بَاب مَعْنَى كُلِّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ وَحُكْمِ مَوْتِ أَطْفَالِ الْكُفَّارِ وَأَطْفَالِ الْمُسْلِمِينَ
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ رَقَبَةَ، بْنِ مَسْقَلَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْغُلاَمَ الَّذِي قَتَلَهُ الْخَضِرُ طُبِعَ كَافِرًا وَلَوْ عَاشَ لأَرْهَقَ أَبَوَيْهِ طُغْيَانًا وَكُفْرًا " .
Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама ибн Қаънаб ривоят қилди, бизга Муътамир ибн Сулаймон ривоят қилди, у отасидан, у Рақаба ибн Масқаладан, у Абу Ишоқдан, у Саъид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан, у Убай ибн Каъбдан ривоят қилдики, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Албатта, Хизр ўлдирган ўғил бола кофир табиатли яратилган эди; агар яшаганида эди, ота-онасини туғён ва куфрга гирифтор қилган бўларди».
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ فُضَيْلِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ تُوُفِّيَ صَبِيٌّ فَقُلْتُ طُوبَى لَهُ عُصْفُورٌ مِنْ عَصَافِيرِ الْجَنَّةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَوَلاَ تَدْرِينَ أَنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْجَنَّةَ وَخَلَقَ النَّارَ فَخَلَقَ لِهَذِهِ أَهْلاً وَلِهَذِهِ أَهْلاً " .
Менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Жарир ривоят қилди, у ал-Ало ибн ал-Мусайябдан, у Фузайл ибн Амрдан, у Оиша бинт Талҳадан, у мўминлар онаси Оишадан ривоят қилдики, у деди: Бир бола вафот этди, мен: «Унга хуш бўлсин, у жаннат қушларидан бир қуш» дедим. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Билмайсанми, Аллаҳ жаннатни яратди ва дўзахни яратди, мана бунга аҳллар яратди ва манавига ҳам аҳллар яратди?».
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى، عَنْ عَمَّتِهِ، عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ دُعِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى جَنَازَةِ صَبِيٍّ مِنَ الأَنْصَارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ طُوبَى لِهَذَا عُصْفُورٌ مِنْ عَصَافِيرِ الْجَنَّةِ لَمْ يَعْمَلِ السُّوءَ وَلَمْ يُدْرِكْهُ قَالَ " أَوَغَيْرَ ذَلِكَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ لِلْجَنَّةِ أَهْلاً خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ فِي أَصْلاَبِ آبَائِهِمْ وَخَلَقَ لِلنَّارِ أَهْلاً خَلَقَهُمْ لَهَا وَهُمْ فِي أَصْلاَبِ آبَائِهِمْ " .
Бизга Абу Бакр ибн Аби Шайба ривоят қилди, бизга Вакиъ ривоят қилди, у Талҳа ибн Яҳёдан, у аммаси Оиша бинт Талҳадан, у мўминлар онаси Оишадан ривоят қилдики, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ансорлардан бўлган бир боланинг жанозасига чақирилдилар. Мен: «Ё Расулуллаҳ, бунга хуш бўлсин, у жаннат қушларидан бир қуш, ёмонлик қилмади ва унга етмади» дедим. У: «Ёки ундан бошқача бўлса-чи, эй Оиша? Албатта, Аллаҳ жаннат учун аҳллар яратди, уларни ҳали оталарининг сулбларида эканида унинг учун яратди; ва дўзах учун аҳллар яратди, уларни ҳали оталарининг сулбларида эканида унинг учун яратди» дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى، ح وَحَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ مَعْبَدٍ، حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حَفْصٍ، ح وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، كِلاَهُمَا عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى، بِإِسْنَادِ وَكِيعٍ نَحْوَ حَدِيثِهِ .
