أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ - قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ صَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِحْدَى صَلاَتَىِ الْعَشِيِّ . قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَلَكِنِّي نَسِيتُ - قَالَ - فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْطَلَقَ إِلَى خَشَبَةٍ مَعْرُوضَةٍ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ بِيَدِهِ عَلَيْهَا كَأَنَّهُ غَضْبَانُ وَخَرَجَتِ السَّرَعَانُ مِنْ أَبْوَابِ الْمَسْجِدِ فَقَالُوا قُصِرَتِ الصَّلاَةُ وَفِي الْقَوْمِ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ - رضى الله عنهما - فَهَابَاهُ أَنْ يُكَلِّمَاهُ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ فِي يَدَيْهِ طُولٌ قَالَ كَانَ يُسَمَّى ذَا الْيَدَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَسِيتَ أَمْ قُصِرَتِ الصَّلاَةُ قَالَ " لَمْ أَنْسَ وَلَمْ تُقْصَرِ الصَّلاَةُ " . قَالَ وَقَالَ " أَكَمَا قَالَ ذُو الْيَدَيْنِ " . قَالُوا نَعَمْ . فَجَاءَ فَصَلَّى الَّذِي كَانَ تَرَكَهُ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ وَكَبَّرَ ثُمَّ سَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ كَبَّرَ .
Бизга Ҳумайд ибн Масъада хабар берди, у деди: бизга Язид — у ибн Зурайъдир — ривоят қилди, у деди: бизга ибн Авн, Муҳаммад ибн Сирийндан ривоят қилди, у деди: Абу Ҳурайра деди: «Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга икки кечки намознинг бирини ўқиб бердилар.» (Рови) деди: Абу Ҳурайра: «Лекин мен унутдим,» деди. (Рови) деди: «(Набий) бизга икки ракаат ўқиб бердилар, сўнг салом бердилар ва масжидда кўндаланг қўйилган бир ёғоч томон юриб, гўё ғазаблангандек қўлларини унинг устига қўйдилар. Шошқалоқлар масжид эшикларидан чиқиб кетдилар ва: «Намоз қисқартирилди,» дейишди. Жамоа орасида Абу Бакр ва Умар (розияллаҳу анҳумо) ҳам бор эди, аммо улар Ундан ҳайиқиб гапира олмадилар. Жамоа орасида қўллари узун бир киши бор эди, у Зул-Ядайн деб аталарди. У: «Эй Расулуллаҳ, унутдингизми ёки намоз қисқартирилдими?» деди. (Набий): «Мен унутмадим ҳам, намоз қисқартирилгани ҳам йўқ,» дедилар.» (Рови) деди: У (Набий): «Зул-Ядайн айтганидекми?» дедилар. Улар: «Ҳа,» дейишди. Шунда (Набий) келди ва тарк этган (ракаатлар)ни ўқидилар, сўнг салом бердилар, сўнг такбир айтиб, одатдаги саждасидек ёки ундан узунроқ сажда қилдилар, сўнг бошларини кўтариб такбир айтдилар, сўнг одатдаги саждасидек ёки ундан узунроқ сажда қилдилар, сўнг бошларини кўтариб, сўнг такбир айтдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَيُّوبُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْصَرَفَ مِنَ اثْنَتَيْنِ فَقَالَ لَهُ ذُو الْيَدَيْنِ أَقُصِرَتِ الصَّلاَةُ أَمْ نَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ " . فَقَالَ النَّاسُ نَعَمْ . فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى اثْنَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ سَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ رَفَعَ .
Бизга Муҳаммад ибн Салама хабар берди, у деди: бизга ибн ал-Қосим, Моликдан ривоят қилди, у деди: менга Айюб, Муҳаммад ибн Сирийндан ривоят қилди, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) икки (ракаат)дан (кейин) намоздан чиқиб кетдилар. Шунда Зул-Ядайн унга: «Намоз қисқартирилдими ёки унутдингизми, эй Расулуллаҳ?» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Зул-Ядайн рост айтдими?» дедилар. Одамлар: «Ҳа,» дейишди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) туриб икки (ракаат) ўқидилар, сўнг салом бердилар, сўнг такбир айтиб, одатдаги саждасидек ёки ундан узунроқ сажда қилдилар, сўнг бошларини кўтардилар, сўнг одатдаги саждасидек ёки ундан узунроқ сажда қилдилар, сўнг (бошларини) кўтардилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، مَوْلَى ابْنِ أَبِي أَحْمَدَ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الْعَصْرِ فَسَلَّمَ فِي رَكْعَتَيْنِ فَقَامَ ذُو الْيَدَيْنِ فَقَالَ أَقُصِرَتِ الصَّلاَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْ نَسِيتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كُلُّ ذَلِكَ لَمْ يَكُنْ " . فَقَالَ قَدْ كَانَ بَعْضُ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى النَّاسِ فَقَالَ " أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ " . فَقَالُوا نَعَمْ . فَأَتَمَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا بَقِيَ مِنَ الصَّلاَةِ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ بَعْدَ التَّسْلِيمِ .
Бизга Қутайба, Моликдан хабар берди, у Довуд ибн ал-Ҳусайндан, у Абу Суфён — ибн Абу Аҳмаднинг озод қилинган қулидан (ривоят қилдики), у деди: Абу Ҳурайрадан эшитдимки, у шундай дерди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга аср намозини ўқиб бердилар ва икки ракаатда салом бердилар. Шунда Зул-Ядайн туриб: «Намоз қисқартирилдими, эй Расулуллаҳ, ёки унутдингизми?» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Буларнинг ҳеч бири бўлгани йўқ,» дедилар. У: «Буларнинг баъзиси бўлди, эй Расулуллаҳ,» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) одамларга юзланиб: «Зул-Ядайн рост айтдими?» дедилар. Улар: «Ҳа,» дейишди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) намознинг қолганини тамомладилар, сўнг салом беришдан кейин ўтирган ҳолда икки сажда қилдилар.
