أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنِ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ جِئْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ جَالِسٌ فِي ظِلِّ الْكَعْبَةِ فَلَمَّا رَآنِي مُقْبِلاً قَالَ " هُمُ الأَخْسَرُونَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ " . فَقُلْتُ مَا لِي لَعَلِّي أُنْزِلَ فِيَّ شَىْءٌ قُلْتُ مَنْ هُمْ فَدَاكَ أَبِي وَأُمِّي قَالَ " الأَكْثَرُونَ أَمْوَالاً إِلاَّ مَنْ قَالَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا حَتَّى بَيْنَ يَدَيْهِ وَعَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ " . ثُمَّ قَالَ " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يَمُوتُ رَجُلٌ فَيَدَعُ إِبِلاً أَوْ بَقَرًا لَمْ يُؤَدِّ زَكَاتَهَا إِلاَّ جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْظَمَ مَا كَانَتْ وَأَسْمَنَهُ تَطَؤُهُ بِأَخْفَافِهَا وَتَنْطَحُهُ بِقُرُونِهَا كُلَّمَا نَفِدَتْ أُخْرَاهَا أُعِيدَتْ أُولاَهَا حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِ " .
Бизга Ҳаннод ибн ас-Сарий ўз ҳадисида Абу Муъовиядан хабар берди, у ал-Аъмашдан, у ал-Маърур ибн Сувайддан, у Абу Зардан (ривоят қилиб), деди: Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келдим, У Каъба соясида ўтирган эдилар. Мени келаётганимни кўрганларида: «Каъбанинг Роббига қасамки, улар энг зиёнкорлардир,» дедилар. Мен: «Менга нима бўлди? Балки мен ҳақимда бир нарса нозил бўлгандир,» дедим. (Сўнг) мен: «Улар кимлар — отам-онам сенга фидо бўлсин?» дедим. У: «Моли кўп бўлганлар, фақат мана шундай, мана шундай ва мана шундай қилганлардан бошқаси,» дедилар — олди томонига, ўнг томонига ва чап томонига (ишора қилиб). Сўнг У: «Жоним Қўлида бўлган Зотга қасамки, қайси бир киши закотини адо этмаган туялар ёки молларни қолдириб ўлса, албатта улар Қиёмат куни бўлган энг катта ва энг семиз ҳолатида келиб, уни туёқлари билан босади ва шохлари билан сузади. Ҳар гал охиргилари ўтиб бўлганда, аввалгилари қайтарилади — токи одамлар орасида ҳукм чиқарилгунича,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ جَامِعِ بْنِ أَبِي رَاشِدٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنْ رَجُلٍ لَهُ مَالٌ لاَ يُؤَدِّي حَقَّ مَالِهِ إِلاَّ جُعِلَ لَهُ طَوْقًا فِي عُنُقِهِ شُجَاعٌ أَقْرَعُ وَهُوَ يَفِرُّ مِنْهُ وَهُوَ يَتْبَعُهُ " . ثُمَّ قَرَأَ مِصْدَاقَهُ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَلاَ تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْرًا لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ } الآيَةَ .
Бизга Мужоҳид ибн Мусо хабар бериб, деди: бизга Ибн Уяйна ривоят қилди, у Жомиъ ибн Аби Рошиддан, у Абу Воилдан, у Абдуллаҳдан (ривоят қилиб), деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қайси бир кишининг моли бўлиб, молининг ҳаққини (закотини) адо этмаса, албатта у (мол) унинг бўйнига ҳалқа қилинган кал илон бўлади, у (киши) ундан қочади, у (илон) эса уни таъқиб қилади,» дедилар. Сўнг бунинг тасдиғини Аллаҳ азза ва жалланинг Китобидан ўқиб (шу оятни келтирдилар): «Аллаҳ Ўз фазлидан ато этган нарсага бахиллик қиладиганлар уни ўзлари учун яхши деб ўйламасинлар. Балки у улар учун ёмондир. Улар бахиллик қилган нарса Қиёмат куни бўйинларига (ҳалқа қилиб) ўралади,» — оят (Оли Имрон сураси, 180).
