حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ أَبِي حَيَّانَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ خَطَبَ عُمَرُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ أَلاَ وَإِنَّ الْخَمْرَ نَزَلَ تَحْرِيمُهَا يَوْمَ نَزَلَ وَهْىَ مِنْ خَمْسَةِ أَشْيَاءَ مِنَ الْحِنْطَةِ وَالشَّعِيرِ وَالتَّمْرِ وَالزَّبِيبِ وَالْعَسَلِ . وَالْخَمْرُ مَا خَامَرَ الْعَقْلَ وَثَلاَثَةُ أَشْيَاءَ وَدِدْتُ أَيُّهَا النَّاسُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ عَهِدَ إِلَيْنَا فِيهَا الْجَدُّ وَالْكَلاَلَةُ وَأَبْوَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الرِّبَا .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Али ибн Мушир ривоят қилди, у Абу Ҳайёндан, у Шаъбийдан, у Ибн Умардан ривоят қилди, у деди: Умар Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг минбарида хутба ўқиди, Аллаҳга ҳамд айтиб, Уни улуғлади, сўнг деди: «Аммо баъд. Огоҳ бўлингки, хамр (маст қилувчи ичимлик) ҳаром қилиниши нозил бўлган кунда нозил бўлганда, у беш нарсадан (тайёрланарди): буғдой, арпа, хурмо, майиз ва асалдан. Хамр — ақлни қоплаб олувчи (маст қилувчи) нарсадир. Эй одамлар, мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бизга баён қилиб кетишини истаган учта нарса бор: бобо (нинг мероси), калола (ота ва фарзандсиз ворисий) ва рибо эшикларидан бир неча эшик (масъалалари)».
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ ابْنِ، عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ أَمَّا بَعْدُ أَيُّهَا النَّاسُ فَإِنَّهُ نَزَلَ تَحْرِيمُ الْخَمْرِ وَهْىَ مِنْ خَمْسَةٍ مِنَ الْعِنَبِ وَالتَّمْرِ وَالْعَسَلِ وَالْحِنْطَةِ وَالشَّعِيرِ وَالْخَمْرُ مَا خَامَرَ الْعَقْلَ وَثَلاَثٌ أَيُّهَا النَّاسُ وَدِدْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ عَهِدَ إِلَيْنَا فِيهِنَّ عَهْدًا نَنْتَهِي إِلَيْهِ الْجَدُّ وَالْكَلاَلَةُ وَأَبْوَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الرِّبَا .
Яна бизга Абу Курайб ривоят қилди, бизга Ибн Идрис хабар берди, бизга Абу Ҳайён ривоят қилди, у Шаъбийдан, у Ибн Умардан ривоят қилди, у деди: Мен Умар ибн Хаттобнинг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг минбарида шундай деганини эшитдим: «Аммо баъд, эй одамлар. Албатта хамрнинг ҳаром қилиниши нозил бўлди, у беш нарсадан (тайёрланарди): узум, хурмо, асал, буғдой ва арпадан. Хамр — ақлни қоплаб олувчи (маст қилувчи) нарсадир. Учта (нарса бор), эй одамлар, мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам булар борасида бизга, биз амал қиладиган аҳд қилиб кетишини истардим: бобо (нинг мероси), калола ва рибо эшикларидан бир неча эшик».
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، كِلاَهُمَا عَنْ أَبِي حَيَّانَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . بِمِثْلِ حَدِيثِهِمَا غَيْرَ أَنَّ ابْنَ عُلَيَّةَ فِي حَدِيثِهِ الْعِنَبِ . كَمَا قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ وَفِي حَدِيثِ عِيسَى الزَّبِيبِ . كَمَا قَالَ ابْنُ مُسْهِرٍ .
Яна бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Исмоил ибн Улайя ривоят қилди. (ҳ) Яна бизга Исъҳоқ ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Исо ибн Юнус хабар берди, иккаласи Абу Ҳайёндан, шу иснод билан, уларнинг иккови ҳадисига ўхшаш (ривоят қилдилар). Фақат Ибн Улайя ўз ҳадисида «узум» (деди), Ибн Идрис айтганидек; Исо ҳадисида эса «майиз» (деди), Ибн Мушир айтганидек.