وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، وَحُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا مِنْ نَفْسٍ تَمُوتُ لَهَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ يَسُرُّهَا أَنَّهَا تَرْجِعُ إِلَى الدُّنْيَا وَلاَ أَنَّ لَهَا الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا إِلاَّ الشَّهِيدُ فَإِنَّهُ يَتَمَنَّى أَنْ يَرْجِعَ فَيُقْتَلَ فِي الدُّنْيَا لِمَا يَرَى مِنْ فَضْلِ الشَّهَادَةِ " .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди: Бизга Абу Холид ал-Аҳмар Шуъба дан, у Қатода ва Ҳумайд дан, у Анас ибн Молик дан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди: У айтди: «Аллаҳнинг ҳузурида ўзига яхшилик (ажр) бўлган ҳеч бир жон, дунёга қайтишни — гарчи дунё ва ундаги нарсалар уники бўлса ҳам — ёқтирмайди, шаҳиддан бошқа. Зеро у шаҳодатнинг фазилатидан кўрган нарсаси учун дунёга қайтиб, яна ўлдирилишни орзу қилади.»
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا مِنْ أَحَدٍ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يُحِبُّ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى الدُّنْيَا وَأَنَّ لَهُ مَا عَلَى الأَرْضِ مِنْ شَىْءٍ غَيْرُ الشَّهِيدِ فَإِنَّهُ يَتَمَنَّى أَنْ يَرْجِعَ فَيُقْتَلَ عَشْرَ مَرَّاتٍ لِمَا يَرَى مِنَ الْكَرَامَةِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Мусанно ва Ибн Башшор ривоят қилиб айтдилар: Бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди: Бизга Шуъба Қатода дан ривоят қилди: У айтди: Мен Анас ибн Моликнинг Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилиб айтаётганини эшитдим: «Жаннатга кирган ҳеч бир киши дунёга қайтишни — гарчи ер юзидаги ҳамма нарса уники бўлса ҳам — истамайди, шаҳиддан бошқа. Зеро у кўрган каромати учун дунёга қайтиб, ўн марта ўлдирилишни орзу қилади.»
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْوَاسِطِيُّ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي، صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قِيلَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَا يَعْدِلُ الْجِهَادَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ " لاَ تَسْتَطِيعُونَهُ " . قَالَ فَأَعَادُوا عَلَيْهِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ " لاَ تَسْتَطِيعُونَهُ " . وَقَالَ فِي الثَّالِثَةِ " مَثَلُ الْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ الصَّائِمِ الْقَائِمِ الْقَانِتِ بِآيَاتِ اللَّهِ لاَ يَفْتُرُ مِنْ صِيَامٍ وَلاَ صَلاَةٍ حَتَّى يَرْجِعَ الْمُجَاهِدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ تَعَالَى " .
Бизга Саъийд ибн Мансур ривоят қилди: Бизга Холид ибн Абдуллаҳ ал-Воситий Суҳайл ибн Абу Солиҳ дан, у отасидан, у Абу Ҳурайра дан ривоят қилди: У айтди: Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга: «Азиз ва жалил бўлмиш Аллаҳ йўлидаги жиҳодга нима тенг келади?» дейилди. У: «Сизлар бунга қодир бўлолмайсизлар», дедилар. У айтди: Улар икки ёки уч марта такрорладилар, ҳар гал у: «Сизлар бунга қодир бўлолмайсизлар», дердилар. Учинчисида: «Аллаҳ йўлида жиҳод қилувчининг мисоли — тўхтовсиз рўза тутувчи, қиём қилувчи, Аллаҳнинг оятларига итоатда турувчи, мужоҳид Аллаҳ таоло йўлидан қайтиб келгунига қадар рўза ва намоздан зарра сустлашмайдиган киши мисолидир», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، كُلُّهُمْ عَنْ سُهَيْلٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ .
Бизга Қутайба ибн Саъийд ривоят қилди: Бизга Абу Авона ривоят қилди; (ҳ) яна менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди: Бизга Жарийр ривоят қилди; (ҳ) яна бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди: Бизга Абу Муовия ривоят қилди — барчаси Суҳайл дан, шу иснод билан унинг назири (ўхшашини) ривоят қилдилар.
حَدَّثَنِي حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ سَلاَّمٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلاَّمٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلاَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنِي النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَجُلٌ مَا أُبَالِي أَنْ لاَ أَعْمَلَ عَمَلاً بَعْدَ الإِسْلاَمِ إِلاَّ أَنْ أُسْقِيَ الْحَاجَّ . وَقَالَ آخَرُ مَا أُبَالِي أَنْ لاَ أَعْمَلَ عَمَلاً بَعْدَ الإِسْلاَمِ إِلاَّ أَنْ أَعْمُرَ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ . وَقَالَ آخَرُ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَفْضَلُ مِمَّا قُلْتُمْ . فَزَجَرَهُمْ عُمَرُ وَقَالَ لاَ تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ عِنْدَ مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَوْمُ الْجُمُعَةِ وَلَكِنْ إِذَا صَلَّيْتُ الْجُمُعَةَ دَخَلْتُ فَاسْتَفْتَيْتُهُ فِيمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ . فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ} الآيَةَ إِلَى آخِرِهَا .
Менга Ҳасан ибн Али ал-Ҳулвоний ривоят қилди: Бизга Абу Тавба ривоят қилди: Бизга Муовия ибн Саллом Зайд ибн Саллом дан ривоят қилди: У Абу Салломдан эшитди: У айтди: Менга Нуъмон ибн Башир ривоят қилди: У айтди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг минбарлари ёнида эдим, шунда бир киши: «Исломдан кейин ҳожиларга сув беришдан бошқа ҳеч қандай амал қилмасам ҳам парво қилмайман», деди. Бошқаси: «Исломдан кейин Масжидул Ҳаромни обод қилишдан бошқа ҳеч қандай амал қилмасам ҳам парво қилмайман», деди. Яна бошқаси: «Аллаҳ йўлидаги жиҳод сизлар айтган нарсалардан афзалдир», деди. Шунда Умар уларга: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг минбарлари ёнида овозингизни кўтарманглар, бугун жума кунидир. Лекин мен жумани ўқиб бўлгач, кириб, ихтилоф қилган нарсангиз ҳақида ундан фатво сўрайман», деб танбеҳ берди. Шунда азиз ва жалил бўлмиш Аллаҳ ‹Ҳожиларга сув бериш ва Масжидул Ҳаромни обод қилишни Аллаҳга ва охират кунига иймон келтирган киши(нинг амали) каби қилдингизми?› оятини охиригача нозил қилди.
وَحَدَّثَنِيهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، أَخْبَرَنِي زَيْدٌ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلاَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنِي النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي تَوْبَةَ .
Буни менга Абдуллаҳ ибн Абдурраҳмон ад-Дорамий ривоят қилди: Бизга Яҳё ибн Ҳассон ривоят қилди: Бизга Муовия ривоят қилди: Менга Зайд хабар берди: У Абу Салломдан эшитди: У айтди: Менга Нуъмон ибн Башир ривоят қилди: У айтди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг минбарлари ёнида эдим — Абу Тавбанинг ҳадиси мисли.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يُحَدِّثُ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ .
Ва бизга Муҳаммад ибнул-Мусанно ва ибн Башшор ривоят қилиб дедилар: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба Қатодадан ривоят қилди. У деди: Мен Анас ибн Моликни Убода ибнус-Сомитдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилаётганини эшитдим — шунга ўхшашини.