قَالَ يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ،. حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّ النِّكَاحَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ كَانَ عَلَى أَرْبَعَةِ أَنْحَاءٍ فَنِكَاحٌ مِنْهَا نِكَاحُ النَّاسِ الْيَوْمَ، يَخْطُبُ الرَّجُلُ إِلَى الرَّجُلِ وَلِيَّتَهُ أَوِ ابْنَتَهُ، فَيُصْدِقُهَا ثُمَّ يَنْكِحُهَا، وَنِكَاحٌ آخَرُ كَانَ الرَّجُلُ يَقُولُ لاِمْرَأَتِهِ إِذَا طَهُرَتْ مِنْ طَمْثِهَا أَرْسِلِي إِلَى فُلاَنٍ فَاسْتَبْضِعِي مِنْهُ. وَيَعْتَزِلُهَا زَوْجُهَا، وَلاَ يَمَسُّهَا أَبَدًا، حَتَّى يَتَبَيَّنَ حَمْلُهَا مِنْ ذَلِكَ الرَّجُلِ الَّذِي تَسْتَبْضِعُ مِنْهُ، فَإِذَا تَبَيَّنَ حَمْلُهَا أَصَابَهَا زَوْجُهَا إِذَا أَحَبَّ، وَإِنَّمَا يَفْعَلُ ذَلِكَ رَغْبَةً فِي نَجَابَةِ الْوَلَدِ، فَكَانَ هَذَا النِّكَاحُ نِكَاحَ الاِسْتِبْضَاعِ، وَنِكَاحٌ آخَرُ يَجْتَمِعُ الرَّهْطُ مَا دُونَ الْعَشَرَةِ فَيَدْخُلُونَ عَلَى الْمَرْأَةِ كُلُّهُمْ يُصِيبُهَا. فَإِذَا حَمَلَتْ وَوَضَعَتْ، وَمَرَّ عَلَيْهَا لَيَالِيَ بَعْدَ أَنْ تَضَعَ حَمْلَهَا، أَرْسَلَتْ إِلَيْهِمْ فَلَمْ يَسْتَطِعْ رَجُلٌ مِنْهُمْ أَنْ يَمْتَنِعَ حَتَّى يَجْتَمِعُوا عِنْدَهَا تَقُولُ لَهُمْ قَدْ عَرَفْتُمُ الَّذِي كَانَ مِنْ أَمْرِكُمْ، وَقَدْ وَلَدْتُ فَهُوَ ابْنُكَ يَا فُلاَنُ. تُسَمِّي مَنْ أَحَبَّتْ بِاسْمِهِ، فَيَلْحَقُ بِهِ وَلَدُهَا، لاَ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَمْتَنِعَ بِهِ الرَّجُلُ. وَنِكَاحُ الرَّابِعِ يَجْتَمِعُ النَّاسُ الْكَثِيرُ فَيَدْخُلُونَ عَلَى الْمَرْأَةِ لاَ تَمْتَنِعُ مِمَّنْ جَاءَهَا وَهُنَّ الْبَغَايَا كُنَّ يَنْصِبْنَ عَلَى أَبْوَابِهِنَّ رَايَاتٍ تَكُونُ عَلَمًا فَمَنْ أَرَادَهُنَّ دَخَلَ عَلَيْهِنَّ، فَإِذَا حَمَلَتْ إِحْدَاهُنَّ وَوَضَعَتْ حَمْلَهَا جُمِعُوا لَهَا وَدَعَوْا لَهُمُ الْقَافَةَ ثُمَّ أَلْحَقُوا وَلَدَهَا بِالَّذِي يَرَوْنَ فَالْتَاطَ بِهِ، وَدُعِيَ ابْنَهُ لاَ يَمْتَنِعُ مِنْ ذَلِكَ، فَلَمَّا بُعِثَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ هَدَمَ نِكَاحَ الْجَاهِلِيَّةِ كُلَّهُ، إِلاَّ نِكَاحَ النَّاسِ الْيَوْمَ.
Яҳё ибн Сулаймон: Бизга Ибн Ваҳб, у Юнусдан; ва Аҳмад ибн Солиҳ: Бизга Анбаса, у Юнусдан, у Ибн Шиҳобдан айтиб берди: Менга Урва ибн Зубайр хабар берди: Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг завжаси Оиша унга хабар берди: Жоҳилиятда никоҳ тўрт хил эди. Улардан бири бугунги одамларнинг никоҳи: киши (бошқа) кишидан унинг васийсидаги (қизини) ёки қизини совчилик қилади, унга маҳр бериб, сўнг унга уйланади. Яна бир никоҳ: киши хотинига, у ҳайздан покланганида: Фалончига (одам) юбор ва ундан истибзў (ҳомила) ол, дерди; эри эса ундан четланар, унга ҳеч қачон тегмас эди, то у истибзў олган кишидан ҳомиласи аниқ бўлгунча. Ҳомиласи аниқ бўлганида, эри хоҳласа, унга тегар эди. Буни фақат боланинг нажиб (асил, сара) бўлишини истаб қиларди. Бу никоҳ — истибзў никоҳи эди. Яна бир никоҳ: ўнтагача кишилар (бир гуруҳ) тўпланиб, ҳаммаси бир аёлга кирар, унга тегар эди. У ҳомиладор бўлиб туғганида, ва ҳомиласи туғгандан кейин бир неча кеча ўтганида, уларга (одам) юборар, улардан ҳеч ким (келмасдан) бош торта олмас эди, то улар унинг олдига тўплангунча. У уларга: Ишингиз қанақа бўлганини билдингиз; мен туғдим, у сенинг ўғилинг, эй фалончи, дерди — хоҳлаган кишини исми билан атар, боласи унга қўшилар эди, киши ундан бош торта олмас эди. Тўртинчи никоҳ: кўп одамлар тўпланиб, бир аёлга кирар эдилар, у ўзига келганни рад қилмас эди. Булар фоҳишалар эди, эшикларига байроқлар тикар эдилар, у (байроқ) белги бўлар эди, ким уларни истаса, уларнинг олдига кирар эди. Улардан бири ҳомиладор бўлиб, ҳомиласи туғганида, улар унинг учун (ҳаммаси) тўпланиб, қиёфашунослар (қоифа)ни чақирар, сўнг боласини улар (ўхшаш) деб кўрган кишига қўшар эдилар, у унга ёпишар, ўғли деб аталар, ундан бош торта олмас эди. Муҳаммад соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳақ билан (пайғамбар қилиб) юборилганида, жоҳилиятнинг барча никоҳини бузди (бекор қилди), фақат бугунги одамларнинг никоҳини (қолдирди).