Абу Ҳурайра ҳадиси ва Қатода ихтилофи

Ziynat kitobi · 9 ҳадис

باب حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ وَالاِخْتِلاَفِ عَلَى قَتَادَةَ

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنِ الْحَجَّاجِ، - هُوَ ابْنُ الْحَجَّاجِ - عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُبَيْدٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ تَخَتُّمِ الذَّهَبِ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Ҳафс хабар берди, у деди: бизга отам ривоят қилди, у деди: бизга Иброҳим ривоят қилди, ал-Ҳажжождан — у Ибнул-Ҳажжождир — у Қатодадан, у Абдулмалик ибн Убайддан, у Башир ибн Наҳикдан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилиб), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени олтин узук тақишдан қайтардилар.»

أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ الْمَعْنِيُّ الْبَصْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ اللَّيْثِيُّ، قَالَ أَشْهَدُ عَلَى عِمْرَانَ أَنَّهُ حَدَّثَنَا قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ لُبْسِ الْحَرِيرِ وَعَنِ التَّخَتُّمِ بِالذَّهَبِ وَعَنِ الشُّرْبِ فِي الْحَنَاتِمِ ‏.‏

Бизга Юсуф ибн Ҳаммод ал-Маъний ал-Басрий хабар берди, у деди: бизга Абдулворис ривоят қилди, Абут-Тайёҳдан, у деди: бизга Ҳафс ал-Лайсий ривоят қилди, у деди: Мен Имрон устида гувоҳлик бераманки, у бизга ривоят қилиб, деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ипак кийишдан, олтин узук тақишдан ва лой кўзачаларда (ҳанотим) ичишдан қайтардилар.»

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ، أَنَّ أَبَا النَّجِيبِ، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً قَدِمَ مِنْ نَجْرَانَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَيْهِ خَاتَمٌ مِنْ ذَهَبٍ فَأَعْرَضَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ ‏ "‏ إِنَّكَ جِئْتَنِي وَفِي يَدِكَ جَمْرَةٌ مِنْ نَارٍ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Амр ибн ас-Сарҳ хабар берди, у деди: бизга Ибн Ваҳб хабар берди, у деди: менга Амр ибн ал-Ҳорис хабар берди, Бакр ибн Саводадан, Абун-Нажиб унга ривоят қилдики, Абу Саид ал-Худрий унга ривоят қилди: Бир киши Нажрондан Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келди, унинг (қўлида) олтин узук бор эди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ундан юз ўгирдилар ва: «Сен менинг олдимга, қўлингда оловдан бир чўғ билан келдинг,» дедилар.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ رَجُلٍ، حَدَّثَهُ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، أَنَّ رَجُلاً، كَانَ جَالِسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَعَلَيْهِ خَاتَمٌ مِنْ ذَهَبٍ وَفِي يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِخْصَرَةٌ أَوْ جَرِيدَةٌ فَضَرَبَ بِهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِصْبَعَهُ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ أَلاَ تَطْرَحُ هَذَا الَّذِي فِي إِصْبَعِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَخَذَهُ الرَّجُلُ فَرَمَى بِهِ فَرَآهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَ ‏"‏ مَا فَعَلَ الْخَاتَمُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ رَمَيْتُ بِهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا بِهَذَا أَمَرْتُكَ إِنَّمَا أَمَرْتُكَ أَنْ تَبِيعَهُ فَتَسْتَعِينَ بِثَمَنِهِ ‏"‏ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ مُنْكَرٌ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар бериб, деди: бизга Убайдуллаҳ ривоят қилди, у деди: бизга Исроил ривоят қилди, Мансурдан, у Салимдан, у ўзига ривоят қилган бир кишидан, у Баро ибн Озиб (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики): Бир киши Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурида ўтирган эди, унинг (қўлида) олтиндан (ясалган) узук бор эди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қўлида эса таёқча ёки хурмо шохи бор эди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) у билан унинг бармоғига урдилар. У киши: «Менга нима бўлди, эй Расулуллаҳ?» деди. У: «Бармоғингдаги бу нарсани ташлаб юборсанг бўлмайдими?» дедилар. У киши уни олиб, улоқтириб юборди. Шундан кейин Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни кўриб: «Узук нима бўлди?» дедилар. У: «Уни улоқтириб юбордим,» деди. У: «Мен сенга буни буюрмаган эдим. Мен сенга уни сотиб, унинг пули билан фойдаланишингни буюрган эдим,» дедилар. Бу ҳадис мункардир.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ رَاشِدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَبْصَرَ فِي يَدِهِ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ فَجَعَلَ يَقْرَعُهُ بِقَضِيبٍ مَعَهُ فَلَمَّا غَفَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَلْقَاهُ قَالَ ‏ "‏ مَا أُرَانَا إِلاَّ قَدْ أَوْجَعْنَاكَ وَأَغْرَمْنَاكَ ‏"‏ ‏.‏ خَالَفَهُ يُونُسُ رَوَاهُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ مُرْسَلاً ‏.‏

