, унда у қасам ичиб, молимни олиб кетади, дедим. Шунда Аллаҳ таоло: «Албатта Аллаҳга берган аҳдлари ва қасамларини оз баҳога сотадиганлар...» — оят охирига қадар (нозил қилди).
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ". قَالَ فَقَالَ الأَشْعَثُ فِيَّ وَاللَّهِ كَانَ ذَلِكَ، كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي، فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلَكَ بَيِّنَةٌ ". قُلْتُ لاَ. قَالَ فَقَالَ لِلْيَهُودِيِّ " احْلِفْ ". قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفَ، وَيَذْهَبَ بِمَالِي، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً} إِلَى آخِرِ الآيَةِ.
Бизга Муҳаммад ривоят қилди, бизга Абу Муовия хабар берди, у Аъмашдан, у Шақиқдан, у Абдуллаҳдан (розияллаҳу анҳу), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Ким бир мусулмон кишининг молини (ҳақсиз) қирқиб олиш учун — қасамида фожир (ёлғончи) бўлган ҳолда — қасам ичса, Аллаҳга, У ундан ғазабли ҳолда йўлиқади». У деди: Ашъас деди: Аллаҳга қасамки, бу мен ҳақимда эди. Мен билан яҳудийлардан бир киши орасида ер (низоси) бор эди, у (ҳақимни) инкор қилди. Мен уни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га келтирдим. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга: «Сенда далил (баййина) борми?» деди. Мен: Йўқ, дедим. Шунда у яҳудийга: «Қасам ич», деди. Мен: Ё Расулуллаҳ, унда у қасам ичиб, молимни олиб кетади, дедим. Шунда Аллаҳ таоло: «Албатта Аллаҳга берган аҳдлари ва қасамларини оз баҳога сотадиганлар...» — оят охирига қадар (нозил қилди).
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ كَعْبٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ تَقَاضَى ابْنَ أَبِي حَدْرَدٍ دَيْنًا كَانَ لَهُ عَلَيْهِ فِي الْمَسْجِدِ، فَارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا حَتَّى سَمِعَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ فِي بَيْتِهِ، فَخَرَجَ إِلَيْهِمَا، حَتَّى كَشَفَ سِجْفَ حُجْرَتِهِ فَنَادَى " يَا كَعْبُ ". قَالَ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " ضَعْ مِنْ دَيْنِكَ هَذَا ". فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ، أَىِ الشَّطْرَ. قَالَ لَقَدْ فَعَلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " قُمْ فَاقْضِهِ ".
Бизга Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ривоят қилди, бизга Усмон ибн Умар ривоят қилди, бизга Юнус хабар берди, у Зуҳрийдан, у Абдуллаҳ ибн Каъб ибн Моликдан, у Каъбдан (розияллаҳу анҳу): У Ибн Абу Ҳадрад(дан) ўзига бўлган бир қарзни масжидда талаб қилди. Уларнинг овозлари кўтарилди, токи Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни уйида туриб эшитди. У уларнинг олдига чиқди, ҳатто ҳужрасининг пардасини очиб: «Эй Каъб!» деб чақирди. У: Лаббайка, ё Расулуллаҳ, деди. У: «Қарзингдан шуни (бир қисмини) камайтир», деди ва унга — яъни ярмини (камайтир деб) — ишора қилди. У: Қилдим, ё Расулуллаҳ, деди. У: «Тур ва унга (қолганини) адо эт», деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ، أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ، يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَؤُهَا، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْرَأَنِيهَا، وَكِدْتُ أَنْ أَعْجَلَ عَلَيْهِ، ثُمَّ أَمْهَلْتُهُ حَتَّى انْصَرَفَ، ثُمَّ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَجِئْتُ بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَأْتَنِيهَا، فَقَالَ لِي " أَرْسِلْهُ ". ثُمَّ قَالَ لَهُ " اقْرَأْ ". فَقَرَأَ. قَالَ " هَكَذَا أُنْزِلَتْ ". ثُمَّ قَالَ لِي " اقْرَأْ ". فَقَرَأْتُ فَقَالَ " هَكَذَا أُنْزِلَتْ. إِنَّ الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مِنْهُ مَا تَيَسَّرَ ".
Бизга Абдуллаҳ ибн Юсуф ривоят қилди, бизга Молик хабар берди, у Ибн Шиҳобдан, у Урва ибн Зубайрдан, у Абдурроҳман ибн Абд Қорийдан, у деди: Мен Умар ибн Хаттобни (розияллаҳу анҳу) шундай деяётганини эшитдим: Мен Ҳишом ибн Ҳаким ибн Ҳизомни Фурқон сурасини, мен ўқийдиганимдан бошқача ўқиётганини эшитдим. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни менга ўқитган эди. Мен унга шошилишга (жаҳл қилишга) яқин қолдим, сўнг унга муҳлат бердим, токи (намоздан) бўшади, сўнг уни ридоси билан бўғиндан тутиб, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га келтирдим ва: Мен буни сен менга ўқитгандан бошқача ўқиётганини эшитдим, дедим. У менга: «Уни қўйиб юбор», деди. Сўнг унга: «Ўқи», деди. У ўқиди. У: «Шундай нозил бўлган», деди. Сўнг менга: «Ўқи», деди. Мен ўқидим. У: «Шундай нозил бўлган. Албатта Қуръан етти ҳарф (қироат) да нозил бўлган, ундан ўзингизга осон бўлганини ўқинглар», деди.