Лайлатул Қадр фазилати ва уни излашга тарғиб

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا بَكْرٌ، - وَهُوَ ابْنُ مُضَرَ - عَنِ ابْنِ الْهَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ، بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، - رضى الله عنه - قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُجَاوِرُ فِي الْعَشْرِ الَّتِي فِي وَسَطِ الشَّهْرِ فَإِذَا كَانَ مِنْ حِينِ تَمْضِي عِشْرُونَ لَيْلَةً وَيَسْتَقْبِلُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ يَرْجِعُ إِلَى مَسْكَنِهِ وَرَجَعَ مَنْ كَانَ يُجَاوِرُ مَعَهُ ثُمَّ إِنَّهُ أَقَامَ فِي شَهْرٍ جَاوَرَ فِيهِ تِلْكَ اللَّيْلَةَ الَّتِي كَانَ يَرْجِعُ فِيهَا فَخَطَبَ النَّاسَ فَأَمَرَهُمْ بِمَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ إِنِّي كُنْتُ أُجَاوِرُ هَذِهِ الْعَشْرَ ثُمَّ بَدَا لِي أَنْ أُجَاوِرَ هَذِهِ الْعَشْرَ الأَوَاخِرَ فَمَنْ كَانَ اعْتَكَفَ مَعِي فَلْيَبِتْ فِي مُعْتَكَفِهِ وَقَدْ رَأَيْتُ هَذِهِ اللَّيْلَةَ فَأُنْسِيتُهَا فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ فِي كُلِّ وِتْرٍ وَقَدْ رَأَيْتُنِي أَسْجُدُ فِي مَاءٍ وَطِينٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ مُطِرْنَا لَيْلَةَ إِحْدَى وَعِشْرِينَ فَوَكَفَ الْمَسْجِدُ فِي مُصَلَّى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَنَظَرْتُ إِلَيْهِ وَقَدِ انْصَرَفَ مِنْ صَلاَةِ الصُّبْحِ وَوَجْهُهُ مُبْتَلٌّ طِينًا وَمَاءً ‏.‏

Абу Саъид ал-Худрий (розияллаҳу анҳу) айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ойнинг ўртасидаги ўнликда (иътикофда) қолар (мужовара қилар) эди; йигирма кеча ўтиб, йигирма биринчини қаршилаган вақтида ўз масканига қайтар, у билан бирга мужовара қилганлар ҳам қайтар эди. Кейин у — қайтадиган ўша кечани бир ойда — мужовара қилди (иътикофда қолди) ва одамларга хутба қилди ҳамда уларни Аллаҳ хоҳлаган нарсага буюрди, кейин: «Мен шу ўн(кун)да мужовара қилар эдим; кейин менга шу охирги ўн(кун)да мужовара қилишим маълум бўлди (кўндим). Бас ким мен билан бирга иътикофда бўлган бўлса, ўз иътикоф жойида тунасин. Мен шу кечани (тушда) кўрган эдим, кейин у менга унуттирилди; бас уни охирги ўн(кун)да — ҳар бир тоқ (кеча)да — изланглар; ва мен ўзимни сув ва лойда сажда қилаётган ҳолда кўрдим» деди. Абу Саъид ал-Худрий: «Йигирма биринчи кечаси бизга ёмғир ёғди; бас масжид — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг намозгоҳи(жойи)да — томди (сув ўтди); мен унга қарадим — у бомдод намозидан қайтган, юзи лой ва сувга беланган эди» деди.

وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ - عَنْ يَزِيدَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، - رضى الله عنه - أَنَّهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُجَاوِرُ فِي رَمَضَانَ الْعَشْرَ الَّتِي فِي وَسَطِ الشَّهْرِ ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ ‏ "‏ فَلْيَثْبُتْ فِي مُعْتَكَفِهِ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ وَجَبِينُهُ مُمْتَلِئًا طِينًا وَمَاءً ‏.‏

Абу Саъид ал-Худрий (розияллаҳу анҳу) айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) рамазонда ойнинг ўртасидаги ўнликда мужовара қилар эди — ва (ровий) ҳадисни унинг мисли(да) келтирди; фақат у: «ўз иътикоф жойида (маҳкам) турсин» деди ва: «унинг пешонаси лой ва сувга тўлиб кетган» деди.

