أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ شَيْبَةَ، عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " عَشَرَةٌ مِنَ الْفِطْرَةِ قَصُّ الشَّارِبِ وَقَصُّ الأَظْفَارِ وَغَسْلُ الْبَرَاجِمِ وَإِعْفَاءُ اللِّحْيَةِ وَالسِّوَاكُ وَالاِسْتِنْشَاقُ وَنَتْفُ الإِبْطِ وَحَلْقُ الْعَانَةِ وَانْتِقَاصُ الْمَاءِ " . قَالَ مُصْعَبٌ وَنَسِيتُ الْعَاشِرَةَ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ الْمَضْمَضَةَ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Вакииъ хабар берди, у деди: бизга Закарийё ибн Абу Зоида Мусъаб ибн Шайбадан, у Талқ ибн Ҳабибдан, у Абдуллоҳ ибнуз-Зубайрдан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилди: «Ўн нарса фитратдандир: мўйловни қирқиш, тирноқларни қирқиш, бармоқ бўғимларини ювиш, соқолни қўйиб юбориш, мисвок, (сувни) бурунга тортиш, қўлтиқ тукини юлиш, ов сочини олиш ва сув билан (таҳоратдан кейин) тозаланиш,» дедилар. Мусъаб деди: Мен ўнинчисини унутдим, балки у оғизни чайиш бўлса керак.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ طَلْقًا، يَذْكُرُ عَشْرَةً مِنَ الْفِطْرَةِ السِّوَاكَ وَقَصَّ الشَّارِبِ وَتَقْلِيمَ الأَظْفَارِ وَغَسْلَ الْبَرَاجِمِ وَحَلْقَ الْعَانَةِ وَالاِسْتِنْشَاقَ . وَأَنَا شَكَكْتُ فِي الْمَضْمَضَةِ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдулаҳъло хабар берди, у деди: бизга ал-Муътамир отасидан ривоят қилди, у деди: Мен Талқнинг фитратдан ўн нарсани зикр қилаётганини эшитдим: мисвок, мўйловни қирқиш, тирноқларни олиш, бармоқ бўғимларини ювиш, ов сочини олиш ва (сувни) бурунга тортиш. Мен оғизни чайиш (ҳақида) шубҳа қилдим.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ، قَالَ عَشْرَةٌ مِنَ السُّنَّةِ السِّوَاكُ وَقَصُّ الشَّارِبِ وَالْمَضْمَضَةُ وَالاِسْتِنْشَاقُ وَتَوْفِيرُ اللِّحْيَةِ وَقَصُّ الأَظْفَارِ وَنَتْفُ الإِبْطِ وَالْخِتَانُ وَحَلْقُ الْعَانَةِ وَغَسْلُ الدُّبُرِ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَحَدِيثُ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ وَجَعْفَرِ بْنِ إِيَاسٍ أَشْبَهُ بِالصَّوَابِ مِنْ حَدِيثِ مُصْعَبِ بْنِ شَيْبَةَ وَمُصْعَبٌ مُنْكَرُ الْحَدِيثِ .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Абу Авона Абу Бишрдан, у Талқ ибн Ҳабибдан ривоят қилди, у деди: Ўн нарса суннатдандир: мисвок, мўйловни қирқиш, оғизни чайиш, (сувни) бурунга тортиш, соқолни тўла (қўйиб) қолдириш, тирноқларни қирқиш, қўлтиқ тукини юлиш, хатна қилиш, ов сочини олиш ва орқани ювиш. Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: Сулаймон ат-Таймий ва Жаъфар ибн Иёснинг ҳадиси Мусъаб ибн Шайбанинг ҳадисига қараганда тўғриликка яқинроқдир, Мусъаб эса мункарул-ҳадис (ривоятларида ноёб хатолар бўлувчи)дир.
أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، عَنْ بِشْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خَمْسٌ مِنَ الْفِطْرَةِ الْخِتَانُ وَحَلْقُ الْعَانَةِ وَنَتْفُ الضَّبْعِ وَتَقْلِيمُ الظُّفْرِ وَتَقْصِيرُ الشَّارِبِ " . وَقَفَهُ مَالِكٌ .
Бизга Ҳумайд ибн Масъада Бишрдан хабар берди, у деди: бизга Абдурраҳмон ибн Ишоқ Саид ал-Мақбурийдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Беш нарса фитратдандир: хатна қилиш, ов сочини олиш, қўлтиқ тукини юлиш, тирноқни олиш ва мўйловни қисқартириш,» дедилар. Молик буни мавқуф қилди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ خَمْسٌ مِنَ الْفِطْرَةِ تَقْلِيمُ الأَظْفَارِ وَقَصُّ الشَّارِبِ وَنَتْفُ الإِبْطِ وَحَلْقُ الْعَانَةِ وَالْخِتَانُ .
Бизга Қутайба Моликдан, у ал-Мақбурийдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан хабар берди, у деди: Беш нарса фитратдандир: тирноқларни олиш, мўйловни қирқиш, қўлтиқ тукини юлиш, ов сочини олиш ва хатна қилиш.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَلْقَمَةَ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَحْفُوا الشَّوَارِبَ وَأَعْفُوا اللِّحَى " .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор хабар берди, у деди: бизга Абдурраҳмон ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у Абдурраҳмон ибн Алқамадан, у Ибн Умардан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Мўйловларни қисқартинг ва соқолларни қўйиб юборинг,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَلْقَمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَعْفُوا اللِّحَى وَأَحْفُوا الشَّوَارِبَ " .
Бизга Амр ибн Али хабар берди, у деди: бизга Абдурраҳмон ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у деди: бизга Абдурраҳмон ибн Абу Алқама ривоят қилди, у деди: мен Ибн Умарни шундай деганини эшитдим: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Соқолларни қўйиб юборинг ва мўйловларни қисқартинг,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، قَالَ سَمِعْتُ يُوسُفَ بْنَ صُهَيْبٍ، يُحَدِّثُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ لَمْ يَأْخُذْ شَارِبَهُ فَلَيْسَ مِنَّا " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдулаъло хабар берди, у деди: бизга ал-Муътамир ривоят қилди, у деди: мен Юсуф ибн Суҳайбни Ҳабиб ибн Ясордан ривоят қилаётганини эшитдим, у Зайд ибн Арқамдан (ривоят қилдики), у деди: мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни шундай деганларини эшитдим: «Ким мўйловидан олмаса, у биздан эмас,» дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَأَى صَبِيًّا حَلَقَ بَعْضَ رَأْسِهِ وَتَرَكَ بَعْضَ فَنَهَى عَنْ ذَلِكَ وَقَالَ " احْلِقُوهُ كُلَّهُ أَوِ اتْرُكُوهُ كُلَّهُ " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, бизга Абдурраззоқ хабар берди, у деди: бизга Маъмар хабар берди, у Айюбдан, у Нофиъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бошининг бир қисмини тарошлаб, бир қисмини қолдирган бир болани кўриб қолдилар ва ундан қайтардилар ҳамда: «Уни бутунлай тарошланглар ёки бутунлай қолдиринглар,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْحَرَشِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ خِلاَسٍ، عَنْ عَلِيٍّ، نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تَحْلِقَ الْمَرْأَةُ رَأْسَهَا .
Бизга Муҳаммад ибн Мусо ал-Ҳараший хабар берди, у деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммом ривоят қилди, у Қатодадан, у Хилосдан, у Алидан (ривоят қилдики): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) аёлнинг бошини тарошлашидан қайтардилар.
أَخْبَرَنِي عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي الرِّجَالِ، عَنْ عُمَرَ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " نَهَانِي اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَنِ الْقَزَعِ " .
Менга Имрон ибн Язид хабар берди, у деди: бизга Абдурраҳмон ибн Муҳаммад ибн Абур-Рижол ривоят қилди, у Умар ибн Нофиъдан, у отасидан, у Абдуллоҳ ибн Умардан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Аллаҳ азза ва жалла мени қазаъдан (бошнинг бир қисмини тарошлаб, бир қисмини қолдиришдан) қайтарди,» дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، رضى الله عنهما قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْقَزَعِ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدِيثُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدِ بْنِ بِشْرٍ أَوْلَى بِالصَّوَابِ .
Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар берди, у деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у Суфёндан, у Убайдуллоҳ ибн Умардан, у Нофиъдан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қазаъдан қайтардилар. Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: Яҳё ибн Саид ва Муҳаммад ибн Бишрнинг ҳадиси тўғрироққа яқинроқдир.
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، أَخُو قَبِيصَةَ وَمُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَلِي شَعْرٌ فَقَالَ " ذُبَابٌ " . فَظَنَنْتُ أَنَّهُ يَعْنِينِي فَأَخَذْتُ مِنْ شَعْرِي ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقَالَ لِي " لَمْ أَعْنِكَ وَهَذَا أَحْسَنُ " .
Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон хабар берди, у деди: бизга Қабисанинг укаси Суфён ва Муовия ибн Ҳишом ривоят қилдилар, улар: бизга Суфён ривоят қилди, дедилар; у деди: бизга Осим ибн Кулайб ривоят қилди, у отасидан, у Воил ибн Ҳужрдан (ривоят қилдики), у деди: мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келдим, сочим (узун) эди. У: «Бу ёмон,» дедилар. Мен у мени назарда тутдилар деб ўйладим, шунинг учун сочимдан олдим, сўнг яна у кишининг олдиларига келдим. У менга: «Мен сени назарда тутмаган эдим, лекин бу яхшироқ,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ قَتَادَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ شَعْرُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم شَعْرًا رَجِلاً لَيْسَ بِالْجَعْدِ وَلاَ بِالسَّبْطِ بَيْنَ أُذُنَيْهِ وَعَاتِقِهِ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар берди, у деди: бизга Ваҳб ибн Жарир ривоят қилди, у деди: бизга отам ривоят қилди, у деди: мен Қатодани Анасдан ривоят қилаётганини эшитдим, у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг сочлари тўлқинсимон эди, на қирқсимон (жингалак), на бутунлай текис эмас эди, қулоғи билан елкаси орасида эди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ دَاوُدَ الأَوْدِيِّ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيِّ، قَالَ لَقِيتُ رَجُلاً صَحِبَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَمَا صَحِبَهُ أَبُو هُرَيْرَةَ أَرْبَعَ سِنِينَ قَالَ نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَمْتَشِطَ أَحَدُنَا كُلَّ يَوْمٍ .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Абу Авона ривоят қилди, у Довуд ал-Авдийдан, у Ҳумайд ибн Абдурраҳмон ал-Ҳимярийдан (ривоят қилдики), у деди: мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га Абу Ҳурайра ҳамроҳ бўлганидек тўрт йил ҳамроҳ бўлган бир кишига учрадим. У деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизни ҳар куни соч тарамоқдан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ التَّرَجُّلِ إِلاَّ غِبًّا .
Бизга Али ибн Ҳужр хабар берди, у деди: бизга Исо ибн Юнус ривоят қилди, у Ҳишом ибн Ҳассондан, у ал-Ҳасандан, у Абдуллоҳ ибн Муғаффалдан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) соч тарамоқдан, фақат бир кун оралатиб (тарамоқ) бундан мустасно, қайтардилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ التَّرَجُّلِ إِلاَّ غِبًّا .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор хабар берди, у деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Салама ривоят қилди, у Қатодадан, у ал-Ҳасандан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) соч тарамоқдан, фақат бир кун оралатиб (тарамоқ) бундан мустасно, қайтардилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الْحَسَنِ، وَمُحَمَّدٍ، قَالاَ التَّرَجُّلُ غِبٌّ .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Бишр ривоят қилди, у Юнусдан, у ал-Ҳасан ва Муҳаммаддан (ривоят қилдики), улар: «Соч тарамоқ бир кун оралатиб (бўлади),» дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ كَهْمَسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ، قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَامِلاً بِمِصْرَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَإِذَا هُوَ شَعِثُ الرَّأْسِ مُشْعَانٌّ قَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُشْعَانًّا وَأَنْتَ أَمِيرٌ قَالَ كَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْهَانَا عَنِ الإِرْفَاهِ . قُلْنَا وَمَا الإِرْفَاهُ قَالَ التَّرَجُّلُ كُلَّ يَوْمٍ .
Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар берди, у деди: бизга Холид ибн ал-Ҳорис ривоят қилди, у Каҳмасдан, у Абдуллоҳ ибн Шақиқдан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ашобларидан бир киши Мисрда амалдор эди. Унинг олдига ашобларидан бир киши келди, қараса, у (амалдор) боши тўзғиган, сочлари тарқоқ ҳолатда эди. (Келган киши) деди: «Нега сени тарқоқ сочли ҳолатда кўряпман, ҳолбуки сен амирсан?» У деди: «Аллоҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизни ирфоҳдан қайтарар эдилар.» Биз: «Ирфоҳ нима?» дедик. У: «Ҳар куни соч тарамоқ,» деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ بِشْرٍ، عَنْ أَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحِبُّ التَّيَامُنَ يَأْخُذُ بِيَمِينِهِ وَيُعْطِي بِيَمِينِهِ وَيُحِبُّ التَّيَمُّنَ فِي جَمِيعِ أُمُورِهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Маъмар хабар берди, у деди: бизга Абу Осим ривоят қилди, у Муҳаммад ибн Бишрдан, у Ашъас ибн Абуш-Шаъсодан, у ал-Асвад ибн Язиддан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўнгдан бошлашни ёқтирар эдилар, ўнг қўллари билан олар ва ўнг қўллари билан берар эдилар, ҳамда барча ишларида ўнгдан бошлашни ёқтирар эдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعَافَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَحْسَنَ فِي حُلَّةٍ حَمْرَاءَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجُمَّتُهُ تَضْرِبُ مَنْكِبَيْهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Аммор хабар берди, у деди: бизга ал-Муъофа ривоят қилди, у Исроилдан, у Абу Ишоқдан, у ал-Бародан (ривоят қилдики), у деди: Мен қизил ҳулла (либос)да Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан кўра чиройлироқ бирор кишини кўрмадим, у кишининг сочлари елкаларига тушар эди.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ شَعْرُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَنْصَافِ أُذُنَيْهِ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Абдурраззоқ хабар берди, у деди: бизга Маъмар ривоят қилди, у Собитдан, у Анасдан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг сочлари қулоғининг ярмигача эди.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَخْلَدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ حَدَّثَنِي الْبَرَاءُ، قَالَ مَا رَأَيْتُ رَجُلاً أَحْسَنَ فِي حُلَّةٍ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ وَرَأَيْتُ لَهُ لِمَّةً تَضْرِبُ قَرِيبًا مِنْ مَنْكِبَيْهِ .
Бизга Абдулҳамид ибн Муҳаммад хабар берди, у деди: бизга Махлад ривоят қилди, у деди: бизга Юнус ибн Абу Ишоқ ривоят қилди, у отасидан (ривоят қилдики), у деди: менга ал-Баро ривоят қилди, у деди: Мен ҳулла (либос)да Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан кўра чиройлироқ бирор кишини кўрмадим. У деди: Мен у кишининг елкаларига яқин тушиб турувчи сочларини кўрдим.
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ هُبَيْرَةَ بْنِ يَرِيمَ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ عَلَى قِرَاءَةِ مَنْ تَأْمُرُونِّي أَقْرَأُ لَقَدْ قَرَأْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِضْعًا وَسَبْعِينَ سُورَةً وَإِنَّ زَيْدًا لَصَاحِبُ ذُؤَابَتَيْنِ يَلْعَبُ مَعَ الصِّبْيَانِ .
Бизга ал-Ҳасан ибн Исмоил ибн Сулаймон ривоят қилди, у деди: бизга Абда ибн Сулаймон, ал-Аъмашдан, у Абу Ишоқдан, у Ҳубайра ибн Яриймдан ривоят қилдики, у деди: Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллаҳу анҳу) деди: «Кимнинг қироатида ўқишимни буюрасиз? Мен Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га етмишдан ортиқ сурани ўқиб берган эдим. Зайд эса ўша пайтда иккита кокилли бўлиб, болалар билан ўйнаб юрарди.»
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ خَطَبَنَا ابْنُ مَسْعُودٍ فَقَالَ كَيْفَ تَأْمُرُونِّي أَقْرَأُ عَلَى قِرَاءَةِ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ بَعْدَ مَا قَرَأْتُ مِنْ فِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِضْعًا وَسَبْعِينَ سُورَةً وَإِنَّ زَيْدًا مَعَ الْغِلْمَانِ لَهُ ذُؤَابَتَانِ .
Менга Иброҳим ибн Яъқуб хабар берди, у деди: бизга Саид ибн Сулаймон ривоят қилди, у деди: бизга Абу Шиҳоб ривоят қилди, у деди: бизга ал-Аъмаш, Абу Воилдан ривоят қилдики, у деди: Ибн Масъуд бизга хутба қилиб деди: «Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг оғзидан етмишдан ортиқ сурани ўрганиб олганимдан кейин, қандай қилиб Зайд ибн Собитнинг қироатида ўқишимни буюрасиз? Зайд эса ўша пайтда иккита кокилли бўлиб, болалар билан бирга эди.»
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُسْتَمِرِ الْعُرُوقِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا الصَّلْتُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا غَسَّانُ بْنُ الأَغَرِّ بْنِ حُصَيْنٍ النَّهْشَلِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي عَمِّي، زِيَادُ بْنُ الْحُصَيْنِ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ لَمَّا قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِالْمَدِينَةِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ادْنُ مِنِّي " . فَدَنَا مِنْهُ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى ذُؤَابَتِهِ ثُمَّ أَجْرَى يَدَهُ وَسَمَّتَ عَلَيْهِ وَدَعَا لَهُ .
Бизга Иброҳим ибн ал-Мустамир ал-Уруқий хабар берди, у деди: бизга ас-Салт ибн Муҳаммад ривоят қилди, у деди: бизга Ғассон ибн ал-Ағарр ибн Ҳусайн ан-Наҳшалий ривоят қилди, у деди: менга амаким Зиёд ибн ал-Ҳусайн, отасидан ривоят қилдики, у деди: У Мадинада Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурига келганида, Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Менга яқин кел,» дедилар. У ҳам унга яқинлашди. Шунда у (Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам) қўлини унинг кокилига қўйдилар, сўнг қўлини юргизиб, унга барака тиладилар ва у учун дуо қилдилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا قَاسِمٌ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَلِي جُمَّةٌ قَالَ " ذُبَابٌ " . وَظَنَنْتُ أَنَّهُ يَعْنِينِي فَانْطَلَقْتُ فَأَخَذْتُ مِنْ شَعْرِي فَقَالَ " إِنِّي لَمْ أَعْنِكَ وَهَذَا أَحْسَنُ " .
Бизга Аҳмад ибн Ҳарб хабар берди, у деди: бизга Қосим ривоят қилди, у деди: бизга Суфён, Осим ибн Кулайбдан, у отасидан, у Воил ибн Ҳужрдан ривоят қилдики, у деди: Мен сочим узун бўлган ҳолда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурига келдим. У: «Ёмон (соч),» дедилар. Мен буни ўзимни назарда тутяпти деб ўйлаб, бориб сочимдан олдим. Шунда у: «Мен сени назарда тутмаган эдим, аммо бу яхшироқ,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ، وَذَكَرَ، آخَرَ قَبْلَهُ عَنْ عَيَّاشِ بْنِ عَبَّاسٍ الْقِتْبَانِيِّ، أَنَّ شُيَيْمَ بْنَ بَيْتَانَ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ رُوَيْفِعَ بْنَ ثَابِتٍ، يَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَا رُوَيْفِعُ لَعَلَّ الْحَيَاةَ سَتَطُولُ بِكَ بَعْدِي فَأَخْبِرِ النَّاسَ أَنَّهُ مَنْ عَقَدَ لِحْيَتَهُ أَوْ تَقَلَّدَ وَتَرًا أَوِ اسْتَنْجَى بِرَجِيعِ دَابَّةٍ أَوْ عَظْمٍ فَإِنَّ مُحَمَّدًا بَرِيءٌ مِنْهُ " .
Бизга Муҳаммад ибн Салама хабар берди, у деди: бизга Ибн Ваҳб, Ҳайва ибн Шурайҳдан ривоят қилди ва ундан олдин бошқа бировни ҳам зикр қилди, у Айёш ибн Аббос ал-Қитбонийдан ривоят қилдики, Шуяйм ибн Байтондан унга ривоят қилдики, у Рувайфиъ ибн Собитни шундай деяётганини эшитди: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) дедилар: «Эй Рувайфиъ, мендан кейин сенинг ҳаётинг балки узоқ бўлар. Бас, одамларга хабар бергин: кимки соқолини тугиб қўйса, ё (бўйнига) ип осиб олса, ёки ҳайвон тезаги ё суяк билан истинжо қилса, Муҳаммад ундан беридир.»
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ نَتْفِ الشَّيْبِ .
Бизга Қутайба, Абдулазиздан, у Умора ибн Ғазийядан, у Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, у бобосидан хабар бердики, Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) оқ сочларни юлишдан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمِّي، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ح وَأَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى لاَ تَصْبُغُ فَخَالِفُوهُمْ " .
Бизга Убайдуллоҳ ибн Саъд ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга амаким ривоят қилди, у деди: бизга отам, Солиҳдан, у Ибн Шиҳобдан ривоят қилдики, у деди: Абу Салама дедики, Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу) деди: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) — (яна бошқа санад билан) бизга Юнус ибн Абдул-Аъло хабар берди, у деди: бизга Ибн Ваҳб хабар берди, у деди: менга Юнус, Ибн Шиҳобдан, у Абу Салама ибн Абдурраҳмондан хабар бердики, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилдики, Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Яҳудийлар ва насронийлар (соч-соқолни) бўямайдилар, бас, сиз уларга мухолиф бўлинглар,» дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Абдурраззоқ хабар берди, у деди: бизга Маъмар, аз-Зуҳрийдан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан, у Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшашини ривоят қилди.
أَخْبَرَنِي الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى لاَ تَصْبُغُ فَخَالِفُوا عَلَيْهِمْ فَاصْبُغُوا " .
Менга ал-Ҳусайн ибн Ҳурайс хабар берди, у деди: бизга ал-Фазл ибн Мусо, Маъмардан, у аз-Зуҳрийдан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан хабар бердики, у деди: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) дедилар: «Албатта яҳудийлар ва насронийлар (соч-соқолни) бўямайдилар, бас, сиз уларга мухолиф бўлиб, бўянглар.»
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى، - وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ - عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سُلَيْمَانَ، وَأَبِي، سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى لاَ تَصْبُغُ فَخَالِفُوهُمْ " .
Бизга Али ибн Хашрам хабар берди, у деди: бизга Исо — у Ибн Юнусдир — ал-Авзоийдан, у аз-Зуҳрийдан, у Сулаймон ва Абу Салама ибн Абдурраҳмондан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилдики, у дедилар: «Албатта яҳудийлар ва насронийлар (соч-соқолни) бўямайдилар, бас, сиз уларга мухолиф бўлинглар.»
أَخْبَرَنِي عُثْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ جَنَابٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " غَيِّرُوا الشَّيْبَ وَلاَ تَشَبَّهُوا بِالْيَهُودِ " .
Менга Усмон ибн Абдуллоҳ хабар берди, у деди: бизга Аҳмад ибн Жаноб ривоят қилди, у деди: бизга Исо ибн Юнус, Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан ривоят қилдики, у деди: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) дедилар: «Оқ сочни ўзгартиринглар ва яҳудийларга ўхшаманглар.»
أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَخْلَدِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كُنَاسَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " غَيِّرُوا الشَّيْبَ وَلاَ تَشَبَّهُوا بِالْيَهُودِ " . وَكِلاَهُمَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ .
Бизга Ҳумайд ибн Махлад хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Куноса ривоят қилди, у деди: бизга Ҳишом ибн Урва, Усмон ибн Урвадан, у отасидан, у аз-Зубайр (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилдики, у деди: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) дедилар: «Оқ сочни ўзгартиринглар ва яҳудийларга ўхшаманглар.» Буларнинг иккаласи ҳам маҳфуз эмас (сақланмаган).
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الْحَلَبِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، - وَهُوَ ابْنُ عَمْرٍو - عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، رَفَعَهُ أَنَّهُ قَالَ " قَوْمٌ يَخْضِبُونَ بِهَذَا السَّوَادِ آخِرَ الزَّمَانِ كَحَوَاصِلِ الْحَمَامِ لاَ يَرِيحُونَ رَائِحَةَ الْجَنَّةِ " .
Бизга Абдурраҳмон ибн Убайдуллоҳ ал-Ҳалабий хабар берди, у Убайдуллоҳ — у Ибн Амрдир — дан, у Абдулкаримдан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан, у буни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га етказиб (марфуъ қилиб) ривоят қилдики, у дедилар: «Охир замонда бир қавм кабутарнинг хилқуми (кўкраги) каби қора ранг билан (соч-соқолини) бўяйдилар. Улар жаннатнинг ҳидини ҳам ҳидламайдилар.»
أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ أُتِيَ بِأَبِي قُحَافَةَ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ وَرَأْسُهُ وَلِحْيَتُهُ كَالثَّغَامَةِ بَيَاضًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " غَيِّرُوا هَذَا بِشَىْءٍ وَاجْتَنِبُوا السَّوَادَ " .
Бизга Юнус ибн Абдул-Аъло хабар берди, у деди: бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, у деди: менга Ибн Журайж, Абуз-Зубайрдан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан хабар бердики, у деди: Макка фатҳ қилинган куни Абу Қуҳофа олиб келинди. Унинг боши ва соқоли сағом (оқарган ўсимлик) каби оппоқ эди. Шунда Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Буни бирор нарса билан ўзгартиринглар, аммо қора рангдан сақланинглар,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا بِهِ أَبِي، عَنْ غَيْلاَنَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَفْضَلُ مَا غَيَّرْتُمْ بِهِ الشَّمَطَ الْحِنَّاءُ وَالْكَتَمُ " .
Бизга Муҳаммад ибн Муслим хабар берди, у деди: бизга Яҳё ибн Яъло ривоят қилди, у деди: буни менга отам, Ғайлондан, у Абу Ишоқдан, у Ибн Абу Лайладан, у Абу Зарр (розияллаҳу анҳу)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилдики, у дедилар: «Оқарган сочни ўзгартиришингиз учун энг афзал нарса хина ва катамдир.»
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنِ الأَجْلَحِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ الدِّيلِيِّ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ أَحْسَنَ مَا غَيَّرْتُمْ بِهِ الشَّيْبَ الْحِنَّاءُ وَالْكَتَمُ " .
Бизга Яъқуб ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Яҳё ибн Саид, ал-Ажлаҳдан, у Абдуллоҳ ибн Бурайдадан, у Абул-Асвад ад-Диилийдан, у Абу Зарр (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилдики, у деди: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) дедилар: «Албатта, оқ сочни ўзгартиришингиз учун энг яхши нарса хина ва катамдир.»
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَشْعَثَ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي لَيْلَى، عَنِ الأَجْلَحِ، فَلَقِيتُ الأَجْلَحَ فَحَدَّثَنِي عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ الدِّيلِيِّ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ مِنْ أَحْسَنِ مَا غَيَّرْتُمْ بِهِ الشَّيْبَ الْحِنَّاءَ وَالْكَتَمَ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдурраҳмон ибн Ашъас хабар берди, у деди: менга Муҳаммад ибн Исо ривоят қилди, у деди: бизга Ҳушайм ривоят қилди, у деди: менга Ибн Абу Лайла, ал-Ажлаҳдан хабар берди. Сўнг мен ал-Ажлаҳни учратдим, у менга Ибн Бурайдадан, у Абул-Асвад ад-Диилийдан, у Абу Зарр (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилдики, у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни шундай деяётганларини эшитдим: «Албатта, оқ сочни ўзгартиришингиз учун энг яхши нарсалардан бири хина ва катамдир.»
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْثَرٌ، عَنِ الأَجْلَحِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ الدِّيلِيِّ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ أَحْسَنَ مَا غَيَّرْتُمْ بِهِ الشَّيْبَ الْحِنَّاءُ وَالْكَتَمُ " . خَالَفَهُ الْجُرَيْرِيُّ وَكَهْمَسٌ .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Абсар, ал-Ажлаҳдан, у Абдуллоҳ ибн Бурайдадан, у Абул-Асвад ад-Диилийдан, у Абу Зарр (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилдики, у деди: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) дедилар: «Албатта, оқ сочни ўзгартиришингиз учун энг яхши нарса хина ва катамдир.» Унга ал-Журайрий ва Каҳмас мухолиф бўлдилар.
أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ أَحْسَنَ مَا غَيَّرْتُمْ بِهِ الشَّيْبَ الْحِنَّاءُ وَالْكَتَمُ " .
Бизга Ҳумайд ибн Масъада хабар бериб, деди: бизга Абдулворис ривоят қилди, у деди: бизга ал-Журайрий, Абдуллоҳ ибн Бурайдадан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, оқ сочни ўзгартиришда ишлатадиган энг яхши нарсангиз хина ва катам (ўсимлиги)дир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، قَالَ سَمِعْتُ كَهْمَسًا، يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ أَحْسَنَ مَا غَيَّرْتُمْ بِهِ الشَّيْبَ الْحِنَّاءُ وَالْكَتَمُ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло хабар бериб, деди: бизга ал-Муътамир ривоят қилди, у деди: мен Каҳмасдан эшитдим, у Абдуллоҳ ибн Бурайдадан ривоят қиладики, унга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг шундай деганлари етиб келган: «Албатта, оқ сочни ўзгартиришда ишлатадиган энг яхши нарсангиз хина ва катамдир.»
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ إِيَادِ بْنِ لَقِيطٍ، عَنْ أَبِي رِمْثَةَ، قَالَ أَتَيْتُ أَنَا وَأَبِي النَّبِيَّ، صلى الله عليه وسلم وَكَانَ قَدْ لَطَخَ لِحْيَتَهُ بِالْحِنَّاءِ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор хабар бериб, деди: бизга Абдурраҳмон, Суфёндан, у Иёд ибн Лақитдан, у Абу Римсадан (ривоят қилдики), у деди: мен ва отам Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурларига келдик, у киши соқолларини хина билан бўяган эдилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ إِيَادِ بْنِ لَقِيطٍ، عَنْ أَبِي رِمْثَةَ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَرَأَيْتُهُ قَدْ لَطَخَ لِحْيَتَهُ بِالصُّفْرَةِ .
Бизга Амр ибн Али хабар бериб, деди: бизга Абдурраҳмон, Суфёндан, у Иёд ибн Лақитдан, у Абу Римса (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурларига келдим ва у киши соқолларини сариқ (бўёқ) билан бўяганларини кўрдим.
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا الدَّرَاوَرْدِيُّ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ يُصَفِّرُ لِحْيَتَهُ بِالْخَلُوقِ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّكَ تُصَفِّرُ لِحْيَتَكَ بِالْخَلُوقِ . قَالَ إِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَفِّرُ بِهَا لِحْيَتَهُ وَلَمْ يَكُنْ شَىْءٌ مِنَ الصِّبْغِ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْهَا وَلَقَدْ كَانَ يَصْبُغُ بِهَا ثِيَابَهُ كُلَّهَا حَتَّى عِمَامَتَهُ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَهَذَا أَوْلَى بِالصَّوَابِ مِنْ حَدِيثِ قُتَيْبَةَ .
Бизга Яъқуб ибн Иброҳим хабар бериб, деди: бизга ад-Даровардий, Зайд ибн Асламдан (ривоят қилдики), у деди: мен Ибн Умарнинг соқолини халуқ (хушбўй бўёқ) билан сариқ қилаётганини кўрдим ва айтдим: «Эй Абу Абдурраҳмон, сен соқолингни халуқ билан сариқ қиляпсан-ку.» У деди: «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг у билан соқолларини сариқ қилаётганларини кўрганман ва у кишига бўёқлардан бошқа ҳеч нарса ундан кўра суюклироқ бўлмаган. Ҳатто у киши барча кийимларини, ҳатто саллаларини ҳам у билан бўяр эдилар.» Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: бу Қутайбанинг ҳадисидан кўра тўғрироқдир.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّهُ سَأَلَهُ هَلْ خَضَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَمْ يَبْلُغْ ذَلِكَ إِنَّمَا كَانَ شَىْءٌ فِي صُدْغَيْهِ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар бериб, деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммом, Қатодадан, у Анасдан (ривоят қилдики), у (Анас)дан: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (сочларини) бўяганмидилар?» деб сўради. У деди: «(Оқ соч) у даражага етмаган эди, фақат чаккаларида озгина (оқ соч) бор эди, холос.»
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى، - يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ - قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَكُنْ يَخْضِبُ إِنَّمَا كَانَ الشَّمَطُ عِنْدَ الْعَنْفَقَةِ يَسِيرًا وَفِي الصُّدْغَيْنِ يَسِيرًا وَفِي الرَّأْسِ يَسِيرًا .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар бериб, деди: бизга Абдуссамад ривоят қилди, у деди: бизга ал-Мусанно — яъни ибн Саъийд — ривоят қилди, у деди: бизга Қатода, Анасдан (ривоят қилдики): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (сочларини) бўямас эдилар, фақат озгина оқ соч пастки лаб остидаги соқолда, озгина чаккаларида ва озгина бошларида бор эди, холос.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، قَالَ سَمِعْتُ الرُّكَيْنَ، يُحَدِّثُ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ حَسَّانَ، عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَكْرَهُ عَشْرَ خِصَالٍ الصُّفْرَةَ يَعْنِي الْخَلُوقَ وَتَغْيِيرَ الشَّيْبِ وَجَرَّ الإِزَارِ وَالتَّخَتُّمَ بِالذَّهَبِ وَالضَّرْبَ بِالْكِعَابِ وَالتَّبَرُّجَ بِالزِّينَةِ لِغَيْرِ مَحِلِّهَا وَالرُّقَى إِلاَّ بِالْمُعَوِّذَاتِ وَتَعْلِيقَ التَّمَائِمِ وَعَزْلَ الْمَاءِ بِغَيْرِ مَحِلِّهِ وَإِفْسَادَ الصَّبِيِّ غَيْرَ مُحَرِّمِهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло хабар бериб, деди: бизга ал-Муътамир ривоят қилди, у деди: мен ар-Рукайнни эшитдим, у ал-Қосим ибн Ҳассондан ривоят қилади, у амакиси Абдурраҳмон ибн Ҳармаладан, у Абдуллоҳ ибн Масъуддан (ривоят қилдики): Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўнта хислатни ёқтирмас эдилар: сариқликни — яъни халуқни, оқ сочни ўзгартиришни, изорни (ерга) судрашни, олтиндан узук тақишни, ошиқ (суяк)лар билан ўйнашни, зийнатни ўринсиз жойда очиб-ёйиб кўрсатишни, муъаввазатлар (паноҳ тилаш оятлари)дан бошқа нарса билан дуо-афсун (руқя) қилишни, туморлар осишни, сувни ўринсиз жойга тўкишни ва болага (унинг онаси билан жинсий яқинлик қилиб) зарар етказишни — бироқ у киши буни ҳаром демадилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُطِيعُ بْنُ مَيْمُونٍ، حَدَّثَتْنَا صَفِيَّةُ بِنْتُ عِصْمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ امْرَأَةً، مَدَّتْ يَدَهَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِكِتَابٍ فَقَبَضَ يَدَهُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَدَدْتُ يَدِي إِلَيْكَ بِكِتَابٍ فَلَمْ تَأْخُذْهُ . فَقَالَ " إِنِّي لَمْ أَدْرِ أَيَدُ امْرَأَةٍ هِيَ أَوْ رَجُلٍ " . قَالَتْ بَلْ يَدُ امْرَأَةٍ . قَالَ " لَوْ كُنْتِ امْرَأَةً لَغَيَّرْتِ أَظْفَارَكِ بِالْحِنَّاءِ " .
Бизга Амр ибн Мансур хабар бериб, деди: бизга ал-Муъалло ибн Асад ривоят қилди, у деди: бизга Мутиъ ибн Маймун ривоят қилди, бизга Сафийя бинт Исмат ривоят қилиб, у Оишадан (розияллаҳу анҳо ривоят қилдики): бир аёл Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га бир мактуб билан қўлини чўзди, у киши қўлларини тортиб олдилар. (Аёл) деди: «Эй Расулаллоҳ, мен сизга бир мактуб билан қўлимни чўздим, сиз уни олмадингиз.» У киши: «Мен у аёл қўлими ёки эркак қўлими билмадим,» дедилар. У (аёл): «Йўқ, аёл қўлидир,» деди. У киши: «Агар аёл бўлганингда, тирноқларингни хина билан ўзгартирган (бўяган) бўлардинг,» дедилар.
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو زَيْدٍ، سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ، قَالَ سَمِعْتُ كَرِيمَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، سَأَلَتْهَا امْرَأَةٌ عَنِ الْخِضَابِ، بِالْحِنَّاءِ قَالَتْ لاَ بَأْسَ بِهِ وَلَكِنْ أَكْرَهُ هَذَا لأَنَّ حِبِّي صلى الله عليه وسلم كَانَ يَكْرَهُ رِيحَهُ . تَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم .
Менга Иброҳим ибн Яъқуб хабар бериб, деди: бизга Абу Зайд Саъийд ибн ар-Рабиъ ривоят қилди, у деди: бизга Али ибн ал-Муборак ривоят қилди, у деди: мен Каримани эшитдим, у деди: мен Оишани эшитдим, ундан бир аёл хина билан (соч) бўяш ҳақида сўради. У деди: «Унда зарар йўқ, лекин мен буни ёқтирмайман, чунки севганим (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унинг ҳидини ёқтирмас эдилар.» — яъни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни назарда тутди.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْحَكَمِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي وَأَبُو الأَسْوَدِ النَّضْرُ بْنُ عَبْدِ الْجَبَّارِ، قَالاَ حَدَّثَنَا الْمُفَضَّلُ بْنُ فَضَالَةَ، عَنْ عَيَّاشِ بْنِ عَبَّاسٍ الْقِتْبَانِيِّ، عَنْ أَبِي الْحُصَيْنِ الْهَيْثَمِ بْنِ شُفَىٍّ، - وَقَالَ أَبُو الأَسْوَدِ شَفِيٌّ - إِنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ خَرَجْتُ أَنَا وَصَاحِبٌ، لِي يُسَمَّى أَبَا عَامِرٍ - رَجُلٌ مِنَ الْمَعَافِرِ - لِنُصَلِّيَ بِإِيلِيَاءَ وَكَانَ قَاصُّهُمْ رَجُلاً مِنَ الأَزْدِ يُقَالُ لَهُ أَبُو رَيْحَانَةَ مِنَ الصَّحَابَةِ قَالَ أَبُو الْحُصَيْنِ فَسَبَقَنِي صَاحِبِي إِلَى الْمَسْجِدِ ثُمَّ أَدْرَكْتُهُ فَجَلَسْتُ إِلَى جَنْبِهِ فَقَالَ هَلْ أَدْرَكْتَ قَصَصَ أَبِي رَيْحَانَةَ فَقُلْتُ لاَ . فَقَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ عَشْرٍ عَنِ الْوَشْرِ وَالْوَشْمِ وَالنَّتْفِ وَعَنْ مُكَامَعَةِ الرَّجُلِ الرَّجُلَ بِغَيْرِ شِعَارٍ وَعَنْ مُكَامَعَةِ الْمَرْأَةِ الْمَرْأَةَ بِغَيْرِ شِعَارٍ وَأَنْ يَجْعَلَ الرَّجُلُ أَسْفَلَ ثِيَابِهِ حَرِيرًا مِثْلَ الأَعَاجِمِ أَوْ يَجْعَلَ عَلَى مَنْكِبَيْهِ حَرِيرًا أَمْثَالَ الأَعَاجِمِ وَعَنِ النُّهْبَى وَعَنْ رُكُوبِ النُّمُورِ وَلُبُوسِ الْخَوَاتِيمِ إِلاَّ لِذِي سُلْطَانٍ .
Бизга Абдурраҳмон ибн Абдуллоҳ ибн Абдул-Ҳакам хабар бериб, деди: бизга отам ва Абул-Асвад ан-Назр ибн Абдул-Жаббор ривоят қилиб, иккаласи деди: бизга ал-Муфаззал ибн Фазола, Айёш ибн Аббос ал-Қитбонийдан, у Абул-Ҳусайн ал-Ҳайсам ибн Шуфайдан — Абул-Асвад эса «Шафий» деди — (ривоят қилдики), у (Абул-Ҳусайн)нинг шундай деяётганини эшитди: мен ва Абу Омир деб аталадиган бир дўстим — Маъофир (қабиласи)дан бир киши — Ийлиё (Қуддус)да намоз ўқиш учун чиқдик. Уларнинг воизи (қиссахони) Азд (қабиласи)дан Абу Райҳона деб аталадиган бир киши бўлиб, саҳобалардан эди. Абул-Ҳусайн деди: дўстим масжидга мендан олдин етиб борди, кейин мен унга етиб олдим ва ёнига ўтирдим. У деди: «Абу Райҳонанинг қиссасини (суҳбатини) улгурдингми?» Мен: «Йўқ,» дедим. У деди: мен унинг шундай деяётганини эшитдим: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўн нарсадан қайтардилар: тишларни қириб ўткирлаш (вашр)дан, татуировкадан (вашм), (соч) юлишдан, икки эркакнинг ораларида тўсиқ бўлмаган ҳолда бир чойшаб остида бирга ётишидан, икки аёлнинг ораларида тўсиқ бўлмаган ҳолда бир чойшаб остида бирга ётишидан, эркакнинг кийими этагига ажамлар (форслар) сингари ипак қўшишидан ёки елкаларига ажамлар сингари ипак қўйишидан, талон-тарождан, йўлбарс (териси)га минишдан ва — ҳоким (раҳбар)дан бошқа учун — узук тақишдан.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ مُعَاوِيَةَ، قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الزُّورِ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло хабар бериб, деди: бизга Холид, Ҳишомдан ривоят қилди, у деди: бизга Қатода, Саъийд ибн ал-Мусайябдан (ривоят қилдики): Муъовия деди: Албатта, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ёлғон (сохта кўриниш бериш)дан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ بْنُ بُكَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، قَالَ رَأَيْتُ مُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَمَعَهُ فِي يَدِهِ كُبَّةٌ مِنْ كُبَبِ النِّسَاءِ مِنْ شَعْرٍ فَقَالَ مَا بَالُ الْمُسْلِمَاتِ يَصْنَعْنَ مِثْلَ هَذَا إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " أَيُّمَا امْرَأَةٍ زَادَتْ فِي رَأْسِهَا شَعْرًا لَيْسَ مِنْهُ فَإِنَّهُ زُورٌ تَزِيدُ فِيهِ " .
Бизга Аҳмад ибн Амр ибн ас-Сарҳ хабар бериб, деди: бизга Ибн Ваҳб хабар бериб, деди: менга Махрама ибн Букайр, отасидан, у Саъийд ал-Мақбурийдан хабар берди, у деди: мен Муъовия ибн Абу Суфённи минбарда, қўлида аёллар (тақадиган) соч туртмаси (калаваси)дан бир калава билан кўрдим. У деди: «Мусулмон аёлларга нима бўлдики, шундай қиладилар? Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Қайси аёл ўз бошига ўзиникидан бўлмаган соч қўшса, бу унинг қўшган ёлғони (сохталиги)дир.»
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنِ امْرَأَتِهِ، فَاطِمَةَ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَعَنَ الْوَاصِلَةَ وَالْمُسْتَوْصِلَةَ .
Менга Муҳаммад ибн Исмоил ибн Иброҳим хабар бериб, деди: бизга Абун-Назр ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба, Ҳишом ибн Урвадан, у хотини Фотимадан, у Асмо бинт Абу Бакрдан (ривоят қилдики): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) соч уловчи (аёл)ни ва соч улатувчи (аёл)ни лаънатладилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْوَاصِلَةَ وَالْمُسْتَوْصِلَةَ وَالْوَاشِمَةَ وَالْمُوتَشِمَةَ . أَرْسَلَهُ الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي هِشَامٍ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар бериб, деди: бизга Муҳаммад ибн Бишр ривоят қилди, у деди: бизга Убайдуллоҳ, Нофиъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) соч уловчи (аёл)ни ва соч улатувчи (аёл)ни, тату қилувчи (аёл)ни ва тату қилдирувчи (аёл)ни лаънатладилар. Буни ал-Валид ибн Абу Ҳишом мурсал қилди.
أَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ، قَالَ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ بْنُ أَسْمَاءَ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي هِشَامٍ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَعَنَ الْوَاصِلَةَ وَالْمُسْتَوْصِلَةَ وَالْوَاشِمَةَ وَالْمُسْتَوْشِمَةَ .
Бизга ал-Аббос ибн Абдул-Азим хабар бериб, деди: бизга Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ибн Асмо ривоят қилди, у деди: бизга Жувайрия ибн Асмо, ал-Валид ибн Абу Ҳишомдан, у Нофиъдан (ривоят қилдики), унга шу етиб келган: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) соч уловчи (аёл)ни ва соч улатувчи (аёл)ни, тату қилувчи (аёл)ни ва тату қилдирувчи (аёл)ни лаънатладилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مِسْكِينُ بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَعَنَ اللَّهُ الْوَاصِلَةَ وَالْمُسْتَوْصِلَةَ " .
Бизга Муҳаммад ибн Ваҳб хабар бериб, деди: бизга Мискин ибн Букайр ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба, Амр ибн Муррадан, у ал-Ҳасан ибн Муслимдан, у Сафийя бинт Шайбадан, у Оишадан (розияллаҳу анҳо ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аллаҳ соч уловчи (аёл)ни ва соч улатувчи (аёл)ни лаънатласин,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَزْرَةَ، عَنِ الْحَسَنِ الْعُرَنِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ الْجَزَّارِ، عَنْ مَسْرُوقٍ، أَنَّ امْرَأَةً، أَتَتْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ فَقَالَتْ إِنِّي امْرَأَةٌ زَعْرَاءُ أَيَصْلُحُ أَنْ أَصِلَ فِي شَعْرِي فَقَالَ لاَ . قَالَتْ أَشَىْءٌ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَوْ تَجِدُهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ لاَ بَلْ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَجِدُهُ فِي كِتَابِ اللَّهِ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ .
Бизга Амр ибн Мансур хабар бериб, деди: бизга Халаф ибн Мусо ривоят қилди, у деди: бизга отам, Қатодадан, у Азрадан, у ал-Ҳасан ал-Уранийдан, у Яҳё ибн ал-Жаззордан, у Масруқдан (ривоят қилдики): бир аёл Абдуллоҳ ибн Масъуднинг олдига келди ва деди: «Мен сочи сийрак аёлман, сочимга (соч) улашим жоизми?» У деди: «Йўқ.» (Аёл) деди: «Бу сен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшитган нарсангми ёки уни Аллаҳнинг Китобида топасанми?» У деди: «Йўқ, балки мен уни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшитганман ва уни Аллаҳнинг Китобида ҳам топаман.» Ва у ҳадисни давом эттирди.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلاَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْوَاشِمَاتِ وَالْمُوتَشِمَاتِ وَالْمُتَنَمِّصَاتِ وَالْمُتَفَلِّجَاتِ لِلْحُسْنِ الْمُغَيِّرَاتِ .
Бизга Абдурраҳмон ибн Муҳаммад ибн Саллом хабар бериб, деди: бизга Абу Довуд ал-Ҳафарий ривоят қилди, у Суфёндан, у Мансурдан, у Иброҳимдан, у Алқамадан, у Абдуллоҳ (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бадан-нақш қуювчи (тату солувчи) аёлларни ва ўзига нақш қуйдирувчи аёлларни, (юз тукини) юлиб олувчи аёлларни ҳамда гўзаллик учун тишларини сийраклатиб, Аллоҳнинг яратганини ўзгартирувчи аёлларни лаънатладилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ الْمُتَفَلِّجَاتِ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ .
Бизга Аҳмад ибн Ҳарб хабар бериб, деди: бизга Абу Муовия ривоят қилди, у ал-Аъмашдан, у Иброҳимдан (ривоят қилиб), у деди: Абдуллоҳ (розияллаҳу анҳу): «Тишларини сийраклатувчи аёллар,» деди ва ҳадисни давом эттирди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ صَمْعَةَ، عَنْ أُمِّهِ، قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، تَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْوَاشِمَةِ وَالْمُسْتَوْشِمَةِ وَالْوَاصِلَةِ وَالْمُسْتَوْصِلَةِ وَالنَّامِصَةِ وَالْمُتَنَمِّصَةِ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло хабар бериб, деди: бизга Холид ривоят қилди, у деди: бизга Абон ибн Самъа ривоят қилди, у онасидан (ривоят қилиб), у (аёл) деди: мен Оиша (розияллаҳу анҳо)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бадан-нақш қуювчи ва ўзига нақш қуйдирувчи аёлдан, (бошқанинг) сочини уловчи ва ўзига соч улдирувчи аёлдан ҳамда (юз тукини) юлувчи ва ўзига юлдирувчи аёлдан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُرَّةَ، يُحَدِّثُ عَنِ الْحَارِثِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ آكِلُ الرِّبَا وَمُوكِلُهُ وَكَاتِبُهُ إِذَا عَلِمُوا ذَلِكَ وَالْوَاشِمَةُ وَالْمَوْشُومَةُ لِلْحُسْنِ وَلاَوِي الصَّدَقَةِ وَالْمُرْتَدُّ أَعْرَابِيًّا بَعْدَ الْهِجْرَةِ مَلْعُونُونَ عَلَى لِسَانِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْقِيَامَةِ .
Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар бериб, деди: бизга Холид ривоят қилди, у Шуъбадан, у ал-Аъмашдан (ривоят қилиб), у деди: мен Абдуллоҳ ибн Мурранинг Ҳорисдан, у Абдуллоҳ (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилаётганини эшитдим, у деди: Рибо (судхўрлик) егувчи, уни едиргувчи ва уни ёзгувчи — агар шуни билсалар —, гўзаллик учун бадан-нақш қуювчи аёл ва ўзига нақш қуйдирувчи аёл, садақани (закотни) бермай тўсгувчи ҳамда ҳижратдан кейин бадавийликка қайтиб муртад бўлгувчи — буларнинг ҳаммаси Қиёмат куни Муҳаммад (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг тили билан лаънатланганлардир.
أَخْبَرَنِي زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا حُصَيْنٌ، وَمُغِيرَةُ، وَابْنُ، عَوْنٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ الْحَارِثِ، عَنْ عَلِيٍّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَعَنَ آكِلَ الرِّبَا وَمُوكِلَهُ وَكَاتِبَهُ وَمَانِعَ الصَّدَقَةِ وَكَانَ يَنْهَى عَنِ النَّوْحِ . أَرْسَلَهُ ابْنُ عَوْنٍ وَعَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ .
Менга Зиёд ибн Айюб хабар бериб, деди: бизга Ҳушайм ривоят қилди, у деди: бизга Ҳусайн, Муғийра ва Ибн Авн хабар бердилар, улар Шаъбийдан, у Ҳорисдан, у Али (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) рибо (судхўрлик) егувчини, уни едиргувчини, уни ёзгувчини ва садақани бермай тўсгувчини лаънатладилар ҳамда (ўлик учун) овоз чиқариб йиғлашдан қайтарар эдилар. Буни Ибн Авн ва Ато ибн Соиб мурсал (саҳобани зикр қилмасдан) ривоят қилдилар.
أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ الْحَارِثِ، قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم آكِلَ الرِّبَا وَمُوكِلَهُ وَشَاهِدَهُ وَكَاتِبَهُ وَالْوَاشِمَةَ وَالْمُوتَشِمَةَ قَالَ إِلاَّ مِنْ دَاءٍ فَقَالَ نَعَمْ وَالْحَالُّ وَالْمُحَلَّلُ لَهُ وَمَانِعُ الصَّدَقَةِ وَكَانَ يَنْهَى عَنِ النَّوْحِ وَلَمْ يَقُلْ لَعَنَ .
Бизга Ҳумайд ибн Масъада хабар бериб, деди: бизга Язид ибн Зурайъ ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Авн ривоят қилди, у Шаъбийдан, у Ҳорисдан (ривоят қилиб), у деди: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) рибо (судхўрлик) егувчини, уни едиргувчини, унинг гувоҳини ва уни ёзгувчини ҳамда бадан-нақш қуювчи аёл билан ўзига нақш қуйдирувчи аёлни лаънатладилар — «Фақат (даво учун) дард сабабли бўлса, ундан ташқари,» деди ва «Ҳа,» деди —, ҳамда (хотинини бошқага ҳалол қилиш учун) муҳаллил бўлгувчи ва ўзига муҳаллил тутгувчини ва садақани бермай тўсгувчини (лаънатладилар). У (ўлик учун) овоз чиқариб йиғлашдан қайтарар эди, лекин «лаънатлади» демади.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا خَلَفٌ، - يَعْنِي ابْنَ خَلِيفَةَ - عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم آكِلَ الرِّبَا وَمُوكِلَهُ وَشَاهِدَهُ وَكَاتِبَهُ وَالْوَاشِمَةَ وَالْمُوتَشِمَةَ وَنَهَى عَنِ النَّوْحِ وَلَمْ يَقُلْ لَعَنَ صَاحِبَ .
Бизга Қутайба ривоят қилиб, деди: бизга Халаф — яъни Ибн Халийфа — ривоят қилди, у Ато ибн Соибдан, у Шаъбийдан (ривоят қилиб), у деди: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) рибо (судхўрлик) егувчини, уни едиргувчини, унинг гувоҳини ва уни ёзгувчини ҳамда бадан-нақш қуювчи аёл билан ўзига нақш қуйдирувчи аёлни лаънатладилар ва (ўлик учун) овоз чиқариб йиғлашдан қайтардилар, лекин уни қилувчини лаънатлади, демади.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَرِيرٌ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أُتِيَ عُمَرُ بِامْرَأَةٍ تَشِمُ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ سَمِعَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُمْتُ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَنَا سَمِعْتُهُ . قَالَ فَمَا سَمِعْتَهُ قُلْتُ سَمِعْتُهُ يَقُولُ " لاَ تَشِمْنَ وَلاَ تَسْتَوْشِمْنَ " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар бериб, деди: бизга Жарир хабар берди, у Уморадан, у Абу Зуръадан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилиб), у деди: Умарнинг олдига баданига нақш қуядиган бир аёл келтирилди. Шунда у: «Сизларни Аллоҳ ҳақи қасам ичириб сўрайман, сизлардан бирор киши Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (бу ҳақда бирор нарса) эшитганми?» деди. Абу Ҳурайра деди: мен ўрнимдан турдим ва: «Эй мўминлар амири! Мен уни эшитганман,» дедим. У: «Ундан нимани эшитдинг?» деди. Мен: «Уни шундай деяётганларини эшитдим: Баданингизга нақш қуйманглар ва ўзингизга нақш қуйдирманглар,» дедим.
أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ، مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْمَرْوَزِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنِ الْعُرْيَانِ بْنِ الْهَيْثَمِ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ جَابِرٍ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَلْعَنُ الْمُتَنَمِّصَاتِ وَالْمُتَفَلِّجَاتِ وَالْمُوتَشِمَاتِ اللاَّتِي يُغَيِّرْنَ خَلْقَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ .
Бизга Абу Али Муҳаммад ибн Яҳё ал-Марвазий хабар бериб, деди: бизга Абдуллоҳ ибн Усмон ривоят қилди, у Абу Ҳамзадан, у Абдул-Малик ибн Умайдан, у ал-Урён ибн ал-Ҳайсамдан, у Қабийса ибн Жобирдан, у Ибн Масъуд (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилиб), у деди: мен Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг (юз тукини) юлиб олувчи аёлларни, тишларини сийраклатувчи аёлларни ва Аллоҳ (азза ва жалла)нинг яратганини ўзгартириб, ўзига нақш қуйдирувчи аёлларни лаънатлаётганларини эшитдим.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنِ الْعُرْيَانِ بْنِ الْهَيْثَمِ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ جَابِرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَلْعَنُ الْمُتَنَمِّصَاتِ وَالْمُتَفَلِّجَاتِ وَالْمُوتَشِمَاتِ اللاَّتِي يُغَيِّرْنَ خَلْقَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ .
