Малоикалар зикри

حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ،‏.‏ وَقَالَ لِي خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، وَهِشَامٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ ـ وَذَكَرَ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ ـ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا، فَشُقَّ مِنَ النَّحْرِ إِلَى مَرَاقِّ الْبَطْنِ، ثُمَّ غُسِلَ الْبَطْنُ بِمَاءِ زَمْزَمَ، ثُمَّ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا، وَأُتِيتُ بِدَابَّةٍ أَبْيَضَ دُونَ الْبَغْلِ وَفَوْقَ الْحِمَارِ الْبُرَاقُ، فَانْطَلَقْتُ مَعَ جِبْرِيلَ حَتَّى أَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ‏.‏ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ‏.‏ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ‏.‏ فَأَتَيْتُ عَلَى آدَمَ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ، فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنِ ابْنٍ وَنَبِيٍّ‏.‏ فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ‏.‏ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قِيلَ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ‏.‏ فَأَتَيْتُ عَلَى عِيسَى وَيَحْيَى فَقَالاَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ‏.‏ فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّالِثَةَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ‏.‏ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ‏.‏ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ‏.‏ فَأَتَيْتُ يُوسُفَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ، قَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الرَّابِعَةَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ‏.‏ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قِيلَ نَعَمْ‏.‏ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ‏.‏ فَأَتَيْتُ عَلَى إِدْرِيسَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ، فَقَالَ مَرْحَبًا مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ‏.‏ فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ‏.‏ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ‏.‏ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ، وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ‏.‏ فَأَتَيْنَا عَلَى هَارُونَ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ‏.‏ فَأَتَيْنَا عَلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ، قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ‏.‏ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ مَرْحَبًا بِهِ، وَلَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ‏.‏ فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى، فَسَلَّمْتُ ‏{‏عَلَيْهِ‏}‏ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ‏.‏ فَلَمَّا جَاوَزْتُ بَكَى‏.‏ فَقِيلَ مَا أَبْكَاكَ قَالَ يَا رَبِّ، هَذَا الْغُلاَمُ الَّذِي بُعِثَ بَعْدِي يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِهِ أَفْضَلُ مِمَّا يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي‏.‏ فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ السَّابِعَةَ، قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ‏.‏ قِيلَ مَنْ مَعَكَ قِيلَ مُحَمَّدٌ‏.‏ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ مَرْحَبًا بِهِ، وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ‏.‏ فَأَتَيْتُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنِ ابْنٍ وَنَبِيٍّ، فَرُفِعَ لِيَ الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ، فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يُصَلِّي فِيهِ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ، إِذَا خَرَجُوا لَمْ يَعُودُوا إِلَيْهِ آخِرَ مَا عَلَيْهِمْ، وَرُفِعَتْ لِي سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا نَبِقُهَا كَأَنَّهُ قِلاَلُ هَجَرٍ، وَوَرَقُهَا كَأَنَّهُ آذَانُ الْفُيُولِ، فِي أَصْلِهَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ نَهْرَانِ بَاطِنَانِ وَنَهْرَانِ ظَاهِرَانِ، فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ أَمَّا الْبَاطِنَانِ فَفِي الْجَنَّةِ، وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ النِّيلُ وَالْفُرَاتُ، ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَىَّ خَمْسُونَ صَلاَةً، فَأَقْبَلْتُ حَتَّى جِئْتُ مُوسَى، فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ فُرِضَتْ عَلَىَّ خَمْسُونَ صَلاَةً‏.‏ قَالَ أَنَا أَعْلَمُ بِالنَّاسِ مِنْكَ، عَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ، وَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ، فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَسَلْهُ‏.‏ فَرَجَعْتُ فَسَأَلْتُهُ، فَجَعَلَهَا أَرْبَعِينَ، ثُمَّ مِثْلَهُ ثُمَّ ثَلاَثِينَ، ثُمَّ مِثْلَهُ فَجَعَلَ عِشْرِينَ، ثُمَّ مِثْلَهُ فَجَعَلَ عَشْرًا، فَأَتَيْتُ مُوسَى فَقَالَ مِثْلَهُ، فَجَعَلَهَا خَمْسًا، فَأَتَيْتُ مُوسَى فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ جَعَلَهَا خَمْسًا، فَقَالَ مِثْلَهُ، قُلْتُ سَلَّمْتُ بِخَيْرٍ، فَنُودِيَ إِنِّي قَدْ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي، وَأَجْزِي الْحَسَنَةَ عَشْرًا ‏"‏‏.‏ وَقَالَ هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فِي الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ ‏"‏‏.‏