Бизга Муҳаммад ибн ас-Саббоҳ ривоят қилди, бизга Исмоил ибн Закариё ривоят қилди, у Талҳа ибн Яҳёдан; (ҳ) менга Сулаймон ибн Маъбад ҳам ривоят қилди, бизга ал-Ҳусайн ибн Ҳафс ривоят қилди; (ҳ) менга Ишоқ ибн Мансур ҳам ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Юсуф хабар берди; иккаласи Суфён ас-Саврийдан, у Талҳа ибн Яҳёдан, Вакиънинг исноди билан унинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилдилар.
حَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلاَّ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ وَيُنَصِّرَانِهِ وَيُمَجِّسَانِهِ كَمَا تُنْتَجُ الْبَهِيمَةُ بَهِيمَةً جَمْعَاءَ هَلْ تُحِسُّونَ فِيهَا مِنْ جَدْعَاءَ " . ثُمَّ يَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةَ وَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لاَ تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ} الآيَةَ .
Бизга Ҳожиб ибн ал-Валид ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Ҳарб ривоят қилди, у аз-Зубайдийдан, у аз-Зуҳрийдан, менга Саъид ибн ал-Мусайяб хабар берди, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, у шундай дерди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ҳар бир туғилувчи фақат фитрат (тоза табиат) устида туғилади, сўнгра ота-онаси уни яҳудий қиладилар, насроний қиладилар ва мажусий қиладилар — худди ҳайвон аъзолари бут бўлган бола туғилгани каби; унинг ичида қулоқ-бурни кесилганини сезасизми?». Сўнгра Абу Ҳурайра дерди: Хоҳласангиз, ўқинглар: «Аллаҳнинг фитрати — У инсонларни шу фитрат асосида яратган; Аллаҳнинг яратганини ўзгартириш йўқ» — оят.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، كِلاَهُمَا عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ " كَمَا تُنْتَجُ الْبَهِيمَةُ بَهِيمَةً " . وَلَمْ يَذْكُرْ جَمْعَاءَ .
Бизга Абу Бакр ибн Аби Шайба ривоят қилди, бизга Абдулаъло ривоят қилди; (ҳ) бизга Абд ибн Ҳумайд ҳам ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ хабар берди; иккаласи Маъмардан, у аз-Зуҳрийдан, ушбу иснод билан ривоят қилди ва деди: «Худди ҳайвон бола туғилгани каби» деди ва «бут (аъзолари толиқ)» сўзини зикр қилмади.
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ، يَزِيِدَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلاَّ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ " . ثُمَّ يَقُولُ اقْرَءُوا { فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لاَ تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ}
Менга Абу Тоҳир ва Аҳмад ибн Ийсо ривоят қилди, иккаласи деди: Бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, менга Юнус ибн Язид хабар берди, у Ибн Шиҳобдан ривоят қилдики, Абу Салама ибн Абдурраҳмон унга хабар бердики, Абу Ҳурайра деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ҳар бир туғилувчи фақат фитрат устида туғилади». Сўнгра у дерди: Ўқинглар: «Аллаҳнинг фитрати — У инсонларни шу фитрат асосида яратган; Аллаҳнинг яратганини ўзгартириш йўқ; мана шу тўғри дийндир».
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلاَّ يُلِدَ عَلَى الْفِطْرَةِ فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ وَيُنَصِّرَانِهِ وَيُشَرِّكَانِهِ " . فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ لَوْ مَاتَ قَبْلَ ذَلِكَ قَالَ " اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ " .
Бизга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Жарир ривоят қилди, у ал-Аъмашдан, у Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ҳар бир туғилувчи фақат фитрат устида туғилади, сўнгра ота-онаси уни яҳудий қиладилар, насроний қиладилар ва мушрик қиладилар». Бир киши: «Ё Расулуллаҳ, агар шундан олдин ўлиб қолса, қандай бўлади?» деди. У: «Улар нима қилувчи бўлганларини Аллаҳ яхшироқ билади» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ، نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي كِلاَهُمَا، عَنِ الأَعْمَشِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . فِي حَدِيثِ ابْنِ نُمَيْرٍ " مَا مِنْ مَوْلُودٍ يُولَدُ إِلاَّ وَهُوَ عَلَى الْمِلَّةِ " . وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ " إِلاَّ عَلَى هَذِهِ الْمِلَّةِ حَتَّى يُبَيِّنَ عَنْهُ لِسَانُهُ " . وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ " لَيْسَ مِنْ مَوْلُودٍ يُولَدُ إِلاَّ عَلَى هَذِهِ الْفِطْرَةِ حَتَّى يُعَبِّرَ عَنْهُ لِسَانُهُ " .