Бизга Муҳаммад ибн Маъмар хабар бериб, деди: бизга Яҳё ибн Ҳаммод ривоят қилди, у деди: бизга Абу Авона ривоят қилди, у Абдул-Малик ибн Умайдан, у ал-Урён ибн ал-Ҳайсамдан, у Қабийса ибн Жобирдан, у Абдуллоҳ (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилиб), у деди: мен Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг (юз тукини) юлиб олувчи аёлларни, тишларини сийраклатувчи аёлларни ва Аллоҳ (азза ва жалла)нинг яратганини ўзгартириб, ўзига нақш қуйдирувчи аёлларни лаънатлаётганларини эшитдим.
أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ شَقِيقٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ، عَنِ الْعُرْيَانِ بْنِ الْهَيْثَمِ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ جَابِرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لَعَنَ اللَّهُ الْمُتَنَمِّصَاتِ وَالْمُوتَشِمَاتِ وَالْمُتَفَلِّجَاتِ اللاَّتِي يُغَيِّرْنَ خَلْقَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ " .
Бизга Иброҳим ибн Яъқуб хабар бериб, деди: бизга Али ибн ал-Ҳасан ибн Шақийқ ривоят қилди, у деди: бизга ал-Ҳусайн ибн Воқид хабар берди, у деди: бизга Абдул-Малик ибн Умайр ривоят қилди, у ал-Урён ибн ал-Ҳайсамдан, у Қабийса ибн Жобирдан, у Абдуллоҳ (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилиб), у деди: мен Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Аллоҳ (юз тукини) юлиб олувчи аёлларни, ўзига нақш қуйдирувчи аёлларни ва Аллоҳ (азза ва жалла)нинг яратганини ўзгартириб, тишларини сийраклатувчи аёлларни лаънатласин.»
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حِبَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ حَيْوَةَ بْنِ شُرَيْحٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَيَّاشُ بْنُ عَبَّاسٍ الْقِتْبَانِيُّ، عَنْ أَبِي الْحُصَيْنِ الْحِمْيَرِيِّ، أَنَّهُ كَانَ هُوَ وَصَاحِبٌ لَهُ يَلْزَمَانِ أَبَا رَيْحَانَةَ يَتَعَلَّمَانِ مِنْهُ خَيْرًا قَالَ فَحَضَرَ صَاحِبِي يَوْمًا فَأَخْبَرَنِي صَاحِبِي أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا رَيْحَانَةَ يَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَرَّمَ الْوَشْرَ وَالْوَشْمَ وَالنَّتْفَ .
Бизга Муҳаммад ибн Ҳотим хабар бериб, деди: бизга Ҳиббон ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллоҳ ривоят қилди, у Ҳайва ибн Шурайҳдан (ривоят қилиб), у деди: менга Айёш ибн Аббос ал-Қитбоний ривоят қилди, у Абул-Ҳусайн ал-Ҳимярийдан (ривоят қилдики), у ва унинг бир дўсти яхшиликни ўрганиш учун Абу Райҳонанинг хизматида бўлиб турардилар. У деди: бир куни дўстим (Абу Райҳонанинг олдига) ҳозир бўлди, сўнг дўстим менга хабар бериб айтдики, у Абу Райҳонанинг шундай деганини эшитган: Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) тиш парчалашни (сийраклатишни), бадан-нақш (тату) қуйишни ва (юз тукини) юлишни ҳаром қилдилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الْحُصَيْنِ الْحِمْيَرِيِّ، عَنْ أَبِي رَيْحَانَةَ، قَالَ بَلَغَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْوَشْرِ وَالْوَشْمِ .
Бизга Аҳмад ибн Амр ибн ас-Сарҳ хабар бериб, деди: бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, у деди: менга ал-Лайс хабар берди, у Язид ибн Абу Ҳабийбдан, у Абул-Ҳусайн ал-Ҳимярийдан, у Абу Райҳонадан (ривоят қилиб), у деди: бизга шу нарса етиб келдики, Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) тиш парчалашдан (сийраклатишдан) ва бадан-нақш (тату) қуйишдан қайтардилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الْحُصَيْنِ الْحِمْيَرِيِّ، عَنْ أَبِي رَيْحَانَةَ، قَالَ بَلَغَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْوَشْرِ وَالْوَشْمِ .
Бизга Қутайба ривоят қилиб, деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, у Язид ибн Абу Ҳабийбдан, у Абул-Ҳусайн ал-Ҳимярийдан, у Абу Райҳонадан (ривоят қилиб), у деди: бизга шу нарса етиб келдики, Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) тиш парчалашдан (сийраклатишдан) ва бадан-нақш (тату) қуйишдан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ، - وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَطَّارُ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ مِنْ خَيْرِ أَكْحَالِكُمُ الإِثْمِدَ إِنَّهُ يَجْلُو الْبَصَرَ وَيُنْبِتُ الشَّعَرَ " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ لَيِّنُ الْحَدِيثِ .
Бизга Қутайба хабар бериб, деди: бизга Довуд — у Ибн Абдурраҳмон ал-Аттор — ривоят қилди, у Абдуллоҳ ибн Усмон ибн Хусаймдан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, кўзга суртадиган энг яхши нарсаларингиздан бири исмиддир; чунки у кўришни равшанлатади ва (киприк) тукини ўстиради,» дедилар. Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: Абдуллоҳ ибн Усмон ибн Хусайм ҳадиси ожиздир (заифроқдир).
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سِمَاكٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ، سُئِلَ عَنْ شَيْبِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ كَانَ إِذَا ادُّهِنَ رَأْسُهُ لَمْ يُرَ مِنْهُ وَإِذَا لَمْ يُدَّهَنْ رُئِيَ مِنْهُ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар бериб, деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, у Симокдан (ривоят қилиб), у деди: мен Жобир ибн Самурадан Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг оқ соч(лар)и ҳақида сўралганини эшитдим. У деди: агар бошларига мой суртилса, ундан (оқ соч) кўринмас, агар мой суртилмаса, ундан (оқ соч) кўринарди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ، كَانَ يَصْبُغُ ثِيَابَهُ بِالزَّعْفَرَانِ فَقِيلَ لَهُ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْبُغُ .
Бизга Муҳаммад ибн Али ибн Маймун хабар бериб, деди: бизга ал-Қаънабий ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллоҳ ибн Зайд ривоят қилди, у отасидан (ривоят қилдики), Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо) кийимларини заъфарон билан бўяр эди. Унга бу ҳақда (сўз) айтилди. Шунда у: «Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (кийимларини) бўяр эдилар,» деди.
أَخْبَرَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ، عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا بَكْرٌ الْمُزَلِّقُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَطَاءٍ الْهَاشِمِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَطَيَّبُ قَالَتْ نَعَمْ بِذِكَارَةِ الطِّيبِ الْمِسْكِ وَالْعَنْبَرِ .
Бизга Абу Убайда ибн Абу Сафар хабар бериб, у Абдус-Самад ибн Абдул-Ворис(дан ривоят қилиб), у деди: бизга Бакр ал-Музаллиқ ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллоҳ ибн Ато ал-Ҳошимий ривоят қилди, у Муҳаммад ибн Алидан (ривоят қилиб), у деди: мен Оиша (розияллаҳу анҳо)дан: «Расулуллоҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) атир суртармидилар?» деб сўрадим. У: «Ҳа, эркакларнинг атридан: миск ва анбар билан (суртардилар),» деди.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، - يَعْنِي الْحَفَرِيَّ - عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ رَجُلٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " طِيبُ الرِّجَالِ مَا ظَهَرَ رِيحُهُ وَخَفِيَ لَوْنُهُ وَطِيبُ النِّسَاءِ مَا ظَهَرَ لَوْنُهُ وَخَفِيَ رِيحُهُ " .
Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар берди, у деди: бизга Абу Довуд — яъни ал-Ҳафарий — Суфёндан, у ал-Журайрийдан, у Абу Назрадан, у бир кишидан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Эркакларнинг атри — унинг ҳиди сезилиб, ранги яширин бўлганидир; аёлларнинг атри эса — унинг ранги кўриниб, ҳиди яширин бўлганидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مَيْمُونٍ الرَّقِّيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ الْفِرْيَابِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنِ الطُّفَاوِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " طِيبُ الرِّجَالِ مَا ظَهَرَ رِيحُهُ وَخَفِيَ لَوْنُهُ وَطِيبُ النِّسَاءِ مَا ظَهَرَ لَوْنُهُ وَخَفِيَ رِيحُهُ " .
Бизга Муҳаммад ибн Алий ибн Маймун ар-Раққий хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Юсуф ал-Фирёбий ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ал-Журайрийдан, у Абу Назрадан, у ат-Туфовийдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилди, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан, у дедилар: «Эркакларнинг атри — унинг ҳиди сезилиб, ранги яширин бўлганидир; аёлларнинг атри эса — унинг ранги кўриниб, ҳиди яширин бўлганидир.»
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلاَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ خُلَيْدِ بْنِ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ امْرَأَةً مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ اتَّخَذَتْ خَاتِمًا مِنَ ذَهَبٍ وَحَشَتْهُ مِسْكًا " . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هُوَ أَطْيَبُ الطِّيبِ " .
Бизга Абдураҳмон ибн Муҳаммад ибн Саллом хабар берди, у деди: бизга Шаббаба ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба Хулайд ибн Жаъфардан, у Абу Назрадан, у Абу Саид ал-Худрий (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бани Исроилдан бир аёл олтиндан узук ясаб, уни мушк билан тўлдирди,» дедилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «У атрларнинг энг яхшисидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ ظَبْيَانَ، عَنْ حُكَيْمِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهِ رَدْعٌ مِنْ خَلُوقٍ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اذْهَبْ فَانْهَكْهُ " . ثُمَّ أَتَاهُ فَقَالَ " اذْهَبْ فَانْهَكْهُ " . ثُمَّ أَتَاهُ فَقَالَ " اذْهَبْ فَانْهَكْهُ ثُمَّ لاَ تَعُدْ " .
Бизга Муҳаммад ибн Мансур хабар берди, у деди: бизга Суфён Имрон ибн Забёндан, у Ҳукайм ибн Саъддан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилди, у деди: бир киши Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келди, унда халуқ (заъфаронли атр) изи бор эди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Бор, уни ювиб ташла,» дедилар. Сўнг у яна келди, у: «Бор, уни ювиб ташла,» дедилар. Сўнг у яна келди, у: «Бор, уни ювиб ташла, сўнг бошқа сурма,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حَفْصِ بْنَ عَمْرٍو، وَقَالَ، عَلَى إِثْرِهِ يُحَدِّثُ عَنْ يَعْلَى بْنِ مُرَّةَ، أَنَّهُ مَرَّ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُتَخَلِّقٌ فَقَالَ لَهُ " هَلْ لَكَ امْرَأَةٌ " . قُلْتُ لاَ . قَالَ " فَاغْسِلْهُ ثُمَّ اغْسِلْهُ ثُمَّ لاَ تَعُدْ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло хабар берди, у деди: бизга Холид Шуъбадан, у Ато ибн ас-Соибдан ривоят қилди, у деди: мен Абу Ҳафс ибн Амрдан эшитдим, у унинг ортидан Яъло ибн Муррадан ривоят қилиб деди: у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдидан ўтди, у халуқ сурган эди. У (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Хотининг борми?» дедилар. Мен: «Йўқ,» дедим. У: «Уни ювиб ташла, сўнг яна ювиб ташла, сўнг бошқа сурма,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ سَمِعْتُ { أَبَا، } حَفْصِ بْنَ عَمْرٍو عَنْ يَعْلَى بْنِ مُرَّةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبْصَرَ رَجُلاً مُتَخَلِّقًا قَالَ " اذْهَبْ فَاغْسِلْهُ ثُمَّ اغْسِلْهُ وَلاَ تَعُدْ " .
Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон хабар берди, у деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба Атодан ривоят қилди, у деди: мен Абу Ҳафс ибн Амрдан эшитдим, у Яъло ибн Муррадан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) халуқ сурган бир кишини кўриб: «Бор, уни ювиб ташла, сўнг яна ювиб ташла ва бошқа сурма,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَمْرٍو، عَنْ رَجُلٍ، عَنْ يَعْلَى، نَحْوَهُ . خَالَفَهُ سُفْيَانُ رَوَاهُ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَفْصٍ، عَنْ يَعْلَى، .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар берди, у деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба Атодан, у Ибн Амрдан, у бир кишидан, у Яълодан шунга ўхшашини ривоят қилди. Суфён унга мухолиф келди: у буни Ато ибн ас-Соибдан, у Абдуллоҳ ибн Ҳафсдан, у Яълодан ривоят қилди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ النَّضْرِ بْنِ مُسَاوِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَفْصٍ، عَنْ يَعْلَى بْنِ مُرَّةَ الثَّقَفِيِّ، قَالَ أَبْصَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِي رَدْعٌ مِنْ خَلُوقٍ قَالَ " يَا يَعْلَى لَكَ امْرَأَةٌ " . قُلْتُ لاَ . قَالَ " اغْسِلْهُ ثُمَّ لاَ تَعُدْ ثُمَّ اغْسِلْهُ ثُمَّ لاَ تَعُدْ ثُمَّ اغْسِلْهُ ثُمَّ لاَ تَعُدْ " . قَالَ فَغَسَلْتُهُ ثُمَّ لَمْ أَعُدْ ثُمَّ غَسَلْتُهُ ثُمَّ لَمْ أَعُدْ ثُمَّ غَسَلْتُهُ ثُمَّ لَمْ أَعُدْ .
Бизга Муҳаммад ибн ан-Назр ибн Мусовир хабар берди, у деди: бизга Суфён Ато ибн ас-Соибдан, у Абдуллоҳ ибн Ҳафсдан, у Яъло ибн Мурра ас-Сақафийдан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени халуқ изи билан кўриб: «Эй Яъло, хотининг борми?» дедилар. Мен: «Йўқ,» дедим. У: «Уни ювиб ташла, сўнг бошқа сурма; сўнг яна ювиб ташла, сўнг бошқа сурма; сўнг яна ювиб ташла, сўнг бошқа сурма,» дедилар. У деди: мен уни ювдим, сўнг бошқа сурмадим; сўнг ювдим, сўнг бошқа сурмадим; сўнг ювдим, сўнг бошқа сурмадим.
أَخْبَرَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ يَعْقُوبَ الصَّبِيحِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ مُوسَى، - يَعْنِي مُحَمَّدًا - قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَفْصٍ، عَنْ يَعْلَى، قَالَ مَرَرْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا مُتَخَلِّقٌ فَقَالَ " أَىْ يَعْلَى هَلْ لَكَ امْرَأَةٌ " . قُلْتُ لاَ . قَالَ " اذْهَبْ فَاغْسِلْهُ ثُمَّ اغْسِلْهُ ثُمَّ اغْسِلْهُ ثُمَّ لاَ تَعُدْ " . قَالَ . فَذَهَبْتُ فَغَسَلْتُهُ ثُمَّ غَسَلْتُهُ ثُمَّ غَسَلْتُهُ ثُمَّ لَمْ أَعُدْ .
Менга Исмоил ибн Яъқуб ас-Сабиҳий хабар берди, у деди: бизга Ибн Мусо — яъни Муҳаммад — ривоят қилди, у деди: менга отам Ато ибн ас-Соибдан, у Абдуллоҳ ибн Ҳафсдан, у Яълодан хабар берди, у деди: мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдидан ўтдим, мен халуқ сурган эдим. У: «Эй Яъло, хотининг борми?» дедилар. Мен: «Йўқ,» дедим. У: «Бор, уни ювиб ташла, сўнг яна ювиб ташла, сўнг яна ювиб ташла, сўнг бошқа сурма,» дедилар. У деди: мен бориб уни ювдим, сўнг ювдим, сўнг ювдим, сўнг бошқа сурмадим.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، - وَهُوَ ابْنُ عُمَارَةَ - عَنْ غُنَيْمِ بْنِ قَيْسٍ، عَنِ الأَشْعَرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَيُّمَا امْرَأَةٍ اسْتَعْطَرَتْ فَمَرَّتْ عَلَى قَوْمٍ لِيَجِدُوا مِنْ رِيحِهَا فَهِيَ زَانِيَةٌ " .
Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар берди, у деди: бизга Холид ривоят қилди, у деди: бизга Собит — у Ибн Умора — Ғунайм ибн Қайсдан, у ал-Ашъарий (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қайси бир аёл атр суриниб, ҳидини сезсинлар деб бир қавм ёнидан ўтса, у зинокордир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ الْهَاشِمِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ صَفْوَانَ بْنَ سُلَيْمٍ، - وَلَمْ أَسْمَعْ مِنْ صَفْوَانَ غَيْرَهُ - يُحَدِّثُ عَنْ رَجُلٍ ثِقَةٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا خَرَجَتِ الْمَرْأَةُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَلْتَغْتَسِلْ مِنَ الطِّيبِ كَمَا تَغْتَسِلُ مِنَ الْجَنَابَةِ " . مُخْتَصَرٌ .
Бизга Муҳаммад ибн Исмоил ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Сулаймон ибн Довуд ибн Алий ибн Абдуллоҳ ибн ал-Аббос ал-Ҳошимий ривоят қилди, у деди: бизга Иброҳим ибн Саъд ривоят қилди, у деди: мен Сафвон ибн Сулаймдан эшитдим — Сафвондан бундан бошқасини эшитмаганман — у ишончли бир кишидан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аёл масжидга чиқса, жунубликдан ғусл қилгани каби атрдан ҳам ювинсин,» дедилар. Бу қисқартирилгандир.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ هِشَامِ بْنِ عِيسَى الْبَغْدَادِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ خُصَيْفَةَ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَيُّمَا امْرَأَةٍ أَصَابَتْ بَخُورًا فَلاَ تَشْهَدْ مَعَنَا الْعِشَاءَ الآخِرَةَ " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ لاَ أَعْلَمُ أَحَدًا تَابَعَ يَزِيدَ بْنَ خُصَيْفَةَ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَلَى قَوْلِهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ . وَقَدْ خَالَفَهُ يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَشَجِّ رَوَاهُ عَنْ زَيْنَبَ الثَّقَفِيَّةِ .
Бизга Муҳаммад ибн Ҳишом ибн Исо ал-Бағдодий хабар берди, у деди: бизга Абу Алқама ал-Фарвий Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ривоят қилди, у деди: менга Язид ибн Хусайфа Буср ибн Саиддан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қайси бир аёл тутатқи (бўй) суринса, биз билан охирги хуфтон (намози)да ҳозир бўлмасин,» дедилар. Абу Абдураҳмон (Насоий) деди: мен Язид ибн Хусайфага Буср ибн Саиддан, унинг Абу Ҳурайрадан деган сўзида эргашган бирон кишини билмайман. Унга Яъқуб ибн Абдуллоҳ ибн ал-Ашаж мухолиф келди: у буни Зайнаб ас-Сақафиядан ривоят қилди.
أَخْبَرَنِي هِلاَلُ بْنُ الْعَلاَءِ بْنِ هِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ زَيْنَبَ، امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا شَهِدَتْ إِحْدَاكُنَّ صَلاَةَ الْعِشَاءِ فَلاَ تَمَسَّ طِيبًا " .
Менга Ҳилол ибн ал-Ало ибн Ҳилол хабар берди, у деди: бизга Муъалло ибн Асад ривоят қилди, у деди: бизга Вуҳайб Муҳаммад ибн Ажлондан, у Яъқуб ибн Абдуллоҳ ибн ал-Ашаждан, у Буср ибн Саиддан, у Зайнаб — Абдуллоҳнинг хотини (розияллаҳу анҳо)дан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сизлардан бирингиз хуфтон намозида ҳозир бўлса, атрга тегмасин,» дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَرِيرٌ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ زَيْنَبَ، امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا شَهِدَتْ إِحْدَاكُنَّ الْعِشَاءَ فَلاَ تَمَسَّ طِيبًا " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدِيثُ يَحْيَى وَجَرِيرٍ أَوْلَى بِالصَّوَابِ مِنْ حَدِيثِ وُهَيْبِ بْنِ خَالِدٍ وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Жарир Ибн Ажлондан, у Букайр ибн Абдуллоҳ ибн ал-Ашаждан, у Буср ибн Саиддан, у Зайнаб — Абдуллоҳнинг хотини (розияллаҳу анҳо)дан хабар берди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сизлардан бирингиз хуфтонда ҳозир бўлса, атрга тегмасин,» дедилар. Абу Абдураҳмон (Насоий) деди: Яҳё ва Жарирнинг ҳадиси Вуҳайб ибн Холиднинг ҳадисидан тўғриликка лойиқроқдир, Аллоҳ таоло билгувчироқдир.
أَخْبَرَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ يَعْقُوبَ الْحِمْصِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ زَيْنَبَ الثَّقَفِيَّةِ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيَّتُكُنَّ خَرَجَتْ إِلَى الْمَسْجِدِ فَلاَ تَقْرَبَنَّ طِيبًا " .
Менга Аҳмад ибн Саид ибн Яъқуб ал-Ҳимсий хабар берди, у деди: бизга Усмон ибн Саид ривоят қилди, у деди: бизга ал-Лайс Букайр ибн ал-Ашаждан, у Буср ибн Саиддан, у Зайнаб ас-Сақафийя (розияллаҳу анҳо)дан ривоят қилди: Аллоҳнинг набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қайси бирингиз масжидга чиқса, атрга яқинлашмасин,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْقُرَشِيِّ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ زَيْنَبَ الثَّقَفِيَّةِ، امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَهَا أَنْ لاَ تَمَسَّ الطِّيبَ إِذَا خَرَجَتْ إِلَى الْعِشَاءِ الآخِرَةِ .
Бизга Амр ибн Алий хабар берди, у деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Иброҳим ибн Саъд Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ал-Қурашийдан, у Букайр ибн ал-Ашаждан, у Зайнаб ас-Сақафийя — Абдуллоҳнинг хотини (розияллаҳу анҳо)дан ривоят қилди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга охирги хуфтон (намози)га чиқса, атрга тегмасликни буюрдилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ هِشَامٍ، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ زَيْنَبَ الثَّقَفِيَّةِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا خَرَجَتِ الْمَرْأَةُ إِلَى الْعِشَاءِ الآخِرَةِ فَلاَ تَمَسَّ طِيبًا " .
Бизга Абу Бакр ибн Алий хабар берди, у деди: бизга Мансур ибн Абу Музоҳим ривоят қилди, у деди: бизга Иброҳим ибн Саъд отасидан, у Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Амр ибн Ҳишомдан, у Букайрдан, у Буср ибн Саиддан, у Зайнаб ас-Сақафийя (розияллаҳу анҳо)дан хабар берди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аёл охирги хуфтон (намози)га чиқса, атрга тегмасин,» дедилар.
أَخْبَرَنِي يُوسُفُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ بَلَغَنِي عَنْ حَجَّاجٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي زِيَادُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ زَيْنَبَ الثَّقَفِيَّةِ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا شَهِدَتْ إِحْدَاكُنَّ الصَّلاَةَ فَلاَ تَمَسَّ طِيبًا " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَهَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ مِنْ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ .
Менга Юсуф ибн Саид хабар берди, у деди: менга Ҳажжождан, у Ибн Журайждан етиб келди: менга Зиёд ибн Саъд Ибн Шиҳобдан, у Буср ибн Саиддан, у Зайнаб ас-Сақафийя (розияллаҳу анҳо)дан хабар берди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сизлардан бирингиз намозда ҳозир бўлса, атрга тегмасин,» дедилар. Абу Абдураҳмон (Насоий) деди: бу Зуҳрийнинг ҳадисидан маҳфуз (сақланган) эмас.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ أَبُو طَاهِرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا اسْتَجْمَرَ اسْتَجْمَرَ بِالأُلُوَّةِ غَيْرَ مُطَرَّاةٍ وَبِكَافُورٍ يَطْرَحُهُ مَعَ الأُلُوَّةِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا كَانَ يَسْتَجْمِرُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Аҳмад ибн Амр ибн ас-Сарҳ Абу Тоҳир хабар бериб, деди: бизга Ибн Ваҳб хабар бериб, деди: менга Махрама отасидан, у Нофиъдан хабар бериб, деди: Ибн Умар иситма (тутатқи) тутатганда, ҳеч нарса қўшилмаган уллувва (олтин оғочи) билан ва уллувва ила бирга ташлайдиган кофур билан тутатар эди. Сўнг у: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳам худди шундай тутатар эдилар,» деди.
أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ بَيَانٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، أَنَّ أَبَا عُشَّانَةَ، - هُوَ الْمَعَافِرِيُّ - حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ، يُخْبِرُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَمْنَعُ أَهْلَهُ الْحِلْيَةَ وَالْحَرِيرَ وَيَقُولُ " إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ حِلْيَةَ الْجَنَّةِ وَحَرِيرَهَا فَلاَ تَلْبَسُوهَا فِي الدُّنْيَا " .
Бизга Ваҳб ибн Баён хабар бериб, деди: бизга Ибн Ваҳб ривоят қилиб, деди: бизга Амр ибн ал-Ҳорис хабар бериб (айтдики), Абу Ушшона — у ал-Маофирий — унга ривоят қилдики, у Уқба ибн Омирнинг шундай хабар берганини эшитди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) аҳли оиласини зебу зийнат ва ипакдан қайтарар ва: «Агар жаннатнинг зебу зийнати ва ипагини севсангиз, уларни дунёда кийманглар,» дер эдилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، ح وَأَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ رِبْعِيٍّ، عَنِ امْرَأَتِهِ، عَنْ أُخْتِ، حُذَيْفَةَ قَالَتْ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ أَمَا لَكُنَّ فِي الْفِضَّةِ مَا تَحَلَّيْنَ أَمَا إِنَّهُ لَيْسَ مِنِ امْرَأَةٍ تَحَلَّتْ ذَهَبًا تُظْهِرُهُ إِلاَّ عُذِّبَتْ بِهِ " .
