باب رُجُوعِ الْوَالِدِ فِيمَا يُعْطِي وَلَدَهُ وَذِكْرِ اخْتِلاَفِ النَّاقِلِينَ لِلْخَبَرِ فِي ذَلِكَ .
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ عَامِرٍ الأَحْوَلِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لا يَرْجِعُ أَحَدٌ فِي هِبَتِهِ إِلاَّ وَالِدٌ مِنْ وَلَدِهِ وَالْعَائِدُ فِي هِبَتِهِ كَالْعَائِدِ فِي قَيْئِهِ " .
Бизга Аҳмад ибн Ҳафс хабар бериб деди: менга отам ривоят қилиб деди: менга Иброҳим, Саид ибн Абу Арўбадан, у Омир ал-Аҳвалдан, у Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, у бобосидан (ривоят қилиб) деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ҳеч ким берган ҳадясини қайтариб олмайди, фақат ота ўз фарзандидан (қайтариб олиши мумкин). Ҳадясини қайтариб олувчи худди қусуғига қайтувчи кабидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ حُسَيْنٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي طَاوُسٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، وَابْنِ، عَبَّاسٍ يَرْفَعَانِ الْحَدِيثَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَحِلُّ لِرَجُلٍ يُعْطِي عَطِيَّةً ثُمَّ يَرْجِعُ فِيهَا إِلاَّ الْوَالِدَ فِيمَا يُعْطِي وَلَدَهُ وَمَثَلُ الَّذِي يُعْطِي عَطِيَّةً ثُمَّ يَرْجِعُ فِيهَا كَمَثَلِ الْكَلْبِ أَكَلَ حَتَّى إِذَا شَبِعَ قَاءَ ثُمَّ عَادَ فِي قَيْئِهِ " .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар бериб деди: бизга Абдурраҳмон ривоят қилиб деди: бизга Шуъба, Амр ибн Шуайбдан (ривоят қилиб) деди: менга Товус, Ибн Умар ва Ибн Аббос (розияллаҳу анҳум)дан ривоят қилиб деди — иккаласи ҳадисни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га марфуъ қилиб (юксалтириб): У: «Бир киши учун ҳадя бериб, сўнг уни қайтариб олиши ҳалол эмас, фақат ота ўз фарзандига берган нарсаси бундан мустасно. Ҳадя бериб, сўнг уни қайтариб олувчининг мисоли еган, тўйгач қусган, сўнг ўз қусуғига қайтган ит кабидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخَلَنْجِيُّ الْمَقْدِسِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ، - وَهُوَ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ - عَنْ وُهَيْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْعَائِدُ فِي هِبَتِهِ كَالْكَلْبِ يَقِيءُ ثُمَّ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ал-Халанжий ал-Мақдисий хабар бериб деди: бизга Абу Саид — у Бану Ҳошимнинг озод қилган қулидир — Вуҳайбдан (ривоят қилиб) деди: бизга Ибн Товус, отасидан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан ривоят қилиб деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ҳадясини қайтариб олувчи худди қусиб, сўнг ўз қусуғига қайтувчи ит кабидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حِبَّانُ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ نَافِعٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَاوُسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَحِلُّ لأَحَدٍ أَنْ يَهَبَ هِبَةً ثُمَّ يَرْجِعَ فِيهَا إِلاَّ مِنْ وَلَدِهِ " . قَالَ طَاوُسٌ كُنْتُ أَسْمَعُ وَأَنَا صَغِيرٌ عَائِدٌ فِي قَيْئِهِ فَلَمْ نَدْرِ أَنَّهُ ضَرَبَ لَهُ مَثَلاً قَالَ " فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ يَأْكُلُ ثُمَّ يَقِيءُ ثُمَّ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Ҳотим хабар бериб деди: бизга Ҳиббон ривоят қилиб деди: бизга Абдуллаҳ хабар бериб, у Иброҳим ибн Нофиъдан, у ал-Ҳасан ибн Муслимдан, у Товусдан (ривоят қилиб) деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ҳеч ким учун ҳадя бериб, сўнг уни қайтариб олиши ҳалол эмас, фақат ўз фарзандидан (олиши) мустасно,» дедилар. Товус деди: «Мен кичик эдим, «ўз қусуғига қайтувчи» деган (сўзни) эшитардим, лекин У Зот буни мисол қилиб келтирганини билмас эдик.» У: «Ким шундай қилса, унинг мисоли еб, сўнг қусиб, кейин ўз қусуғига қайтадиган ит кабидир,» дедилар.