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، حَدَّثَنَا عُمَارَةُ بْنُ غَزِيَّةَ الأَنْصَارِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، - رضى الله عنه - قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اعْتَكَفَ الْعَشْرَ الأَوَّلَ مِنْ رَمَضَانَ ثُمَّ اعْتَكَفَ الْعَشْرَ الأَوْسَطَ فِي قُبَّةٍ تُرْكِيَّةٍ عَلَى سُدَّتِهَا حَصِيرٌ - قَالَ - فَأَخَذَ الْحَصِيرَ بِيَدِهِ فَنَحَّاهَا فِي نَاحِيَةِ الْقُبَّةِ ثُمَّ أَطْلَعَ رَأْسَهُ فَكَلَّمَ النَّاسَ فَدَنَوْا مِنْهُ فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي اعْتَكَفْتُ الْعَشْرَ الأَوَّلَ أَلْتَمِسُ هَذِهِ اللَّيْلَةَ ثُمَّ اعْتَكَفْتُ الْعَشْرَ الأَوْسَطَ ثُمَّ أُتِيتُ فَقِيلَ لِي إِنَّهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَعْتَكِفَ فَلْيَعْتَكِفْ ‏"‏ ‏.‏ فَاعْتَكَفَ النَّاسُ مَعَهُ قَالَ ‏"‏ وَإِنِّي أُرِيتُهَا لَيْلَةَ وِتْرٍ وَأَنِّي أَسْجُدُ صَبِيحَتَهَا فِي طِينٍ وَمَاءٍ ‏"‏ ‏.‏ فَأَصْبَحَ مِنْ لَيْلَةِ إِحْدَى وَعِشْرِينَ وَقَدْ قَامَ إِلَى الصُّبْحِ فَمَطَرَتِ السَّمَاءُ فَوَكَفَ الْمَسْجِدُ فَأَبْصَرْتُ الطِّينَ وَالْمَاءَ فَخَرَجَ حِينَ فَرَغَ مِنْ صَلاَةِ الصُّبْحِ وَجَبِينُهُ وَرَوْثَةُ أَنْفِهِ فِيهِمَا الطِّينُ وَالْمَاءُ وَإِذَا هِيَ لَيْلَةُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ مِنَ الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ ‏.‏

Абу Саъид ал-Худрий (розияллаҳу анҳу) айтди: Албатта Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) рамазоннинг биринчи ўнлигида иътикоф қилди, кейин ўрта ўнлигида — эшигида бўйра (чий) бўлган туркона (чодир) қуббада — иътикоф қилди. Бас у бўйрани қўли билан олди ва уни қуббанинг бир четига сурди, кейин бошини чиқарди ва одамларга гапирди; улар унга яқинлашди. У: «Мен биринчи ўн(кун)да — шу кечани излаб — иътикоф қилдим, кейин ўрта ўн(кун)да иътикоф қилдим; кейин менга келинди (ваҳий келди) ва менга: ‹У охирги ўн(кун)да› дейилди. Бас сизлардан ким иътикоф қилишни ёқтирса, иътикоф қилсин» деди. Бас одамлар у билан бирга иътикоф қилди. У: «Ва албатта у менга бир тоқ кечада кўрсатилди; ва албатта мен унинг тонгида лой ва сувда сажда қиламан» деди. Бас у йигирма биринчи кечадан тонгга кирди — у бомдодга қоим турган эди; бас осмон ёмғир ёғдирди ва масжид (сув) томди; мен лой ва сувни кўрдим. У бомдод намозидан бўшаганида чиқди — унинг пешонаси ва бурнининг учида лой ва сув (изи) бор эди; ва у — охирги ўнликдан йигирма биринчи кеча эди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ تَذَاكَرْنَا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فَأَتَيْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ - رضى الله عنه - وَكَانَ لِي صَدِيقًا فَقُلْتُ أَلاَ تَخْرُجُ بِنَا إِلَى النَّخْلِ فَخَرَجَ وَعَلَيْهِ خَمِيصَةٌ فَقُلْتُ لَهُ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ فَقَالَ نَعَمْ اعْتَكَفْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعَشْرَ الْوُسْطَى مِنْ رَمَضَانَ فَخَرَجْنَا صَبِيحَةَ عِشْرِينَ فَخَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ إِنِّي أُرِيتُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ وَإِنِّي نَسِيتُهَا - أَوْ أُنْسِيتُهَا - فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ كُلِّ وِتْرٍ وَإِنِّي أُرِيتُ أَنِّي أَسْجُدُ فِي مَاءٍ وَطِينٍ فَمَنْ كَانَ اعْتَكَفَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلْيَرْجِعْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَرَجَعْنَا وَمَا نَرَى فِي السَّمَاءِ قَزَعَةً قَالَ وَجَاءَتْ سَحَابَةٌ فَمُطِرْنَا حَتَّى سَالَ سَقْفُ الْمَسْجِدِ وَكَانَ مِنْ جَرِيدِ النَّخْلِ وَأُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْجُدُ فِي الْمَاءِ وَالطِّينِ قَالَ حَتَّى رَأَيْتُ أَثَرَ الطِّينِ فِي جَبْهَتِهِ ‏.‏

