أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ يُونُسَ بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ امْرَأَةً، خَذَفَتِ امْرَأَةً فَأَسْقَطَتْ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي وَلَدِهَا خَمْسِينَ شَاةً وَنَهَى يَوْمَئِذٍ عَنِ الْخَذْفِ . أَرْسَلَهُ أَبُو نُعَيْمٍ .
Бизга Яъқуб ибн Иброҳим ва Иброҳим ибн Юнус ибн Муҳаммад хабар берди, улар деди: бизга Убайдуллаҳ ибн Мусо ривоят қилди, у деди: бизга Юсуф ибн Суҳайб ривоят қилди, Абдуллаҳ ибн Бурайдадан, у отасидан (ривоят қилдики), бир аёл бошқа аёлга (майда тош) отди ва у (ҳомиласини) тушириб қўйди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унинг боласи учун эллик қўй (дият) белгиладилар ва ўша куни тош отишдан қайтардилар. Абу Нуъайм буни мурсал қилиб ривоят қилди.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ صُهَيْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، أَنَّ امْرَأَةً، خَذَفَتِ امْرَأَةً فَأَسْقَطَتِ الْمَخْذُوفَةُ فَرُفِعَ ذَلِكَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَجَعَلَ عَقْلَ وَلَدِهَا خَمْسَمِائَةٍ مِنَ الْغُرِّ وَنَهَى يَوْمَئِذٍ عَنِ الْخَذْفِ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا وَهْمٌ وَيَنْبَغِي أَنْ يَكُونَ أَرَادَ مِائَةً مِنَ الْغُرِّ . وَقَدْ رُوِيَ النَّهْىُ عَنِ الْخَذْفِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ .
Бизга Аҳмад ибн Яҳё хабар берди, у деди: бизга Абу Нуъайм ривоят қилди, у деди: бизга Юсуф ибн Суҳайб ривоят қилди, у деди: менга Абдуллаҳ ибн Бурайда ривоят қилдики, бир аёл бошқа аёлга (майда тош) отди ва тош теккан аёл (ҳомиласини) тушириб қўйди. Бу масала Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га кўтариб чиқилди, шунда у унинг боласининг диятини беш юз оқ (туя) қилиб белгиладилар ва ўша куни тош отишдан қайтардилар. Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: бу ваҳмдир (хато), аслида бир юз оқ (туя) кўзда тутилган бўлиши керак. Тош отишдан қайтариш Абдуллаҳ ибн Бурайдадан, у Абдуллаҳ ибн Муғаффалдан ривоят қилинган.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، قَالَ أَنْبَأَنَا كَهْمَسٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ، أَنَّهُ رَأَى رَجُلاً يَخْذِفُ فَقَالَ لاَ تَخْذِفْ فَإِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَنْهَى عَنِ الْخَذْفِ أَوْ يَكْرَهُ الْخَذْفَ . شَكَّ كَهْمَسُ .
Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар берди, у деди: бизга Язид ривоят қилди, у деди: бизга Каҳмас хабар берди, Абдуллаҳ ибн Бурайдадан, у Абдуллаҳ ибн Муғаффалдан (ривоят қилдики), у бир кишини тош отаётганини кўриб: «Тош отма, чунки Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам) тош отишдан қайтарар эдилар,» — ёки «тош отишни ёқтирмас эдилар,» деди. Каҳмас шубҳаланди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ طَاوُسٍ، أَنَّ عُمَرَ، اسْتَشَارَ النَّاسَ فِي الْجَنِينِ فَقَالَ حَمَلُ بْنُ مَالِكٍ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْجَنِينِ غُرَّةً . قَالَ طَاوُسٌ إِنَّ الْفَرَسَ غُرَّةٌ .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Ҳаммод ривоят қилди, Амрдан, у Товусдан (ривоят қилдики), Умар (розияллаҳу анҳу) одамлар билан жанин (ҳомила) ҳақида маслаҳатлашди. Шунда Ҳамал ибн Молик: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) жанин ҳақида ғурра (бир қул) ҳукм қилганлар,» деди. Товус деди: от ҳам ғурра (ҳисобланади).
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي جَنِينِ امْرَأَةٍ مِنْ بَنِي لِحْيَانَ سَقَطَ مَيِّتًا بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ ثُمَّ إِنَّ الْمَرْأَةَ الَّتِي قَضَى عَلَيْهَا بِالْغُرَّةِ تُوُفِّيَتْ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِأَنَّ مِيرَاثَهَا لِبَنِيهَا وَزَوْجِهَا وَأَنَّ الْعَقْلَ عَلَى عَصَبَتِهَا .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, Ибн Шиҳобдан, у Ибнул-Мусайябдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Бану Лиҳёндан бўлган бир аёлнинг ўлик тушган жанини ҳақида бир қул ёки чўри ғурра (дият) ҳукм қилдилар. Сўнг ғурра тўлаш ҳукм қилинган ўша аёл вафот этди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унинг мероси болалари ва эрига, дият тўлови эса унинг асабасига (отадан томонидаги эркак қариндошларига) тегишли, деб ҳукм қилдилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ قَالَ اقْتَتَلَتِ امْرَأَتَانِ مِنْ هُذَيْلٍ فَرَمَتْ إِحْدَاهُمَا الأُخْرَى بِحَجَرٍ وَذَكَرَ كَلِمَةً مَعْنَاهَا فَقَتَلَتْهَا وَمَا فِي بَطْنِهَا فَاخْتَصَمُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ دِيَةَ جَنِينِهَا غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ وَلِيدَةٌ وَقَضَى بِدِيَةِ الْمَرْأَةِ عَلَى عَاقِلَتِهَا وَوَرَّثَهَا وَلَدَهَا وَمَنْ مَعَهُمْ . فَقَالَ حَمَلُ بْنُ مَالِكِ بْنِ النَّابِغَةِ الْهُذَلِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أُغَرَّمُ مَنْ لاَ شَرِبَ وَلاَ أَكَلْ وَلاَ نَطَقَ وَلاَ اسْتَهَلّ فَمِثْلُ ذَلِكَ يُطَلّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا هَذَا مِنْ إِخْوَانِ الْكُهَّانِ " . مِنْ أَجْلِ سَجْعِهِ الَّذِي سَجَعَ .
