باب ذِكْرِ اخْتِلاَفِ النَّاقِلِينَ لِخَبَرِ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فِيهِ
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، وَغَيْرُهُ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ نَاسًا، مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاجْتَوَوُا الْمَدِينَةَ فَبَعَثَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى ذَوْدٍ لَهُ فَشَرِبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَلَمَّا صَحُّوا ارْتَدُّوا عَنِ الإِسْلاَمِ وَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُؤْمِنًا وَاسْتَاقُوا الإِبِلَ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي آثَارِهِمْ فَأُخِذُوا فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَلَ أَعْيُنَهُمْ وَصَلَبَهُمْ .
Бизга Аҳмад ибн Амр ибн Сарҳ хабар бериб, деди: менга Ибн Ваҳб хабар бериб, деди: менга Абдуллаҳ ибн Умар ва бошқалар хабар бериб, улар Ҳумайд ат-Товилдан, у Анас ибн Моликдан (ривоят қилиб): Урайналик бир неча киши Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурларига келди ва Мадина уларга (ҳавоси) ёқмади. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уларни ўзларининг бир тўда туялари олдига юбордилар ва улар туяларнинг сутлари ва сийдикларидан ичдилар. Соғайгач, Исломдан муртад бўлдилар ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг мўмин бўлган чўпонини ўлдириб, туяларни ҳайдаб кетдилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уларнинг ортидан (одам) юбордилар ва улар тутилди. У уларнинг қўл ва оёқларини кесди, кўзларига (қиздирилган темирни) босди ва уларни дорга осди.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَدِمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُنَاسٌ مِنْ عُرَيْنَةَ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ خَرَجْتُمْ إِلَى ذَوْدِنَا فَكُنْتُمْ فِيهَا فَشَرِبْتُمْ مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا " . فَفَعَلُوا فَلَمَّا صَحُّوا قَامُوا إِلَى رَاعِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَتَلُوهُ وَرَجَعُوا كُفَّارًا وَاسْتَاقُوا ذَوْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَرْسَلَ فِي طَلَبِهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَلَ أَعْيُنَهُمْ .
Бизга Али ибн Ҳужр хабар бериб, деди: бизга Исмоил хабар бериб, у Ҳумайддан, у Анасдан (ривоят қилиб), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурларига Урайналик кишилар келди ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уларга: «Бизнинг туяларимиз олдига чиқиб, уларнинг орасида бўлиб, сутлари ва сийдикларидан ичсангиз (яхши бўларди),» дедилар. Улар шундай қилдилар. Соғайгач, улар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг чўпони олдига бордилар-да, уни ўлдирдилар, кофир бўлиб қайтдилар ва Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг туя тўдасини ҳайдаб кетдилар. У уларни қидириб (одам) юборди, улар Унинг ҳузурига келтирилди. У уларнинг қўл ва оёқларини кесди ва кўзларига (қиздирилган темирни) босди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَدِمَ نَاسٌ مِنْ عُرَيْنَةَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاجْتَوَوُا الْمَدِينَةَ فَقَالَ لَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَوْ خَرَجْتُمْ إِلَى ذَوْدِنَا فَشَرِبْتُمْ مِنْ أَلْبَانِهَا " . قَالَ وَقَالَ قَتَادَةُ " وَأَبْوَالِهَا " . فَخَرَجُوا إِلَى ذَوْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا صَحُّوا كَفَرُوا بَعْدَ إِسْلاَمِهِمْ وَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُؤْمِنًا وَاسْتَاقُوا ذَوْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَانْطَلَقُوا مُحَارِبِينَ فَأَرْسَلَ فِي طَلَبِهِمْ فَأُخِذُوا فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَّرَ أَعْيُنَهُمْ .
Бизга Муҳаммад ибн Мусанно хабар бериб, деди: бизга Холид ривоят қилди, у деди: бизга Ҳумайд ривоят қилди, у Анасдан (ривоят қилиб), у деди: Урайналик кишилар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурларига келди ва Мадина уларга (ҳавоси) ёқмади. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уларга: «Бизнинг туяларимиз олдига чиқиб, уларнинг сутларидан ичсангиз (яхши бўларди),» дедилар. У (рови) деди: Қатода: «...ва сийдикларидан ҳам,» деди. Улар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг туялари олдига чиқдилар. Соғайгач, улар Исломларидан кейин куфр келтирдилар ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг мўмин бўлган чўпонини ўлдириб, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг туяларини ҳайдаб кетдилар ва урушувчилар (муҳориблар) бўлиб жўнадилар. У уларни қидириб (одам) юборди, улар тутилди. Сўнг У уларнинг қўл ва оёқларини кесди ва кўзларига (қиздирилган темир) мих босди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ أَسْلَمَ أُنَاسٌ مِنْ عُرَيْنَةَ فَاجْتَوَوُا الْمَدِينَةَ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ خَرَجْتُمْ إِلَى ذَوْدٍ لَنَا فَشَرِبْتُمْ مِنْ أَلْبَانِهَا " . قَالَ حُمَيْدٌ وَقَالَ قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ " وَأَبْوَالِهَا " . فَفَعَلُوا فَلَمَّا صَحُّوا كَفَرُوا بَعْدَ إِسْلاَمِهِمْ وَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُؤْمِنًا وَاسْتَاقُوا ذَوْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهَرَبُوا مُحَارِبِينَ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ أَتَى بِهِمْ فَأُخِذُوا فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَّرَ أَعْيُنَهُمْ وَتَرَكَهُمْ فِي الْحَرَّةِ حَتَّى مَاتُوا .