Абу Салама айтди: Биз Лайлатул Қадр ҳақида (ўзаро) музокара қилдик; бас мен Абу Саъид ал-Худрий (розияллаҳу анҳу)га келдим — у менга дўст эди — ва: «Бизни хурмозорга (олиб) чиқмайсанми?» дедим. Бас у чиқди — устида хамиса (чизиқли тўн) бор эди. Мен унга: «Сен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни Лайлатул Қадрни зикр қилаётган ҳолда эшитганмидинг?» дедим. У: «Ҳа; биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан рамазоннинг ўрта ўнлигида иътикоф қилдик; бас йигирманчининг тонгида чиқдик. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга хутба қилди ва: ‹Менга Лайлатул Қадр кўрсатилди, мен уни унутдим — ёки: менга унуттирилди; бас уни охирги ўнликда — ҳар бир тоқ(кеча)да — изланглар; ва албатта менга ўзимни сув ва лойда сажда қилаётган ҳолда кўрсатилди; бас ким Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан иътикоф қилган бўлса, қайтсин (иътикофга)› деди. (Абу Саъид:) Бас биз қайтдик ва осмонда бир парча булутни кўрмас эдик; кейин бир булут келди ва бизга ёмғир ёғдики, то масжиднинг шифти оқди — у хурмо шохларидан (ясалган) эди. Намоз иқомат қилинди; бас мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни сув ва лойда сажда қилаётган ҳолда кўрдим, то унинг пешонасида лой изини кўрганимча» деди.

وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، كِلاَهُمَا عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي، كَثِيرٍ بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِهِمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ انْصَرَفَ وَعَلَى جَبْهَتِهِ وَأَرْنَبَتِهِ أَثَرُ الطِّينِ ‏.‏

(Бу ҳадис) Яҳё ибн Абу Касир(дан) шу иснодда — унга ўхшаш (ривоят қилинди); уларнинг ҳадисида: «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни — у қайтган пайтда, пешонаси ва бурнининг учида лой изи бўлган ҳолда — кўрдим» (бор).

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ خَلاَّدٍ قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، - رضى الله عنه - قَالَ اعْتَكَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعَشْرَ الأَوْسَطَ مِنْ رَمَضَانَ يَلْتَمِسُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ قَبْلَ أَنْ تُبَانَ لَهُ فَلَمَّا انْقَضَيْنَ أَمَرَ بِالْبِنَاءِ فَقُوِّضَ ثُمَّ أُبِينَتْ لَهُ أَنَّهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ فَأَمَرَ بِالْبِنَاءِ فَأُعِيدَ ثُمَّ خَرَجَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ ‏ "‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهَا كَانَتْ أُبِينَتْ لِي لَيْلَةُ الْقَدْرِ وَإِنِّي خَرَجْتُ لأُخْبِرَكُمْ بِهَا فَجَاءَ رَجُلاَنِ يَحْتَقَّانِ مَعَهُمَا الشَّيْطَانُ فَنُسِّيتُهَا فَالْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ الْتَمِسُوهَا فِي التَّاسِعَةِ وَالسَّابِعَةِ وَالْخَامِسَةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا أَبَا سَعِيدٍ إِنَّكُمْ أَعْلَمُ بِالْعَدَدِ مِنَّا ‏.‏ قَالَ أَجَلْ ‏.‏ نَحْنُ أَحَقُّ بِذَلِكَ مِنْكُمْ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ مَا التَّاسِعَةُ وَالسَّابِعَةُ وَالْخَامِسَةُ قَالَ إِذَا مَضَتْ وَاحِدَةٌ وَعِشْرُونَ فَالَّتِي تَلِيهَا ثِنْتَيْنِ وَعِشْرِينَ وَهْىَ التَّاسِعَةُ فَإِذَا مَضَتْ ثَلاَثٌ وَعِشْرُونَ فَالَّتِي تَلِيهَا السَّابِعَةُ فَإِذَا مَضَى خَمْسٌ وَعِشْرُونَ فَالَّتِي تَلِيهَا الْخَامِسَةُ .‏ وَقَالَ ابْنُ خَلاَّدٍ مَكَانَ يَحْتَقَّانِ يَخْتَصِمَانِ ‏.‏

