Ҳожига Каъбага кириб намоз ўқиш ва дуо қилиш мустаҳаблиги

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ الْكَعْبَةَ هُوَ وَأُسَامَةُ وَبِلاَلٌ وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْحَجَبِيُّ فَأَغْلَقَهَا عَلَيْهِ ثُمَّ مَكَثَ فِيهَا ‏.‏ قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَسَأَلْتُ بِلاَلاً حِينَ خَرَجَ مَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ جَعَلَ عَمُودَيْنِ عَنْ يَسَارِهِ وَعَمُودًا عَنْ يَمِينِهِ وَثَلاَثَةَ أَعْمِدَةٍ وَرَاءَهُ - وَكَانَ الْبَيْتُ يَوْمَئِذٍ عَلَى سِتَّةِ أَعْمِدَةٍ - ثُمَّ صَلَّى ‏.‏

Бизга Яҳё ибн Яҳё ат-Тамимий ривоят қилди, у деди: Моликка Нофидан, у Ибн Умардан (ривоят қилганини) ўқиб бердим — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Каъбага, ўзи, Усома, Билол ва Усмон ибн Талҳа ал-Ҳажабий (бирга) кирди ва уни ўзининг устига ёпди (қулфлади), сўнг унда турди. Ибн Умар деди: Мен Билолдан у чиққанда: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) нима қилди?» деб сўрадим. У: «У икки устунни чап томонига, бир устунни ўнг томонига ва уч устунни орқасига қилди — Байт ўша куни олти устун устида эди — сўнг намоз ўқиди» деди.

حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ كُلُّهُمْ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، - قَالَ أَبُو كَامِلٍ - حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْفَتْحِ فَنَزَلَ بِفِنَاءِ الْكَعْبَةِ وَأَرْسَلَ إِلَى عُثْمَانَ بْنِ طَلْحَةَ فَجَاءَ بِالْمِفْتَحِ فَفَتَحَ الْبَابَ - قَالَ - ثُمَّ دَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَبِلاَلٌ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ وَأَمَرَ بِالْبَابِ فَأُغْلِقَ فَلَبِثُوا فِيهِ مَلِيًّا ثُمَّ فَتَحَ الْبَابَ ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَبَادَرْتُ النَّاسَ فَتَلَقَّيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَارِجًا وَبِلاَلٌ عَلَى إِثْرِهِ فَقُلْتُ لِبِلاَلٍ هَلْ صَلَّى فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قُلْتُ أَيْنَ قَالَ بَيْنَ الْعَمُودَيْنِ تِلْقَاءَ وَجْهِهِ ‏.‏ قَالَ وَنَسِيتُ أَنْ أَسْأَلَهُ كَمْ صَلَّى

Бизга Абур-Робиъ аз-Заҳроний, Қутайба ибн Саид ва Абу Комил ал-Жаҳдарий ҳаммаси Ҳаммод ибн Зайддан ривоят қилди — Абу Комил: бизга Ҳаммод ривоят қилди, деди — бизга Айюб Нофидан, у Ибн Умардан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Фатҳ (Макка фатҳи) куни (Маккага) келди ва Каъбанинг ҳовлисига тушди, ҳамда Усмон ибн Талҳага (одам) юборди, у калитни келтирди ва эшикни очди. (Ровий) деди: Сўнг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам), Билол, Усома ибн Зайд ва Усмон ибн Талҳа кирдилар; у эшикни (ёпишни) буюрди, у ёпилди. Улар унда узоқ турдилар, сўнг эшик очилди. Абдуллаҳ деди: Мен одамлардан олдин (етиб) бориб, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни чиқаётган ҳолда кутиб олдим, Билол эса унинг ортида эди. Мен Билолга: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унда намоз ўқидими?» дедим. У: «Ҳа» деди. Мен: «Қаерда?» дедим. У: «Юзи рўпарасида, икки устун орасида» деди. (Ровий) деди: Мен ундан неча (ракат) ўқиганини сўрашни унутдим.

وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ، عُمَرَ قَالَ أَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْفَتْحِ عَلَى نَاقَةٍ لأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ حَتَّى أَنَاخَ بِفِنَاءِ الْكَعْبَةِ ثُمَّ دَعَا عُثْمَانَ بْنَ طَلْحَةَ فَقَالَ ‏ "‏ ائْتِنِي بِالْمِفْتَاحِ ‏"‏ ‏.‏ فَذَهَبَ إِلَى أُمِّهِ فَأَبَتْ أَنْ تُعْطِيَهُ فَقَالَ وَاللَّهِ لَتُعْطِينِيهِ أَوْ لَيَخْرُجَنَّ هَذَا السَّيْفُ مِنْ صُلْبِي - قَالَ - فَأَعْطَتْهُ إِيَّاهُ ‏.‏ فَجَاءَ بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَدَفَعَهُ إِلَيْهِ فَفَتَحَ الْبَابَ ‏.‏ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ ‏.‏

Ва бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, бизга Суфён Айюб ас-Сахтиёнийдан, у Нофидан, у Ибн Умардан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Фатҳ йили Усома ибн Зайднинг бир туяси устида келди, ҳатто Каъбанинг ҳовлисига (туяни) чўктирди, сўнг Усмон ибн Талҳани чақириб: «Менга калитни келтир» деди. У онасининг олдига борди, аммо у (она) уни беришдан бош тортди. У: «Аллаҳга қасамки, сен уни менга берасан, ёки бу қилич менинг белимдан (орқамдан) чиқади» деди. (Ровий) деди: Шунда у (она) уни унга берди. У уни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га келтириб, унга топширди, у эшикни очди. Сўнг Ҳаммод ибн Зайднинг ҳадиси каби зикр қилди.

وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، وَهُوَ الْقَطَّانُ ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي، شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْبَيْتَ وَمَعَهُ أُسَامَةُ وَبِلاَلٌ وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ فَأَجَافُوا عَلَيْهِمُ الْبَابَ طَوِيلاً ثُمَّ فُتِحَ فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ دَخَلَ فَلَقِيتُ بِلاَلاً فَقُلْتُ أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ بَيْنَ الْعَمُودَيْنِ الْمُقَدَّمَيْنِ ‏.‏ فَنَسِيتُ أَنْ أَسْأَلَهُ كَمْ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم

Ва менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Яҳё — у ал-Қаттон — ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абу Усома ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Ибн Нумайр — лафз уники — ривоят қилди, бизга Абда Убайдуллаҳдан, у Нофидан, у Ибн Умардан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Байтга кирди, у билан Усома, Билол ва Усмон ибн Талҳа бор эди; улар эшикни улар устига узоқ вақт ёпдилар, сўнг очилди. Мен кирган биринчи киши бўлдим ва Билолни учратиб: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қаерда намоз ўқиди?» дедим. У: «Олдинги икки устун орасида» деди. Мен ундан Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) неча (ракат) ўқиганини сўрашни унутдим.

وَحَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ - حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، بْنُ عَوْنٍ عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى الْكَعْبَةِ وَقَدْ دَخَلَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَبِلاَلٌ وَأُسَامَةُ وَأَجَافَ عَلَيْهِمْ عُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْبَابَ قَالَ فَمَكَثُوا فِيهِ مَلِيًّا ثُمَّ فُتِحَ الْبَابُ فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَرَقِيتُ الدَّرَجَةَ فَدَخَلْتُ الْبَيْتَ فَقُلْتُ أَيْنَ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالُوا هَا هُنَا ‏.‏ قَالَ وَنَسِيتُ أَنْ أَسْأَلَهُمْ كَمْ صَلَّى

Ва менга Ҳумайд ибн Масъада ривоят қилди, бизга Холид — яъни ибн ал-Ҳорис — ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Авн Нофидан, у Абдуллаҳ ибн Умардан ривоят қилдики, у Каъбага етиб борди, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам), Билол ва Усома эса унга кириб бўлган, Усмон ибн Талҳа эшикни улар устига ёпган эди. (Ровий) деди: Улар унда узоқ турдилар, сўнг эшик очилди ва Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) чиқди. Мен зинага чиқиб, Байтга кирдим ва: «Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қаерда намоз ўқиди?» дедим. Улар: «Мана шу ерда» дедилар. (Ровий) деди: Мен улардан неча (ракат) ўқиганини сўрашни унутдим.

وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ، شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْبَيْتَ هُوَ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَبِلاَلٌ وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ فَأَغْلَقُوا عَلَيْهِمْ فَلَمَّا فَتَحُوا كُنْتُ فِي أَوَّلِ مَنْ وَلَجَ فَلَقِيتُ بِلاَلاً فَسَأَلْتُهُ هَلْ صَلَّى فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ صَلَّى بَيْنَ الْعَمُودَيْنِ الْيَمَانِيَيْنِ.‏

Ва бизга Қутайба ибн Саид ривоят қилди, бизга Лайс ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Ибн Румҳ ривоят қилди, бизга ал-Лайс Ибн Шиҳобдан, у Солимдан, у отасидан хабар бердики, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Байтга, ўзи, Усома ибн Зайд, Билол ва Усмон ибн Талҳа (бирга) кирди, улар ўзлари устига (эшикни) ёпдилар. Улар очганларида, мен кирган биринчилардан бўлдим ва Билолни учратиб, ундан: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унда намоз ўқидими?» деб сўрадим. У: «Ҳа, икки яманий устун орасида ўқиди» деди.

وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ الْكَعْبَةَ هُوَ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَبِلاَلٌ وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ وَلَمْ يَدْخُلْهَا مَعَهُمْ أَحَدٌ ثُمَّ أُغْلِقَتْ عَلَيْهِمْ ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَأَخْبَرَنِي بِلاَلٌ أَوْ عُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى فِي جَوْفِ الْكَعْبَةِ بَيْنَ الْعَمُودَيْنِ الْيَمَانِيَيْنِ.‏

Ва менга Ҳармала ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб хабар берди, менга Юнус Ибн Шиҳобдан хабар берди, менга Солим ибн Абдуллаҳ отасидан хабар берди, у деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни Каъбага, ўзи, Усома ибн Зайд, Билол ва Усмон ибн Талҳа (бирга) кирганини кўрдим, улар билан бошқа ҳеч ким кирмади, сўнг (эшик) улар устига ёпилди. Абдуллаҳ ибн Умар деди: Менга Билол ёки Усмон ибн Талҳа хабар бердики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Каъбанинг ичида, икки яманий устун орасида намоз ўқиди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ بَكْرٍ، قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَسَمِعْتَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّمَا أُمِرْتُمْ بِالطَّوَافِ وَلَمْ تُؤْمَرُوا بِدُخُولِهِ ‏.‏ قَالَ لَمْ يَكُنْ يَنْهَى عَنْ دُخُولِهِ وَلَكِنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا دَخَلَ الْبَيْتَ دَعَا فِي نَوَاحِيهِ كُلِّهَا وَلَمْ يُصَلِّ فِيهِ حَتَّى خَرَجَ فَلَمَّا خَرَجَ رَكَعَ فِي قُبُلِ الْبَيْتِ رَكْعَتَيْنِ ‏.‏ وَقَالَ ‏ "‏ هَذِهِ الْقِبْلَةُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ لَهُ مَا نَوَاحِيهَا أَفِي زَوَايَاهَا قَالَ بَلْ فِي كُلِّ قِبْلَةٍ مِنَ الْبَيْتِ ‏.‏

Бизга Ишоқ ибн Иброҳим ва Абд ибн Ҳумайд иккаласи Ибн Бакрдан ривоят қилди — Абд: бизга Муҳаммад ибн Бакр хабар берди, деди — бизга Ибн Журайж хабар берди, у деди: Мен Атога: «Сен Ибн Аббосни: ‹Сизлар фақат тавоф қилишга буюрилгансиз, унга (Каъбага) киришга буюрилмагансиз›, деяётганини эшитганмисан?» дедим. У: «У унга киришдан қайтармасди, лекин мен уни шундай деяётганини эшитдим: ‹Менга Усома ибн Зайд хабар бердики, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Байтга кирганда, унинг барча томонларида дуо қилди ва ундан чиққунча унда намоз ўқимади; чиққач эса Байтнинг олдида икки ракат ўқиди ва: «Мана шу — қибла», деди›» деди. Мен унга: «Унинг томонлари нима — бу унинг бурчакларими?» дедим. У: «Йўқ, балки Байтнинг ҳар бир қибласида (томонида)» деди.