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَبِي عَمْرٍو الْغُدَانِيِّ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " أَيُّمَا رَجُلٍ كَانَتْ لَهُ إِبِلٌ لاَ يُعْطِي حَقَّهَا فِي نَجْدَتِهَا وَرِسْلِهَا " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَجْدَتُهَا وَرِسْلُهَا قَالَ " فِي عُسْرِهَا وَيُسْرِهَا فَإِنَّهَا تَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَغَذِّ مَا كَانَتْ وَأَسْمَنِهِ وَآشَرِهِ يُبْطَحُ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ فَتَطَؤُهُ بِأَخْفَافِهَا إِذَا جَاءَتْ أُخْرَاهَا أُعِيدَتْ عَلَيْهِ أُولاَهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِ فَيَرَى سَبِيلَهُ وَأَيُّمَا رَجُلٍ كَانَتْ لَهُ بَقَرٌ لاَ يُعْطِي حَقَّهَا فِي نَجْدَتِهَا وَرِسْلِهَا فَإِنَّهَا تَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَغَذَّ مَا كَانَتْ وَأَسْمَنَهُ وَآشَرَهُ يُبْطَحُ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ فَتَنْطَحُهُ كُلُّ ذَاتِ قَرْنٍ بِقَرْنِهَا وَتَطَؤُهُ كُلُّ ذَاتِ ظِلْفٍ بِظِلْفِهَا إِذَا جَاوَزَتْهُ أُخْرَاهَا أُعِيدَتْ عَلَيْهِ أُولاَهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِ فَيَرَى سَبِيلَهُ وَأَيُّمَا رَجُلٍ كَانَتْ لَهُ غَنَمٌ لاَ يُعْطِي حَقَّهَا فِي نَجْدَتِهَا وَرِسْلِهَا فَإِنَّهَا تَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَغَذِّ مَا كَانَتْ وَأَكْثَرِهِ وَأَسْمَنِهِ وَآشَرِهِ ثُمَّ يُبْطَحُ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ فَتَطَؤُهُ كُلُّ ذَاتِ ظِلْفٍ بِظِلْفِهَا وَتَنْطَحُهُ كُلُّ ذَاتِ قَرْنٍ بِقَرْنِهَا لَيْسَ فِيهَا عَقْصَاءُ وَلاَ عَضْبَاءُ إِذَا جَاوَزَتْهُ أُخْرَاهَا أُعِيدَتْ عَلَيْهِ أُولاَهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِ فَيَرَى سَبِيلَهُ " .
Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар бериб, деди: бизга Язид ибн Зурайъ ривоят қилди, бизга Саид ибн Аби Аруба ривоят қилиб, деди: бизга Қатода ривоят қилди, у Абу Амр ал-Ғудонийдан (ривоят қилиб): Абу Ҳурайра деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Қайси бир кишининг туялари бўлиб, уларнинг оғир ва енгил пайтидаги ҳаққини бермаса...» дедилар. Улар: «Ё Расулуллаҳ, оғир ва енгил пайтидаги (ҳаққи) нима?» дедилар. У: «(Яъни) қийинчилик ва осончилик пайтидаги (ҳаққи). Албатта у (туялар) Қиёмат куни бўлган энг енгилҳаракат, энг семиз ва энг бақувват ҳолатида келади ва у (киши) учун текис, кенг майдонга ётқизилади, улар уни туёқлари билан босади. Охиргилари келганда, аввалгилари унга қайтарилади — миқдори эллик минг йил бўлган бир кунда — токи одамлар орасида ҳукм чиқарилгунича, сўнг у ўз йўлини (жаннат ёки дўзахга кетишини) кўради. Қайси бир кишининг моллари бўлиб, уларнинг оғир ва енгил пайтидаги ҳаққини бермаса, албатта у (моллар) Қиёмат куни бўлган энг бақувват, энг семиз ва энг тетик ҳолатида келади ва у учун текис, кенг майдонга ётқизилади, ҳар бир шохлиси уни шохи билан сузади ва ҳар бир туёқлиси уни туёғи билан босади. Охиргилари ундан ўтганда, аввалгилари унга қайтарилади — миқдори эллик минг йил бўлган бир кунда — токи одамлар орасида ҳукм чиқарилгунича, сўнг у ўз йўлини кўради. Қайси бир кишининг қўйлари бўлиб, уларнинг оғир ва енгил пайтидаги ҳаққини бермаса, албатта у (қўйлар) Қиёмат куни бўлган энг бақувват, энг кўп, энг семиз ва энг тетик ҳолатида келади, сўнг у учун текис, кенг майдонга ётқизилади, ҳар бир туёқлиси уни туёғи билан босади ва ҳар бир шохлиси уни шохи билан сузади — уларнинг орасида буришган шохли ёки шохсиз йўқ. Охиргилари ундан ўтганда, аввалгилари унга қайтарилади — миқдори эллик минг йил бўлган бир кунда — токи одамлар орасида ҳукм чиқарилгунича, сўнг у ўз йўлини кўради,» дедилар.