Бизга Абу Бакр ибн Аби Шайба ва Абу Курайб ривоят қилди, иккаласи деди: Бизга Абу Муовия ривоят қилди; (ҳ) бизга Ибн Нумайр ҳам ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди; иккаласи ал-Аъмашдан, ушбу иснод билан ривоят қилди. Ибн Нумайрнинг ҳадисида: «Ҳар бир туғилувчи фақат (ҳақиқий) дин-миллат устида туғилади». Абу Бакрнинг Абу Муовиядан ривоятида: «Фақат ушбу миллат устида, токи тили уни баён қилгунча». Абу Курайбнинг Абу Муовиядан ривоятида: «Ҳеч бир туғилувчи йўқки, фақат ушбу фитрат устида туғилмасин, токи тили уни ифода этгунча».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ يُولَدُ يُولَدُ عَلَى هَذِهِ الْفِطْرَةِ فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ وَيُنَصِّرَانِهِ كَمَا تَنْتِجُونَ الإِبِلَ فَهَلْ تَجِدُونَ فِيهَا جَدْعَاءَ حَتَّى تَكُونُوا أَنْتُمْ تَجْدَعُونَهَا " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَرَأَيْتَ مَنْ يَمُوتُ صَغِيرًا قَالَ " اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ " .
Бизга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар ривоят қилди, у Ҳаммом ибн Мунаббиҳдан ривоят қилдики, у деди: Бу Абу Ҳурайра бизга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилган нарсадир. Сўнгра у бир неча ҳадисларни зикр қилди, улардан бири шу: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Туғилувчи ҳар ким ушбу фитрат устида туғилади, сўнгра ота-онаси уни яҳудий қиладилар ва насроний қиладилар — худди сиз туяларни бутун аъзоли қилиб туғдирганингиз каби; уларнинг ичида қулоқ-бурни кесилганини топасизми, токи ўзингиз уни кесмагунингизча?». Улар: «Ё Расулуллаҳ, кичик бўлиб ўлиб қолган киши ҳақида нима дейсиз?» дедилар. У: «Улар нима қилувчи бўлганларини Аллаҳ яхшироқ билади» дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ - عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " كُلُّ إِنْسَانٍ تَلِدُهُ أُمُّهُ عَلَى الْفِطْرَةِ وَأَبَوَاهُ بَعْدُ يُهَوِّدَانِهِ وَيُنَصِّرَانِهِ وَيُمَجِّسَانِهِ فَإِنْ كَانَا مُسْلِمَيْنِ فَمُسْلِمٌ كُلُّ إِنْسَانٍ تَلِدُهُ أُمُّهُ يَلْكُزُهُ الشَّيْطَانُ فِي حِضْنَيْهِ إِلاَّ مَرْيَمَ وَابْنَهَا " .
Бизга Қутайба ибн Саъид ривоят қилди, бизга Абдулазиз — яъни ад-Даровардий — ривоят қилди, у ал-Алодан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ҳар бир инсон онаси уни фитрат устида туғади, сўнгра ота-онаси уни яҳудий қиладилар, насроний қиладилар ва мажусий қиладилар; агар иккаласи мусулмон бўлса, у ҳам мусулмон бўлади. Ҳар бир инсонни онаси туғар экан, шайтон уни икки ёнидан туртади — Марям ва унинг ўғлидан бошқа».
حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، وَيُونُسُ، عَنِ ابْنِ، شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنْ أَوْلاَدِ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ " اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ " .
Бизга Абу Тоҳир ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб хабар берди, менга Ибн Аби Зиъб ва Юнус хабар берди, улар Ибн Шиҳобдан, у Ато ибн Язиддан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан мушрикларнинг болалари ҳақида сўралганда, у: «Улар нима қилувчи бўлганларини Аллаҳ яхшироқ билади» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ، عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ بَهْرَامَ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، ح وَحَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ، - وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ - كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِإِسْنَادِ يُونُسَ وَابْنِ أَبِي ذِئْبٍ . مِثْلَ حَدِيثِهِمَا غَيْرَ أَنَّ فِي، حَدِيثِ شُعَيْبٍ وَمَعْقِلٍ سُئِلَ عَنْ ذَرَارِيِّ الْمُشْرِكِينَ .
Бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ хабар берди, бизга Маъмар хабар берди; (ҳ) бизга Абдуллаҳ ибн Абдурраҳмон ибн Баҳром ҳам ривоят қилди, бизга Абул-Ямон хабар берди, бизга Шуайб хабар берди; (ҳ) бизга Салама ибн Шабиб ҳам ривоят қилди, бизга ал-Ҳасан ибн Аъян ривоят қилди, бизга Маъқил — у Ибн Убайдиллаҳ — ривоят қилди; уларнинг барчаси аз-Зуҳрийдан, Юнус ва Ибн Аби Зиъбнинг исноди билан, уларнинг ҳадиси каби ривоят қилдилар, фақат Шуайб ва Маъқилнинг ҳадисида: «Мушрикларнинг зурриётлари (авлодлари) ҳақида сўралди» дейилган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرُّزِّيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ، فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلأْتِ وَتَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ} فَأَخْبَرَنَا عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " لاَ تَزَالُ جَهَنَّمُ يُلْقَى فِيهَا وَتَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ حَتَّى يَضَعَ رَبُّ الْعِزَّةِ فِيهَا قَدَمَهُ فَيَنْزَوِي بَعْضُهَا إِلَى بَعْضٍ وَتَقُولُ قَطْ قَطْ بِعِزَّتِكَ وَكَرَمِكَ . وَلاَ يَزَالُ فِي الْجَنَّةِ فَضْلٌ حَتَّى يُنْشِئَ اللَّهُ لَهَا خَلْقًا فَيُسْكِنَهُمْ فَضْلَ الْجَنَّةِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ Руззий ривоят қилди, бизга Абдулваҳҳоб ибн Атў Аллаҳ азза ва жалланинг: «Ўша куни Биз Жаҳаннамга: ‹Тўлдингми?› десак, у: ‹Яна борми?› дер» деган сўзи ҳақида (ривоят қилиб), бизга Саъиддан, у Қатодадан, у Анас ибн Моликдан (розияллаҳу анҳу), у Набийдан (соллаллаҳу алайҳи васаллам) хабар берди, у деди: «Жаҳаннамга ташланаверилади, у эса ‹Яна борми?› деяверади, токи иззат Робби унга Оёғини қўйганида унинг баъзи қисми баъзисига қисилиб қўшилади ва у: ‹Бас, бас, иззатинг ва карамингга қасамки!› дейди. Жаннатда эса ортиқча жой қолаверади, токи Аллаҳ унинг учун янги халқ яратиб, уларни Жаннатнинг ортиқча жойига жойлаштиради».
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَطْفَالِ الْمُشْرِكِينَ مَنْ يَمُوتُ مِنْهُمْ صَغِيرًا فَقَالَ " اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ " .
Бизга Ибн Аби Умар ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, у Абуз-Зиноддан, у ал-Аъраждан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан мушрикларнинг болалари — улардан кичик бўлиб ўлиб қолганлар — ҳақида сўралганда, у: «Улар нима қилувчи бўлганларини Аллаҳ яхшироқ билади» дедилар.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَطْفَالِ الْمُشْرِكِينَ قَالَ " اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ إِذْ خَلَقَهُمْ " .
Ва бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Абу Авона хабар берди, у Абу Бишрдан, у Саъид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилдики, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан мушрикларнинг болалари ҳақида сўралганда, у: «Аллаҳ уларни яратганида нима қилувчи бўлганларини яхшироқ билади» дедилар.