Бизга Али ибн Ҳужр хабар бериб, деди: бизга Жарир Мансурдан ривоят қилди. (Яна бир санад билан) бизга Муҳаммад ибн Башшор хабар бериб, деди: бизга Абдурраҳмон ривоят қилиб, деди: бизга Суфён Мансурдан, у Рибъийдан, у ўз хотинидан, у Ҳузайфанинг синглисидан (ривоят қилди). У (сингил) деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга хутба қилиб: «Эй аёллар жамоаси! Сизларда зийнат қиладиган кумуш йўқми? Огоҳ бўлинглар, олтин зийнат тақиб уни ошкор қилган ҳар бир аёл шу сабабли албатта азобланади,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، قَالَ سَمِعْتُ مَنْصُورًا، يُحَدِّثُ عَنْ رِبْعِيٍّ، عَنِ امْرَأَتِهِ، عَنْ أُخْتِ، حُذَيْفَةَ قَالَتْ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ أَمَا لَكُنَّ فِي الْفِضَّةِ مَا تَحَلَّيْنَ أَمَا إِنَّهُ لَيْسَ مِنْكُنَّ امْرَأَةٌ تُحَلَّى ذَهَبًا تُظْهِرُهُ إِلاَّ عُذِّبَتْ بِهِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдулаъло хабар бериб, деди: бизга ал-Муътамир ривоят қилиб, деди: мен Мансурнинг Рибъийдан, унинг ўз хотинидан, унинг Ҳузайфанинг синглисидан ривоят қилиб айтганини эшитдим. У (сингил) деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга хутба қилиб: «Эй аёллар жамоаси! Сизларда зийнат қиладиган кумуш йўқми? Огоҳ бўлинглар, сизлардан олтин зийнат тақиб уни ошкор қилган аёл шу сабабли албатта азобланади,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ عَمْرٍو، أَنَّ أَسْمَاءَ بِنْتَ يَزِيدَ، حَدَّثَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا امْرَأَةٍ تَحَلَّتْ - يَعْنِي - بِقِلاَدَةٍ مِنْ ذَهَبٍ جُعِلَ فِي عُنُقِهَا مِثْلُهَا مِنَ النَّارِ وَأَيُّمَا امْرَأَةٍ جَعَلَتْ فِي أُذُنِهَا خُرْصًا مِنْ ذَهَبٍ جَعَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي أُذُنِهَا مِثْلَهُ خُرْصًا مِنَ النَّارِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Бизга Убайдуллоҳ ибн Саид хабар бериб, деди: бизга Муоз ибн Ҳишом ривоят қилиб, деди: менга отам Яҳё ибн Абу Касирдан ривоят қилиб, деди: менга Маҳмуд ибн Амр ривоят қилдики, Асмо бинт Язид унга ривоят қилиб (айтдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қайси бир аёл олтиндан маржон тақса, унинг бўйнига ўшанга ўхшаш ўтдан (маржон) солинади. Ва қайси бир аёл қулоғига олтиндан сирға тақса, қиёмат кунида Аллаҳ азза ва жалла унинг қулоғига ўшанга ўхшаш ўтдан сирға солади,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي زَيْدٌ، عَنْ أَبِي سَلاَّمٍ، عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ، أَنَّ ثَوْبَانَ، مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدَّثَهُ قَالَ جَاءَتْ بِنْتُ هُبَيْرَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَفِي يَدِهَا فَتَخٌ - فَقَالَ كَذَا فِي كِتَابِ أَبِي أَىْ خَوَاتِيمَ ضِخَامٍ - فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَضْرِبُ يَدَهَا فَدَخَلَتْ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَشْكُو إِلَيْهَا الَّذِي صَنَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَانْتَزَعَتْ فَاطِمَةُ سِلْسِلَةً فِي عُنُقِهَا مِنْ ذَهَبٍ وَقَالَتْ هَذِهِ أَهْدَاهَا إِلَىَّ أَبُو حَسَنٍ فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالسِّلْسِلَةُ فِي يَدِهَا فَقَالَ " يَا فَاطِمَةُ أَيَغُرُّكِ أَنْ يَقُولَ النَّاسُ ابْنَةُ رَسُولِ اللَّهِ وَفِي يَدِهَا سِلْسِلَةٌ مِنْ نَارٍ " . ثُمَّ خَرَجَ وَلَمْ يَقْعُدْ فَأَرْسَلَتْ فَاطِمَةُ بِالسِّلْسِلَةِ إِلَى السُّوقِ فَبَاعَتْهَا وَاشْتَرَتْ بِثَمَنِهَا غُلاَمًا - وَقَالَ مَرَّةً عَبْدًا - وَذَكَرَ كَلِمَةً مَعْنَاهَا فَأَعْتَقَتْهُ فَحُدِّثَ بِذَلِكَ فَقَالَ " الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْجَى فَاطِمَةَ مِنَ النَّارِ " .
Бизга Убайдуллоҳ ибн Саид хабар бериб, деди: бизга Муоз ибн Ҳишом ривоят қилиб, деди: менга отам Яҳё ибн Абу Касирдан ривоят қилиб, деди: менга Зайд Абу Салломдан, у Абу Асмо ар-Раҳабийдан, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг озод қилган қули Савбондан ривоят қилди. У (Савбон) деди: Ҳубайранинг қизи Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурига келди, қўлида фатх — (ривоятчи) деди: отамнинг китобида шундай, яъни катта узуклар — бор эди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унинг қўлига ура бошладилар. Сўнг у (қиз) Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қизлари Фотима ҳузурига кирди ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга қилган ишдан унга шикоят қилди. Шунда Фотима бўйнидаги олтин занжирни ечиб: «Буни менга Абул-Ҳасан (Али) ҳадя қилган,» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) кирдилар, занжир унинг қўлида эди. У (Расулуллаҳ): «Эй Фотима, одамлар: Расулуллаҳнинг қизи, қўлида ўтдан занжир бор, дейишлари сени қувонтирадими?» дедилар. Сўнг ўтирмасдан чиқиб кетдилар. Шунда Фотима занжирни бозорга юбориб сотди ва унинг пулига бир ғулом — бир марта «қул» деди — сотиб олди ва шу маънода бир сўз айтди, сўнг уни озод қилди. Бу ҳақда (Расулуллаҳга) сўзланди, шунда у: «Фотимани ўтдан нажот берган Аллаҳга ҳамд бўлсин,» дедилар.
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ سَلْمٍ الْبَلْخِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلاَّمٍ، عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ، عَنْ ثَوْبَانَ، قَالَ جَاءَتْ بِنْتُ هُبَيْرَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَفِي يَدِهَا فَتَخٌ مِنْ ذَهَبٍ أَىْ خَوَاتِيمَ ضِخَامٍ نَحْوَهُ .
Бизга Сулаймон ибн Салм ал-Балхий хабар бериб, деди: бизга ан-Назр ибн Шумайл ривоят қилиб, деди: бизга Ҳишом Яҳёдан, у Абу Салломдан, у Абу Асмодан, у Савбондан ривоят қилди. У деди: Ҳубайранинг қизи Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурига келди, қўлида олтиндан фатх, яъни катта узуклар бор эди — шунга ўхшаш (ривоят).
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ شَاهِينَ الْوَاسِطِيُّ، قَالَ أَنْبَأَنَا خَالِدٌ، عَنْ مُطَرِّفٍ، ح وَأَنْبَأَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَسْبَاطٌ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ أَبِي الْجَهْمِ، عَنْ أَبِي زَيْدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كُنْتُ قَاعِدًا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ سِوَارَيْنِ مِنْ ذَهَبٍ . قَالَ " سِوَارَانِ مِنْ نَارٍ " . قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ طَوْقٌ مِنْ ذَهَبٍ . قَالَ " طَوْقٌ مِنْ نَارٍ " . قَالَتْ قُرْطَيْنِ مِنْ ذَهَبٍ . قَالَ " قُرْطَيْنِ مِنْ نَارٍ " . قَالَ وَكَانَ عَلَيْهِمَا سِوَارَانِ مِنْ ذَهَبٍ فَرَمَتْ بِهِمَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا لَمْ تَتَزَيَّنْ لِزَوْجِهَا صَلِفَتْ عِنْدَهُ . قَالَ " مَا يَمْنَعُ إِحْدَاكُنَّ أَنْ تَصْنَعَ قُرْطَيْنِ مِنْ فِضَّةٍ ثُمَّ تُصَفِّرَهُ بِزَعْفَرَانٍ أَوْ بِعَبِيرٍ " . اللَّفْظُ لاِبْنِ حَرْبٍ .
Бизга Ишоқ ибн Шоҳин ал-Воситий хабар бериб, деди: бизга Холид Мутаррифдан хабар берди. (Яна бир санад билан) бизга Аҳмад ибн Ҳарб хабар бериб, деди: бизга Асбот Мутаррифдан, у Абул-Жаҳмдан, у Абу Зайддан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди. У (Абу Ҳурайра) деди: Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурларида ўтирган эдим, шунда у кишининг олдиларига бир аёл келиб: «Эй Расулуллаҳ, олтиндан икки билакузук (қандай)?» деди. У: «Ўтдан икки билакузук,» дедилар. У: «Эй Расулуллаҳ, олтиндан бир тақинчоқ (қандай)?» деди. У: «Ўтдан бир тақинчоқ,» дедилар. У: «Олтиндан икки сирға (қандай)?» деди. У: «Ўтдан икки сирға,» дедилар. (Ривоятчи) деди: у (аёл)нинг устида олтиндан икки билакузук бор эди, шунда уларни ташлаб юборди ва: «Эй Расулуллаҳ, аёл киши эри учун безанмаса, унинг олдида эътиборсиз қолади,» деди. У: «Сизлардан бирортангизга кумушдан икки сирға ясаб, сўнг уни заъфарон ёки абир билан сариқ қилиб бўяшга нима тўсқинлик қилади?» дедилар. Бу Ибн Ҳарбнинг лафзи.
أَخْبَرَنِي الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ بَكْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأَى عَلَيْهَا مَسَكَتَىْ ذَهَبٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلاَ أُخْبِرُكِ بِمَا هُوَ أَحْسَنُ مِنْ هَذَا لَوْ نَزَعْتِ هَذَا وَجَعَلْتِ مَسَكَتَيْنِ مِنْ وَرِقٍ ثُمَّ صَفَّرْتِهِمَا بِزَعْفَرَانٍ كَانَتَا حَسَنَتَيْنِ " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَاللَّهُ أَعْلَمُ .
Менга Робиъ ибн Сулаймон хабар бериб, деди: бизга Ишоқ ибн Бакр ривоят қилиб, деди: менга отам Амр ибн ал-Ҳорисдан, у Ибн Шиҳобдан, у Урвадан, у Оишадан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унинг устида олтиндан икки билакузукни кўрдилар ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сенга бундан кўра яхшироқ нарсани айтайми? Агар буни ечиб, кумушдан икки билакузук қилсанг, сўнг уларни заъфарон билан сариқ қилиб бўясанг, улар чиройли бўлар эди,» дедилар. Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: бу (ривоят) маҳфуз эмас, Аллаҳ аълам.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي أَفْلَحَ الْهَمْدَانِيِّ، عَنِ ابْنِ زُرَيْرٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ، يَقُولُ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَخَذَ حَرِيرًا فَجَعَلَهُ فِي يَمِينِهِ وَأَخَذَ ذَهَبًا فَجَعَلَهُ فِي شِمَالِهِ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ هَذَيْنِ حَرَامٌ عَلَى ذُكُورِ أُمَّتِي " .
Бизга Қутайба хабар бериб, деди: бизга ал-Лайс Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Абу Афлаҳ ал-Ҳамдонийдан, у Ибн Зурайрдан ривоят қилдики, у Али ибн Абу Толибнинг шундай деганини эшитди: Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ипакни олиб ўнг қўлларига, олтинни олиб чап қўлларига қўйдилар, сўнг: «Бу иккиси умматимнинг эркакларига ҳаром,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي الصَّعْبَةِ، عَنْ رَجُلٍ، مِنْ هَمْدَانَ يُقَالُ لَهُ أَبُو أَفْلَحَ عَنِ ابْنِ زُرَيْرٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ، يَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَخَذَ حَرِيرًا فَجَعَلَهُ فِي يَمِينِهِ وَأَخَذَ ذَهَبًا فَجَعَلَهُ فِي شِمَالِهِ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ هَذَيْنِ حَرَامٌ عَلَى ذُكُورِ أُمَّتِي " .
Бизга Исо ибн Ҳаммод хабар бериб, деди: бизга ал-Лайс Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Ибн Абу ас-Саъбадан, у Ҳамдонлик Абу Афлаҳ дейиладиган бир кишидан, у Ибн Зурайрдан хабар бердики, у Али ибн Абу Толибнинг шундай деганини эшитди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ипакни олиб ўнг қўлларига, олтинни олиб чап қўлларига қўйдилар, сўнг: «Бу иккиси умматимнинг эркакларига ҳаром,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حِبَّانُ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ لَيْثِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي الصَّعْبَةِ، عَنْ رَجُلٍ، مِنْ هَمْدَانَ يُقَالُ لَهُ أَفْلَحُ عَنِ ابْنِ زُرَيْرٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا، يَقُولُ إِنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَخَذَ حَرِيرًا فَجَعَلَهُ فِي يَمِينِهِ وَأَخَذَ ذَهَبًا فَجَعَلَهُ فِي شِمَالِهِ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ هَذَيْنِ حَرَامٌ عَلَى ذُكُورِ أُمَّتِي " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَحَدِيثُ ابْنُ الْمُبَارَكِ أَوْلَى بِالصَّوَابِ إِلاَّ قَوْلَهُ أَفْلَحَ فَإِنَّ أَبَا أَفْلَحَ أَشْبَهُ وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ .
Бизга Муҳаммад ибн Ҳотим хабар бериб, деди: бизга Ҳиббон ривоят қилиб, деди: бизга Абдуллоҳ Лайс ибн Саъддан хабар бериб, деди: менга Язид ибн Абу Ҳабиб Ибн Абу ас-Саъбадан, у Ҳамдонлик Афлаҳ дейиладиган бир кишидан, у Ибн Зурайрдан ривоят қилдики, у Алининг шундай деганини эшитди: Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ипакни олиб ўнг қўлларига, олтинни олиб чап қўлларига қўйдилар, сўнг: «Бу иккиси умматимнинг эркакларига ҳаром,» дедилар. Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: Ибн ал-Муборакнинг ҳадиси тўғрироқдир, фақат унинг «Афлаҳ» деган сўзи бундан мустасно, чунки «Абу Афлаҳ» (деган) кўпроқ ўхшашдир, Аллаҳ таоло аълам.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي الصَّعْبَةِ، عَنْ أَبِي أَفْلَحَ الْهَمْدَانِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زُرَيْرٍ الْغَافِقِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا، يَقُولُ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَهَبًا بِيَمِينِهِ وَحَرِيرًا بِشِمَالِهِ فَقَالَ " هَذَا حَرَامٌ عَلَى ذُكُورِ أُمَّتِي " .
Бизга Амр ибн Али хабар бериб, деди: бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилиб, деди: бизга Муҳаммад ибн Ишоқ Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Абдулазиз ибн Абу ас-Саъбадан, у Абу Афлаҳ ал-Ҳамдонийдан, у Абдуллоҳ ибн Зурайр ал-Ғофиқийдан хабар берди. У деди: Мен Алининг шундай деганини эшитдим: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўнг қўлларига олтин, чап қўлларига ипак олиб: «Бу умматимнинг эркакларига ҳаром,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ الدِّرْهَمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أُحِلَّ الذَّهَبُ وَالْحَرِيرُ لإِنَاثِ أُمَّتِي وَحُرِّمَ عَلَى ذُكُورِهَا " .
Бизга Али ибн ал-Ҳусайн ад-Дирҳамий хабар бериб, деди: бизга Абдулаъло Саиддан, у Айюбдан, у Нофиъдан, у Саид ибн Абу Ҳинддан, у Абу Мусодан ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Олтин ва ипак умматимнинг аёлларига ҳалол қилинди, эркакларига ҳаром қилинди,» дедилар.
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ قَزَعَةَ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حَبِيبٍ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ لُبْسِ الْحَرِيرِ وَالذَّهَبِ إِلاَّ مُقَطَّعًا . خَالَفَهُ عَبْدُ الْوَهَّابِ رَوَاهُ عَنْ خَالِدٍ عَنْ مَيْمُونٍ عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ .
Бизга ал-Ҳасан ибн Қазаъа Суфён ибн Ҳабибдан, у Холиддан, у Абу Қилобадан, у Муовиядан хабар бердики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ипак ва олтин кийишни — майда (парчаланган) бўлганидан бошқа — тақиқладилар. Унга Абдулваҳҳоб мухолиф бўлди: у буни Холиддан, у Маймундан, у Абу Қилобадан ривоят қилди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ مَيْمُونٍ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ لُبْسِ الذَّهَبِ إِلاَّ مُقَطَّعًا وَعَنْ رُكُوبِ الْمَيَاثِرِ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор хабар бериб, деди: бизга Абдулваҳҳоб ривоят қилиб, деди: бизга Холид Маймундан, у Абу Қилобадан, у Муовиядан ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтин кийишни — майда (парчаланган) бўлганидан бошқа — ва маёсир (эгар ёпинчиқлари) устига минишни тақиқладилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي شَيْخٍ، أَنَّهُ سَمِعَ مُعَاوِيَةَ، وَعِنْدَهُ، جَمْعٌ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ لُبْسِ الذَّهَبِ إِلاَّ مُقَطَّعًا قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар бериб, деди: бизга Ибн Абу Адий Саиддан, у Қатодадан, у Абу Шайхдан ривоят қилдики, у Муовиянинг ҳузурида — унинг олдида Муҳаммад (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан бир жамоа бор эди — шундай деганини эшитди: «Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтин кийишни — майда (парчаланган) бўлганидан бошқа — тақиқлаганини биласизларми?» Сўради. Улар: «Аллоҳга қасамки, ҳа,» дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَسْبَاطٌ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ مَطَرٍ، عَنْ أَبِي شَيْخٍ، قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ مَعَ مُعَاوِيَةَ فِي بَعْضِ حَجَّاتِهِ إِذْ جَمَعَ رَهْطًا مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُمْ أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ لُبْسِ الذَّهَبِ إِلاَّ مُقَطَّعًا قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . خَالَفَهُ يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَلَى اخْتِلاَفٍ بَيْنَ أَصْحَابِهِ عَلَيْهِ .
Бизга Аҳмад ибн Ҳарб хабар бериб, деди: бизга Асбот Муғирадан, у Матардан, у Абу Шайхдан хабар берди. У деди: Биз Муовия билан унинг ҳажларидан бирида бирга эдик, шунда у Муҳаммад (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан бир гуруҳни жамлади ва уларга: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтин кийишни — майда (парчаланган) бўлганидан бошқа — тақиқлаганини билмайсизларми?» деди. Улар: «Аллоҳга қасамки, ҳа,» дедилар. Унга Яҳё ибн Абу Касир мухолиф бўлди, унинг шогирдлари орасида бу борада ихтилоф билан.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يَحْيَى، حَدَّثَنِي أَبُو شَيْخٍ الْهُنَائِيُّ، عَنْ أَبِي حِمَّانَ، أَنَّ مُعَاوِيَةَ، عَامَ حَجَّ جَمَعَ نَفَرًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْكَعْبَةِ فَقَالَ لَهُمْ أَنْشُدُكُمُ اللَّهَ أَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ لُبْسِ الذَّهَبِ قَالُوا نَعَمْ . قَالَ وَأَنَا أَشْهَدُ . خَالَفَهُ حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ رَوَاهُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي شَيْخٍ عَنْ أَخِيهِ حِمَّانَ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар берди, у деди: бизга Яҳё ибн Касир ривоят қилди, у деди: бизга Алий ибн ал-Муборак ривоят қилди, у Яҳёдан, (Яҳё деди): менга Абу Шайх ал-Ҳуноий ривоят қилди, у Абу Ҳиммондан (ривоят қилдики), Муовия ҳаж қилган йили Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) саҳобаларидан бир гуруҳини Каъбага тўплади ва уларга: «Сизлардан Аллаҳ ҳаққи-ҳурмати сўрайман, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтин кийишдан қайтарганмидилар?» деди. Улар: «Ҳа,» дедилар. У: «Мен ҳам гувоҳлик бераман,» деди. Унга Ҳарб ибн Шаддод хилоф қилди: уни Яҳёдан, у Абу Шайхдан, у (Абу Шайхнинг) акаси Ҳиммондан ривоят қилди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شَيْخٍ، عَنْ أَخِيهِ، حِمَّانَ أَنَّ مُعَاوِيَةَ، عَامَ حَجَّ جَمَعَ نَفَرًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْكَعْبَةِ فَقَالَ لَهُمْ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ لُبُوسِ الذَّهَبِ قَالُوا نَعَمْ . قَالَ وَأَنَا أَشْهَدُ . خَالَفَهُ الأَوْزَاعِيُّ عَلَى اخْتِلاَفِ أَصْحَابِهِ عَلَيْهِ فِيهِ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар берди, у деди: бизга Абдус-Самад ривоят қилди, у деди: бизга Ҳарб ибн Шаддод ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ривоят қилди, у деди: менга Абу Шайх ривоят қилди, у (Абу Шайхнинг) акаси Ҳиммондан (ривоят қилдики), Муовия ҳаж қилган йили Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) саҳобаларидан бир гуруҳини Каъбага тўплади ва уларга: «Сизлардан Аллаҳ билан қасам ичиб сўрайман, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтин кийишдан қайтарганмидилар?» деди. Улар: «Ҳа,» дедилар. У: «Мен ҳам гувоҳлик бераман,» деди. Унга ал-Авзоий хилоф қилди, ундаги (ривоятда) ўз ашобларининг ихтилофи билан.
أَخْبَرَنِي شُعَيْبُ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ حَدِيثِ، يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شَيْخٍ، قَالَ حَدَّثَنِي حِمَّانُ، قَالَ حَجَّ مُعَاوِيَةُ فَدَعَا نَفَرًا مِنَ الأَنْصَارِ فِي الْكَعْبَةِ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ أَلَمْ تَسْمَعُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنِ الذَّهَبِ قَالُوا نَعَمْ . قَالَ وَأَنَا أَشْهَدُ .
Менга Шуайб ибн Шуайб ибн Ишоқ хабар берди, у деди: бизга Абдулваҳҳоб ибн Саид ривоят қилди, у деди: бизга Шуайб ривоят қилди, у ал-Авзоийдан, у Яҳё ибн Абу Касирнинг ҳадисидан (ривоят қилиб) деди: менга Абу Шайх ривоят қилди, у деди: менга Ҳиммон ривоят қилди, у деди: Муовия ҳаж қилди ва ансорлардан бир гуруҳини Каъбага чақирди ва: «Сизлардан Аллаҳ билан қасам ичиб сўрайман, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтиндан қайтараётганларини эшитмадингизми?» деди. Улар: «Ҳа,» дедилар. У: «Мен ҳам гувоҳлик бераман,» деди.
أَخْبَرَنَا نُصَيْرُ بْنُ الْفَرَجِ، قَالَ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ بْنُ بِشْرٍ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي حِمَّانُ، قَالَ حَجَّ مُعَاوِيَةُ فَدَعَا نَفَرًا مِنَ الأَنْصَارِ فِي الْكَعْبَةِ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ أَلَمْ تَسْمَعُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الذَّهَبِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ وَأَنَا أَشْهَدُ .
Бизга Нусайр ибн ал-Фараж хабар берди, у деди: бизга Умора ибн Бишр ривоят қилди, у ал-Авзоийдан, у Яҳё ибн Абу Касирдан (ривоят қилиб) деди: менга Абу Ишоқ ривоят қилди, у деди: менга Ҳиммон ривоят қилди, у деди: Муовия ҳаж қилди ва ансорлардан бир гуруҳини Каъбага чақирди ва: «Сизлардан Аллаҳ билан қасам ичиб сўрайман, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтиндан қайтарганларини эшитмадингизми?» деди. Улар: «Аллаҳга қасамки, ҳа,» дедилар. У: «Мен ҳам гувоҳлик бераман,» деди.
وَأَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ، عَنْ عُقْبَةَ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، حَدَّثَنِي يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حِمَّانَ، قَالَ حَجَّ مُعَاوِيَةُ فَدَعَا نَفَرًا مِنَ الأَنْصَارِ فِي الْكَعْبَةِ فَقَالَ أَلَمْ تَسْمَعُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الذَّهَبِ قَالُوا نَعَمْ . قَالَ وَأَنَا أَشْهَدُ .
Ва бизга ал-Аббос ибн ал-Валид ибн Мазяд хабар берди, у Уқбадан, у ал-Авзоийдан (ривоят қилди); (ал-Авзоий деди): менга Яҳё ривоят қилди, у деди: менга Абу Ишоқ ривоят қилди, у деди: менга Абу Ҳиммон ривоят қилди, у деди: Муовия ҳаж қилди ва ансорлардан бир гуруҳини Каъбага чақирди ва: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтиндан қайтарганларини эшитмадингизми?» деди. Улар: «Ҳа,» дедилар. У: «Мен ҳам гувоҳлик бераман,» деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحِيمِ الْبَرْقِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي حِمَّانُ، قَالَ حَجَّ مُعَاوِيَةُ فَدَعَا نَفَرًا مِنَ الأَنْصَارِ فِي الْكَعْبَةِ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ أَلَمْ تَسْمَعُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنِ الذَّهَبِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ وَأَنَا أَشْهَدُ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ عُمَارَةُ أَحْفَظُ مِنْ يَحْيَى وَحَدِيثُهُ أَوْلَى بِالصَّوَابِ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Абдурраҳим ал-Барқий хабар берди, у деди: бизга Абдуллоҳ ибн Юсуф ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ибн Ҳамза ривоят қилди, у деди: бизга ал-Авзоий ривоят қилди, у деди: менга Яҳё ривоят қилди, у деди: менга Ҳиммон ривоят қилди, у деди: Муовия ҳаж қилди ва ансорлардан бир гуруҳини Каъбага чақирди ва: «Сизлардан Аллаҳ билан қасам ичиб сўрайман, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтиндан қайтараётганларини эшитмадингизми?» деди. Улар: «Аллаҳга қасамки, ҳа,» дедилар. У: «Мен ҳам гувоҳлик бераман,» деди. Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: Умора Яҳёдан кўра (яхшироқ) ёдда сақловчидир ва унинг ҳадиси тўғрига лойиқроқдир.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بَيْهَسُ بْنُ فَهْدَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو شَيْخٍ الْهُنَائِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ، وَحَوْلَهُ، نَاسٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ فَقَالَ لَهُمْ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ لُبْسِ الْحَرِيرِ فَقَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ . قَالَ وَنَهَى عَنْ لُبْسِ الذَّهَبِ إِلاَّ مُقَطَّعًا قَالُوا نَعَمْ . خَالَفَهُ عَلِيُّ بْنُ غُرَابٍ رَوَاهُ عَنْ بَيْهَسٍ عَنْ أَبِي شَيْخٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга ан-Назр ибн Шумайл хабар берди, у деди: бизга Байҳас ибн Фаҳдон ривоят қилди, у деди: бизга Абу Шайх ал-Ҳуноий ривоят қилди, у деди: мен Муовияни — атрофида муҳожир ва ансорлардан бир гуруҳ киши бор эди — эшитдим, у уларга: «Биласизларми, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ипак кийишдан қайтарганлар?» деди. Улар: «Аллаҳга қасамки, ҳа,» дедилар. У: «Ва олтин кийишдан қайтардилар, фақат кичик бўлакларга бўлингани бундан мустасно,» деди. Улар: «Ҳа,» дедилар. Унга Алий ибн Ғуроб хилоф қилди: уни Байҳасдан, у Абу Шайхдан, у Ибн Умардан ривоят қилди.
أَخْبَرَنِي زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ غُرَابٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بَيْهَسُ بْنُ فَهْدَانَ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو شَيْخٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ لُبْسِ الذَّهَبِ إِلاَّ مُقَطَّعًا . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدِيثُ النَّضْرِ أَشْبَهُ بِالصَّوَابِ وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ .
Менга Зиёд ибн Айюб хабар берди, у деди: бизга Алий ибн Ғуроб ривоят қилди, у деди: бизга Байҳас ибн Фаҳдон ривоят қилди, у деди: бизга Абу Шайх хабар берди, у деди: мен Ибн Умарни эшитдим, у: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтин кийишдан қайтардилар, фақат кичик бўлакларга бўлингани бундан мустасно,» деди. Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: ан-Назрнинг ҳадиси тўғрига кўпроқ ўхшашдир, Аллаҳ таоло энг яхши билувчидир.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَبَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا سَلْمُ بْنُ زَرِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ طَرَفَةَ، عَنْ جَدِّهِ، عَرْفَجَةَ بْنِ أَسْعَدَ أَنَّهُ أُصِيبَ أَنْفُهُ يَوْمَ الْكُلاَبِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَاتَّخَذَ أَنْفًا مِنْ وَرِقٍ فَأَنْتَنَ عَلَيْهِ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَتَّخِذَ أَنْفًا مِنْ ذَهَبٍ .
