حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنِ ابْنِ أَبِي عَدِيٍّ، - قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، - عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي حَسَّانَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، - رضى الله عنهما - قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الظُّهْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ ثُمَّ دَعَا بِنَاقَتِهِ فَأَشْعَرَهَا فِي صَفْحَةِ سَنَامِهَا الأَيْمَنِ وَسَلَتَ الدَّمَ وَقَلَّدَهَا نَعْلَيْنِ ثُمَّ رَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَلَمَّا اسْتَوَتْ بِهِ عَلَى الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ بِالْحَجِّ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Ибн Башшор иккаласи Ибн Абу Адийдан ривоят қилиб — Ибн ал-Мусанно: бизга Ибн Абу Адий ривоят қилди, деди — у Шуъбадан, у Қатодадан, у Абу Ҳассондан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Зуҳр (пешин)ни Зул-Ҳулайфада ўқиди, сўнг туясини чақириб, уни ўркачи ўнг томонида ишъор қилди (белги қўйиб қонатди), қонни артди ва унга икки (жуфт) наъл (сандал) қиладалади (тақди); кейин уловини минди. Улов уни Байдо (чўли) устида тик кўтарганда, у ҳажга эҳром боғлади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، فِي هَذَا الإِسْنَادِ . بِمَعْنَى حَدِيثِ شُعْبَةَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا أَتَى ذَا الْحُلَيْفَةِ . وَلَمْ يَقُلْ صَلَّى بِهَا الظُّهْرَ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Муоз ибн Ҳишом ривоят қилди, менга отам Қатодадан шу иснодда Шуъбанинг ҳадиси маъносида ривоят қилди, фақат у: «Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Зул-Ҳулайфага келганда...» деди ва «У ерда Зуҳрни ўқиди» демади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حَسَّانَ الأَعْرَجَ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي الْهُجَيْمِ لاِبْنِ عَبَّاسٍ مَا هَذِهِ الْفُتْيَا الَّتِي قَدْ تَشَغَّفَتْ أَوْ تَشَغَّبَتْ بِالنَّاسِ أَنَّ مَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ فَقَدْ حَلَّ فَقَالَ سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ صلى الله عليه وسلم وَإِنْ رَغِمْتُمْ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Ибн Башшор ривоят қилиб — Ибн ал-Мусанно: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, деди — у деди: бизга Шуъба Қатодадан ривоят қилди, у деди: Мен Абу Ҳассон ал-Аъражни эшитдим, у деди: Банул-Ҳужаймдан бир киши Ибн Аббосга: «Одамларни қамраб олган (ёки қўзғатган) бу қанақа фатво — ким Байтни тавоф қилса, (эҳромдан) чиқибди (деганлари)?» деди. У: «(Бу) Набийингиз (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг суннати — гарчи сизлар ёмон кўрсангиз ҳам» деди.
وَحَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي حَسَّانَ، قَالَ قِيلَ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ هَذَا الأَمْرَ قَدْ تَفَشَّغَ بِالنَّاسِ مَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ فَقَدْ حَلَّ الطَّوَافُ عُمْرَةٌ . فَقَالَ سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ صلى الله عليه وسلم وَإِنْ رَغِمْتُمْ .
Ва менга Аҳмад ибн Саид ад-Дорамий ривоят қилди, бизга Аҳмад ибн Ишоқ ривоят қилди, бизга Ҳаммом ибн Яҳё Қатодадан, у Абу Ҳассондан ривоят қилди, у деди: Ибн Аббосга: «Бу иш одамлар орасида ёйилиб кетди — ким Байтни тавоф қилса, (эҳромдан) чиқибди, тавоф (уни) умра (қилибди)» дейилди. У: «(Бу) Набийингиз (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг суннати — гарчи сизлар ёмон кўрсангиз ҳам» деди.
وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، قَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ لاَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ حَاجٌّ وَلاَ غَيْرُ حَاجٍّ إِلاَّ حَلَّ . قُلْتُ لِعَطَاءٍ مِنْ أَيْنَ يَقُولُ ذَلِكَ قَالَ مِنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى { ثُمَّ مَحِلُّهَا إِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيقِ} قَالَ قُلْتُ فَإِنَّ ذَلِكَ بَعْدَ الْمُعَرَّفِ . فَقَالَ كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ هُوَ بَعْدَ الْمُعَرَّفِ وَقَبْلَهُ . وَكَانَ يَأْخُذُ ذَلِكَ مِنْ أَمْرِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ أَمَرَهُمْ أَنْ يَحِلُّوا فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ .
Ва бизга Ишоқ ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Бакр хабар берди, бизга Ибн Журайж хабар берди, менга Ато хабар берди, у деди: Ибн Аббос: «Ҳожи бўлсин, ҳожи бўлмасин, ким Байтни тавоф қилса, албатта (эҳромдан) чиқади (ҳалол бўлади)» дерди. Мен Атога: «У буни қаердан айтади?» дедим. У: «Аллаҳ таолонинг: ‹Сўнг уларнинг (қурбонликларнинг) жойи қадимий Байтга (боради)› деган сўзидан» деди. Мен: «Лекин у (оят) муъарраф (Арафа)дан кейингиси-ку» дедим. У: «Ибн Аббос: ‹У муъаррафдан кейин ҳам, ундан олдин ҳам (амал қилади)›, дерди. У буни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг Видў ҳажида (саҳобаларга) эҳромдан чиқишни буюрган амридан оларди» деди.