Ҳудба ибн Холид бизга айтди, Ҳаммом бизга айтди, Қатодадан; ва менга Халифа айтди: Язид ибн Зурайъ бизга айтди, Саъид ва Ҳишом бизга айтдилар, иккиси: Қатода бизга айтди, Анас ибн Молик бизга айтди, Молик ибн Саъсаъа розияллаҳу анҳумодан, у деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Мен Байт (Каъба) ёнида уйқу билан уйғоқлик орасида (ётган) эдим — ва икки киши орасида (деб ҳам) эслатди — менга олтиндан бир тос келтирилди, у ҳикмат ва иймон билан тўлдирилган эди. Бўғиздан қориннинг паст (қисми)гача ёрилди, сўнг қорин Замзам суви билан ювилди, кейин ҳикмат ва иймон билан тўлдирилди. Менга оқ бир улов келтирилди — хачирдан кичик, эшакдан катта — Буроқ. Мен Жибрил билан жўнадим, токи дунё (энг яқин) осмонига келдик. ‹Бу ким?›, дейилди. У: ‹Жибрил›, деди. ‹Ёнингда ким?›, дейилди. ‹Муҳаммад›, дейилди. ‹Унга (Пайғамбарлик) юборилганми?›, дейилди. У: ‹Ҳа›, деди. ‹Унга марҳабо, қандай яхши келиш келди›, дейилди. Мен Одамнинг олдига келдим, унга салом бердим, у: ‹Сенга марҳабо, эй ўғил ва Набий›, деди. Биз иккинчи осмонга келдик... (ҳар осмонда шундай сўрашиш бўлди). Исо ва Яҳёнинг олдига келдим, улар: ‹Сенга марҳабо, эй биродар ва Набий›, дедилар. Учинчи осмонда Юсуфга келдим... ‹эй биродар ва Набий›. Тўртинчида Идрисга... ‹эй биродар ва Набий›. Бешинчида Ҳорунга... ‹эй биродар ва Набий›. Олтинчида Мусога келдим, унга салом бердим, у: ‹Сенга марҳабо, эй биродар ва Набий›, деди. Мен ўтиб кетганимда, у йиғлади. ‹Сени нима йиғлатди?›, дейилди. У: ‹Эй Раббим, мендан кейин юборилган бу йигит — унинг умматидан жаннатга кирадиганлар менинг умматимдан кирадиганлардан кўпроқ›, деди. Еттинчи осмонга келдик... Иброҳимнинг олдига келдим, унга салом бердим, у: ‹Сенга марҳабо, эй ўғил ва Набий›, деди. Сўнг менга Байтул-Маъмур кўтарилди (кўрсатилди). Мен Жибрилдан сўрадим, у: ‹Бу Байтул-Маъмур, унда ҳар куни етмиш минг малоика намоз ўқийди; чиқсалар, унга ҳеч қачон қайтмайдилар (охирги марта)›, деди. Менга Сидратул-Мунтаҳо кўтарилди, бирдан унинг меваси (анбари) Ҳажар кўзаларидек, барги филларнинг қулоқларидек эди. Унинг тагида тўрт дарё бор эди: иккиси ботиний (кўринмас), иккиси зоҳирий (кўринадиган). Мен Жибрилдан сўрадим, у: ‹Икки ботиний (дарё) жаннатда, икки зоҳирий эса — Нил ва Фурот›, деди. Сўнг менга эллик (вақт) намоз фарз қилинди. Мен қайтиб Мусонинг олдига келдим. У: ‹Нима қилдинг?›, деди. Мен: ‹Менга эллик намоз фарз қилинди›, дедим. У: ‹Мен одамларни сендан яхшироқ биламан, мен Бани Исроил билан энг қаттиқ тарбия (кураш) қилдим; сенинг умматинг бунга тоқат қила олмайди, Раббингга қайт ва Ундан (енгиллик) сўра›, деди. Мен қайтиб Ундан сўрадим, У уни қирқ қилди, сўнг яна шундай (қирқ), сўнг ўттиз, сўнг яна шундай, йигирма қилди, сўнг яна шундай, ўн қилди. Мен Мусога келдим, у худди шундай деди. (Аллаҳ) уни беш қилди. Мен Мусога келдим, у: ‹Нима қилдинг?›, деди. Мен: ‹Уни беш қилди›, дедим, у худди шундай деди. Мен: ‹Мен (Раббим ҳукмига) яхшилик билан таслим бўлдим (рози бўлдим)›, дедим. Шунда нидо қилинди: ‹Мен фарзимни ўтказдим (жорий қилдим) ва бандаларимдан енгиллатдим, яхшиликни ўн (ҳасанот) билан мукофотлайман›», деди. Ҳаммом Қатодадан, Ҳасандан, Абу Ҳурайра розияллаҳу анҳудан, Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан «Байтул-Маъмур ҳақида» (деди).