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلَمَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى صَلاَةَ الظُّهْرِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَقَالُوا أَقُصِرَتِ الصَّلاَةُ فَقَامَ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ .
Бизга Сулаймон ибн Убайдуллаҳ хабар берди, у деди: бизга Баҳз ибн Асад ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба, Саъд ибн Иброҳимдан ривоят қилди, у Абу Саламадан эшитдики, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилади: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) пешин намозини икки ракаат ўқидилар, сўнг салом бердилар. Шунда (одамлар): «Намоз қисқартирилдими?» дейишди. Шунда (Набий) туриб икки ракаат ўқидилар, сўнг салом бердилар, сўнг икки сажда қилдилар.
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى يَوْمًا فَسَلَّمَ فِي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَدْرَكَهُ ذُو الشِّمَالَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُقِصَتِ الصَّلاَةُ أَمْ نَسِيتَ فَقَالَ " لَمْ تُنْقَصِ الصَّلاَةُ وَلَمْ أَنْسَ " . قَالَ بَلَى وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ " . قَالُوا نَعَمْ . فَصَلَّى بِالنَّاسِ رَكْعَتَيْنِ .
Бизга Исо ибн Ҳаммод хабар берди, у деди: бизга ал-Лайс, Язид ибн Абу Ҳабибдан ривоят қилди, у Имрон ибн Абу Анасдан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир куни намоз ўқиб, икки ракаатда салом бердилар, сўнг чиқиб кетдилар. Шунда Зуш-Шимолайн уларга етиб олиб: «Эй Расулуллаҳ, намоз камайтирилдими ёки унутдингизми?» деди. (Набий): «Намоз камайтирилгани ҳам йўқ, мен унутганим ҳам йўқ,» дедилар. У: «Йўқ, Сизни ҳақ билан юборган Зот ҳаққи (бўлди),» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Зул-Ядайн рост айтдими?» дедилар. Улар: «Ҳа,» дейишди. Шунда (Набий) одамларга икки ракаат ўқиб бердилар.
أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ مُوسَى الْفَرْوِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو ضَمْرَةَ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَسِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمَ فِي سَجْدَتَيْنِ . فَقَالَ لَهُ ذُو الشِّمَالَيْنِ أَقُصِرَتِ الصَّلاَةُ أَمْ نَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ " . قَالُوا نَعَمْ . فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَمَّ الصَّلاَةَ .
Бизга Ҳорун ибн Мусо ал-Фарвий хабар берди, у деди: менга Абу Замра, Юнусдан ривоят қилди, у ибн Шиҳобдан (ривоят қилдики), у деди: менга Абу Салама хабар берди, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унутиб, икки ракаатда салом бердилар. Шунда Зуш-Шимолайн унга: «Намоз қисқартирилдими ёки унутдингизми, эй Расулуллаҳ?» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Зул-Ядайн рост айтдими?» дедилар. Улар: «Ҳа,» дейишди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) туриб намозни тамомладилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَأَبِي، بَكْرِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الظُّهْرَ أَوِ الْعَصْرَ فَسَلَّمَ فِي رَكْعَتَيْنِ وَانْصَرَفَ . فَقَالَ لَهُ ذُو الشِّمَالَيْنِ بْنُ عَمْرٍو أَنُقِصَتِ الصَّلاَةُ أَمْ نَسِيتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا يَقُولُ ذُو الْيَدَيْنِ " . فَقَالُوا صَدَقَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ . فَأَتَمَّ بِهِمُ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ نَقَصَ .
Бизга Муҳаммад ибн Рофиъ хабар берди, у деди: бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, у деди: бизга Маъмар, Зуҳрийдан хабар берди, у Абу Салама ибн Абдурраҳмон ва Абу Бакр ибн Сулаймон ибн Абу Ҳасмадан, улар Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) пешин ёки аср намозини ўқиб, икки ракаатда салом бердилар ва чиқиб кетдилар. Шунда Зуш-Шимолайн ибн Амр унга: «Намоз камайтирилдими ёки унутдингизми?» деди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Зул-Ядайн нима деяпти?» дедилар. Улар: «Рост айтди, эй Аллаҳнинг набийси,» дейишди. Шунда (Набий) уларга камайган икки ракаатни тамомлаб бердилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ أَبَا بَكْرِ بْنَ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، بَلَغَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ لَهُ ذُو الشِّمَالَيْنِ نَحْوَهُ . قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي هَذَا الْخَبَرَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ . قَالَ وَأَخْبَرَنِيهِ أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ .
Бизга Абу Довуд хабар берди, у деди: бизга Яъқуб ривоят қилди, у деди: бизга отам, Солиҳдан ривоят қилди, у ибн Шиҳобдан (ривоят қилдики), Абу Бакр ибн Сулаймон ибн Абу Ҳасма унга хабар бердики, унга шу етиб келди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) икки ракаат ўқидилар, сўнг Зуш-Шимолайн унга шунга ўхшаш (гапни) айтди. Ибн Шиҳоб деди: Бу хабарни менга Саид ибн ал-Мусайяб, Абу Ҳурайрадан хабар берди. У деди: Ва буни менга Абу Салама ибн Абдурраҳмон, Абу Бакр ибн Абдурраҳмон ибн ал-Ҳорис ва Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ҳам хабар беришди.