Зулм учун гувоҳлик бермаслик

Guvohlik kitobi · 3 ҳадис

باب لاَ يَشْهَدُ عَلَى شَهَادَةِ جَوْرٍ إِذَا أُشْهِدَ

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ سَأَلَتْ أُمِّي أَبِي بَعْضَ الْمَوْهِبَةِ لِي مِنْ مَالِهِ، ثُمَّ بَدَا لَهُ فَوَهَبَهَا لِي فَقَالَتْ لاَ أَرْضَى حَتَّى تُشْهِدَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَخَذَ بِيَدِي وَأَنَا غُلاَمٌ، فَأَتَى بِيَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ أُمَّهُ بِنْتَ رَوَاحَةَ سَأَلَتْنِي بَعْضَ الْمَوْهِبَةِ لِهَذَا، قَالَ ‏"‏ أَلَكَ وَلَدٌ سِوَاهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَأُرَاهُ قَالَ ‏"‏ لاَ تُشْهِدْنِي عَلَى جَوْرٍ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ أَبُو حَرِيزٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ ‏"‏ لاَ أَشْهَدُ عَلَى جَوْرٍ ‏"‏‏.‏

Бизга Абдон ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ хабар берди, бизга Абу Ҳайён Таймий хабар берди, у Шаъбийдан, у Нуъмон ибн Баширдан (розияллаҳу анҳумо), у деди: Онам отамдан молидан менга бир (қисм) ҳадя (беришни) сўради. Сўнг унга (бир фикр) келди ва уни менга ҳадя қилди. У (онам): Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни гувоҳ қилмагунинча рози бўлмайман, деди. У менинг қўлимдан тутди — мен бола эдим — ва мени Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га олиб келиб: Бунинг онаси — Равоҳанинг қизи — мендан бунга бир (қисм) ҳадя (қилишни) сўради, деди. У: «Сенинг бундан бошқа фарзандинг борми?» деди. У: Ҳа, деди. У деди: У: «Мени жавр (адолатсизлик) устига гувоҳ қилма», деди деб ўйлайман. Абу Ҳарийз Шаъбийдан: «Мен жавр устига гувоҳлик бермайман», деди.

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو جَمْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ زَهْدَمَ بْنَ مُضَرِّبٍ، قَالَ سَمِعْتُ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ خَيْرُكُمْ قَرْنِي، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ عِمْرَانُ لاَ أَدْرِي أَذَكَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَعْدُ قَرْنَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةً‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ بَعْدَكُمْ قَوْمًا يَخُونُونَ وَلاَ يُؤْتَمَنُونَ، وَيَشْهَدُونَ، وَلاَ يُسْتَشْهَدُونَ وَيَنْذِرُونَ وَلاَ يَفُونَ، وَيَظْهَرُ فِيهِمُ السِّمَنُ ‏"‏‏.‏

Бизга Одам ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди, бизга Абу Жамра ривоят қилди, у деди: Мен Заҳдам ибн Музаррибни эшитдим, у деди: Мен Имрон ибн Ҳусайнни (розияллаҳу анҳумо) эшитдим, у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Сизларнинг энг яхшингиз — менинг асрим (авлодим), сўнг уларга эргашганлар, сўнг уларга эргашганлар». Имрон: Билмайман, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (ўз асридан) кейин икки асрни ёки учта (асрни) зикр қилдими, деди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Албатта сизлардан кейин бир қавм бўлади, улар хиёнат қиладилар ва ишонилмайдилар, гувоҳлик берадилар ва гувоҳликка чақирилмайдилар (сўралмаган ҳолда), назр қиладилар ва вафо қилмайдилар, уларда семизлик пайдо бўлади».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبِيدَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ خَيْرُ النَّاسِ قَرْنِي، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ يَجِيءُ أَقْوَامٌ تَسْبِقُ شَهَادَةُ أَحَدِهِمْ يَمِينَهُ، وَيَمِينُهُ شَهَادَتَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانُوا يَضْرِبُونَنَا عَلَى الشَّهَادَةِ وَالْعَهْدِ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Касир ривоят қилди, бизга Суфён хабар берди, у Мансурдан, у Иброҳимдан, у Абийдадан, у Абдуллаҳдан (розияллаҳу анҳу), у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан, у деди: «Одамларнинг энг яхшиси — менинг асрим (авлодим), сўнг уларга эргашганлар, сўнг уларга эргашганлар. Сўнг шундай қавмлар келадики, уларнинг бирининг шаҳодати (гувоҳлиги) қасамидан ўтиб кетади, қасами эса шаҳодатидан (ўтиб кетади)». Иброҳим деди: Бизни (кичикликда) шаҳодат ва аҳд (бериш) устида урар эдилар.