Бизга Муҳаммад ибн Маъмар хабар берди, у деди: бизга Ҳаббон ривоят қилди, у деди: бизга Салм ибн Зарир ривоят қилди, у деди: бизга Абдурраҳмон ибн Тарафа ривоят қилди, у ўз бобоси Арфажа ибн Асъаддан (ривоят қилдики), унинг бурни жоҳилиятда Кулоб кунида (жангда) яраланган эди, шунинг учун у кумушдан бурун ясаттирган эди, аммо у (бурун) бадбўй бўлиб қолди, шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга олтиндан бурун ясаттиришни буюрдилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ أَبِي الأَشْهَبِ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ طَرَفَةَ، عَنْ عَرْفَجَةَ بْنِ أَسْعَدَ بْنِ كَرِبٍ، - قَالَ وَكَانَ جَدُّهُ - قَالَ حَدَّثَنِي أَنَّهُ، رَأَى جَدَّهُ قَالَ أُصِيبَ أَنْفُهُ يَوْمَ الْكُلاَبِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ فَاتَّخَذَ أَنْفًا مِنْ فِضَّةٍ فَأَنْتَنَ عَلَيْهِ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَتَّخِذَهُ مِنْ ذَهَبٍ .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Язид ибн Зурай ривоят қилди, у Абул-Ашҳабдан (ривоят қилиб) деди: менга Абдурраҳмон ибн Тарафа ривоят қилди, у Арфажа ибн Асъад ибн Карибдан — (Абдурраҳмон) деди: у (Арфажа) унинг бобоси эди — (Абдурраҳмон деди): у менга бобосини кўрганини айтиб ривоят қилди, у деди: унинг бурни жоҳилиятда Кулоб кунида (жангда) яраланган эди, деди: шунда у кумушдан бурун ясаттирди, аммо у (бурун) унга бадбўй бўлиб қолди, шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга уни олтиндан ясаттиришни буюрдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ كَثِيرٍ الْحَرَّانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَعْيَنَ، عَنْ عِيسَى بْنِ يُونُسَ، عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَطَاءٍ الْخُرَاسَانِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، قَالَ قَالَ عُمَرُ لِصُهَيْبٍ مَا لِي أَرَى عَلَيْكَ خَاتَمَ الذَّهَبِ قَالَ قَدْ رَآهُ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْكَ فَلَمْ يَعِبْهُ . قَالَ مَنْ هُوَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Муҳаммад ибн Яҳё ибн Муҳаммад ибн Касир ал-Ҳарроний хабар берди, у деди: бизга Саид ибн Ҳафс ривоят қилди, у деди: бизга Мусо ибн Аъян ривоят қилди, у Исо ибн Юнусдан, у аз-Заҳҳок ибн Абдурраҳмондан, у Ато ал-Хуросонийдан, у Саид ибн ал-Мусайябдан (ривоят қилиб) деди: Умар Суҳайбга: «Сенда нега олтин узукни кўраётирман?» деди. У: «Буни сендан яхшироқ зот кўрган, аммо уни айбламаган,» деди. (Умар): «У ким?» деди. (Суҳайб): «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам),» деди.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ اتَّخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاتَمَ الذَّهَبِ فَلَبِسَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاتَّخَذَ النَّاسُ خَوَاتِيِمَ الذَّهَبِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي كُنْتُ أَلْبَسُ هَذَا الْخَاتَمَ وَإِنِّي لَنْ أَلْبَسَهُ أَبَدًا " . فَنَبَذَهُ فَنَبَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَهُمْ .
Бизга Алий ибн Ҳужр хабар берди, у Исмоилдан, у Абдуллоҳ ибн Динордан, у Ибн Умардан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтин узук ясаттирдилар ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни кийдилар, шунда одамлар (ҳам) олтин узуклар ясаттирдилар. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мен бу узукни кияр эдим, энди эса уни ҳеч қачон киймайман,» дедилар. Сўнг уни ташлаб юбордилар, шунда одамлар (ҳам) ўз узукларини ташлаб юбордилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ هُبَيْرَةَ بْنِ يَرِيمَ، قَالَ قَالَ عَلِيٌّ نَهَانِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ خَاتِمَ الذَّهَبِ وَعَنِ الْقَسِّيِّ وَعَنِ الْمَيَاثِرِ الْحُمْرِ وَعَنِ الْجِعَةِ .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Абул-Аҳвас ривоят қилди, у Абу Ишоқдан, у Ҳубайра ибн Яримдан (ривоят қилди), у деди: Алий деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени олтин узукдан, қассий (ипак аралаш матодан), қизил эгар тўшакларидан ва жиъа (шароби)дан қайтардилар.
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحِيمِ، عَنْ زَكَرِيَّا، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ هُبَيْرَةَ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ خَاتَمِ الذَّهَبِ وَعَنِ الْقَسِّيِّ وَعَنِ الْمَيَاثِرِ الْحُمْرِ .
Менга Муҳаммад ибн Одам хабар берди, у Абдурраҳимдан, у Закариёдан, у Абу Ишоқдан, у Ҳубайрадан, у Алийдан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтин узукдан, қассий (матодан) ва қизил эгар тўшакларидан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ آدَمَ - قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ هُبَيْرَةَ، سَمِعَهُ مِنْ، عَلِيٍّ يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ حَلْقَةِ الذَّهَبِ وَعَنِ الْمِيثَرَةِ الْحَمْرَاءِ وَعَنِ الثِّيَابِ الْقَسِّيَّةِ وَعَنِ الْجِعَةِ شَرَابٌ يُصْنَعُ مِنَ الشَّعِيرِ وَالْحِنْطَةِ وَذَكَرَ مِنْ شِدَّتِهِ . خَالَفَهُ عَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ رَوَاهُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ صَعْصَعَةَ عَنْ عَلِيٍّ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн ал-Муборак хабар берди, у деди: бизга Яҳё — у Ибн Одамдир — ривоят қилди, у деди: бизга Зуҳайр ривоят қилди, у Абу Ишоқдан, у Ҳубайрадан (ривоят қилди), уни Алийдан эшитди, у (Алий) дер эди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтин ҳалқадан, қизил эгар тўшагидан, қассий кийимларидан ва жиъадан — у арпа ва буғдойдан тайёрланадиган ичимликдир — қайтардилар, ва унинг кучлилигини (маст қилувчилигини) зикр қилди. Унга Аммор ибн Рузайқ хилоф қилди: уни Абу Ишоқдан, у Саъсаъадан, у Алийдан ривоят қилди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ صَعْصَعَةَ بْنِ صُوحَانَ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ حَلْقَةِ الذَّهَبِ وَالْقَسِّيِّ وَالْمِيثَرَةِ وَالْجِعَةِ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الَّذِي قَبْلَهُ أَشْبَهُ بِالصَّوَابِ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн ал-Муборак хабар берди, у деди: бизга Яҳё ибн Одам ривоят қилди, у деди: бизга Аммор ибн Рузайқ ривоят қилди, у Абу Ишоқдан, у Саъсаъа ибн Суҳондан, у Алийдан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени олтин ҳалқадан, қассийдан, эгар тўшагидан ва жиъадан қайтардилар. Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: ундан олдингиси тўғрига кўпроқ ўхшашдир.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ سُمَيْعٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ صَعْصَعَةَ بْنِ صُوحَانَ، قَالَ قُلْتُ لِعَلِيٍّ انْهَنَا عَمَّا نَهَاكَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ نَهَانِي عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَحَلْقَةِ الذَّهَبِ وَلُبْسِ الْحَرِيرِ وَالْقَسِّيِّ وَالْمِيثَرَةِ الْحَمْرَاءِ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Убайдуллоҳ ибн Мусо хабар берди, у деди: бизга Исроил хабар берди, у Исмоил ибн Сумайдан, у Молик ибн Умайдан, у Саъсаъа ибн Суҳондан (ривоят қилди), у деди: мен Алийга: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сени қайтарган нарсадан бизни ҳам қайтар,» дедим. У: «У мени қовоқ (идиши)дан, ҳантамдан, олтин ҳалқадан, ипак кийишдан, қассийдан ва қизил эгар тўшагидан қайтардилар,» деди.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، دُحَيْمٌ قَالَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، - هُوَ ابْنُ مُعَاوِيَةَ - قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - هُوَ ابْنُ سُمَيْعٍ الْحَنَفِيُّ - عَنْ مَالِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، قَالَ جَاءَ صَعْصَعَةُ بْنُ صُوحَانَ إِلَى عَلِيٍّ فَقَالَ انْهَنَا عَمَّا نَهَاكَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْجِعَةِ وَنَهَانَا عَنْ حَلْقَةِ الذَّهَبِ وَلُبْسِ الْحَرِيرِ وَلُبْسِ الْقَسِّيِّ وَالْمِيثَرَةِ الْحَمْرَاءِ .
Бизга Абдурраҳмон ибн Иброҳим — Дуҳайм — хабар берди, у деди: бизга Марвон — у Ибн Муовиядир — ривоят қилди, у деди: бизга Исмоил — у Ибн Сумай ал-Ҳанафийдир — ривоят қилди, у Молик ибн Умайдан (ривоят қилди), у деди: Саъсаъа ибн Суҳон Алийнинг олдига келди ва: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сени қайтарган нарсадан бизни ҳам қайтар,» деди. У: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизни қовоқ (идиши)дан, ҳантамдан, нақирдан ва жиъадан қайтардилар, ҳамда бизни олтин ҳалқадан, ипак кийишдан, қассий кийишдан ва қизил эгар тўшагидан қайтардилар,» деди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ سُمَيْعٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، قَالَ قَالَ صَعْصَعَةُ بْنُ صُوحَانَ لِعَلِيٍّ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ انْهَنَا عَمَّا نَهَاكَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْجِعَةِ وَعَنْ حِلَقِ الذَّهَبِ وَلُبْسِ الْحَرِيرِ وَعَنِ الْمِيثَرَةِ الْحَمْرَاءِ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدِيثُ مَرْوَانَ وَعَبْدِ الْوَاحِدِ أَوْلَى بِالصَّوَابِ مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ .
Бизга Қутайба ибн Саид хабар берди, у деди: бизга Абдулвоҳид ривоят қилди, Исмоил ибн Сумайъдан, у Молик ибн Умайдан (ривоят қилдики), у деди: Саъсаъа ибн Сувҳон Али (розияллаҳу анҳу)га: «Эй мўминлар амири, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сизни қайтарган нарсадан бизни ҳам қайтаринг,» деди. У деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизни қовоқ идиши (дуббо), лой кўзача (ҳантам) ва арпа шаробидан (жиъа), шунингдек олтин ҳалқалардан, ипак кийишдан ва қизил эгар ёпинчоғидан (мийсара) қайтардилар.» Абу Абдураҳмон (Насоий) деди: Марвон ва Абдулвоҳиднинг ҳадиси Исроилнинг ҳадисидан тўғриликка лойиқроқдир.
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ، وَعُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ أَبُو عَلِيٍّ حَدَّثَنَا وَقَالَ، عُثْمَانُ أَنْبَأَنَا دَاوُدُ بْنُ قَيْسٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ نَهَانِي حِبِّي صلى الله عليه وسلم عَنْ ثَلاَثٍ لاَ أَقُولُ نَهَى النَّاسَ نَهَانِي عَنْ تَخَتُّمِ الذَّهَبِ وَعَنْ لُبْسِ الْقَسِّيِّ وَعَنِ الْمُعَصْفَرِ الْمُفَدَّمَةِ وَلاَ أَقْرَأُ سَاجِدًا وَلاَ رَاكِعًا . تَابَعَهُ الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ .
Бизга Абу Довуд хабар берди, у деди: бизга Абу Али ал-Ҳанафий ва Усмон ибн Умар ривоят қилди. Абу Али «бизга ривоят қилди» деди, Усмон эса «бизга хабар берди» деди: Довуд ибн Қайс, Иброҳим ибн Абдуллоҳ ибн Ҳунайндан, у отасидан, у Ибн Аббосдан, у Алидан (ривоят қилиб), у деди: «Севимлим (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени уч нарсадан қайтардилар — мен буни одамларни қайтардилар демайман: мени олтин узук тақишдан, қассий (ипак аралаш) кийим кийишдан ва тўқ сафлорий бўялган кийимдан қайтардилар, ҳамда саждада ва рукуъда (Қуръон) ўқишимдан (қайтардилар).» Унга Заҳҳок ибн Усмон мутобаъат қилди (эргашди).
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ دَاوُدَ الْمُنْكَدِرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، عَنِ الضَّحَّاكِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ أَقُولُ نَهَاكُمْ عَنْ تَخَتُّمِ الذَّهَبِ وَعَنْ لُبْسِ الْقَسِّيِّ وَعَنْ لُبْسِ الْمُفَدَّمِ وَالْمُعَصْفَرِ وَعَنِ الْقِرَاءَةِ رَاكِعًا .
Бизга ал-Ҳасан ибн Довуд ал-Мункадирий хабар берди, у деди: бизга Ибн Абу Фудайк ривоят қилди, Заҳҳокдан, у Иброҳим ибн Ҳунайндан, у отасидан, у Абдуллоҳ ибн Аббосдан, у Алидан (ривоят қилиб), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени қайтардилар — мен сизларни қайтардилар демайман — олтин узук тақишдан, қассий кийишдан, тўқ сафлорий бўялган (муфаддам) ва сафлорий бўялган кийимни кийишдан ҳамда рукуъда (Қуръон) ўқишдан (қайтардилар).»
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحِيمِ الْبَرْقِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَسْوَدِ، قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، أَنَّ أَبَاهُ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ عَلِيًّا، يَقُولُ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْقِرَاءَةِ وَأَنَا رَاكِعٌ وَعَنْ لُبْسِ الذَّهَبِ وَالْمُعَصْفَرِ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Абдураҳим ал-Барқий хабар берди, у деди: бизга Абул-Асвад ривоят қилди, у деди: бизга Нофиъ ибн Язид ривоят қилди, Юнусдан, у Ибн Шиҳобдан, у Иброҳимдан (ривоят қилиб), унинг отаси унга ривоят қилдики, у Алини шундай деганини эшитган: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мен рукуъда турган ҳолда (Қуръон) ўқишимдан, олтин ва сафлорий бўялган кийимни кийишдан қайтардилар.»
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ قَزَعَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا، يَقُولُ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ أَقُولُ نَهَاكُمْ عَنْ خَاتَمِ الذَّهَبِ وَعَنِ الْقَسِّيِّ وَالْمُعَصْفَرِ وَأَنْ لاَ أَقْرَأَ وَأَنَا رَاكِعٌ .
Бизга ал-Ҳасан ибн Қазаъа хабар берди, у деди: бизга Холид ибн ал-Ҳорис ривоят қилди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Амр ривоят қилди, Иброҳим ибн Абдуллоҳ ибн Ҳунайндан, у отасидан (ривоят қилиб), у деди: Мен Алини шундай деганини эшитдим: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени қайтардилар — мен сизларни қайтардилар демайман — олтин узук, қассий ва сафлорий бўялган кийимдан, ҳамда мен рукуъда турган ҳолда (Қуръон) ўқишимдан (қайтардилар).»
أَخْبَرَنِي هَارُونُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بَكَّارِ بْنِ بِلاَلٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى، - وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ بْنِ سُمَيْعٍ - قَالَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ وَاقِدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، مَوْلَى عَلِيٍّ عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ تَخَتُّمِ الذَّهَبِ وَعَنِ الْمُعَصْفَرِ وَعَنْ لُبْسِ الْقَسِّيِّ وَعَنِ الْقِرَاءَةِ فِي الرُّكُوعِ .
Менга Ҳорун ибн Муҳаммад ибн Баккор ибн Билол хабар берди, Муҳаммад ибн Ийсодан — у Ибнул-Қосим ибн Сумайъдир — у деди: бизга Зайд ибн Воқид ривоят қилди, Нофиъдан, у Алининг озод қилинган қули Иброҳимдан, у Алидан (ривоят қилиб), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени олтин узук тақишдан, сафлорий бўялган кийимдан, қассий кийишдан ва рукуъда (Қуръон) ўқишдан қайтардилар.»
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَجَّاجِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ حُنَيْنٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عَلِيًّا، قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ لُبْسِ الْقَسِّيِّ وَالْمُعَصْفَرِ وَعَنِ التَّخَتُّمِ بِالذَّهَبِ .
Менга Абу Бакр ибн Али хабар берди, у деди: бизга Иброҳим ибн ал-Ҳажжож ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Салама ривоят қилди, Убайдуллоҳ ибн Умардан, у Нофиъдан, у Ибн Аббоснинг озод қилинган қули Ибн Ҳунайндан (ривоят қилиб), Али шундай деган: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени қассий ва сафлорий бўялган кийим кийишдан ҳамда олтин узук тақишдан қайтардилар.»
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْمُفَضَّلِ - قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ حُنَيْنٍ، مَوْلَى عَلِيٍّ عَنْ عَلِيٍّ، رضى الله عنه قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَرْبَعٍ عَنِ التَّخَتُّمِ بِالذَّهَبِ وَعَنْ لُبْسِ الْقَسِّيِّ وَعَنْ قِرَاءَةِ الْقُرْآنِ وَأَنَا رَاكِعٌ وَعَنْ لُبْسِ الْمُعَصْفَرِ . وَوَافَقَهُ أَيُّوبُ إِلاَّ أَنَّهُ لَمْ يُسَمِّ الْمَوْلَى .
Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар берди, у деди: бизга Бишр — у Ибнул-Муфаддалдир — ривоят қилди, у деди: бизга Убайдуллоҳ ривоят қилди, Нофиъдан, у Алининг озод қилинган қули Ибн Ҳунайндан, у Али (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилиб), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени тўрт нарсадан қайтардилар: олтин узук тақишдан, қассий кийишдан, мен рукуъда турган ҳолда Қуръон ўқишимдан ва сафлорий бўялган кийим кийишдан (қайтардилар).» Унга Айюб мувофиқлик қилди, фақат у озод қилинган қулнинг исмини айтмади.
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مَنْصُورِ بْنِ جَعْفَرٍ النَّيْسَابُورِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْبَلْخِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ مَوْلًى، لِلْعَبَّاسِ أَنَّ عَلِيًّا، قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ لُبْسِ الْمُعَصْفَرِ وَعَنِ الْقَسِّيِّ وَعَنِ التَّخَتُّمِ بِالذَّهَبِ وَأَنْ أَقْرَأَ وَأَنَا رَاكِعٌ .
Бизга ал-Ҳусайн ибн Мансур ибн Жаъфар ан-Найсобурий хабар берди, у деди: бизга Ҳафс ибн Абдураҳмон ал-Балхий ривоят қилди, у деди: бизга Саид ривоят қилди, Айюбдан, у Нофиъдан, у Аббоснинг бир озод қилинган қулидан (ривоят қилиб), Али шундай деган: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени сафлорий бўялган кийим кийишдан, қассийдан, олтин узук тақишдан ва мен рукуъда турган ҳолда (Қуръон) ўқишимдан қайтардилар.»
أَخْبَرَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَرْبٌ، - وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ - عَنْ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَعْدٍ الْفَدَكِيُّ، أَنَّ نَافِعًا، أَخْبَرَهُ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ حُنَيْنٍ، أَنَّ عَلِيًّا، حَدَّثَهُ قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ثِيَابِ الْمُعَصْفَرِ وَعَنْ خَاتَمِ الذَّهَبِ وَعَنْ لُبْسِ الْقَسِّيِّ وَأَنْ أَقْرَأَ وَأَنَا رَاكِعٌ . خَالَفَهُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ .
Менга Ҳорун ибн Абдуллоҳ хабар берди, у деди: бизга Абдуссамад ибн Абдулворис ривоят қилди, у деди: бизга Ҳарб — у Ибн Шаддоддир — ривоят қилди, Яҳёдан, у деди: менга Амр ибн Саъд ал-Фадакий ривоят қилдики, Нофиъ унга хабар бериб деди: менга Ибн Ҳунайн ривоят қилдики, Али унга ривоят қилиб, деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени сафлорий бўялган кийимлардан, олтин узукдан, қассий кийишдан ва мен рукуъда турган ҳолда (Қуръон) ўқишимдан қайтардилар.» Унга ал-Лайс ибн Саъд мухолиф бўлди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنْ بَعْضِ، مَوَالِي الْعَبَّاسِ عَنْ عَلِيٍّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْمُعَصْفَرِ وَالثِّيَابِ الْقَسِّيَّةِ وَعَنْ أَنْ يَقْرَأَ وَهُوَ رَاكِعٌ .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, Нофиъдан, у Иброҳим ибн Абдуллоҳ ибн Ҳунайндан, у Аббоснинг баъзи озод қилинган қулларидан, у Алидан (ривоят қилиб), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сафлорий бўялган кийимдан, қассий кийимлардан ва кишининг рукуъда турган ҳолда (Қуръон) ўқишидан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرٍو الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَسَاقَ الْحَدِيثَ .
Бизга Маҳмуд ибн Холид хабар берди, у деди: бизга ал-Валид ривоят қилди, у деди: бизга Абу Амр ал-Авзоий ривоят қилди, Яҳёдан, у Алидан (ривоят қилиб), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени қайтардилар,» — ва ҳадисни (охиригача) келтирди.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَبِيدَةَ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ نَهَانِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْقَسِّيِّ وَالْحَرِيرِ وَخَاتَمِ الذَّهَبِ وَأَنْ أَقْرَأَ رَاكِعًا . خَالَفَهُ هِشَامٌ وَلَمْ يَرْفَعْهُ .
Бизга Убайдуллоҳ ибн Саид хабар берди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Масъада ривоят қилди, Ашъасдан, у Муҳаммаддан, у Абийдадан, у Алидан (ривоят қилиб), у деди: «Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени қассий, ипак ва олтин узукдан, ҳамда мен рукуъда турган ҳолда (Қуръон) ўқишимдан қайтардилар.» Унга Ҳишом мухолиф бўлди ва уни марфуъ қилмади (Набийга кўтармади).
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، قَالَ أَنْبَأَنَا هِشَامٌ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَبِيدَةَ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ نَهَى عَنْ مَيَاثِرِ الأُرْجُوَانِ، وَلُبْسِ الْقَسِّيِّ، وَخَاتَمِ الذَّهَبِ، .
Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар берди, у деди: бизга Язид ривоят қилди, у деди: бизга Ҳишом хабар берди, Муҳаммаддан, у Абийдадан, у Алидан (ривоят қилиб), у деди: «(У) қизил эгар ёпинчоқларидан (мийсара), қассий кийишдан ва олтин узукдан қайтарди.»
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَبِيدَةَ، قَالَ نَهَى عَنْ مَيَاثِرِ الأُرْجُوَانِ، وَخَوَاتِيمِ الذَّهَبِ، .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Ҳаммод хабар берди, Айюбдан, у Муҳаммаддан, у Абийдадан (ривоят қилиб), у деди: «(У) қизил эгар ёпинчоқларидан (мийсара) ва олтин узуклардан қайтарди.»
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنِ الْحَجَّاجِ، - هُوَ ابْنُ الْحَجَّاجِ - عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُبَيْدٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ تَخَتُّمِ الذَّهَبِ .
Бизга Аҳмад ибн Ҳафс хабар берди, у деди: бизга отам ривоят қилди, у деди: бизга Иброҳим ривоят қилди, ал-Ҳажжождан — у Ибнул-Ҳажжождир — у Қатодадан, у Абдулмалик ибн Убайддан, у Башир ибн Наҳикдан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилиб), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени олтин узук тақишдан қайтардилар.»
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ الْمَعْنِيُّ الْبَصْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ اللَّيْثِيُّ، قَالَ أَشْهَدُ عَلَى عِمْرَانَ أَنَّهُ حَدَّثَنَا قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ لُبْسِ الْحَرِيرِ وَعَنِ التَّخَتُّمِ بِالذَّهَبِ وَعَنِ الشُّرْبِ فِي الْحَنَاتِمِ .
Бизга Юсуф ибн Ҳаммод ал-Маъний ал-Басрий хабар берди, у деди: бизга Абдулворис ривоят қилди, Абут-Тайёҳдан, у деди: бизга Ҳафс ал-Лайсий ривоят қилди, у деди: Мен Имрон устида гувоҳлик бераманки, у бизга ривоят қилиб, деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ипак кийишдан, олтин узук тақишдан ва лой кўзачаларда (ҳанотим) ичишдан қайтардилар.»
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ، أَنَّ أَبَا النَّجِيبِ، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً قَدِمَ مِنْ نَجْرَانَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَيْهِ خَاتَمٌ مِنْ ذَهَبٍ فَأَعْرَضَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " إِنَّكَ جِئْتَنِي وَفِي يَدِكَ جَمْرَةٌ مِنْ نَارٍ " .
Бизга Аҳмад ибн Амр ибн ас-Сарҳ хабар берди, у деди: бизга Ибн Ваҳб хабар берди, у деди: менга Амр ибн ал-Ҳорис хабар берди, Бакр ибн Саводадан, Абун-Нажиб унга ривоят қилдики, Абу Саид ал-Худрий унга ривоят қилди: Бир киши Нажрондан Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келди, унинг (қўлида) олтин узук бор эди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ундан юз ўгирдилар ва: «Сен менинг олдимга, қўлингда оловдан бир чўғ билан келдинг,» дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ رَجُلٍ، حَدَّثَهُ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، أَنَّ رَجُلاً، كَانَ جَالِسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَعَلَيْهِ خَاتَمٌ مِنْ ذَهَبٍ وَفِي يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِخْصَرَةٌ أَوْ جَرِيدَةٌ فَضَرَبَ بِهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِصْبَعَهُ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " أَلاَ تَطْرَحُ هَذَا الَّذِي فِي إِصْبَعِكَ " . فَأَخَذَهُ الرَّجُلُ فَرَمَى بِهِ فَرَآهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَ " مَا فَعَلَ الْخَاتَمُ " . قَالَ رَمَيْتُ بِهِ . قَالَ " مَا بِهَذَا أَمَرْتُكَ إِنَّمَا أَمَرْتُكَ أَنْ تَبِيعَهُ فَتَسْتَعِينَ بِثَمَنِهِ " . وَهَذَا حَدِيثٌ مُنْكَرٌ .
Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар бериб, деди: бизга Убайдуллоҳ ривоят қилди, у деди: бизга Исроил ривоят қилди, Мансурдан, у Салимдан, у ўзига ривоят қилган бир кишидан, у Баро ибн Озиб (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики): Бир киши Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурида ўтирган эди, унинг (қўлида) олтиндан (ясалган) узук бор эди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қўлида эса таёқча ёки хурмо шохи бор эди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) у билан унинг бармоғига урдилар. У киши: «Менга нима бўлди, эй Расулуллаҳ?» деди. У: «Бармоғингдаги бу нарсани ташлаб юборсанг бўлмайдими?» дедилар. У киши уни олиб, улоқтириб юборди. Шундан кейин Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни кўриб: «Узук нима бўлди?» дедилар. У: «Уни улоқтириб юбордим,» деди. У: «Мен сенга буни буюрмаган эдим. Мен сенга уни сотиб, унинг пули билан фойдаланишингни буюрган эдим,» дедилар. Бу ҳадис мункардир.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ رَاشِدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَبْصَرَ فِي يَدِهِ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ فَجَعَلَ يَقْرَعُهُ بِقَضِيبٍ مَعَهُ فَلَمَّا غَفَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَلْقَاهُ قَالَ " مَا أُرَانَا إِلاَّ قَدْ أَوْجَعْنَاكَ وَأَغْرَمْنَاكَ " . خَالَفَهُ يُونُسُ رَوَاهُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ مُرْسَلاً .
Бизга Амр ибн Мансур хабар бериб, деди: бизга Аффон ривоят қилди, у деди: бизга Вуҳайб ривоят қилди, Нуъмон ибн Рошиддан, у Зуҳрийдан, у Ато ибн Язиддан, у Абу Саълаба ал-Хушанийдан (ривоят қилдики): Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унинг қўлида олтиндан (ясалган) узукни кўриб қолдилар, сўнг ўзлари билан бўлган таёқча билан уни ура бошладилар. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ғафлатда қолганларида (эътибордан четга қаратганларида), у (киши) уни улоқтириб юборди. У: «Бизнинг кўрганимиз шуки, биз сени оғритдик ва сени зарар кўрсатдик,» дедилар. Бунга Юнус мухолиф бўлди; у буни Зуҳрийдан, у Абу Идрисдан мурсал тарзда ривоят қилди.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيُّ، أَنَّ رَجُلاً، مِمَّنْ أَدْرَكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَبِسَ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ نَحْوَهُ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَحَدِيثُ يُونُسَ أَوْلَى بِالصَّوَابِ مِنْ حَدِيثِ النُّعْمَانِ .
Бизга Аҳмад ибн Амр ибн ас-Сарҳ хабар бериб, деди: бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, у деди: менга Юнус хабар берди, Ибн Шиҳобдан, у деди: менга Абу Идрис ал-Хавлоний хабар бердики, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га етишган кишилардан бири олтиндан (ясалган) узук тақиб юрди — шунга ўхшаш (ривоят). Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: Юнуснинг ҳадиси Нуъмоннинг ҳадисидан тўғриликка яқинроқдир.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيُّ الدِّمَشْقِيُّ أَبُو عَبْدِ الْمَلِكِ، قِرَاءَةً قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَائِذٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأَى عَلَى رَجُلٍ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ نَحْوَهُ .
