Ийд кунларида гуноҳсиз ўйинга рухсат

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ أَبُو بَكْرٍ وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ مِنْ جَوَارِي الأَنْصَارِ تُغَنِّيَانِ بِمَا تَقَاوَلَتْ بِهِ الأَنْصَارُ يَوْمَ بُعَاثٍ قَالَتْ وَلَيْسَتَا بِمُغَنِّيَتَيْنِ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَبِمُزْمُورِ الشَّيْطَانِ فِي بَيْتِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَلِكَ فِي يَوْمِ عِيدٍ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ يَا أَبَا بَكْرٍ إِنَّ لِكُلِّ قَوْمٍ عِيدًا وَهَذَا عِيدُنَا ‏"‏ ‏.‏

Оиша айтди: Менинг олдимга Абу Бакр кирди — ёнимда Ансор чўриларидан икки чўри Буъас куни Ансор (ўзаро) айтган (жанг) (шеърлар)ини куйлаётган эди. У: «Улар иккови (касби) куйчи (ашулачи) эмас эди» деди. Абу Бакр: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг уйида шайтоннинг най-чолғусими?!» деди — бу ийд куни эди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Эй Абу Бакр, албатта ҳар қавмнинг бир ийди бор; ва бу — бизнинг ийдимиз» деди.

وَحَدَّثَنَاهُ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، عَنْ هِشَامٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ وَفِيهِ جَارِيَتَانِ تَلْعَبَانِ بِدُفٍّ ‏.‏

(Бу ҳадис) бизга Ҳишом(дан) шу иснод билан (ривоят қилинди); ва унда: «икки чўри даф (чилдирма) билан ўйнар эди» (дейилди).

حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ، حَدَّثَهُ عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أَبَا بَكْرٍ، دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا جَارِيَتَانِ فِي أَيَّامِ مِنًى تُغَنِّيَانِ وَتَضْرِبَانِ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُسَجًّى بِثَوْبِهِ فَانْتَهَرَهُمَا أَبُو بَكْرٍ فَكَشَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْهُ وَقَالَ ‏ "‏ دَعْهُمَا يَا أَبَا بَكْرٍ فَإِنَّهَا أَيَّامُ عِيدٍ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَتْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتُرُنِي بِرِدَائِهِ وَأَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْحَبَشَةِ وَهُمْ يَلْعَبُونَ وَأَنَا جَارِيَةٌ فَاقْدِرُوا قَدْرَ الْجَارِيَةِ الْعَرِبَةِ الْحَدِيثَةِ السِّنِّ ‏.‏

Оиша (ривоят қилди)ки: Абу Бакр унинг олдига кирди — ёнида Мино кунларида икки чўри куйлаётган ва (даф) чалаётган эди; Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) эса кийими билан ўраниб (ёпиниб) ётган эди. Абу Бакр уларни жеркди; Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўзидан (ёпинчиқни) очди ва: «Уларни қўй (тек қўй), эй Абу Бакр; чунки булар ийд кунларидир» деди. Ва (Оиша): «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни мени ридоси билан тўсиб турган ҳолда кўрдим — мен эса ҳабашларга, улар ўйнаётган ҳолда, қараб турар эдим; мен (ўша пайтда) бир қиз эдим. Бас ўйинни (яхши кўрадиган) тетик, ёши кичик қизнинг миқдорини чамалаб кўринглар» деди.

وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ وَاللَّهِ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُومُ عَلَى بَابِ حُجْرَتِي - وَالْحَبَشَةُ يَلْعَبُونَ بِحِرَابِهِمْ فِي مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - يَسْتُرُنِي بِرِدَائِهِ لِكَىْ أَنْظُرَ إِلَى لَعِبِهِمْ ثُمَّ يَقُومُ مِنْ أَجْلِي حَتَّى أَكُونَ أَنَا الَّتِي أَنْصَرِفُ ‏.‏ فَاقْدُرُوا قَدْرَ الْجَارِيَةِ الْحَدِيثَةِ السِّنِّ حَرِيصَةً عَلَى اللَّهْوِ ‏.‏

Оиша айтди: Аллаҳга қасамки, мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни ҳужрам эшиги устида турган ҳолда кўрдим — ҳабашлар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг масжидида ўз найзалари билан ўйнаётган эди — у мени ридоси билан тўсар эди, мен уларнинг ўйинига қарашим учун; кейин у мен учун (сабр билан) тураверди, то (қарашдан) қайтадиган мен ўзим бўлгунга қадар. Бас ўйин-кулгига ҳарис, ёши кичик қизнинг миқдорини чамалаб кўринглар.

حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، وَيُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، - وَاللَّفْظُ لِهَارُونَ - قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنَا عَمْرٌو، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَهُ عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ تُغَنِّيَانِ بِغِنَاءِ بُعَاثٍ فَاضْطَجَعَ عَلَى الْفِرَاشِ وَحَوَّلَ وَجْهَهُ فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ فَانْتَهَرَنِي وَقَالَ مِزْمَارُ الشَّيْطَانِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَقْبَلَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ دَعْهُمَا ‏"‏ فَلَمَّا غَفَلَ غَمَزْتُهُمَا فَخَرَجَتَا وَكَانَ يَوْمَ عِيدٍ يَلْعَبُ السُّودَانُ بِالدَّرَقِ وَالْحِرَابِ فَإِمَّا سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِمَّا قَالَ ‏"‏ تَشْتَهِينَ تَنْظُرِينَ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ فَأَقَامَنِي وَرَاءَهُ خَدِّي عَلَى خَدِّهِ وَهُوَ يَقُولُ ‏"‏ دُونَكُمْ يَا بَنِي أَرْفَدَةَ ‏"‏ ‏.‏ حَتَّى إِذَا مَلِلْتُ قَالَ ‏"‏ حَسْبُكِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَاذْهَبِي ‏"‏ ‏.‏

Оиша айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) кирди — ёнимда икки чўри Буъас куйларини куйлаётган эди; бас у тўшакка ётди ва юзини бурди. Шу пайт Абу Бакр кирди ва мени жеркди ҳамда: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдида шайтоннинг най-чолғусими?!» деди. Бас Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга юзланди ва: «Уларни қўй» деди. (Абу Бакр) ғофил бўлганида, мен уларни (кўз билан) имо қилдим, бас улар чиқиб кетди — бу ийд куни эди; судонлар (қора танлилар) қалқон ва найзалар билан ўйнар эди. Ё мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан сўрадим, ёки у: «(Қарашни) хоҳлайсанми?» деди. Мен: «Ҳа» дедим. Бас у мени ўзининг ортида турғизди — ёноғим унинг ёноғида эди — ва у: «Давом этинглар, эй Бану Арфада!» дер эди. То мен чарчаганимда: «Сенга бўлдими (етдими)?» деди. Мен: «Ҳа» дедим. У: «Бас бор (кет)» деди.

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَاءَ حَبَشٌ يَزْفِنُونَ فِي يَوْمِ عِيدٍ فِي الْمَسْجِدِ فَدَعَانِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَوَضَعْتُ رَأْسِي عَلَى مَنْكِبِهِ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَى لَعِبِهِمْ حَتَّى كُنْتُ أَنَا الَّتِي أَنْصَرِفُ عَنِ النَّظَرِ إِلَيْهِمْ

Оиша айтди: Ҳабашлар ийд куни масжидда рақсга тушаб (сакраб) келдилар; бас Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени чақирди; мен бошимни унинг елкасига қўйдим ва уларнинг ўйинига қараб тура бошлади м, то уларга қарашдан (қайтадиган) мен ўзим бўлгунга қадар.

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ، نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، كِلاَهُمَا عَنْ هِشَامٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرَا فِي الْمَسْجِدِ ‏.‏

(Бу ҳадис) улар(нинг) икковидан, Ҳишом(дан) шу иснод билан (ривоят қилинди); ва улар иккови «масжидда» (сўзини) зикр қилмадилар.

وَحَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ، وَعُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي، عَاصِمٍ - وَاللَّفْظُ لِعُقْبَةَ - قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ بْنُ عُمَيْرٍ، أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ، أَنَّهَا قَالَتْ لِلَعَّابِينَ وَدِدْتُ أَنِّي أَرَاهُمْ قَالَتْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقُمْتُ عَلَى الْبَابِ أَنْظُرُ بَيْنَ أُذُنَيْهِ وَعَاتِقِهِ وَهُمْ يَلْعَبُونَ فِي الْمَسْجِدِ ‏.‏ قَالَ عَطَاءٌ فُرْسٌ أَوْ حَبَشٌ ‏.‏ قَالَ وَقَالَ لِي ابْنُ عَتِيقٍ بَلْ حَبَشٌ ‏.‏

Оиша (ривоят қилди)ки: У ўйнаётганлар ҳақида: «Мен уларни кўришни жуда истардим» деди. (Оиша:) Бас Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) турди, мен эса эшик олдида — унинг икки қулоғи билан елкаси орасидан — қараб турдим — улар масжидда ўйнаётган эди. Ато: «Форслар ёки ҳабашлар» деди; ва менга Ибн Атиқ: «Балки ҳабашлар» деди.