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ قَالَ ‏ "‏ إِنَّ أَحَدَكُمْ يُجْمَعُ خَلْقُهُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا، ثُمَّ يَكُونُ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يَبْعَثُ اللَّهُ مَلَكًا، فَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ، وَيُقَالُ لَهُ اكْتُبْ عَمَلَهُ وَرِزْقَهُ وَأَجَلَهُ وَشَقِيٌّ أَوْ سَعِيدٌ‏.‏ ثُمَّ يُنْفَخُ فِيهِ الرُّوحُ، فَإِنَّ الرَّجُلَ مِنْكُمْ لَيَعْمَلُ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجَنَّةِ إِلاَّ ذِرَاعٌ، فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ كِتَابُهُ، فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ، وَيَعْمَلُ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّارِ إِلاَّ ذِرَاعٌ، فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ، فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ ‏"‏‏.‏

Ҳасан ибнур-Робеъ бизга айтди, Абул-Аҳвас бизга айтди, Аъмашдан, Зайд ибн Ваҳбдан, у деди: Абдуллаҳ (ибн Масъуд) бизга айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам — у содиқ ва тасдиқланган — бизга айтди: «Албатта, сизлардан бирингизнинг яратилиши онасининг қорнида қирқ кун жамланади, сўнг шунчада (қирқ кунда) лойқа (алақа) бўлади, сўнг шунчада бир парча гўшт (музға) бўлади, сўнг Аллаҳ бир малоика юборади, унга тўрт калима (ёзиш) буюрилади ва унга: ‹Унинг амалини, ризқини, ажалини ва шақий (бахтсиз) ёки саийд (бахтли) (эканини) ёз›, дейилади. Сўнг унга руҳ пуфланади. Албатта, сизлардан бирингиз (шундай) амал қиладики, у билан жаннат орасида фақат бир тирсак (масофа) қолади, шунда унинг устига (тақдир) китоби ўтиб кетади ва у дўзах аҳлининг амалини қилади. Ва (бошқаси шундай) амал қиладики, у билан дўзах орасида фақат бир тирсак қолади, шунда унинг устига (тақдир) китоби ўтиб кетади ва у жаннат аҳлининг амалини қилади».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، أَخْبَرَنَا مَخْلَدٌ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَتَابَعَهُ أَبُو عَاصِمٍ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِذَا أَحَبَّ اللَّهُ الْعَبْدَ نَادَى جِبْرِيلَ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ فُلاَنًا فَأَحْبِبْهُ‏.‏ فَيُحِبُّهُ جِبْرِيلُ، فَيُنَادِي جِبْرِيلُ فِي أَهْلِ السَّمَاءِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ فُلاَنًا فَأَحِبُّوهُ‏.‏ فَيُحِبُّهُ أَهْلُ السَّمَاءِ، ثُمَّ يُوضَعُ لَهُ الْقَبُولُ فِي الأَرْضِ ‏"‏‏.‏

Муҳаммад ибн Салом бизга айтди, Махлад бизга хабар берди, Ибн Журайж бизга хабар берди, у деди: Мусо ибн Уқба менга хабар берди, Нофиъдан, у деди: Абу Ҳурайра розияллаҳу анҳу Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан (ривоят қилиб) деди — унга Абу Осим Ибн Журайждан мутобаъат қилди, у деди: Мусо ибн Уқба менга хабар берди, Нофиъдан, Абу Ҳурайрадан, Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан, у деди: «Аллаҳ бир бандани севса, Жибрилга нидо қилади: ‹Албатта, Аллаҳ фалонни севади, сен ҳам уни сев›. Шунда Жибрил уни севади. Сўнг Жибрил осмон аҳли орасида нидо қилади: ‹Албатта, Аллаҳ фалонни севади, сизлар ҳам уни севинг›. Шунда осмон аҳли уни севади. Кейин унинг учун ерга қабул (яхши ном) қўйилади».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي جَعْفَرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا سَمِعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِنَّ الْمَلاَئِكَةَ تَنْزِلُ فِي الْعَنَانِ ـ وَهْوَ السَّحَابُ ـ فَتَذْكُرُ الأَمْرَ قُضِيَ فِي السَّمَاءِ، فَتَسْتَرِقُ الشَّيَاطِينُ السَّمْعَ، فَتَسْمَعُهُ فَتُوحِيهِ إِلَى الْكُهَّانِ، فَيَكْذِبُونَ مَعَهَا مِائَةَ كَذْبَةٍ مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ ‏"‏‏.‏

