باب كَرَاهَةِ شِرَاءِ الإِنْسَانِ مَا تَصَدَّقَ بِهِ مِمَّنْ تَصَدَّقَ عَلَيْهِ
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، قَالَ حَمَلْتُ عَلَى فَرَسٍ عَتِيقٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَضَاعَهُ صَاحِبُهُ فَظَنَنْتُ أَنَّهُ بَائِعُهُ بِرُخْصٍ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ " لاَ تَبْتَعْهُ وَلاَ تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ فَإِنَّ الْعَائِدَ فِي صَدَقَتِهِ كَالْكَلْبِ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ " .
Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама ибн Қаънаб ривоят қилди, бизга Молик ибн Анас Зайд ибн Асламдан, у отасидан ривоят қилдики, Умар ибн Хаттоб шундай деди: «Мен Аллаҳ йўлида бир наслдор отни (жангчига) бердим. Унинг эгаси уни нобуд қилиб қўйди. Мен уни арзонга сотмоқчи деб ўйладим ва бу ҳақда Расулуллаҳдан (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сўрадим. У: ‹Уни сотиб олма ва садақангни қайтариб олма. Чунки садақасини қайтариб олувчи қусуғига қайтадиган ит кабидир› деди.»
وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، - يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ - عَنْ مَالِكِ، بْنِ أَنَسٍ بِهَذَا الإِسْنَادِ وَزَادَ " لاَ تَبْتَعْهُ وَإِنْ أَعْطَاكَهُ بِدِرْهَمٍ " .
Буни менга Зуҳайр ибн Ҳарб ҳам ривоят қилди, бизга Абдурраҳмон — яъни ибн Маҳдий — Молик ибн Анасдан шу иснод билан ривоят қилди ва шуни қўшди: «Уни сотиб олма, агар уни сенга бир дирҳамга берса ҳам.»
حَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ - حَدَّثَنَا رَوْحٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ - عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُمَرَ، أَنَّهُ حَمَلَ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَوَجَدَهُ عِنْدَ صَاحِبِهِ وَقَدْ أَضَاعَهُ وَكَانَ قَلِيلَ الْمَالِ فَأَرَادَ أَنْ يَشْتَرِيَهُ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ " لاَ تَشْتَرِهِ وَإِنْ أُعْطِيتَهُ بِدِرْهَمٍ فَإِنَّ مَثَلَ الْعَائِدِ فِي صَدَقَتِهِ كَمَثَلِ الْكَلْبِ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ " .
Менга Умайя ибн Бистом ривоят қилди, бизга Язид — яъни ибн Зурайъ — ривоят қилди, бизга Равҳ — у ибн Қосим — Зайд ибн Асламдан, у отасидан, у Умардан ривоят қилдики, у Аллаҳ йўлида бир от берди ва уни эгасининг олдида нобуд қилинган ҳолатда топди. (Эгаси) камбағал эди ва уни сотиб олмоқчи бўлди. Шунда Расулуллаҳнинг (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олдига келди ва буни унга айтди. У: «Уни сотиб олма, агар сенга бир дирҳамга берилса ҳам. Чунки садақасини қайтариб олувчининг мисоли қусуғига қайтадиган ит мисолидир» деди.
وَحَدَّثَنَاهُ ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّ مَالِكٍ وَرَوْحٍ أَتَمُّ وَأَكْثَرُ .
Буни бизга ибн Абу Умар ҳам ривоят қилди, бизга Суфён Зайд ибн Асламдан шу иснод билан ривоят қилди, фақат Молик ва Равҳнинг (ривояти) тўлиқроқ ва кўпроқдир.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ، بْنَ الْخَطَّابِ حَمَلَ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَوَجَدَهُ يُبَاعُ فَأَرَادَ أَنْ يَبْتَاعَهُ فَسَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ " لاَ تَبْتَعْهُ وَلاَ تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ " .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, деди: Моликка ўқиб бердим, у Нофиъдан, у ибн Умардан ривоят қилдики, Умар ибн Хаттоб Аллаҳ йўлида бир от берди ва уни сотилаётганини топди. Уни сотиб олмоқчи бўлди ва бу ҳақда Расулуллаҳдан (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сўради. У: «Уни сотиб олма ва садақангни қайтариб олма» деди.
وَحَدَّثَنَاهُ قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَابْنُ، رُمْحٍ جَمِيعًا عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا الْمُقَدَّمِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، وَهُوَ الْقَطَّانُ ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، كُلُّهُمْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، كِلاَهُمَا عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ، عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ .
Буни бизга Қутайба ибн Саъид ва ибн Румҳ иккови Лайс ибн Саъддан ривоят қилдилар; (ҳ) яна бизга Муқаддамий ва Муҳаммад ибн Мусанно ривоят қилдилар, иккови деди: бизга Яҳё — у Қаттон — ривоят қилди; (ҳ) яна бизга ибн Нумайр ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди; (ҳ) яна бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абу Усома ривоят қилди — барчаси Убайдуллаҳдан, иккови Нофиъдан, у ибн Умардан, у Набийдан (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Моликнинг ҳадиси каби ривоят қилдилар.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، - وَاللَّفْظُ لِعَبْدٍ - قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ، حَمَلَ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ رَآهَا تُبَاعُ فَأَرَادَ أَنْ يَشْتَرِيَهَا فَسَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ يَا عُمَرُ " .
Бизга ибн Абу Умар ва Абд ибн Ҳумайд ривоят қилдилар — матн Абдники — деди: бизга Абдурраззоқ хабар берди, бизга Маъмар Зуҳрийдан, у Солимдан, у ибн Умардан хабар бердики, Умар Аллаҳ йўлида бир от берди, сўнг уни сотилаётганини кўрди ва уни сотиб олмоқчи бўлди. Шунда Набийдан (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сўради. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Садақангни қайтариб олма, эй Умар» деди.