باب وَقْتِ الطَّلاَقِ لِلْعِدَّةِ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ تُطَلَّقَ لَهَا النِّسَاءُ
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ السَّرَخْسِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَاسْتَفْتَى عُمَرُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فَقَالَ " مُرْ عَبْدَ اللَّهِ فَلْيُرَاجِعْهَا ثُمَّ يَدَعْهَا حَتَّى تَطْهُرَ مِنْ حَيْضَتِهَا هَذِهِ ثُمَّ تَحِيضَ حَيْضَةً أُخْرَى فَإِذَا طَهُرَتْ فَإِنْ شَاءَ فَلْيُفَارِقْهَا قَبْلَ أَنْ يُجَامِعَهَا وَإِنْ شَاءَ فَلْيُمْسِكْهَا فَإِنَّهَا الْعِدَّةُ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ تُطَلَّقَ لَهَا النِّسَاءُ " .
Бизга Убайдуллаҳ ибн Саид ас-Сарахсий хабар берди, у деди: бизга Яҳё ибн Саид ал-Қаттон ривоят қилди, Убайдуллаҳ ибн Умардан, у деди: менга Нофиъ хабар берди, Абдуллаҳдан (ривоят қилдики), у хотинини ҳайз ҳолатида талоқ қилди. Умар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан сўраб: «Абдуллаҳ хотинини ҳайз ҳолатида талоқ қилди,» деди. У: «Абдуллаҳга буюр, уни қайтариб олсин, сўнг уни шу ҳайзидан тозалангунча, кейин яна бошқа ҳайз кўриб (тозалангунча) қўйиб қўйсин. У тозалангач, хоҳласа, у билан жимаъ қилмасдан олдин уни ажратсин (талоқ қилсин); хоҳласа, уни ушлаб қолсин. Зеро, бу Аллаҳ азза ва жалла аёллар талоқ қилинишини буюрган идда (вақти)дир,» дедилар.»
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رضى الله عنه رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا ثُمَّ لْيُمْسِكْهَا حَتَّى تَطْهُرَ ثُمَّ تَحِيضَ ثُمَّ تَطْهُرَ ثُمَّ إِنْ شَاءَ أَمْسَكَ بَعْدُ وَإِنْ شَاءَ طَلَّقَ قَبْلَ أَنْ يَمَسَّ فَتِلْكَ الْعِدَّةُ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ تُطَلَّقَ لَهَا النِّسَاءُ " .
Бизга Муҳаммад ибн Салама хабар берди, у деди: бизга Ибнул-Қосим хабар берди, Моликдан, у Нофиъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилдики), у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) замонида хотинини ҳайз ҳолатида талоқ қилди. Умар ибнул-Хаттоб (розияллаҳу анҳу) бунинг ҳақида Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан сўради. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Унга буюр, уни қайтариб олсин, сўнг уни тоза бўлгунча ушлаб турсин, кейин ҳайз кўрсин, кейин яна тоза бўлсин. Сўнг хоҳласа, шундан кейин ушлаб қолсин; хоҳласа, тегмасдан (жимаъ қилмасдан) олдин талоқ қилсин. Зеро, бу Аллаҳ азза ва жалла аёллар талоқ қилинишини буюрган идда (вақти)дир,» дедилар.»
أَخْبَرَنِي كَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الزُّبَيْدِيُّ، قَالَ سُئِلَ الزُّهْرِيُّ كَيْفَ الطَّلاَقُ لِلْعِدَّةِ فَقَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ طَلَّقْتُ امْرَأَتِي فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ حَائِضٌ . فَذَكَرَ ذَلِكَ عُمَرُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَغَيَّظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي ذَلِكَ فَقَالَ " لِيُرَاجِعْهَا ثُمَّ يُمْسِكْهَا حَتَّى تَحِيضَ حَيْضَةً وَتَطْهُرَ فَإِنْ بَدَا لَهُ أَنْ يُطَلِّقَهَا طَاهِرًا قَبْلَ أَنْ يَمَسَّهَا فَذَاكَ الطَّلاَقُ لِلْعِدَّةِ كَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ " . قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَرَاجَعْتُهَا وَحَسِبْتُ لَهَا التَّطْلِيقَةَ الَّتِي طَلَّقْتُهَا .