Бизга Муҳаммад ибн Мусанно хабар бериб, деди: бизга Муҳаммад ибн Абу Адий ривоят қилди, у деди: бизга Ҳумайд ривоят қилди, у Анасдан (ривоят қилиб), у деди: Урайналик кишилар Исломга кирдилар, сўнг Мадина уларга (ҳавоси) ёқмади. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уларга: «Бизнинг бир тўда туяларимиз олдига чиқиб, уларнинг сутларидан ичсангиз (яхши бўларди),» дедилар. Ҳумайд деди: Қатода Анасдан: «...ва сийдикларидан ҳам,» деган. Улар шундай қилдилар. Соғайгач, Исломларидан кейин куфр келтирдилар ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг мўмин бўлган чўпонини ўлдириб, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг туя тўдасини ҳайдаб кетдилар ва урушувчилар (муҳориблар) бўлиб қочдилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уларни келтирадиган кишини юбордилар, улар тутилди. У уларнинг қўл ва оёқларини кесди, кўзларига (қиздирилган темир) мих босди ва уларни Ҳаррада ўлгунча тарк этди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ - قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، حَدَّثَهُمْ أَنَّ نَاسًا أَوْ رِجَالاً مِنْ عُكْلٍ أَوْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا أَهْلُ ضَرْعٍ وَلَمْ نَكُنْ أَهْلَ رِيفٍ . فَاسْتَوْخَمُوا الْمَدِينَةَ فَأَمَرَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِذَوْدٍ وَرَاعٍ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَخْرُجُوا فِيهَا فَيَشْرَبُوا مِنْ لَبَنِهَا وَأَبْوَالِهَا فَلَمَّا صَحُّوا - وَكَانُوا بِنَاحِيَةِ الْحَرَّةِ - كَفَرُوا بَعْدَ إِسْلاَمِهِمْ وَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتَاقُوا الذَّوْدَ فَبَعَثَ الطَّلَبَ فِي آثَارِهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَسَمَّرَ أَعْيُنَهُمْ وَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ ثُمَّ تَرَكَهُمْ فِي الْحَرَّةِ عَلَى حَالِهِمْ حَتَّى مَاتُوا .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло хабар бериб, деди: бизга Язид — у Ибн Зурайъ — ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, у деди: бизга Қатода ривоят қилди, Анас ибн Молик уларга ривоят қилибдики, Укли ёки Урайналик кишилар ёки эркаклар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурларига келиб: «Эй Расулуллаҳ, биз чорвадор (чўл) аҳли эдик, деҳқончилик (қишлоқ) аҳли эмас эдик,» дедилар. Мадина (ҳавоси) уларга ёқмади. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уларга бир тўда туя ва чўпон (беришни) буюрдилар ва уларга улар билан чиқиб, сутлари ва сийдикларидан ичишни буюрдилар. Соғайгач — улар Ҳарра томонида эдилар — Исломларидан кейин куфр келтирдилар ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг чўпонини ўлдириб, туя тўдасини ҳайдаб кетдилар. У уларнинг ортидан қувчиларни юборди, улар келтирилди. У уларнинг кўзларига (қиздирилган темир) мих босди, қўл ва оёқларини кесди, сўнг уларни Ҳаррада шу ҳолатларича ўлгунча тарк этди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ عَبْدِ الأَعْلَى، نَحْوَهُ .
Бизга Муҳаммад ибн Мусанно хабар бериб, у Абдул-Аълодан шунга ўхшашини (ривоят қилди).
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو بَكْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، وَثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ نَفَرًا، مِنْ عُرَيْنَةَ نَزَلُوا فِي الْحَرَّةِ فَأَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَاجْتَوَوُا الْمَدِينَةَ فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَكُونُوا فِي إِبِلِ الصَّدَقَةِ وَأَنْ يَشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَقَتَلُوا الرَّاعِيَ وَارْتَدُّوا عَنِ الإِسْلاَمِ وَاسْتَاقُوا الإِبِلَ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي آثَارِهِمْ فَجِيءَ بِهِمْ فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَّرَ أَعْيُنَهُمْ وَأَلْقَاهُمْ فِي الْحَرَّةِ . قَالَ أَنَسٌ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَحَدَهُمْ يَكْدُمُ الأَرْضَ بِفِيهِ عَطَشًا حَتَّى مَاتُوا .
Бизга Муҳаммад ибн Нофиъ Абу Бакр хабар бериб, деди: бизга Баҳз ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ривоят қилди, у деди: бизга Қатода ва Собит ривоят қилдилар, улар Анасдан (ривоят қилиб): Урайналик бир гуруҳ Ҳаррага тушдилар ва Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурларига келдилар, аммо Мадина уларга (ҳавоси) ёқмади. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уларга садақа туялари орасида бўлишни ва уларнинг сутлари ва сийдикларидан ичишни буюрдилар. Улар чўпонни ўлдирдилар, Исломдан муртад бўлдилар ва туяларни ҳайдаб кетдилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уларнинг ортидан (одам) юбордилар, улар келтирилди. У уларнинг қўл ва оёқларини кесди, кўзларига (қиздирилган темир) мих босди ва уларни Ҳаррага ташлади. Анас деди: «Мен улардан бирини чанқоқдан ерни оғзи билан тишлаётганини кўрдим, токи ўлиб бўлгунча.»