Бизга Аҳмад ибн Иброҳим ибн Муҳаммад ал-Қураший ад-Димашқий Абу Абдулмалик ўқиб эшиттириш йўли билан хабар бериб, деди: бизга Ибн Оиз ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ибн Ҳамза ривоят қилди, ал-Авзоийдан, у Зуҳрийдан, у Абу Идрис ал-Хавлонийдан (ривоят қилдики): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир кишининг (қўлида) олтиндан (ясалган) узукни кўрдилар — шунга ўхшаш (ривоят).
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ الْعُمَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَأَى فِي يَدِ رَجُلٍ خَاتَمَ ذَهَبٍ فَضَرَبَ إِصْبَعَهُ بِقَضِيبٍ كَانَ مَعَهُ حَتَّى رَمَى بِهِ .
Менга Абу Бакр ибн Али хабар бериб, деди: бизга Абдулазиз ал-Умарий ривоят қилди, у деди: бизга Иброҳим ибн Саъд ривоят қилди, Зуҳрийдан, у Абу Идрисдан (ривоят қилдики): Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир кишининг қўлида олтин узукни кўрдилар, сўнг ўзлари билан бўлган таёқча билан унинг бармоғига урдилар, токи у (киши) уни улоқтириб юборгунига қадар.
أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرٍ، أَحْمَدُ بْنُ عَلِيٍّ الْمَرْوَزِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا الْوَرَكَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلٌ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالْمَرَاسِيلُ أَشْبَهُ بِالصَّوَابِ وَاللَّهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى أَعْلَمُ .
Менга Абу Бакр Аҳмад ибн Али ал-Марвазий хабар бериб, деди: бизга ал-Варконий ривоят қилди, у деди: бизга Иброҳим ибн Саъд ривоят қилди, Ибн Шиҳобдан (ривоят қилдики): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) — мурсал (тарзда). Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: мурсал (ривоят)лар тўғриликка кўпроқ ўхшайди, Аллаҳ субҳанаҳу ва таоло энг билгувчидир.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُسْلِمٍ، - مِنْ أَهْلِ مَرْوَ أَبُو طَيْبَةَ - قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَعَلَيْهِ خَاتَمٌ مِنْ حَدِيدٍ فَقَالَ " مَا لِي أَرَى عَلَيْكَ حِلْيَةَ أَهْلِ النَّارِ " . فَطَرَحَهُ ثُمَّ جَاءَهُ وَعَلَيْهِ خَاتَمٌ مِنْ شَبَهٍ فَقَالَ " مَا لِي أَجِدُ مِنْكَ رِيحَ الأَصْنَامِ " . فَطَرَحَهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنْ أَىِّ شَىْءٍ أَتَّخِذُهُ قَالَ " مِنْ وَرِقٍ وَلاَ تُتِمَّهُ مِثْقَالاً " .
Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар бериб, деди: бизга Зайд ибн ал-Ҳубоб ривоят қилди, у деди: менга Абдуллоҳ ибн Муслим — Марв аҳлидан, Абу Тайба — ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллоҳ ибн Бурайда ривоят қилди, отасидан (ривоят қилдики): Бир киши Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурига келди, унинг (қўлида) темирдан (ясалган) узук бор эди. У: «Менга нима бўлдики, сенинг (устингда) дўзах аҳлининг безагини кўриб турибман?» дедилар. Шунда у (киши) уни ташлаб юборди. Сўнг яна келди, унинг (қўлида) мис (қотишмасидан ясалган) узук бор эди. У: «Менга нима бўлдики, сендан бутларнинг ҳидини топиб турибман?» дедилар. Шунда у (киши) уни ташлаб юборди ва: «Эй Расулуллаҳ, мен қайси нарсадан (узук) тутай?» деди. У: «Кумушдан, лекин уни бир мисқолга етказма,» дедилар.
أَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ وَرِقٍ فَصُّهُ حَبَشِيٌّ وَنُقِشَ فِيهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ .
Бизга ал-Аббос ибн Абдулазим ал-Анбарий хабар бериб, деди: бизга Усмон ибн Умар ривоят қилди, у деди: бизга Юнус ривоят қилди, Зуҳрийдан, у Анас (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики): Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) кумушдан (ясалган) узук тутдилар, унинг кўзи ҳабаший (тошдан) эди ва унга «Муҳаммад Расулуллоҳ» деб нақш ўйиб ёзилган эди.
أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاتَمُ فِضَّةٍ يَتَخَتَّمُ بِهِ فِي يَمِينِهِ فَصُّهُ حَبَشِيٌّ يَجْعَلُ فَصَّهُ مِمَّا يَلِي كَفَّهُ .
Бизга Абу Бакр ибн Али хабар бериб, деди: бизга Аббод ибн Мусо ривоят қилди, у деди: бизга Талҳа ибн Яҳё ривоят қилди, у деди: менга Юнус ибн Язид хабар берди, Ибн Шиҳобдан, у Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг кумушдан (ясалган) узуги бор эди, уни ўнг (қўл)ларига тақар эдилар; унинг кўзи ҳабаший (тошдан) эди, кўзини кафтлари томонга қаратиб қўяр эдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ خَلِيٍّ الْحِمْصِيُّ، - وَكَانَ أَبُوهُ خَالِدٌ عَلَى قَضَاءِ حِمْصَ - قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا سَلَمَةُ، - وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الْعَوْصِيُّ - عَنِ الْحَسَنِ، - وَهُوَ ابْنُ صَالِحِ بْنِ حَىٍّ - عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ خَاتَمُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ فِضَّةٍ وَكَانَ فَصُّهُ مِنْهُ .
Бизга Муҳаммад ибн Холид ибн Халий ал-Ҳимсий — унинг отаси Холид Ҳимс қозилигида эди — хабар бериб, деди: бизга отам ривоят қилди, у деди: бизга Салама — у Абдулмалик ал-Авсийнинг ўғли — ривоят қилди, ал-Ҳасандан — у Солиҳ ибн Ҳаййнинг ўғли — у Осимдан, у Ҳумайд ат-Тавийлдан, у Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг узуклари кумушдан эди ва унинг кўзи ҳам ўзидан (кумушдан) эди.
أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، قَالَ سَمِعْتُ حُمَيْدًا، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ خَاتَمُهُ مِنْ وَرِقٍ فَصُّهُ مِنْهُ .
Бизга Абу Бакр ибн Али хабар бериб, деди: бизга Умайя ибн Бистом ривоят қилди, у деди: бизга Муътамир ривоят қилди, у деди: мен Ҳумайддан эшитдим, Анас (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики): Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг узуклари кумушдан эди, унинг кўзи ҳам ўзидан (кумушдан) эди.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ خَاتَمُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ فِضَّةٍ فَصُّهُ مِنْهُ .
Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар бериб, деди: бизга Мусо ибн Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Зуҳайр ибн Муовия ривоят қилди, Ҳумайддан, у Анас (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг узуклари кумушдан эди, унинг кўзи ҳам ўзидан (кумушдан) эди.
أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، عَنْ بِشْرٍ، - وَهُوَ ابْنُ الْمُفَضَّلِ - قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ أَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَكْتُبَ إِلَى الرُّومِ فَقَالُوا إِنَّهُمْ لاَ يَقْرَءُونَ كِتَابًا إِلاَّ مَخْتُومًا . فَاتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِهِ فِي يَدِهِ وَنُقِشَ فِيهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ .
Бизга Ҳумайд ибн Масъада хабар бериб, Бишрдан — у ал-Муфаззалнинг ўғли — у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, Қатодадан, у Анас (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Румликларга (хат) ёзмоқчи бўлдилар. Шунда (саҳобалар): «Улар муҳрланмаган хатни ўқимайдилар,» дедилар. Шу сабабли у кумушдан (ясалган) узук тутдилар — гўё мен ҳозир ҳам унинг қўлларидаги оқлигини кўриб тургандекман — ва унга «Муҳаммад Расулуллоҳ» деб нақш ўйилган эди.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ أَبُو الْجَوْزَاءِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ أَخَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الْعِشَاءِ الآخِرَةِ حَتَّى مَضَى شَطْرُ اللَّيْلِ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى بِنَا كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِ خَاتَمِهِ فِي يَدِهِ مِنْ فِضَّةٍ .
Бизга Аҳмад ибн Усмон Абул-Жавзо хабар бериб, деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Қурра ибн Холид ривоят қилди, Қатодадан, у Анас (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (бир кеча) хуфтон намозини туннинг ярми ўтгунига қадар кечиктирдилар, сўнг чиқиб бизга (имом бўлиб) намоз ўқидилар — гўё мен ҳозир ҳам унинг қўлларидаги кумуш узугининг оқлигини кўриб тургандекман.
أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا { ابْنُ، } وَهْبٍ عَنْ سُلَيْمَانَ، - هُوَ ابْنُ بِلاَلٍ - عَنْ شَرِيكٍ، - هُوَ ابْنُ أَبِي نَمِرٍ - عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ شَرِيكٌ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَلْبَسُ خَاتَمَهُ فِي يَمِينِهِ .
Бизга ар-Робиъ ибн Сулаймон хабар бериб, деди: бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, Сулаймондан — у Билолнинг ўғли — у Шарикдан — у Абу Намирнинг ўғли — у Иброҳим ибн Абдуллоҳ ибн Ҳунайндан, у отасидан, у Али (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилди). Шарик деди: менга Абу Салама ҳам хабар бердики, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) узукларини ўнг (қўл)ларига тақар эдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ الْبَحْرَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنِ ابْنِ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَخَتَّمُ بِيَمِينِهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Маъмар ал-Баҳроний хабар бериб, деди: бизга Ҳаббон ибн Ҳилол ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Салама ривоят қилди, Ибн Абу Рофиъдан, у Абдуллоҳ ибн Жаъфар (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики): Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўнг (қўл)ларига узук тақар эдилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ أَبِي عَتَّابٍ، سَهْلِ بْنِ حَمَّادٍ ح وَأَنْبَأَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ { حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ } حَدَّثَنَا أَبُو مَكِينٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِيَاسُ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ الْمُعَيْقِيبِ، عَنْ جَدِّهِ، مُعَيْقِيبٍ أَنَّهُ قَالَ كَانَ خَاتَمُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَدِيدًا مَلْوِيًّا عَلَيْهِ فِضَّةٌ - قَالَ - وَرُبَّمَا كَانَ فِي يَدِي . فَكَانَ مُعَيْقِيبٌ عَلَى خَاتَمِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Амр ибн Али хабар берди, Абу Аттоб Саҳл ибн Ҳаммоддан. (Бошқа йўл билан:) бизга Абу Довуд хабар бериб, деди: бизга Саҳл ибн Ҳаммод ривоят қилди, у деди: бизга Абу Макин ривоят қилди, у деди: бизга Иёс ибн ал-Ҳорис ибн ал-Муъайқиб ривоят қилди, бобоси Муъайқибдан, у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг узуклари темирдан бўлиб, унинг устига кумуш ўралган эди. У деди: баъзан у менинг қўлимда бўлар эди. Муъайқиб Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг узукларига масъул (сақловчи) эди.
أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ الْمِصِّيصِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ مَنْصُورٍ، - مِنْ أَهْلِ ثَغْرٍ ثِقَةٌ - قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ، عَنْ أَبِي النَّجِيبِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ أَقْبَلَ رَجُلٌ مِنَ الْبَحْرَيْنِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمَ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ وَكَانَ فِي يَدِهِ خَاتَمٌ مِنْ ذَهَبٍ وَجُبَّةُ حَرِيرٍ فَأَلْقَاهُمَا ثُمَّ سَلَّمَ فَرَدَّ عَلَيْهِ السَّلاَمَ ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَيْتُكَ آنِفًا فَأَعْرَضْتَ عَنِّي . فَقَالَ " إِنَّهُ كَانَ فِي يَدِكَ جَمْرَةٌ مِنْ نَارٍ " . قَالَ لَقَدْ جِئْتُ إِذًا بِجَمْرٍ كَثِيرٍ . قَالَ " إِنَّ مَا جِئْتَ بِهِ لَيْسَ بِأَجْزَأَ عَنَّا مِنْ حِجَارَةِ الْحَرَّةِ وَلَكِنَّهُ مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا " . قَالَ فَمَاذَا أَتَخَتَّمُ قَالَ " حَلْقَةً مِنْ حَدِيدٍ أَوْ وَرِقٍ أَوْ صُفْرٍ " .
Менга Али ибн Муҳаммад ибн Али ал-Мисисий хабар бериб, деди: бизга Довуд ибн Мансур — сарҳад аҳлидан, ишончли — ривоят қилди, у деди: бизга Лайс ибн Саъд ривоят қилди, Амр ибн ал-Ҳорисдан, у Бакр ибн Саводадан, у Абун-Нажибдан, у Абу Саид ал-Худрий (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Баҳрайнлик бир киши Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келиб салом берди, лекин у (алайҳиссалом) унга (алик) қайтармадилар. Унинг қўлида олтиндан (ясалган) узук ва ипакдан жубба (кийим) бор эди. Сўнг у (киши) уларнинг иккаласини ташлаб, яна салом берди, шунда у (алайҳиссалом) унинг саломига (алик) қайтардилар. Кейин у: «Эй Расулуллаҳ, мен ҳозиргина олдингизга келган эдим, сиз мендан юз ўгирдингиз,» деди. У: «Дарҳақиқат, сенинг қўлингда оловдан бир чўғ бор эди,» дедилар. У: «Ундай бўлса мен кўплаб чўғ келтирган эканман,» деди. У: «Сен келтирган нарса биз учун (Ҳарра) тошларидан кўра фойдалироқ эмас, лекин у дунё ҳаётининг матосидир,» дедилар. У: «Ундай бўлса мен нимадан узук тутай?» деди. У: «Темирдан ёки кумушдан ёки мисдан бир ҳалқа,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدِ اتَّخَذَ حَلْقَةً مِنْ فِضَّةٍ فَقَالَ " مَنْ أَرَادَ أَنْ يَصُوغَ عَلَيْهِ فَلْيَفْعَلْ وَلاَ تَنْقُشُوا عَلَى نَقْشِهِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор хабар бериб, деди: бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ал-Ансорий ривоят қилди, у деди: бизга Ҳишом ибн Ҳассон ривоят қилди, у деди: менга Абдулазиз ибн Суҳайб ривоят қилди, у Анас (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) кумушдан узук ясатиб чиқдилар ва: «Ким ўзига шунга ўхшаш (узук) ясатмоқчи бўлса, ясатсин, лекин унинг нақшига (ўхшатиб) нақш ўймангиз,» дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، سُلَيْمَانُ بْنُ سَيْفٍ الْحَرَّانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ اتَّخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاتَمًا وَنَقَشَ عَلَيْهِ نَقْشًا قَالَ " إِنَّا قَدِ اتَّخَذْنَا خَاتَمًا وَنَقَشْنَا فِيهِ نَقْشًا فَلاَ يَنْقُشْ أَحَدٌ عَلَى نَقْشِهِ " . ثُمَّ قَالَ أَنَسٌ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِهِ فِي يَدِهِ .
Бизга Абу Довуд Сулаймон ибн Сайф ал-Ҳарроний хабар бериб, деди: бизга Ҳорун ибн Исмоил ривоят қилди, у деди: бизга Али ибн ал-Муборак ривоят қилди, у деди: бизга Абдулазиз ибн Суҳайб ривоят қилди, у Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) узук ясатиб, унга бир нақш ўйдирдилар ва: «Биз узук ясатиб, унга бир нақш ўйдирдик, бас ҳеч ким унинг нақшига (ўхшатиб) нақш ўймасин,» дедилар. Сўнгра Анас деди: Гўё мен унинг (узукнинг) қўлларидаги ялтирашига ҳозир ҳам қараб тургандайман.
أَخْبَرَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى الْخُوَارَزْمِيُّ، بِبَغْدَادَ قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا الْعَوَّامُ بْنُ حَوْشَبٍ، عَنْ أَزْهَرَ بْنِ رَاشِدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَسْتَضِيئُوا بِنَارِ الْمُشْرِكِينَ وَلاَ تَنْقُشُوا عَلَى خَوَاتِيمِكُمْ عَرَبِيًّا " .
Бизга Мужоҳид ибн Мусо ал-Хуворазмий Бағдодда хабар бериб, деди: бизга Ҳушайм ривоят қилди, у деди: бизга ал-Аввом ибн Ҳавшаб хабар берди, у Азҳар ибн Рошиддан, у Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мушрикларнинг оловидан ёруғлик олмангиз ва узукларингизга арабча (ёзув) ўймангиз,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ قَالَ عَلِيٌّ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا عَلِيُّ سَلِ اللَّهَ الْهُدَى وَالسَّدَادَ " . وَنَهَانِي أَنْ أَجْعَلَ الْخَاتَمَ فِي هَذِهِ وَهَذِهِ . وَأَشَارَ يَعْنِي بِالسَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى .
Бизга Муҳаммад ибн Мансур хабар бериб, деди: бизга Суфён ривоят қилди, у Осим ибн Кулайбдан, у Абу Бурдадан (ривоят қилдики), у деди: Али (розияллаҳу анҳу) деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга: «Эй Али, Аллаҳдан ҳидоят ва тўғриликни сўрагин,» дедилар. Ва мени узукни мана бунга ва бунга (тақишимдан) қайтардилар — яъни кўрсаткич ва ўрта бармоқларини ишора қилдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْخَاتَمِ فِي هَذِهِ وَهَذِهِ . يَعْنِي السَّبَّابَةَ وَالْوُسْطَى . وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Муҳаммад ибн Башшор хабар бериб, дедилар: бизга Абдурраҳмон ривоят қилди, у Суфёндан, у Осим ибн Кулайбдан, у Абу Бурдадан, у Али (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени узукни мана бунга ва бунга (тақишимдан) қайтардилар — яъни кўрсаткич ва ўрта бармоқни (назарда тутдилар). Лафз Ибн ал-Мусанноники.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قُلِ اللَّهُمَّ اهْدِنِي وَسَدِّدْنِي " . وَنَهَانِي أَنْ أَضَعَ الْخَاتَمَ فِي هَذِهِ وَهَذِهِ وَأَشَارَ بِشْرٌ بِالسَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى . قَالَ وَقَالَ عَاصِمٌ أَحَدُهُمَا .
Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар бериб, деди: бизга Бишр ривоят қилди, у деди: бизга Осим ибн Кулайб ривоят қилди, у Абу Бурдадан, у Али (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга: «Айтгин: Аллаҳим, мени ҳидоят қил ва тўғрилик бер,» дедилар. Ва мени узукни мана бунга ва бунга (тақишимдан) қайтардилар — Бишр кўрсаткич ва ўрта бармоқни ишора қилди. (Ривоятчи) деди: Осим деди: улардан бирини.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَامِرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلاَءَ نَزَعَ خَاتَمَهُ .
Бизга Муҳаммад ибн Исмоил ибн Иброҳим хабар бериб, у Саид ибн Омирдан, у Ҳаммомдан, у Ибн Журайждан, у аз-Зуҳрийдан, у Анас (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳожатхонага кирганларида узукларини ечиб қўяр эдилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا الْمُعْتَمِرُ، قَالَ سَمِعْتُ عُبَيْدَ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ اتَّخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ وَجَعَلَ فَصَّهُ مِنْ قِبَلِ كَفِّهِ فَاتَّخَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَ الذَّهَبِ فَأَلْقَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاتَمَهُ وَقَالَ " لاَ أَلْبَسُهُ أَبَدًا " . وَأَلْقَى النَّاسُ خَوَاتِيمَهُمْ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар бериб, деди: бизга ал-Муътамир хабар берди, у деди: мен Убайдуллоҳдан эшитдим, у Нофиъдан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтиндан узук ясатдилар ва унинг кўзини кафтлари томонга қилдилар. Шунда одамлар ҳам олтин узуклар ясата бошладилар. Бас, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) узукларини ташлаб: «Буни ҳеч қачон тақмайман,» дедилар. Одамлар ҳам узукларини ташладилар.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ وَجَعَلَ فَصَّهُ مِمَّا يَلِي كَفَّهُ فَاتَّخَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَ فَطَرَحَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " لاَ أَلْبَسُهُ أَبَدًا " .
Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар бериб, деди: бизга Холид ривоят қилди, у Убайдуллоҳдан, у Нофиъдан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтиндан узук ясатдилар ва унинг кўзини кафтларига тегиб турадиган томонга қилдилар. Шунда одамлар ҳам узуклар ясата бошладилар. Бас, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни ташлаб: «Буни ҳеч қачон тақмайман,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم تَخَتَّمَ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ ثُمَّ طَرَحَهُ وَلَبِسَ خَاتَمًا مِنْ وَرِقٍ وَنَقَشَ فِيهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَقَالَ " لاَ يَنْبَغِي لأَحَدٍ أَنْ يَنْقُشَ عَلَى نَقْشِ خَاتَمِي هَذَا " . ثُمَّ جَعَلَ فَصَّهُ فِي بَطْنِ كَفِّهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Язид хабар бериб, деди: бизга Суфён ривоят қилди, у Айюб ибн Мусодан, у Нофиъдан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтиндан узук тақар эдилар, сўнгра уни ташлаб, кумушдан узук тақдилар ва унга «Муҳаммад Расулуллаҳ» деб ўйдирдилар ва: «Ҳеч кимга менинг шу узугимнинг нақшига (ўхшатиб) нақш ўйдириш раво эмас,» дедилар. Сўнгра унинг кўзини кафтларининг ички томонига қилдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ زِيَادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَبِسَ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فَلَمَّا رَآهُ أَصْحَابُهُ فَشَتْ خَوَاتِيمُ الذَّهَبِ فَرَمَى بِهِ فَلاَ نَدْرِي مَا فَعَلَ ثُمَّ أَمَرَ بِخَاتَمٍ مِنْ فِضَّةٍ فَأَمَرَ أَنْ يُنْقَشَ فِيهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَكَانَ فِي يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى مَاتَ وَفِي يَدِ أَبِي بَكْرٍ حَتَّى مَاتَ وَفِي يَدِ عُمَرَ حَتَّى مَاتَ وَفِي يَدِ عُثْمَانَ سِتَّ سِنِينَ مِنْ عَمَلِهِ فَلَمَّا كَثُرَتْ عَلَيْهِ الْكُتُبُ دَفَعَهُ إِلَى رَجُلٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَكَانَ يَخْتِمُ بِهِ فَخَرَجَ الأَنْصَارِيُّ إِلَى قَلِيبٍ لِعُثْمَانَ فَسَقَطَ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يُوجَدْ فَأَمَرَ بِخَاتَمٍ مِثْلِهِ وَنَقَشَ فِيهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Маъмар хабар бериб, деди: бизга Абу Осим ривоят қилди, у ал-Муғира ибн Зиёддан (ривоят қилдики), у деди: бизга Нофиъ ривоят қилди, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтиндан узукни уч кун тақдилар. Саҳобалари уни кўрганларида, олтин узуклар тарқалди. Бас, уни (узукни) ташлаб юбордилар ва нима қилганларини билмаймиз. Сўнгра кумушдан узук (ясашга) буюрдилар ва унга «Муҳаммад Расулуллаҳ» деб ўйдиришни буюрдилар. У Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қўлларида вафот этгунларича, Абу Бакрнинг қўлида вафот этгунча, Умарнинг қўлида вафот этгунча, Усмоннинг қўлида эса амалининг олти йили давомида (турди). Унга мактублар кўпайганда, уни ансорлардан бўлган бир кишига бериб қўйди ва у шу билан муҳрлар босар эди. Ансорий Усмоннинг бир қудуғи олдига чиққанида, (узук қудиққа) тушиб кетди. Уни изладилар, лекин тополмадилар. Шунда у (Усмон) унга ўхшаш узук (ясашга) буюрди ва унга «Муҳаммад Расулуллаҳ» деб ўйдирди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ وَكَانَ فَصُّهُ فِي بَاطِنِ كَفِّهِ فَاتَّخَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَ مِنْ ذَهَبٍ فَطَرَحَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَرَحَ النَّاسُ خَوَاتِيمَهُمْ وَاتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ فَكَانَ يَخْتِمُ بِهِ وَلاَ يَلْبَسُهُ .
Бизга Қутайба хабар бериб, деди: бизга Абу Авона ривоят қилди, у Абу Бишрдан, у Нофиъдан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтиндан узук ясатдилар ва унинг кўзи кафтларининг ички томонида эди. Шунда одамлар ҳам олтиндан узуклар ясата бошладилар. Бас, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни ташладилар, одамлар ҳам узукларини ташладилар. Сўнгра кумушдан узук ясатдилар ва у билан муҳрлар босардилар, лекин уни тақмас эдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي صَفْوَانَ الثَّقَفِيُّ، - مِنْ وَلَدِ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ - قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْوَزِيرِ، قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ الْجُمَحِيُّ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي شَيْخٍ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ سَالِمٍ فَمَرَّ بِنَا رَكْبٌ لأُمِّ الْبَنِينَ مَعَهُمْ أَجْرَاسٌ فَحَدَّثَ نَافِعًا سَالِمٌ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَصْحَبُ الْمَلاَئِكَةُ رَكْبًا مَعَهُمْ جُلْجُلٌ " . كَمْ تَرَى مَعَ هَؤُلاَءِ مِنَ الْجُلْجُلِ .
Бизга Муҳаммад ибн Усмон ибн Абу Сафвон ас-Сақафий — Усмон ибн Абул-Ос наслидан — хабар бериб, деди: бизга Иброҳим ибн Абул-Вазир ривоят қилди, у деди: бизга Нофиъ ибн Умар ал-Жумаҳий ривоят қилди, у Абу Бакр ибн Абу Шайхдан (ривоят қилдики), у деди: Мен Солим билан ўтирар эдим, шу пайт ёнимиздан Уммул-Баниннинг бир карвони ўтди, улар билан қўнғироқлар бор эди. Шунда Солим Нофиъга отасидан (ривоят қилиб), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) шундай деганларини айтиб берди: «Ёнида қўнғироқ бўлган карвонга фаришталар ҳамроҳ бўлмайди.» Буларнинг ёнида қанча қўнғироқ борлигини кўрмаяпсанми?
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلاَّمٍ الطَّرَسُوسِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ أَنْبَأَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ الْجُمَحِيُّ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُوسَى، قَالَ كُنْتُ مَعَ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَحَدَّثَ سَالِمٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَصْحَبُ الْمَلاَئِكَةُ رُفْقَةً فِيهَا جُلْجُلٌ " .
Бизга Абдурраҳмон ибн Муҳаммад ибн Саллом ат-Тарсусий хабар бериб, деди: бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, у деди: бизга Нофиъ ибн Умар ал-Жумаҳий хабар берди, у Абу Бакр ибн Мусодан (ривоят қилдики), у деди: Мен Солим ибн Абдуллоҳ билан бирга эдим. Шунда Солим отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилиб) айтдики: «Ичида қўнғироқ бўлган жамоага фаришталар ҳамроҳ бўлмайди,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الْمَخْزُومِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ مُوسَى، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، رَفَعَهُ قَالَ " لاَ تَصْحَبُ الْمَلاَئِكَةُ رُفْقَةً فِيهَا جُلْجُلٌ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн ал-Муборак хабар бериб, деди: бизга Абу Ҳишом ал-Махзумий ривоят қилди, у деди: бизга Нофиъ ибн Умар ривоят қилди, у Букайр ибн Мусодан, у Солимдан, у отасидан марфуъ қилиб (ривоят қилдики), (Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ичида қўнғироқ бўлган жамоага фаришталар ҳамроҳ бўлмайди,» дедилар.
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ مُسَلَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بَابَيْهِ، مَوْلَى آلِ نَوْفَلٍ أَنَّ أُمَّ، سَلَمَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ تَدْخُلُ الْمَلاَئِكَةُ بَيْتًا فِيهِ جُلْجُلٌ وَلاَ جَرَسٌ وَلاَ تَصْحَبُ الْمَلاَئِكَةُ رُفْقَةً فِيهَا جَرَسٌ " .
Бизга Юсуф ибн Саид ибн Мусаллам хабар бериб, деди: бизга Ҳажжож ривоят қилди, у Ибн Журайждан (ривоят қилиб), деди: менга Навфал оиласининг мавлоси Сулаймон ибн Бобайҳ хабар бердики, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг завжалари Умм Салама (розияллаҳу анҳо) деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг шундай деганларини эшитдим: «Ичида қўнғироқ ё жирингловчи қўнғироқ бўлган уйга фаришталар кирмайди ва ичида қўнғироқ бўлган жамоага фаришталар ҳамроҳ бўлмайди,» дедилар.
أَخْبَرَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَآنِي رَثَّ الثِّيَابِ فَقَالَ " أَلَكَ مَالٌ " . قُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنْ كُلِّ الْمَالِ . قَالَ " فَإِذَا آتَاكَ اللَّهُ مَالاً فَلْيُرَ أَثَرُهُ عَلَيْكَ " .
Бизга Абу Курайб Муҳаммад ибн ал-Ало хабар бериб, деди: бизга Абу Бакр ибн Айёш ривоят қилди, у деди: бизга Абу Ишоқ ривоят қилди, у Абул-Аҳвасдан, у отасидан (ривоят қилдики), у деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурларида ўтирар эдим. (У зот) мени эски-туски кийимда кўриб: «Молмулкинг борми?» дедилар. Мен: «Ҳа, эй Расулуллаҳ, ҳар хил молдан бор,» дедим. (У зот): «Аллаҳ сенга мол берган экан, унинг изи (асари) сенинг устингда кўриниб турсин,» дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي ثَوْبٍ دُونٍ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَلَكَ مَالٌ " . قَالَ نَعَمْ مِنْ كُلِّ الْمَالِ . قَالَ " مِنْ أَىِّ الْمَالِ " . قَالَ قَدْ آتَانِيَ اللَّهُ مِنَ الإِبِلِ وَالْغَنَمِ وَالْخَيْلِ وَالرَّقِيقِ . قَالَ " فَإِذَا آتَاكَ اللَّهُ مَالاً فَلْيُرَ عَلَيْكَ أَثَرُ نِعْمَةِ اللَّهِ وَكَرَامَتِهِ " .
Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар бериб, деди: бизга Абу Нуъайм ривоят қилди, у деди: бизга Зуҳайр ривоят қилди, у Абу Ишоқдан, у Абул-Аҳвасдан, у отасидан (ривоят қилдики), у арзимас (оддий) кийимда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурларига келди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Молмулкинг борми?» дедилар. У: «Ҳа, ҳар хил молдан бор,» деди. (У зот): «Қайси молдан?» дедилар. У: «Аллаҳ менга туялардан, қўйлардан, отлардан ва қуллардан берган,» деди. (У зот): «Аллаҳ сенга мол берган экан, сенинг устингда Аллаҳнинг неъмати ва карами асари кўриниб турсин,» дедилар.
أَخْبَرَنَا ابْنُ السُّنِّيِّ، قِرَاءَةً قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَحْمَدُ بْنُ شُعَيْبٍ لَفْظًا قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، - وَهُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ - قَالَ سَمِعْتُ مَعْمَرًا، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خَمْسٌ مِنَ الْفِطْرَةِ قَصُّ الشَّارِبِ وَنَتْفُ الإِبْطِ وَتَقْلِيمُ الأَظْفَارِ وَالاِسْتِحْدَادُ وَالْخِتَانُ " .
Бизга Ибн ас-Сунний ўқиб эшиттирди, у деди: бизга Абу Абдурраҳмон Аҳмад ибн Шуайб (матн билан) ривоят қилди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло хабар берди, у деди: бизга ал-Муътамир — у Ибн Сулаймон — ривоят қилди, у деди: мен Маъмардан эшитдим, у Зуҳрийдан, у Саид ибн ал-Мусайябдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга: «Бешта нарса фитратдандир: мўйловни қирқиш, қўлтиқ тукини юлиш, тирноқларни олиш, оврат сочини олиш ва хатна қилиш,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَحْفُوا الشَّوَارِبَ وَأَعْفُوا اللِّحَى " .
Бизга Убайдуллоҳ ибн Саид ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ривоят қилди, у Убайдуллоҳдан, у деди: менга Нофиъ хабар берди, у Ибн Умардан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Мўйловларни қисқартиринглар ва соқолларни қўйиб беринг(ўстиринг),» дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي يَعْقُوبَ، يُحَدِّثُ { عَنِ الْحَسَنِ بْنِ سَعْدٍ، } عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ، قَالَ أَمْهَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم آلَ جَعْفَرٍ ثَلاَثَةً أَنْ يَأْتِيَهُمْ ثُمَّ أَتَاهُمْ فَقَالَ " لاَ تَبْكُوا عَلَى أَخِي بَعْدَ الْيَوْمِ " . ثُمَّ قَالَ " ادْعُوا إِلَىَّ بَنِي أَخِي " . فَجِيءَ بِنَا كَأَنَّا أَفْرُخٌ فَقَالَ " ادْعُوا لِي الْحَلاَّقَ " . فَأَمَرَ بِحَلْقِ رُءُوسِنَا . مُخْتَصَرٌ .
Бизга Ишоқ ибн Мансур ривоят қилди, у деди: бизга Ваҳб ибн Жарир хабар берди, у деди: бизга отам ривоят қилди, у деди: мен Муҳаммад ибн Абу Яъқубдан эшитдим, у {ал-Ҳасан ибн Саъддан} ривоят қилиб, у Абдуллоҳ ибн Жаъфардан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Жаъфар оиласига (унинг вафотидан кейин) уч кун муҳлат берди, уларнинг олдига келишни (кечиктирди), сўнг уларнинг олдига келди ва: «Бугундан кейин акам учун йиғламанглар,» дедилар. Сўнг: «Акамнинг ўғилларини олдимга чақиринглар,» дедилар. Бизни худди жўжалар каби олиб келишди, У: «Менга сартарошни чақиринглар,» дедилар. Сўнг бошларимизни қириб қўйишни буюрдилар. Қисқартирилган (ривоят).
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا حَمَّادٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْقَزَعِ .
Бизга Аҳмад ибн Абда ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод хабар берди, у деди: бизга Убайдуллоҳ ривоят қилди, у Нофиъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қазаъдан (бошнинг бир қисмини қириб, бир қисмини қолдиришдан) қайтардилар.
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنِ الْقَزَعِ .
Менга Иброҳим ибн ал-Ҳасан хабар берди, у деди: бизга Ҳажжож ривоят қилди, у деди: Ибн Журайж деди: менга Убайдуллоҳ хабар берди, у Нофиъдан (ривоят қилдики), у ўзига хабар бериб айтдики, у Ибн Умарнинг шундай деганини эшитди: мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қазаъдан (бошнинг бир қисмини қириб, бир қисмини қолдиришдан) қайтараётганларини эшитдим.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ عُمَرَ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْقَزَعِ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим ривоят қилди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Бишр хабар берди, у деди: бизга Убайдуллоҳ ривоят қилди, у Умар ибн Нофиъдан, у Нофиъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қазаъдан (бошнинг бир қисмини қириб, бир қисмини қолдиришдан) қайтардилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ نَافِعٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْقَزَعِ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ривоят қилди, у деди: бизга Убайдуллоҳ ривоят қилди, у деди: менга Умар ибн Нофиъ хабар берди, у Нофиъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қазаъдан (бошнинг бир қисмини қириб, бир қисмини қолдиришдан) қайтардилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ، عَنْ أُمَيَّةَ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجِلاً مَرْبُوعًا عَرِيضَ مَا بَيْنَ الْمَنْكِبَيْنِ كَثَّ اللِّحْيَةِ تَعْلُوهُ حُمْرَةٌ جُمَّتُهُ إِلَى شَحْمَتَىْ أُذُنَيْهِ لَقَدْ رَأَيْتُهُ فِي حُلَّةٍ حَمْرَاءَ مَا رَأَيْتُ أَحْسَنَ مِنْهُ .
Бизга Али ибн ал-Ҳусайн хабар берди, у Умайя ибн Холиддан, у Шуъбадан, у Абу Ишоқдан, у ал-Бародан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўрта бўйли, икки елка ораси кенг, қалин соқолли, юзларига қизиллик югуриб турадиган киши эдилар; сочлари қулоқларининг юмшоғигача (тушиб турарди). Мен У Зотни қизил ҳулла(либос)да кўрдим — У Зотдан кўра чиройлироқ нарсани кўрмадим.
أَخْبَرَنَا حَاجِبُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ وَكِيعٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ مَا رَأَيْتُ مِنْ ذِي لِمَّةٍ أَحْسَنَ فِي حُلَّةٍ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَهُ شَعْرٌ يَضْرِبُ مَنْكِبَيْهِ .
Бизга Ҳожиб ибн Сулаймон хабар берди, у Вакииъдан, у Суфёндан, у Абу Ишоқдан, у ал-Бародан (ривоят қилдики), у деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан кўра ҳуллада(либосда) чиройлироқ, узун сочли кишини кўрмадим. У Зотнинг сочлари елкаларига тегиб турарди.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ شَعْرُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى نِصْفِ أُذُنَيْهِ .
Бизга Али ибн Ҳужр хабар берди, у деди: бизга Исмоил хабар берди, у Ҳумайддан, у Анасдан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг сочлари қулоқларининг ярмигача (тушиб турарди).
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَبَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَضْرِبُ شَعْرُهُ إِلَى مَنْكِبَيْهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Маъмар ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаббон ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммом ривоят қилди, у Қатодадан, у Анасдан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг сочлари елкаларига тегиб турарди.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عِيسَى، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ حَسَّانَ بْنِ عَطِيَّةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ قَالَ أَتَانَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَرَأَى رَجُلاً ثَائِرَ الرَّأْسِ فَقَالَ " أَمَا يَجِدُ هَذَا مَا يُسَكِّنُ بِهِ شَعْرَهُ " .
Бизга Али ибн Хашрам хабар берди, у деди: бизга Исо хабар берди, у ал-Авзоийдан, у Ҳассон ибн Атийядан, у Муҳаммад ибн ал-Мункадирдан, у Жобир ибн Абдуллоҳ(розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизнинг олдимизга келдилар ва сочи тўзғиган бир кишини кўриб: «Бу (киши) сочини бостирадиган бирор нарса тополмайдими?» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مُقَدَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، قَالَ كَانَتْ لَهُ جُمَّةٌ ضَخْمَةٌ فَسَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَهُ أَنْ يُحْسِنَ إِلَيْهَا وَأَنْ يَتَرَجَّلَ كُلَّ يَوْمٍ .
Бизга Амр ибн Али ривоят қилди, у деди: бизга Умар ибн Али ибн Муқаддам ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ибн Саид ривоят қилди, у Муҳаммад ибн ал-Мункадирдан, у Абу Қатодадан (ривоят қилдики), у деди: Унинг катта, қалин сочи бор эди. У Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (бу ҳақда) сўради. У Зот унга сочига яхши қарашни ва ҳар куни тарамоқни буюрдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَسْدُلُ شَعْرَهُ وَكَانَ الْمُشْرِكُونَ يَفْرُقُونَ شُعُورَهُمْ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحِبُّ مُوَافَقَةَ أَهْلِ الْكِتَابِ فِيمَا لَمْ يُؤْمَرْ فِيهِ بِشَىْءٍ ثُمَّ فَرَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ .
Бизга Муҳаммад ибн Салама ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, у Юнусдан, у Зуҳрийдан, у Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳдан, у Ибн Аббос(розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сочларини (айирмасдан) қўйиб юрар эдилар, мушриклар эса сочларини (иккига) айирар эдилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўзларига бу ҳақда ҳеч нарса буюрилмаган ишларда Аҳли китобга мувофиқ бўлишни ёқтирар эдилар. Сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бундан кейин сочларини айирдилар.
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يُقَالُ لَهُ عُبَيْدٌ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَنْهَى عَنْ كَثِيرٍ مِنَ الإِرْفَاهِ . سُئِلَ ابْنُ بُرَيْدَةَ عَنِ الإِرْفَاهِ قَالَ مِنْهُ التَّرَجُّلُ .
Бизга Яъқуб ибн Иброҳим ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Улайя ривоят қилди, у ал-Журайрийдан, у Абдуллоҳ ибн Бурайдадан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан Убайд деб аталадиган бир киши деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) кўп ирфоҳ(ортиқча нозу-неъмат, ўзини безатиш)дан қайтарар эдилар. Ибн Бурайдадан ирфоҳ ҳақида сўралганда, у: «Ундан бири сочни тарамоқдир,» деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي الأَشْعَثُ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، وَذَكَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُحِبُّ التَّيَامُنَ مَا اسْتَطَاعَ فِي طُهُورِهِ وَتَنَعُّلِهِ وَتَرَجُّلِهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло ривоят қилди, у деди: бизга Холид ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, у деди: менга ал-Ашъас хабар берди, у деди: мен отамнинг Масруқдан ривоят қилиб айтаётганини эшитдим, у Оиша(розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилиб) зикр қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) таҳорат олишларида, оёқ кийимини кийишларида ва сочларини тарашларида — имкон қадар — ўнг томондан бошлашни ёқтирар эдилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، وَسُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّهُمَا سَمِعَا أَبَا هُرَيْرَةَ، يُخْبِرُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى لاَ يَصْبُغُونَ فَخَالِفُوهُمْ " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у Зуҳрийдан, у Абу Салама ва Сулаймон ибн Ясордан (ривоят қилдики), уларнинг иккаласи Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)нинг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан хабар бериб айтаётганини эшитдилар: У Зот: «Албатта, яҳудийлар ва насоро (сочларини) бўямайдилар, бас, сиз уларга хилоф қилинглар,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ - قَالَ حَدَّثَنَا عَزْرَةُ، - وَهُوَ ابْنُ ثَابِتٍ - عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِأَبِي قُحَافَةَ وَرَأْسُهُ وَلِحْيَتُهُ كَأَنَّهُ ثَغَامَةٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " غَيِّرُوا أَوِ اخْضِبُوا " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло ривоят қилди, у деди: бизга Холид — у Ибн ал-Ҳорис — ривоят қилди, у деди: бизга Азра — у Ибн Собит — ривоят қилди, у Абуз-Зубайрдан, у Жобир(розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига Абу Қуҳофа олиб келинди — унинг боши ва соқоли худди сағамаҳ(ўсимлигининг оппоқ гули) каби (оппоқ) эди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Буни ўзгартиринглар ёки (хина билан) бўянглар,» дедилар.
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو قُتَيْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عُبَيْدٍ، قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ يُصَفِّرُ لِحْيَتَهُ فَقُلْتُ لَهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُصَفِّرُ لِحْيَتَهُ .
Бизга Яҳё ибн Ҳаким хабар берди, у деди: бизга Абу Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга Абдураҳмон ибн Абдуллоҳ ибн Динор ривоят қилди, Зайд ибн Асламдан, у Убайддан (ривоят қилдики), у деди: мен Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)нинг соқолини сариққа бўяётганини кўрдим ва бу ҳақда ундан сўрадим. У: «Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг соқолларини сариққа бўяётганларини кўрган эдим,» деди.
أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ أَبِي رَوَّادٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ وَيُصَفِّرُ لِحْيَتَهُ بِالْوَرْسِ وَالزَّعْفَرَانِ . وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَفْعَلُ ذَلِكَ .
Бизга Абда ибн Абдурраҳим хабар берди, у деди: бизга Амр ибн Муҳаммад хабар берди, у деди: бизга Ибн Аби Раввод хабар берди, Нофеъдан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сибтий (ошланган теридан ишланган) кавушларни кияр ва соқолларини варс ҳамда заъфарон билан сариққа бўяр эдилар. Ибн Умар ҳам шундай қилар эди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ، وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ بِالْمَدِينَةِ وَأَخْرَجَ مِنْ كُمِّهِ قُصَّةً مِنْ شَعْرٍ فَقَالَ يَا أَهْلَ الْمَدِينَةِ أَيْنَ عُلَمَاؤُكُمْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنْ مِثْلِ هَذِهِ وَقَالَ " إِنَّمَا هَلَكَتْ بَنُو إِسْرَائِيلَ حِينَ اتَّخَذَ نِسَاؤُهُمْ مِثْلَ هَذَا " .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, Зуҳрийдан, у Ҳумайд ибн Абдураҳмондан (ривоят қилдики), у деди: мен Муовияни Мадинада минбар устида туриб, енгидан бир тутам соч чиқариб (туриб): «Эй Мадина аҳли, олимларингиз қаерда? Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг шунга ўхшаш нарсадан қайтарганларини эшитганман,» деганини эшитдим. У яна: «Бани Исроил аёллари мана шундай нарсани (соч улашни) тутган пайтларида ҳалок бўлган эди,» деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، قَالَ قَدِمَ مُعَاوِيَةُ الْمَدِينَةَ فَخَطَبَنَا وَأَخَذَ كُبَّةً مِنْ شَعْرٍ قَالَ مَا كُنْتُ أَرَى أَحَدًا يَفْعَلُهُ إِلاَّ الْيَهُودَ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَلَغَهُ فَسَمَّاهُ الزُّورَ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Муҳаммад ибн Башшор хабар бердилар, Муҳаммад ибн Жаъфардан, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, Амр ибн Муррадан, у Саид ибн ал-Мусайябдан (ривоят қилдики), у деди: Муовия Мадинага келди ва бизга хутба қилди, ҳамда бир тутам соч олиб: «Мен буни яҳудийлардан бошқа ҳеч ким қилишини кўрмас эдим. Бу (ҳақдаги хабар) Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га етиб борган эди, шунда у буни «зур» (ёлғон, сохталик) деб атадилар,» деди.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ الْقَعْقَاعِ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، أَنَّهُ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَاكُمْ عَنِ الزُّورِ . قَالَ وَجَاءَ بِخِرْقَةٍ سَوْدَاءَ فَأَلْقَاهَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ فَقَالَ هُوَ هَذَا تَجْعَلُهُ الْمَرْأَةُ فِي رَأْسِهَا ثُمَّ تَخْتَمِرُ عَلَيْهِ .
Бизга Амр ибн Яҳё ибн ал-Ҳорис хабар берди, у деди: бизга Маҳбуб ибн Мусо ривоят қилди, у деди: бизга Ибн ал-Муборак хабар берди, Яъқуб ибн ал-Қаъқўдан, у Қатодадан, у Ибн ал-Мусайябдан, у Муовиядан (ривоят қилдики), у: «Эй одамлар, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сизларни «зур» (сохта соч улаш)дан қайтардилар,» деди. (Рови) деди: У бир парча қора мато келтириб, уни уларнинг олдига ташлади ва: «У мана шу — аёл уни бошига қўйиб, сўнгра устидан рўмол ўрайди,» деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحِيمِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الزُّورِ وَالزُّورُ الْمَرْأَةُ تَلِفُّ عَلَى رَأْسِهَا .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Абдурраҳим хабар берди, у деди: бизга Асад ибн Мусо ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Салама ривоят қилди, Ҳишом ибн Аби Абдуллоҳдан, у Қатодадан, у Саид ибн ал-Мусайябдан, у Муовиядан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) «зур»дан қайтардилар. «Зур» эса аёлнинг бошига (бегона соч) ўраб олишидир.
أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَعَنَ الْوَاصِلَةَ .
Бизга Убайдуллоҳ ибн Саид хабар берди, у деди: бизга Яҳё ривоят қилди, Убайдуллоҳдан, у Нофеъдан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (бегона) соч уловчи (аёл)ни лаънатладилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَتْنِي فَاطِمَةُ، عَنْ أَسْمَاءَ، أَنَّ امْرَأَةً، جَاءَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ بِنْتًا لِي عَرُوسٌ وَإِنَّهَا اشْتَكَتْ فَتَمَزَّقَ شَعْرُهَا فَهَلْ عَلَىَّ جُنَاحٌ إِنْ وَصَلْتُ لَهَا فِيهِ فَقَالَ " لَعَنَ اللَّهُ الْوَاصِلَةَ وَالْمُسْتَوْصِلَةَ " .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар берди, у деди: бизга Яҳё ривоят қилди, Ҳишомдан, у деди: менга Фотима ривоят қилди, Асмодан (ривоят қилдики), бир аёл Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келиб: «Эй Расулуллаҳ, менинг бир қизим келин бўляпти, у касал бўлиб қолди-ю, сочи тўкилиб кетди. Агар унга соч улаб берсам, менга гуноҳ бўладими?» деди. Шунда у: «Аллаҳ (бегона) соч уловчи ва (ўзига) соч улатувчи (аёл)ни лаънатлади,» дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْوَاصِلَةَ وَالْمُوتَصِلَةَ وَالْوَاشِمَةَ وَالْمُوتَشِمَةَ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Бишр хабар берди, у деди: бизга Убайдуллоҳ ривоят қилди, Нофеъдан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (бегона) соч уловчи ва (ўзига) соч улатувчи (аёл)ни, ҳамда тату (бадан нақши) солувчи ва (ўзига) тату солдурувчи (аёл)ни лаънатладилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ لَعَنَ اللَّهُ الْمُتَنَمِّصَاتِ وَالْمُتَفَلِّجَاتِ أَلاَ أَلْعَنُ مَنْ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, Мансурдан, у Иброҳимдан, у Алқамадан, у Абдуллоҳ (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Аллаҳ қошларини юлувчи ва (чирой учун) тишлари орасини очувчи (аёл)ларни лаънатлади. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) лаънатлаган кишиларни нега мен лаънатламайин?
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ الأَعْمَشَ، يُحَدِّثُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْوَاشِمَاتِ وَالْمُتَفَلِّجَاتِ وَالْمُتَنَمِّصَاتِ الْمُغَيِّرَاتِ خَلْقَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ .
Бизга Аҳмад ибн Саид хабар берди, у деди: бизга Ваҳб ибн Жарир ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, у деди: мен ал-Аъмашнинг Иброҳимдан, у Алқамадан, у Абдуллоҳ (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилаётганини эшитдим, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) тату (бадан нақши) солувчи, тишлари орасини очувчи ва қошларини юлувчи — Азиз ва Жалил бўлган Аллаҳнинг яратганини ўзгартирувчи (аёл)ларни лаънатладилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ لَعَنَ اللَّهُ الْمُتَنَمِّصَاتِ وَالْمُتَفَلِّجَاتِ وَالْمُتَوَشِّمَاتِ الْمُغَيِّرَاتِ خَلْقَ اللَّهِ . فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ أَنْتَ الَّذِي تَقُولُ كَذَا وَكَذَا قَالَ وَمَا لِيَ لاَ أَقُولُ مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Муҳаммад ибн Яҳё ибн Муҳаммад хабар берди, у деди: бизга Умар ибн Ҳафс ривоят қилди, у деди: бизга отам ривоят қилди, ал-Аъмашдан, у Иброҳимдан, у Абу Убайдадан, у Абдуллоҳ (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Аллаҳ қошларини юлувчи, тишлари орасини очувчи ва тату солувчи — Аллаҳнинг яратганини ўзгартирувчи (аёл)ларни лаънатлади. Шунда унинг олдига бир аёл келиб: «Сен анақа-манақа деб айтадиган кишимисан?» деди. У: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) айтган нарсани нега мен айтмайин?» деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَقُولُ لَعَنَ اللَّهُ الْمُتَوَشِّمَاتِ وَالْمُتَنَمِّصَاتِ وَالْمُتَفَلِّجَاتِ أَلاَ أَلْعَنُ مَنْ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, Сулаймон ал-Аъмашдан, у Иброҳимдан (ривоят қилдики), у деди: Абдуллоҳ (розияллаҳу анҳу) шундай дер эди: Аллаҳ тату солувчи, қошларини юлувчи ва тишлари орасини очувчи (аёл)ларни лаънатлади. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) лаънатлаган кишиларни нега мен лаънатламайин?
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَتَزَعْفَرَ الرَّجُلُ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, Исмоилдан, у Абдулазиздан, у Анас (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) эркак кишининг заъфарон суртинишидан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ مُقَدَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ الأَنْصَارِيُّ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُزَعْفِرَ الرَّجُلُ جِلْدَهُ .
Бизга Муҳаммад ибн Умар ибн Али ибн Муқаддам хабар берди, у деди: бизга Закариё ибн Яҳё ибн Умора ал-Ансорий ривоят қилди, Абдулазиз ибн Суҳайбдан, у Анас (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) эркак кишининг терисига заъфарон суртишидан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ، قَالَ أَنْبَأَنَا وَكِيعٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَزْرَةُ بْنُ ثَابِتٍ، عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا أُتِيَ بِطِيبٍ لَمْ يَرُدَّهُ .
Бизга Ишоқ хабар берди, у деди: бизга Вакииъ хабар берди, у деди: бизга Азра ибн Собит ривоят қилди, Сумома ибн Абдуллоҳ ибн Анасдан, у Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га атир (хушбўй нарса) келтирилса, уни рад қилмас эдилар.
أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ فَضَالَةَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ عُرِضَ عَلَيْهِ طِيبٌ فَلاَ يَرُدَّهُ فَإِنَّهُ خَفِيفُ الْمَحْمَلِ طَيِّبُ الرَّائِحَةِ " .
Менга Убайдуллоҳ ибн Фазола ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Абдуллоҳ ибн Язид ал-Муқриъ хабар берди, у деди: бизга Саид ривоят қилди, у деди: менга Убайдуллоҳ ибн Аби Жаъфар ривоят қилди, ал-Аъраждан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Кимга атир таклиф қилинса, уни рад қилмасин, чунки у енгил кўтариладиган (нарса) ва хушбўй ҳидлидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَرِيرٌ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ بُكَيْرٍ، ح وَأَنْبَأَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنِي بُكَيْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ زَيْنَبَ، امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا شَهِدَتْ إِحْدَاكُنَّ الْعِشَاءَ فَلاَ تَمَسَّ طِيبًا " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Жарир хабар берди, Ибн Ажлондан, у Букайрдан; (яна) бизга Убайдуллоҳ ибн Саид хабар берди, у деди: бизга Яҳё ривоят қилди, Ибн Ажлондан, у деди: менга Букайр ибн Абдуллоҳ ибн ал-Ашажж ривоят қилди, Буср ибн Саиддан, у Зайнаб — Абдуллоҳнинг аёлидан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сизлардан бирингиз хуфтон (намози)га ҳозир бўлса, атир суртинмасин,» дедилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ هِشَامٍ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، أَخْبَرَتْنِي زَيْنَبُ الثَّقَفِيَّةُ، امْرَأَةُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهَا " إِذَا خَرَجْتِ إِلَى الْعِشَاءِ فَلاَ تَمَسَّ طِيبًا " .
Бизга Аҳмад ибн Саид хабар берди, у деди: бизга Яъқуб ибн Иброҳим ривоят қилди, у деди: бизга отам ривоят қилди, у Солиҳдан, у Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Амр ибн Ҳишомдан, у Букайр ибн Абдуллоҳ ибн ал-Ашажждан, у Буср ибн Саиддан (ривоят қилдики): «Менга Абдуллоҳнинг хотини Зайнаб ас-Сақафийя хабар бердики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Хуфтон (намози)га чиқсанг, атир суртма,» дедилар.»
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ أَبِي جَعْفَرٍ، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ زَيْنَبَ الثَّقَفِيَّةِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيَّتُكُنَّ خَرَجَتْ إِلَى الْمَسْجِدِ فَلاَ تَقْرَبَنَّ طِيبًا " .
Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, у Ибн Абу Жаъфардан, у Букайр ибн Абдуллоҳ ибн ал-Ашажждан, у Буср ибн Саиддан, у Зайнаб ас-Сақафийядан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сизлардан қайсингиз масжидга чиқса, атирга яқинлашмасин,» дедилар.»
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ هِشَامِ بْنِ عِيسَى، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ خُصَيْفَةَ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا امْرَأَةٍ أَصَابَتْ بَخُورًا فَلاَ تَشْهَدْ مَعَنَا الْعِشَاءَ الآخِرَةَ " .
Бизга Муҳаммад ибн Ҳишом ибн Исо хабар берди, у деди: бизга Абу Алқама ал-Фарвий Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ривоят қилди, у деди: менга Язид ибн Хусайфа ривоят қилди, у Буср ибн Саиддан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қайси бир аёл тутатқи (бўйи) тегизган бўлса, биз билан бирга хуфтон намозида ҳозир бўлмасин,» дедилар.»
أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ غَزْوَانَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، عَنْ خُلَيْدِ بْنِ جَعْفَرٍ، وَالْمُسْتَمِرِّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ ذَكَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم امْرَأَةً حَشَتْ خَاتَمَهَا بِالْمِسْكِ فَقَالَ " وَهُوَ أَطْيَبُ الطِّيبِ " .