Бизга Аҳмад ибн Амр ибн ас-Сарҳ хабар берди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн Ваҳб ривоят қилди, у деди: менга Юнус хабар берди, Ибн Шиҳобдан, у Абу Салама ва Саид ибнул-Мусайябдан, улар Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Ҳузайлдан бўлган икки аёл жанжаллашиб қолди, улардан бири иккинчисини тош билан урди — у (рови) шу маънони англатувчи сўзни айтди — ва уни ҳамда қорнидагини ўлдирди. Шунда улар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га даъволашиб бордилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унинг жанини учун ғурра — бир қул ёки чўри (дият) белгиладилар; аёлнинг диятини эса унинг оқиласи (отадан томонидаги эркак қариндошлари) зиммасига юкладилар ва уни болаларига ҳамда улар билан бирга бўлганларга мерос қилиб қолдирдилар. Шунда Ҳамал ибн Молик ибн ан-Нобиға ал-Ҳузалий: «Ё Расулуллаҳ, ичмаган, емаган, гапирмаган ва (ёруғ дунёга келиб) товуш чиқармаган киши учун қандай товон тўлайман? Бундай нарса бекорга кетади,» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бу — коҳинларнинг биродарларидандир,» дедилар — унинг сажъ (қофияли) қилиб гапиргани сабабли.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ امْرَأَتَيْنِ، مِنْ هُذَيْلٍ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَمَتْ إِحْدَاهُمَا الأُخْرَى فَطَرَحَتْ جَنِينَهَا فَقَضَى فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ وَلِيدَةٍ .
Бизга Аҳмад ибн Амр ибн ас-Сарҳ хабар берди, у деди: бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, у деди: менга Молик хабар берди, Ибн Шиҳобдан, у Абу Салама ибн Абдурраҳмондан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) замонида Ҳузайлдан бўлган икки аёлдан бири иккинчисига (бирор нарса) отиб, унинг жанинини тушириб қўйди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) у ҳақида ғурра — бир қул ёки чўри (дият) ҳукм қилдилар.
قَالَ الْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضَى فِي الْجَنِينِ يُقْتَلُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ وَلِيدَةٍ فَقَالَ الَّذِي قَضَى عَلَيْهِ كَيْفَ أُغَرَّمُ مَنْ لاَ شَرِبَ وَلاَ أَكَلَ وَلاَ اسْتَهَلّ وَلاَ نَطَقَ فَمِثْلُ ذَلِكَ يُطَلّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا هَذَا مِنَ الْكُهَّانِ " .
ал-Ҳорис ибн Мискин унга ўқиб берилганда, мен ҳам эшитиб турардим, Ибнул-Қосимдан (ривоят қилинди), у деди: менга Молик ривоят қилди, Ибн Шиҳобдан, у Саид ибнул-Мусайябдан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) онасининг қорнида ўлдирилган жанин ҳақида ғурра — бир қул ёки чўри (дият) ҳукм қилдилар. Шунда ҳақида ҳукм қилинган киши: «Ичмаган, емаган, (ёруғ дунёга келиб) товуш чиқармаган ва гапирмаган киши учун қандай товон тўлайман? Бундай нарса бекорга кетади,» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бу — коҳинларнинг (сўзлари)дандир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَلَفٌ، - وَهُوَ ابْنُ تَمِيمٍ - قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ نُضَيْلَةَ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، أَنَّ امْرَأَةً، ضَرَبَتْ ضَرَّتَهَا بِعَمُودِ فُسْطَاطٍ فَقَتَلَتْهَا وَهِيَ حُبْلَى فَأُتِيَ فِيهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عَصَبَةِ الْقَاتِلَةِ بِالدِّيَةِ وَفِي الْجَنِينِ غُرَّةً . فَقَالَ عَصَبَتُهَا أَدِي مَنْ لاَ طَعِمَ وَلاَ شَرِبَ وَلاَ صَاحَ فَاسْتَهَلّ فَمِثْلُ هَذَا يُطَلّ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَسَجْعٌ كَسَجْعِ الأَعْرَابِ " .
Бизга Али ибн Муҳаммад ибн Али хабар берди, у деди: бизга Халаф — у ибн Тамимдир — ривоят қилди, у деди: бизга Зоида ривоят қилди, Мансурдан, у Иброҳимдан, у Убайд ибн Нузайладан, у ал-Муғийра ибн Шуъба (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), бир аёл кундошини чодир устуни билан уриб, уни — ҳомиладор ҳолида — ўлдирди. Бу ҳақида Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га келинганда, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қотил аёлнинг асабаси зиммасига диятни, жанин учун эса ғуррани ҳукм қилдилар. Шунда унинг асабаси: «Емаган, ичмаган ва (ёруғ дунёга келиб) бақириб товуш чиқармаган киши учун товон тўлайманми? Бундай нарса бекорга кетади,» деди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аъробийларнинг сажъига ўхшаш сажъми бу?» дедилар.