Абу Саъид ал-Худрий (розияллаҳу анҳу) айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) рамазоннинг ўрта ўнлигида — Лайлатул Қадрни излаб, у унга ойдинлашмасдан олдин — иътикоф қилди. Улар (кунлар) тугаганида, у (чодир) қуришга буюрди; бас у (чодир) йиғиб олинди. Кейин унга у (кеча) охирги ўнликда экани ойдинлашди; бас у (чодир) қуришга буюрди; бас у қайта тикилди. Кейин у одамларга (қараб) чиқди ва: «Эй одамлар, албатта менга Лайлатул Қадр ойдинлашган эди, мен сизларга уни хабар бергани чиқдим; бас икки киши — улар билан шайтон (бирга) — жанжаллашиб келди; бас у менга унуттирилди; бас уни рамазоннинг охирги ўнлигида изланглар; уни тўққизинчи, еттинчи ва бешинчи (кечалар)да изланглар» деди. (Ровий:) Мен: «Эй Абу Саъид, сизлар сон(ҳисоб)ни биздан яхшироқ биласиз» дедим. У: «Ҳа; биз бунга сиздан ҳақлироқмиз» деди. Мен: «Тўққизинчи, еттинчи ва бешинчи нима?» дедим. У: «Йигирма бир (кеча) ўтганида, ундан кейинги (кеча) йигирма икки(дир) ва у — тўққизинчи; йигирма уч ўтганида, ундан кейингиси еттинчи; йигирма беш ўтганида, ундан кейингиси бешинчи(дир)» деди. Ибн Халлоад «яҳтаққани (жанжаллашиб)» ўрнига «яхтасимани (низолашиб)» деди.

وَحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَهْلِ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ، الْكِنْدِيُّ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ، حَدَّثَنِي الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ، - وَقَالَ ابْنُ خَشْرَمٍ عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ، - عَنْ أَبِي النَّضْرِ، مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ بُسْرِ بْنِ، سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُنَيْسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ أُرِيتُ لَيْلَةَ الْقَدْرِ ثُمَّ أُنْسِيتُهَا وَأَرَانِي صُبْحَهَا أَسْجُدُ فِي مَاءٍ وَطِينٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَمُطِرْنَا لَيْلَةَ ثَلاَثٍ وَعِشْرِينَ فَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَانْصَرَفَ وَإِنَّ أَثَرَ الْمَاءِ وَالطِّينِ عَلَى جَبْهَتِهِ وَأَنْفِهِ ‏.‏ قَالَ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُنَيْسٍ يَقُولُ ثَلاَثٍ وَعِشْرِينَ ‏.‏

Абдуллаҳ ибн Унайс (ривоят қилди)ки: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Менга Лайлатул Қадр кўрсатилди, кейин у менга унуттирилди; ва менга ўзимни унинг тонгида сув ва лойда сажда қилаётган ҳолда кўрсатилди» деди. (Ровий:) Бас йигирма учинчи кечаси бизга ёмғир ёғди; Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга намоз ўқиди ва қайтди — унинг пешонаси ва бурнида сув ва лой изи (бор эди). (Ровий:) Абдуллаҳ ибн Унайс: «йигирма уч (кеча)» дер эди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، وَوَكِيعٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ ‏ "‏ الْتَمِسُوا - وَقَالَ وَكِيعٌ - تَحَرَّوْا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ ‏"‏ ‏.‏

Оиша (розияллаҳу анҳо) айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) айтди — Ибн Нумайр: «Изланглар» деди, Вакиъ: «Лайлатул Қадрни рамазоннинг охирги ўнлигида пойланглар» деди.