Бизга Амр ибн Мансур хабар бериб, деди: бизга Аффон ривоят қилди, у деди: бизга Вуҳайб ривоят қилди, Нуъмон ибн Рошиддан, у Зуҳрийдан, у Ато ибн Язиддан, у Абу Саълаба ал-Хушанийдан (ривоят қилдики): Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унинг қўлида олтиндан (ясалган) узукни кўриб қолдилар, сўнг ўзлари билан бўлган таёқча билан уни ура бошладилар. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ғафлатда қолганларида (эътибордан четга қаратганларида), у (киши) уни улоқтириб юборди. У: «Бизнинг кўрганимиз шуки, биз сени оғритдик ва сени зарар кўрсатдик,» дедилар. Бунга Юнус мухолиф бўлди; у буни Зуҳрийдан, у Абу Идрисдан мурсал тарзда ривоят қилди.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيُّ، أَنَّ رَجُلاً، مِمَّنْ أَدْرَكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَبِسَ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ نَحْوَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَحَدِيثُ يُونُسَ أَوْلَى بِالصَّوَابِ مِنْ حَدِيثِ النُّعْمَانِ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Амр ибн ас-Сарҳ хабар бериб, деди: бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, у деди: менга Юнус хабар берди, Ибн Шиҳобдан, у деди: менга Абу Идрис ал-Хавлоний хабар бердики, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га етишган кишилардан бири олтиндан (ясалган) узук тақиб юрди — шунга ўхшаш (ривоят). Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: Юнуснинг ҳадиси Нуъмоннинг ҳадисидан тўғриликка яқинроқдир.

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيُّ الدِّمَشْقِيُّ أَبُو عَبْدِ الْمَلِكِ، قِرَاءَةً قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَائِذٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأَى عَلَى رَجُلٍ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ نَحْوَهُ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Иброҳим ибн Муҳаммад ал-Қураший ад-Димашқий Абу Абдулмалик ўқиб эшиттириш йўли билан хабар бериб, деди: бизга Ибн Оиз ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ибн Ҳамза ривоят қилди, ал-Авзоийдан, у Зуҳрийдан, у Абу Идрис ал-Хавлонийдан (ривоят қилдики): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир кишининг (қўлида) олтиндан (ясалган) узукни кўрдилар — шунга ўхшаш (ривоят).

أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ الْعُمَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَأَى فِي يَدِ رَجُلٍ خَاتَمَ ذَهَبٍ فَضَرَبَ إِصْبَعَهُ بِقَضِيبٍ كَانَ مَعَهُ حَتَّى رَمَى بِهِ ‏.‏

Менга Абу Бакр ибн Али хабар бериб, деди: бизга Абдулазиз ал-Умарий ривоят қилди, у деди: бизга Иброҳим ибн Саъд ривоят қилди, Зуҳрийдан, у Абу Идрисдан (ривоят қилдики): Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир кишининг қўлида олтин узукни кўрдилар, сўнг ўзлари билан бўлган таёқча билан унинг бармоғига урдилар, токи у (киши) уни улоқтириб юборгунига қадар.

أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ، أَحْمَدُ بْنُ عَلِيٍّ الْمَرْوَزِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا الْوَرَكَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالْمَرَاسِيلُ أَشْبَهُ بِالصَّوَابِ وَاللَّهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى أَعْلَمُ ‏.‏

Менга Абу Бакр Аҳмад ибн Али ал-Марвазий хабар бериб, деди: бизга ал-Варконий ривоят қилди, у деди: бизга Иброҳим ибн Саъд ривоят қилди, Ибн Шиҳобдан (ривоят қилдики): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) — мурсал (тарзда). Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: мурсал (ривоят)лар тўғриликка кўпроқ ўхшайди, Аллаҳ субҳанаҳу ва таоло энг билгувчидир.