Менга Касир ибн Убайд хабар берди, Муҳаммад ибн Ҳарбдан, у деди: бизга аз-Зубайдий ривоят қилди, у деди: аз-Зуҳрийдан: «Идда учун талоқ қандай?» деб сўралди. У деди: менга Солим ибн Абдуллаҳ ибн Умар хабар бердики, Абдуллаҳ ибн Умар деди: «Мен хотинимни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳаёти чоғида, у ҳайз ҳолатида турганда талоқ қилдим. Умар буни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га зикр қилди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бу (иш)дан ғазабландилар ва: «Уни қайтариб олсин, сўнг уни бир ҳайз кўриб, тоза бўлгунча ушлаб турсин. Агар унга, у тегмасдан олдин тоза ҳолатида талоқ қилиш кўринга келса, мана шу Аллаҳ азза ва жалла нозил қилган идда учун (бўлган) талоқдир,» дедилар.» Абдуллаҳ ибн Умар деди: «Шунда мен уни қайтариб олдим ва ўзим талоқ қилган ўша талоқни унга (ҳисобга) санадим.»
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ تَمِيمٍ، عَنْ حَجَّاجٍ، قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَيْمَنَ، يَسْأَلُ ابْنَ عُمَرَ وَأَبُو الزُّبَيْرِ يَسْمَعُ كَيْفَ تَرَى فِي رَجُلٍ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ حَائِضًا فَقَالَ لَهُ طَلَّقَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَ عُمَرُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ وَ هِيَ حَائِضٌ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لِيُرَاجِعْهَا " . فَرَدَّهَا عَلَىَّ قَالَ " إِذَا طَهُرَتْ فَلْيُطَلِّقْ أَوْ لِيُمْسِكْ " . قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَطَلِّقُوهُنَّ } فِي قُبُلِ عِدَّتِهِنَّ .
Менга Муҳаммад ибн Исмоил ибн Иброҳим ва Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Тамим хабар берди, Ҳажжождан, у деди: Ибн Журайж деди: менга Абуз-Зубайр хабар бердики, у Абдурраҳмон ибн Айманни — Абуз-Зубайр эшитиб турганида — Ибн Умардан сўраётганини эшитган: «Хотинини ҳайз ҳолатида талоқ қилган киши ҳақида қандай фикрдасиз?» У унга деди: «Абдуллаҳ ибн Умар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) замонида хотинини ҳайз ҳолатида талоқ қилди. Умар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан сўраб: «Абдуллаҳ ибн Умар хотинини ҳайз ҳолатида талоқ қилди,» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уни қайтариб олсин,» дедилар.» Сўнг у (Умар) уни менга қайтарди. У (Набий): «Тоза бўлганда талоқ қилсин ёки ушлаб қолсин,» дедилар. Ибн Умар деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Эй Набий! Аёлларни талоқ қилмоқчи бўлсангиз, уларнинг иддалари олдида талоқ қилинглар,» (деган оятни ўқидилар).
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، يُحَدِّثُهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ } قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رضى الله عنه قُبُلِ عِدَّتِهِنَّ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, ал-Ҳакамдан, у деди: мен Мужоҳидни Ибн Аббосдан, Аллаҳ азза ва жалланинг: «Эй Набий! Аёлларни талоқ қилмоқчи бўлсангиз, уларнинг иддалари (вақти) учун талоқ қилинглар,» (ояти) ҳақида ривоят қилаётганини эшитдим. Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо): «Иддалари олдида (талоқ қилинглар),» деди.