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، كِلاَهُمَا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - قَالَ ابْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، - عَنْ عَبْدَةَ، وَعَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ، سَمِعَا زِرَّ بْنَ حُبَيْشٍ، يَقُولُ سَأَلْتُ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ - رضى الله عنه - فَقُلْتُ إِنَّ أَخَاكَ ابْنَ مَسْعُودٍ يَقُولُ مَنْ يَقُمِ الْحَوْلَ يُصِبْ لَيْلَةَ الْقَدْرِ ‏.‏ فَقَالَ رَحِمَهُ اللَّهُ أَرَادَ أَنْ لاَ يَتَّكِلَ النَّاسُ أَمَا إِنَّهُ قَدْ عَلِمَ أَنَّهَا فِي رَمَضَانَ وَأَنَّهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ وَأَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ ‏.‏ ثُمَّ حَلَفَ لاَ يَسْتَثْنِي أَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ فَقُلْتُ بِأَىِّ شَىْءٍ تَقُولُ ذَلِكَ يَا أَبَا الْمُنْذِرِ قَالَ بِالْعَلاَمَةِ أَوْ بِالآيَةِ الَّتِي أَخْبَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا تَطْلُعُ يَوْمَئِذٍ لاَ شُعَاعَ لَهَا ‏.‏

Зирр ибн Ҳубайш айтди: Мен Убай ибн Каъб (розияллаҳу анҳу)дан сўрадим ва: «Биродаринг Ибн Масъуд: ‹Ким йил (бўйи) қоим турса, Лайлатул Қадрни топади› дейди» дедим. У: «Аллаҳ унга раҳмат қилсин, у одамлар (фақат шу кечага) таяниб (бошқасини тарк) қолмаслигини хоҳлади; билингки, у (Ибн Масъуд) унинг рамазонда эканини, охирги ўнликда эканини ва йигирма етти кеча эканини билар эди» деди. Кейин у — истисно қилмай — унинг йигирма етти кеча эканини қасам ичди. Мен: «Буни қайси нарса (асос) билан айтяпсан, эй Абул-Мунзир?» дедим. У: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга хабар берган белги — ёки: аломат — билан: ўша кун (тонгида) қуёш нурсиз (шуъласиз) чиқади» деди.

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَةَ، بْنَ أَبِي لُبَابَةَ يُحَدِّثُ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، - رضى الله عنه - قَالَ قَالَ أُبَىٌّ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ وَاللَّهِ إِنِّي لأَعْلَمُهَا - قَالَ شُعْبَةُ وَأَكْبَرُ عِلْمِي - هِيَ اللَّيْلَةُ الَّتِي أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقِيَامِهَا هِيَ لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ ‏.‏ وَإِنَّمَا شَكَّ شُعْبَةُ فِي هَذَا الْحَرْفِ هِيَ اللَّيْلَةُ الَّتِي أَمَرَنَا بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ وَحَدَّثَنِي بِهَا صَاحِبٌ لِي عَنْهُ ‏.‏

Убай ибн Каъб (розияллаҳу анҳу) айтди: Убай Лайлатул Қадр ҳақида: «Аллаҳга қасам, албатта мен уни биламан — (Шуъба: ‹ва менинг энг катта билимим›) — у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизни қоим туришга буюрган кеча; у — йигирма етти кечадир» деди. Шуъба фақат шу сўзда шубҳаланди: «у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизни буюрган кеча». У: «Буни менга менинг бир дўстим ундан (Убайдан) сўзлади» деди.

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، قَالاَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، - وَهُوَ الْفَزَارِيُّ - عَنْ يَزِيدَ، - وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - رضى الله عنه - قَالَ تَذَاكَرْنَا لَيْلَةَ الْقَدْرِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ أَيُّكُمْ يَذْكُرُ حِينَ طَلَعَ الْقَمَرُ وَهُوَ مِثْلُ شِقِّ جَفْنَةٍ ‏"‏ ‏.‏

Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу) айтди: Биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурида Лайлатул Қадр ҳақида музокара қилдик. Бас у: «Сизлардан қайсингиз ойнинг — бир лаганнинг ярми каби (бўлиб) — чиқган пайтини эслайди?» деди.