حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَبِي سُلَيْمَانَ، مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ قَالَ أَتَيْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ شَبَبَةٌ مُتَقَارِبُونَ، فَأَقَمْنَا عِنْدَهُ عِشْرِينَ لَيْلَةً، فَظَنَّ أَنَّا اشْتَقْنَا أَهْلَنَا، وَسَأَلَنَا عَمَّنْ تَرَكْنَا فِي أَهْلِنَا، فَأَخْبَرْنَاهُ، وَكَانَ رَفِيقًا رَحِيمًا فَقَالَ " ارْجِعُوا إِلَى أَهْلِيكُمْ فَعَلِّمُوهُمْ وَمُرُوهُمْ، وَصَلُّوا كَمَا رَأَيْتُمُونِي أُصَلِّي، وَإِذَا حَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَلْيُؤَذِّنْ لَكُمْ أَحَدُكُمْ، ثُمَّ لِيَؤُمَّكُمْ أَكْبَرُكُمْ ".
Мусаддад, Исмоилдан: Бизга Айюб, у Абу Қилобадан, у Абу Сулаймон Молик ибнул Ҳувайрисдан ривоят қилади: У: Биз Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келдик, биз ёшлари бир-бирига яқин йигитлар эдик. Биз у кишининг олдида йигирма кеча турдик. У киши биз аҳлимизни соғинган деб гумон қилдилар ва биздан аҳлимизда кимни қолдирганимизни сўрадилар, биз унга хабар бердик — у киши меҳрибон, раҳмли эдилар. У: «Аҳлингизга қайтинглар, уларга дийнни ўргатинглар ва яхшиликка буюринглар, ва мен намоз ўқиганини кўргандек намоз ўқинглар; намоз вақти келганида бирингиз сизларга азон айтсин, сўнг энг каттангиз сизларга имом бўлсин» дедилар.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بَيْنَمَا رَجُلٌ يَمْشِي بِطَرِيقٍ اشْتَدَّ عَلَيْهِ الْعَطَشُ، فَوَجَدَ بِئْرًا فَنَزَلَ فِيهَا فَشَرِبَ ثُمَّ خَرَجَ، فَإِذَا كَلْبٌ يَلْهَثُ يَأْكُلُ الثَّرَى مِنَ الْعَطَشِ فَقَالَ الرَّجُلُ لَقَدْ بَلَغَ هَذَا الْكَلْبَ مِنَ الْعَطَشِ مِثْلُ الَّذِي كَانَ بَلَغَ بِي، فَنَزَلَ الْبِئْرَ فَمَلأَ خُفَّهُ، ثُمَّ أَمْسَكَهُ بِفِيهِ، فَسَقَى الْكَلْبَ، فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ فَغَفَرَ لَهُ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنَّ لَنَا فِي الْبَهَائِمِ أَجْرًا. فَقَالَ " فِي كُلِّ ذَاتِ كَبِدٍ رَطْبَةٍ أَجْرٌ ".
Исмоил: Менга Молик, у Абу Бакрнинг озоди Сумаййдан, у Абу Солиҳ Саммондан, у Абу Ҳурайрадан айтиб берди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Бир киши йўлда юриб кетаётганида, унга чанқоқ қаттиқ таъсир қилди. У бир қудуқни топди ва унга тушди, ичди, сўнг чиқди. Бирдан бир ит — чанқоқдан тилини чиқариб, нам тупроқни ялар эди. У киши: Бу итга — менга етган чанқоқ мисли — чанқоқ етибди, деди. У қудуққа тушди, маҳсисини сувга тўлдирди, сўнг уни оғзи билан ушлаб кўтариб чиқди, итга ичирди. Аллаҳ ундан миннатдор бўлди ва унга мағфират қилди» дедилар. Улар: Эй Расулуллаҳ, бизга ҳайвонларда савоб борми? дедилар. У: «Ҳар бир ҳўл (тирик) жигар (эгаси)да савоб бор» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي صَلاَةٍ وَقُمْنَا مَعَهُ، فَقَالَ أَعْرَابِيٌّ وَهْوَ فِي الصَّلاَةِ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي وَمُحَمَّدًا، وَلاَ تَرْحَمْ مَعَنَا أَحَدًا. فَلَمَّا سَلَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِلأَعْرَابِيِّ " لَقَدْ حَجَّرْتَ وَاسِعًا ". يُرِيدُ رَحْمَةَ اللَّهِ.
Абул Ямон, Шуъайбдан, у Зуҳрийдан: Менга Абу Салама ибн Абдураҳмон хабар берди: Абу Ҳурайра: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бир намозда турдилар, биз ҳам у киши билан турдик. Бир аъробий — у намозда экан — : Аллаҳим, менга ва Муҳаммадга раҳм қил, биз билан бирга (бошқа) ҳеч кимга раҳм қилма, деди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам салом берганларида, аъробийга: «Сен кенг (нарса)ни торайтириб қўйдинг» дедилар — Аллаҳнинг раҳматини назарда тутдилар, деди.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنْ عَامِرٍ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَرَى الْمُؤْمِنِينَ فِي تَرَاحُمِهِمْ وَتَوَادِّهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ كَمَثَلِ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى عُضْوًا تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ جَسَدِهِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى ".
Абу Нуайм, Закариёдан, у Омирдан ривоят қилади: У унинг шундай деяётганини эшитди: Нуъмон ибн Баширни эшитдим: У: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Мўминларни бир-бирига раҳм қилишда, бир-бирини севишда ва бир-бирига меҳрибончилик қилишда — бир тан (жасад) мисолидек кўрасан: у бир аъзодан шикоят қилса, бутун тани бошқа аъзолари унинг учун уйқусизлик ва иситма билан (биргаликда) чақир (ҳамдард бўлади)» дедилар, деди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا مِنْ مُسْلِمٍ غَرَسَ غَرْسًا فَأَكَلَ مِنْهُ إِنْسَانٌ أَوْ دَابَّةٌ إِلاَّ كَانَ لَهُ صَدَقَةً ".
Абул Валид, Абу Авонадан, у Қатодадан, у Анас ибн Моликдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилади: «Қайси бир мусулмон бирор кўчат экса-ю, ундан инсон ёки ҳайвон еса, илло у учун садақа бўлади» дедилар.
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ لاَ يَرْحَمُ لاَ يُرْحَمُ ".
Умар ибн Ҳафс, отасидан: Бизга Аъмаш: Менга Зайд ибн Ваҳб айтиб берди: Жарир ибн Абдуллаҳни эшитдим, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан: «Ким раҳм қилмаса, унга раҳм қилинмайди» дедилар (деб айтди).