حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ رَأَيْتُ رَجُلاً سَأَلَ الأَسْوَدَ بْنَ يَزِيدَ وَهُوَ يُعَلِّمُ الْقُرْآنَ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ كَيْفَ تَقْرَأُ هَذِهِ الآيَةَ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ أَدَالاً أَمْ ذَالاً قَالَ بَلْ دَالاً سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مُدَّكِرٍ " . دَالاً .
Абу Ишоқ айтди: Мен бир кишини ал-Асвад ибн Язиддан — у масжидда Қуръан ўргатаётган эди — сўраётган ҳолда кўрдим: «Бу оятни қанай ўқийсан: ‹Фа-ҳал мин муддакир› — дал биланми ёки зол биланми?» деди. У: «Балки дал билан; мен Абдуллаҳ ибн Масъудни — у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни ‹муддакир› деб (дал билан) айтаётган ҳолда эшитганини — айтаётган ҳолда эшитдим» деди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ هَذَا الْحَرْفَ " فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ " .
Абдуллаҳ Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди)ки: У бу ҳарфни: ‹Фа-ҳал мин муддакир› деб ўқир эди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ - وَاللَّفْظُ لأَبِي بَكْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ قَدِمْنَا الشَّامَ فَأَتَانَا أَبُو الدَّرْدَاءِ فَقَالَ أَفِيكُمْ أَحَدٌ يَقْرَأُ عَلَى قِرَاءَةِ عَبْدِ اللَّهِ فَقُلْتُ نَعَمْ أَنَا . قَالَ فَكَيْفَ سَمِعْتَ عَبْدَ اللَّهِ يَقْرَأُ هَذِهِ الآيَةَ { وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى} قَالَ سَمِعْتُهُ يَقْرَأُ { وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى * وَالذَّكَرِ وَالأُنْثَى} . قَالَ وَأَنَا وَاللَّهِ هَكَذَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَؤُهَا وَلَكِنْ هَؤُلاَءِ يُرِيدُونَ أَنْ أَقْرَأَ وَمَا خَلَقَ . فَلاَ أُتَابِعُهُمْ .
Алқама айтди: Биз Шомга келдик; бас бизнинг олдимизга Абуд-Дардо келди ва: «Сизларнинг ичингизда Абдуллаҳ қироатида ўқийдиган бирортаси борми?» деди. Мен: «Ҳа, мен» дедим. У: «Сен Абдуллаҳни бу оятни — ‹Вал-лайли изо яғшо›ни — қанай ўқиётган ҳолда эшитдинг?» деди. Мен: «Мен уни: ‹Вал-лайли изо яғшо, ваз-закари вал-унсо› деб ўқиётган ҳолда эшитдим» дедим. У: «Мен ҳам — Аллаҳга қасам — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни шундай ўқиётган ҳолда эшитдим; лекин булар (шомликлар) мендан: ‹ва ма халақа› деб ўқишимни истайдилар; мен уларга эргашмайман» деди.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَتَى عَلْقَمَةُ الشَّامَ فَدَخَلَ مَسْجِدًا فَصَلَّى فِيهِ ثُمَّ قَامَ إِلَى حَلْقَةٍ فَجَلَسَ فِيهَا - قَالَ - فَجَاءَ رَجُلٌ فَعَرَفْتُ فِيهِ تَحَوُّشَ الْقَوْمِ وَهَيْئَتَهُمْ . قَالَ فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي ثُمَّ قَالَ أَتَحْفَظُ كَمَا كَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَقْرَأُ فَذَكَرَ بِمِثْلِهِ .
Иброҳим айтди: Алқама Шомга келди ва бир масжидга кирди, унда намоз ўқиди, кейин бир ҳалқа (даврага) бориб унда ўтирди. Бир киши келди; мен унда қавмнинг ҳурмати (тоза, сокин ҳолати) ва кўринишини таниди м. У менинг янимга ўтирди, кейин: «Сен Абдуллаҳ ўқиганидек (ёдда) сақлайсанми?» деди — кейин худди шу мислини зикр қилди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي، هِنْدٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ لَقِيتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَقَالَ لِي مِمَّنْ أَنْتَ قُلْتُ مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ . قَالَ مِنْ أَيِّهِمْ قُلْتُ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ . قَالَ هَلْ تَقْرَأُ عَلَى قِرَاءَةِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ فَاقْرَأْ { وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى} قَالَ فَقَرَأْتُ { وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى * وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى * وَالذَّكَرِ وَالأُنْثَى} . قَالَ فَضَحِكَ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَؤُهَا .
Алқама айтди: Мен Абуд-Дардони учратдим; у менга: «Сен кимдансан (қайси (юрт)дансан)?» деди. Мен: «Ироқ аҳлиданман» дедим. У: «Уларнинг қайсисидан?» деди. Мен: «Куфа аҳлиданман» дедим. У: «Абдуллаҳ ибн Масъуд қироатида ўқийсанми?» деди. Мен: «Ҳа» дедим. У: «‹Вал-лайли изо яғшо›ни ўқи» деди. Бас мен: ‹Вал-лайли изо яғшо, ван-наҳари изо тажалло, ваз-закари вал-унсо›ни ўқидим. У кулди, кейин: «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни шундай ўқиётган ҳолда эшитдим» деди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنِي عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ أَتَيْتُ الشَّامَ فَلَقِيتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ .
Алқама айтди: Мен Шомга келдим ва Абуд-Дардони учратдим — кейин Ибн Улайя ҳадиси мислини зикр қилди.