Муҳаммад бизга айтди, Ибн Абу Марям бизга айтди, Лайс бизга хабар берди, Ибн Абу Жаъфар бизга айтди, Муҳаммад ибн Абдураҳмондан, Урва ибн Зубайрдан, Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг хотини Оиша розияллаҳу анҳодан: У Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганини эшитди: «Албатта, малоикалар анан (булут)да — у булутдир — тушадилар ва осмонда ҳукм қилинган ишни зикр қиладилар; шайтонлар (эшитилган)ни ўғирлаб эшитадилар, уни эшитиб, коҳинларга илқо қиладилар (етказадилар), улар эса у (бир рост сўз) билан бирга ўзларидан юзтача ёлғон (қўшиб) айтадилар».

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، وَالأَغَرِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْجُمُعَةِ كَانَ عَلَى كُلِّ باب مِنْ أَبْوَابِ الْمَسْجِدِ الْمَلاَئِكَةُ، يَكْتُبُونَ الأَوَّلَ فَالأَوَّلَ، فَإِذَا جَلَسَ الإِمَامُ طَوَوُا الصُّحُفَ وَجَاءُوا يَسْتَمِعُونَ الذِّكْرَ ‏"‏‏.‏

Аҳмад ибн Юнус бизга айтди, Иброҳим ибн Саъд бизга айтди, Ибн Шиҳоб бизга айтди, Абу Саламадан ва Ағаррдан, Абу Ҳурайра розияллаҳу анҳудан, у деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Жума куни бўлганида, масжид эшикларидан ҳар бир эшик устида малоикалар бўлиб, аввал келганни аввал (деб навбати билан) ёзадилар. Имом (минбарга) ўтирганда, саҳифаларни ёпадилар ва зикр (хутба)ни эшитгани келадилар».

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، قَالَ مَرَّ عُمَرُ فِي الْمَسْجِدِ وَحَسَّانُ يُنْشِدُ، فَقَالَ كُنْتُ أُنْشِدُ فِيهِ، وَفِيهِ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْكَ، ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ، فَقَالَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ، أَسَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ أَجِبْ عَنِّي، اللَّهُمَّ أَيِّدْهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ ‏"‏‏.‏ قَالَ نَعَمْ‏.‏

Али ибн Абдуллаҳ бизга айтди, Суфён бизга айтди, Зуҳрий бизга айтди, Саъид ибнул-Мусайябдан, у деди: Умар масжиддан ўтди, Ҳассон (шеър) ўқиётган эди. У (уни айблаб қаради). У (Ҳассон): «Мен унда (масжидда) шеър ўқир эдим, унда сендан яхшироқ (Набий) ҳам бор эди», деди. Сўнг Абу Ҳурайрага ўгирилиб: «Сени Аллаҳни ўртага қўйиб сўрайман: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг: ‹Мендан (кофирларга) жавоб бер; Аллаҳим, уни Руҳул-Қудус (Жибрил) билан қўлла›, деганини эшитганмисан?», деди. У: «Ҳа», деди.

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِحَسَّانَ ‏ "‏ اهْجُهُمْ ـ أَوْ هَاجِهِمْ ـ وَجِبْرِيلُ مَعَكَ ‏"‏‏.‏

Ҳафс ибн Умар бизга айтди, Шуъба бизга айтди, Адий ибн Собитдан, Баро розияллаҳу анҳудан, у деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Ҳассонга: «Уларни (мушрикларни) ҳажв қил — Жибрил сен билан бирга», деди.

وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ حُمَيْدَ بْنَ هِلاَلٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى غُبَارٍ سَاطِعٍ فِي سِكَّةِ بَنِي غَنْمٍ‏.‏ زَادَ مُوسَى مَوْكِبَ جِبْرِيلَ‏.‏

Ва Исъҳоқ бизга айтди, Ваҳб ибн Жарир бизга хабар берди, отам бизга айтди, у деди: Ҳумайд ибн Ҳилолдан эшитдим, Анас ибн Молик розияллаҳу анҳудан, у деди: Гўё мен Бану Ғанм кўчасида кўтарилган чанг(ни) кўриб турибман. Мусо зиёда қилди: «Жибрилнинг карвони (кўчи)».