Бизга Абу Бакр ибн Ишоқ хабар берди, у деди: бизга Абдурраҳмон ибн Ғазвон ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба хабар берди, у Хулайд ибн Жаъфар ва ал-Мустамиррдан, улар Абу Назрадан, у Абу Саиддан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) узугини миск билан тўлдирган бир аёлни зикр қилдилар ва: «У атирларнинг энг яхшисидир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، وَيَزِيدُ، وَمُعْتَمِرٌ، وَبِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، قَالُوا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَحَلَّ لإِنَاثِ أُمَّتِي الْحَرِيرَ وَالذَّهَبَ وَحَرَّمَهُ عَلَى ذُكُورِهَا " .
Бизга Амр ибн Али хабар берди, у деди: бизга Яҳё, Язид, Муътамир ва Бишр ибн ал-Муфаззал ривоят қилдилар, улар дедилар: бизга Убайдуллоҳ ривоят қилди, у Нофиъдан, у Саид ибн Абу Ҳинддан, у Абу Мусодан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, Аллаҳ азза ва жалла менинг умматимнинг аёлларига ипак ва олтинни ҳалол қилди ва уларнинг эркакларига уни ҳаром қилди,» дедилар.»
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَفْصٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ نُهِيتُ عَنِ الثَّوْبِ الأَحْمَرِ، وَخَاتَمِ الذَّهَبِ، وَأَنْ أَقْرَأَ وَأَنَا رَاكِعٌ، .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Валид хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, у Абу Бакр ибн Ҳафсдан, у Абдуллоҳ ибн Ҳунайндан, у Ибн Аббосдан (ривоят қилдики), у деди: Мен қизил кийимдан, олтин узукдан ва рукуъда туриб (Қуръон) ўқишдан қайтарилдим.
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، قَالَ أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ نَهَانِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ خَاتَمِ الذَّهَبِ وَأَنْ أَقْرَأَ الْقُرْآنَ وَأَنَا رَاكِعٌ وَعَنِ الْقَسِّيِّ وَعَنِ الْمُعَصْفَرِ .
Бизга Яъқуб ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Яҳё ривоят қилди, у Ибн Ажлондан, у деди: менга Иброҳим ибн Абдуллоҳ ибн Ҳунайн хабар берди, у отасидан, у Ибн Аббосдан, у Алидан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени олтин узукдан, рукуъда туриб Қуръон ўқишдан, ал-қассий (ипак аралаш матодан) ва заъфарон билан бўялган (кийим)дан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ، عَنِ اللَّيْثِ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ، أَنَّ أَبَاهُ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ عَلِيًّا، يَقُولُ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ خَاتَمِ الذَّهَبِ وَعَنْ لُبُوسِ الْقَسِّيِّ وَالْمُعَصْفَرِ وَقِرَاءَةِ الْقُرْآنِ وَأَنَا رَاكِعٌ .
Бизга Исо ибн Ҳаммод хабар берди, у ал-Лайсдан, у Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Иброҳим ибн Абдуллоҳ ибн Ҳунайндан (ривоят қилдики), отаси унга ривоят қилдики, у Алини шундай деяётганини эшитди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени олтин узукдан, ал-қассий ва заъфарон билан бўялганни кийишдан, ҳамда мен рукуъда туриб Қуръон ўқишдан қайтардилар.
قَالَ الْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْقِرَاءَةِ فِي الرُّكُوعِ .
ал-Ҳорис ибн Мискин — унга ўқиб берилган ва мен эшитиб турган ҳолда — Ибн ал-Қосимдан (айтдики): менга Молик ривоят қилди, у Нофиъдан, у Иброҳим ибн Абдуллоҳ ибн Ҳунайндан, у отасидан, у Алидан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени рукуъда (Қуръон) ўқишдан қайтардилар.
أَخْبَرَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَرْبٌ، عَنْ يَحْيَى، حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَعْدٍ الْفَدَكِيُّ، أَنَّ نَافِعًا، أَخْبَرَهُ حَدَّثَنِي ابْنُ حُنَيْنٍ، أَنَّ عَلِيًّا، حَدَّثَهُ قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ثِيَابِ الْمُعَصْفَرِ وَعَنْ خَاتَمِ الذَّهَبِ وَلُبْسِ الْقَسِّيِّ وَأَنْ أَقْرَأَ وَأَنَا رَاكِعٌ .
Менга Ҳорун ибн Абдуллоҳ хабар берди, у деди: бизга Абдуссамад ибн Абдулворис ривоят қилди, у деди: бизга Ҳарб ривоят қилди, у Яҳёдан (ривоят қилдики): менга Амр ибн Саъд ал-Фадакий ривоят қилдики, Нофиъ унга хабар берди: менга Ибн Ҳунайн ривоят қилдики, Али унга ривоят қилиб, деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени заъфарон билан бўялган кийимлардан, олтин узукдан, ал-қассийни кийишдан ва рукуъда туриб (Қуръон) ўқишдан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ دُرُسْتَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَهُ عَنِ ابْنِ حُنَيْنٍ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ لُبْسِ ثَوْبٍ مُعَصْفَرٍ وَعَنِ التَّخَتُّمِ بِخَاتَمِ الذَّهَبِ وَعَنْ لُبْسِ الْقَسِّيَّةِ وَأَنْ أَقْرَأَ الْقُرْآنَ وَأَنَا رَاكِعٌ .
Бизга Яҳё ибн Дуруст хабар берди, у деди: бизга Абу Исмоил ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ибн Абу Касир ривоят қилдики, Муҳаммад ибн Иброҳим унга Ибн Ҳунайндан, у Алидан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени тўрт нарсадан қайтардилар: заъфарон билан бўялган кийимни кийишдан, олтин узук тақишдан, ал-қассийя (кийим)ни кийишдан ва мен рукуъда туриб Қуръон ўқишдан.
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، أَخْبَرَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ، أَنَّ ابْنَ حُنَيْنٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ عَلِيًّا قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ ثِيَابِ الْمُعَصْفَرِ وَعَنِ الْحَرِيرِ وَأَنْ يَقْرَأَ وَهُوَ رَاكِعٌ وَعَنْ خَاتَمِ الذَّهَبِ .
Менга Иброҳим ибн Яъқуб хабар берди, у деди: бизга ал-Ҳасан ибн Мусо ривоят қилди, у деди: бизга Шайбон ривоят қилди, у Яҳёдан (ривоят қилдики): менга Холид ибн Маъдон хабар бердики, Ибн Ҳунайн унга ривоят қилдики, Али деди: Албатта, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) заъфарон билан бўялган кийимлардан, ипакдан, рукуъда туриб (Қуръон) ўқишдан ва олтин узукдан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّضْرَ بْنَ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى عَنْ خَاتَمِ الذَّهَبِ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, у Қатодадан, у деди: ан-Назр ибн Анасни эшитдим, у Башир ибн Наҳикдан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у зот олтин узукдан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ، عَنِ الْحَجَّاجِ، - وَهُوَ ابْنُ الْحَجَّاجِ - عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُبَيْدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ تَخَتُّمِ الذَّهَبِ .
Бизга Аҳмад ибн Ҳафс ибн Абдуллоҳ хабар берди: менга отам ривоят қилди, у деди: менга Иброҳим ибн Таҳмон ривоят қилди, у ал-Ҳажжождан — у Ибн ал-Ҳажжождир — у Қатодадан, у Абдулмалик ибн Убайддан, у Бушайр ибн Наҳикдан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтин узук тақишдан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ اتَّخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاتَمَ الذَّهَبِ فَلَبِسَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاتَّخَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَ الذَّهَبِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي كُنْتُ أَلْبَسُ هَذَا الْخَاتَمَ وَإِنِّي لَنْ أَلْبَسَهُ أَبَدًا " . فَنَبَذَهُ فَنَبَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَهُمْ .
Бизга Али ибн Ҳужр хабар берди, у Исмоилдан, у Абдуллоҳ ибн Динордан, у Ибн Умардан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтин узук олдилар ва уни кийдилар, шунда одамлар ҳам олтин узуклар олишди. Кейин Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мен бу узукни кияр эдим, энди эса уни ҳеч қачон киймайман,» дедилар. Сўнг уни ташлаб юбордилар, одамлар ҳам узукларини ташлаб юборишди.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ كَانَ نَقْشُ خَاتَمِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Бишр хабар берди, у деди: бизга Убайдуллоҳ ривоят қилди, у Нофиъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) узугининг нақши «Муҳаммадун Расулуллаҳ» (эди).
أَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ، قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ أَنْبَأَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ وَرِقٍ وَفَصُّهُ حَبَشِيٌّ وَنَقْشُهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ .
Бизга ал-Аббос ибн Абдулазим хабар берди, у деди: бизга Усмон ибн Умар ривоят қилди, у деди: бизга Юнус хабар берди, у аз-Зуҳрийдан, у Анасдан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) кумушдан узук олдилар, унинг кўзи ҳабаший (тошдан) эди ва нақши «Муҳаммадун Расулуллаҳ» (эди).
أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، عَنْ بِشْرٍ، - وَهُوَ ابْنُ الْمُفَضَّلِ - قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ أَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَكْتُبَ إِلَى الرُّومِ فَقَالُوا إِنَّهُمْ لاَ يَقْرَءُونَ كِتَابًا إِلاَّ مَخْتُومًا . فَاتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِهِ فِي يَدِهِ وَنُقِشَ فِيهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ .
Бизга Ҳумайд ибн Масъада хабар берди, у Бишрдан — у Ибн ал-Муфаззалдир — у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, у Қатодадан, у Анасдан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Румликларга хат ёзмоқчи бўлдилар. Шунда (саҳобалар): «Улар муҳрланмаган ҳеч бир мактубни ўқишмайди,» дейишди. Шунда у зот кумушдан узук олдилар — гўё мен унинг оқлигини у зотнинг қўлларида кўриб тургандекман — ва унга «Муҳаммадун Расулуллаҳ» (деб) нақш қилинди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ وَرِقٍ وَفَصُّهُ حَبَشِيٌّ .
Бизга Қутайба хабар бериб, деди: бизга Ибн Ваҳб, Юнусдан, у Зуҳрийдан, у Анасдан (ривоят қилдики), Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) кумушдан узук тақиб олдилар, унинг кўзи ҳабаший (тош) эди.
أَخْبَرَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنِ الْحَسَنِ، - وَهُوَ ابْنُ صَالِحٍ - عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ خَاتَمُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ فِضَّةٍ وَفَصُّهُ مِنْهُ .
Бизга Қосим ибн Закариё хабар бериб, деди: бизга Убайдуллоҳ, Ҳасандан — у Ибн Солиҳдир — у Осимдан, у Ҳумайддан, у Анасдан (ривоят қилди). У деди: Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг узуги кумушдан эди ва унинг кўзи ҳам ўшандан (кумушдан) эди.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَدِ اصْطَنَعْنَا خَاتَمًا وَنَقَشْنَا عَلَيْهِ نَقْشًا فَلاَ يَنْقُشْ عَلَيْهِ أَحَدٌ " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим ва Али ибн Ҳужр хабар беришди — лафз уники — улар деди: бизга Исмоил, Абдулазиз ибн Суҳайбдан, у Анасдан (ривоят қилди). У деди: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Биз бир узук ясаттирдик ва унга нақш ўйдирдик, бас ҳеч ким унга ўхшаш нақш ўймасин,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اصْطَنَعَ خَاتَمًا فَقَالَ " إِنَّا قَدِ اتَّخَذْنَا خَاتَمًا وَنَقَشْنَا عَلَيْهِ نَقْشًا فَلاَ يَنْقُشْ عَلَيْهِ أَحَدٌ " . وَإِنِّي لأَرَى بَرِيقَهُ فِي خِنْصَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Имрон ибн Мусо хабар бериб, деди: бизга Абдулворис, Абдулазиздан, у Анасдан (ривоят қилдики), Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам) бир узук ясаттириб, дедилар: «Биз бир узук тақиб олдик ва унга нақш ўйдирдик, бас ҳеч ким унга ўхшаш нақш ўймасин.» Мен гўё Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг чинақдаги (узукнинг) ялтирашини кўриб тургандай бўламан.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَامِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَخَتَّمُ فِي يَمِينِهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Омир хабар бериб, деди: бизга Муҳаммад ибн Исо, деди: бизга Аббод ибн ал-Аввом, Саиддан, у Қатодадан, у Анасдан (ривоят қилдики), Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам) ўнг қўлларига узук тақар эдилар.
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عِيسَى الْبِسْطَامِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِ خَاتَمِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي إِصْبَعِهِ الْيُسْرَى .
Бизга Ҳусайн ибн Исо ал-Бистомий хабар бериб, деди: бизга Салм ибн Қутайба, Шуъбадан, у Қатодадан, у Анасдан (ривоят қилди). У деди: Мен гўё Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг чап (қўл) бармоқларидаги узугининг оқлигига қараб тургандай бўламан.
أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، أَنَّهُمْ سَأَلُوا أَنَسًا عَنْ خَاتَمِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ خَاتَمِهِ مِنْ فِضَّةٍ . وَرَفَعَ إِصْبَعَهُ الْيُسْرَى الْخِنْصَرَ .
Бизга Абу Бакр ибн Нофеъ хабар бериб, деди: бизга Баҳз ибн Асад, деди: бизга Ҳаммод, деди: бизга Собит (ривоят қилдики), улар Анасдан Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг узуги ҳақида сўрашди. У деди: Мен гўё унинг кумуш узугининг ялтирашига қараб тургандай бўламан — ва у чап қўлининг жимжилоқ бармоғини кўтарди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا، يَقُولُ نَهَانِي نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْخَاتَمِ فِي السَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор хабар бериб, деди: бизга Муҳаммад, деди: бизга Шуъба, Осим ибн Кулайбдан, у Абу Бурдадан (ривоят қилди). У деди: Мен Алий (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: Аллоҳнинг Набийси (соллаллоҳу алайҳи васаллам) менга кўрсаткич бармоқ ва ўрта бармоққа узук тақишни ман қилдилар.
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ أَلْبَسَ فِي إِصْبَعِي هَذِهِ وَفِي الْوُسْطَى وَالَّتِي تَلِيهَا .
Бизга Ҳаннод ибн ас-Сарийй хабар бериб, Абул-Аҳвасдан, у Осим ибн Кулайбдан, у Абу Бурдадан, у Алий (розияллоҳу анҳу)дан (ривоят қилди). У деди: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) менга шу бармоғимга, ўрта бармоққа ва унинг ёнидагисига (узук) тақишни ман қилдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَتَخَتَّمُ بِخَاتَمٍ مِنْ ذَهَبٍ ثُمَّ طَرَحَهُ وَلَبِسَ خَاتَمًا مِنْ وَرِقٍ وَنُقِشَ عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ " لاَ يَنْبَغِي لأَحَدٍ أَنْ يَنْقُشَ عَلَى نَقْشِ خَاتَمِي هَذَا " . وَجَعَلَ فَصَّهُ فِي بَطْنِ كَفِّهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Язид хабар бериб, деди: бизга Суфён, Айюб ибн Мусодан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилди). У деди: Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам) олтиндан узук тақар эдилар, сўнг уни ташлаб, кумушдан узук тақдилар ва унга «Муҳаммадун Расулуллоҳ» деб нақш ўйилди, сўнг дедилар: «Ҳеч ким менинг шу узугимнинг нақшига ўхшаш нақш ўйиши дуруст эмас.» Ва унинг кўзини кафтининг ички томонига қаратиб қўйдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اتَّخَذَ خَاتَمًا فَلَبِسَهُ قَالَ " شَغَلَنِي هَذَا عَنْكُمْ مُنْذُ الْيَوْمِ إِلَيْهِ نَظْرَةٌ وَإِلَيْكُمْ نَظْرَةٌ " . ثُمَّ أَلْقَاهُ .
Бизга Муҳаммад ибн Алий ибн Ҳарб хабар бериб, деди: бизга Усмон ибн Умар, деди: бизга Молик ибн Миғвал, Сулаймон аш-Шайбонийдан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан (ривоят қилдики), Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) бир узук тақиб олдилар-да, уни кийиб, дедилар: «Бу (узук) бугундан бери сизлардан мени машғул қилиб қўйди — бир қараш унга, бир қараш сизларга.» Сўнг уни ташлаб юбордилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اصْطَنَعَ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ وَكَانَ يَلْبَسُهُ فَجَعَلَ فَصَّهُ فِي بَاطِنِ كَفِّهِ فَصَنَعَ النَّاسُ ثُمَّ إِنَّهُ جَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَنَزَعَهُ وَقَالَ " إِنِّي كُنْتُ أَلْبَسُ هَذَا الْخَاتَمَ وَأَجْعَلُ فَصَّهُ مِنْ دَاخِلٍ " . فَرَمَى بِهِ ثُمَّ قَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَلْبَسُهُ أَبَدًا " . فَنَبَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَهُمْ .
Бизга Қутайба хабар бериб, деди: бизга ал-Лайс, Нофеъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилдики), Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) олтиндан узук ясаттириб, уни кияр эдилар, кўзини кафтининг ички томонига қаратиб қўйган эдилар, шунда одамлар ҳам (шундай) қилди. Сўнгра улар минбарга ўтириб, уни ечдилар ва дедилар: «Мен шу узукни кийиб, кўзини ичкари томонга қаратиб қўярдим.» Сўнг уни улоқтириб ташлаб, дедилар: «Аллоҳга қасамки, уни ҳеч қачон киймайман.» Шунда одамлар ҳам узукларини ташладилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قِرَاءَةً عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّهُ رَأَى فِي يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاتَمًا مِنْ وَرِقٍ يَوْمًا وَاحِدًا فَصَنَعُوهُ فَلَبِسُوهُ فَطَرَحَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَطَرَحَ النَّاسُ .
Бизга Муҳаммад ибн Сулаймон, Иброҳим ибн Саъддан ўқилган (ривоят) билан хабар берди, у Ибн Шиҳобдан, у Анасдан (ривоят қилдики), у бир куни Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг қўлларида кумушдан узук кўрди, шунда одамлар уни (ўзларига) ясаб кийишди, бас Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам) (уни) ташладилар, одамлар ҳам ташлашди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ وَكَانَ جَعَلَ فَصَّهُ فِي بَاطِنِ كَفِّهِ فَاتَّخَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَ مِنْ ذَهَبٍ فَطَرَحَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَرَحَ النَّاسُ خَوَاتِيمَهُمْ وَاتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ فَكَانَ يَخْتِمُ بِهِ وَلاَ يَلْبَسُهُ .
Бизга Қутайба хабар бериб, деди: бизга Абу Авона, Абу Бишрдан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилдики), Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) олтиндан узук тақиб олдилар ва унинг кўзини кафтининг ички томонига қаратиб қўйган эдилар, шунда одамлар ҳам олтиндан узуклар тақишди. Бас Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) уни ташладилар, одамлар ҳам узукларини ташлашди. Сўнг (Расулуллоҳ) кумушдан узук тақиб олдилар, уни (хат) муҳрлаш учун ишлатардилар, лекин (тақиб) киймас эдилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ اتَّخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ وَجَعَلَ فَصَّهُ مِمَّا يَلِي بَطْنَ كَفِّهِ فَاتَّخَذَ النَّاسُ الْخَوَاتِيمَ فَأَلْقَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لاَ أَلْبَسُهُ أَبَدًا " . ثُمَّ اتَّخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاتَمًا مِنْ وَرِقٍ فَأَدْخَلَهُ فِي يَدِهِ ثُمَّ كَانَ فِي يَدِ أَبِي بَكْرٍ ثُمَّ كَانَ فِي يَدِ عُمَرَ ثُمَّ كَانَ فِي يَدِ عُثْمَانَ حَتَّى هَلَكَ فِي بِئْرِ أَرِيسٍ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар бериб, деди: бизга Муҳаммад ибн Бишр, Убайдуллоҳдан, у Нофеъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилди) хабар берди. У деди: Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) олтиндан узук тақиб олдилар ва унинг кўзини кафтининг ички томонига қаратиб қўйдилар, шунда одамлар ҳам узуклар тақишди. Бас Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) уни ташладилар-да, дедилар: «Уни ҳеч қачон киймайман.» Сўнг Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) кумушдан узук тақиб олдилар ва уни қўлларига кийдилар. Сўнг у Абу Бакрнинг қўлида, сўнг Умарнинг қўлида, сўнг Усмоннинг қўлида бўлди, токи у Арис қудуғида йўқолгунча.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَآنِي سَيِّئَ الْهَيْئَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هَلْ لَكَ مِنْ شَىْءٍ " . قَالَ نَعَمْ مِنْ كُلِّ الْمَالِ قَدْ آتَانِي اللَّهُ . فَقَالَ " إِذَا كَانَ لَكَ مَالٌ فَلْيُرَ عَلَيْكَ " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар бериб, деди: бизга Муҳаммад ибн Язид, деди: бизга Исмоил ибн Абу Холид, Абу Ишоқдан, у Абул-Аҳвасдан, у отасидан (ривоят қилди). У деди: Мен Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурларига кирдим, улар мени кўринишим ёмон (камбағал) ҳолатда кўриб, Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Сенинг бирор нарсанг (молинг) борми?» дедилар. У: «Ҳа, Аллоҳ менга ҳар хил молдан ато қилган,» деди. Шунда (Расулуллоҳ): «Агар молу давлатинг бўлса, у сенинг устингда кўринсин,» дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، أَنَّهُ رَأَى حُلَّةَ سِيَرَاءَ تُبَاعُ عِنْدَ بَابِ الْمَسْجِدِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوِ اشْتَرَيْتَ هَذَا لِيَوْمِ الْجُمُعَةِ وَلِلْوَفْدِ إِذَا قَدِمُوا عَلَيْكَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا يَلْبَسُ هَذِهِ مَنْ لاَ خَلاَقَ لَهُ فِي الآخِرَةِ " . قَالَ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدُ مِنْهَا بِحُلَلٍ فَكَسَانِي مِنْهَا حُلَّةً فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَسَوْتَنِيهَا وَقَدْ قُلْتَ فِيهَا مَا قُلْتَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَمْ أَكْسُكَهَا لِتَلْبَسَهَا إِنَّمَا كَسَوْتُكَهَا لِتَكْسُوهَا أَوْ لِتَبِيعَهَا " . فَكَسَاهَا عُمَرُ أَخًا لَهُ مِنْ أُمِّهِ مُشْرِكًا .
Бизга Ишоқ ибн Мансур хабар бериб, деди: бизга Абдуллоҳ ибн Нумайр, деди: бизга Убайдуллоҳ, Нофеъдан, у Ибн Умардан, у Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у масжид эшиги олдида сотилаётган ипакдан тўқилган бир ҳуллани кўрди. (Умар) деди: «Ё Расулуллоҳ, шуни жума куни учун ва элчилар олдингизга келганларида (кийиш учун) сотиб олсангиз эди?» Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Буни фақат охиратда насибаси бўлмаган киши кияди,» дедилар. (Умар) деди: Сўнгра Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам)га шундай ҳуллалардан келтирилди ва у менга шулардан бир ҳулла кийдирдилар. (Умар) деди: «Ё Расулуллоҳ, буни менга кийдирдингизми, аҳир бу ҳақида (аввал) шу сўзларни айтган эдингиз?» Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Мен буни сенга кийишинг учун бермадим, балки уни (бошқага) кийдиришинг ёки сотишинг учун бердим,» дедилар. Шунда Умар уни онаси томонидан мушрик бўлган бир акасига кийдирди.
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ رَأَيْتُ عَلَى زَيْنَبَ بِنْتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَمِيصَ حَرِيرٍ سِيَرَاءَ .
Бизга Ҳусайн ибн Ҳурайс хабар бериб, деди: бизга Исо ибн Юнус, Маъмардан, у Зуҳрийдан, у Анасдан (ривоят қилди). У деди: Мен Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг қизлари Зайнабнинг устида ипакдан тўқилган кўйлак кўрдим.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، عَنْ بَقِيَّةَ، حَدَّثَنِي الزُّبَيْدِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ حَدَّثَنِي أَنَّهُ، رَأَى عَلَى أُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بُرْدَ سِيَرَاءَ وَالسِّيَرَاءُ الْمُضَلَّعُ بِالْقَزِّ .
Бизга Амр ибн Усмон хабар берди, у Бақийядан, (Бақийя деди:) менга аз-Зубайдий ривоят қилди, у аз-Зуҳрийдан, у Анас ибн Моликдан (ривоят қилдики), у (Анас) менга ривоят қилди: у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қизи Умму Кулсумнинг устида сияро бурдасини кўрган. Сияро — ипакдан чизиқ-чизиқ қилиб тўқилган (матодир).
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا النَّضْرُ، وَأَبُو عَامِرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي عَوْنٍ الثَّقَفِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا صَالِحٍ الْحَنَفِيَّ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيًّا، يَقُولُ أُهْدِيَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حُلَّةُ سِيَرَاءَ فَبَعَثَ بِهَا إِلَىَّ فَلَبِسْتُهَا فَعَرَفْتُ الْغَضَبَ فِي وَجْهِهِ فَقَالَ " أَمَا إِنِّي لَمْ أُعْطِكَهَا لِتَلْبَسَهَا " . فَأَمَرَنِي فَأَطَرْتُهَا بَيْنَ نِسَائِي .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга ан-Назр ва Абу Омир хабар бердилар, улар дедилар: бизга Шуъба ривоят қилди, у Абу Авн ас-Сақафийдан, у деди: мен Абу Солиҳ ал-Ҳанафийнинг шундай деганини эшитдим: мен Алийнинг (розияллаҳу анҳу) шундай деганини эшитдим: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га сияро ҳулласи ҳадя қилинди, у уни менга юборди, мен уни кийдим. Сўнг мен у зотнинг юзларида ғазабни кўрдим. У: «Албатта, мен буни сенга кийишинг учун бермаган эдим,» дедилар. Сўнг менга буюрдилар, мен эса уни аёлларим орасига тақсимлаб бердим.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ الْمَخْزُومِيُّ، عَنْ حَنْظَلَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يُحَدِّثُ أَنَّ عُمَرَ، خَرَجَ فَرَأَى حُلَّةَ إِسْتَبْرَقٍ تُبَاعُ فِي السُّوقِ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْتَرِهَا فَالْبَسْهَا يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَحِينَ يَقْدَمُ عَلَيْكَ الْوَفْدُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا يَلْبَسُ هَذَا مَنْ لاَ خَلاَقَ لَهُ " . ثُمَّ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِثَلاَثِ حُلَلٍ مِنْهَا فَكَسَا عُمَرَ حُلَّةً وَكَسَا عَلِيًّا حُلَّةً وَكَسَا أُسَامَةَ حُلَّةً فَأَتَاهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْتَ فِيهَا مَا قُلْتَ ثُمَّ بَعَثْتَ إِلَىَّ . فَقَالَ " بِعْهَا وَاقْضِ بِهَا حَاجَتَكَ أَوْ شَقِّقْهَا خُمُرًا بَيْنَ نِسَائِكَ " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Абдуллоҳ ибн ал-Ҳорис ал-Махзумий хабар берди, у Ҳанзала ибн Абу Суфёндан, у Солим ибн Абдуллоҳдан (ривоят қилди), у деди: мен Ибн Умарнинг шундай ривоят қилганини эшитдим: Умар (розияллаҳу анҳу) чиқиб, бозорда сотилаётган истабрақ ҳулласини кўрди. Сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келиб: «Ё Расулаллоҳ, буни сотиб олинг-да, жума кунлари ва сизнинг олдингизга элчилар келганда кийинг,» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Буни фақат (охиратда) насибаси йўқ киши кияди,» дедилар. Сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га шундан учта ҳулла келтирилди. У зот Умарга бир ҳулла, Алийга бир ҳулла ва Усомага бир ҳулла бердилар. Сўнг (Умар) у зотнинг олдига келиб: «Ё Расулаллоҳ, сиз бу ҳақда айтадиганингизни айтдингиз, сўнг менга (бир ҳулла) юбордингиз,» деди. У зот: «Уни сот-да, ҳожатингни қондир, ёки уни аёлларинг орасида рўмол қилиб бўлиб бер,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ أَبِي إِسْحَاقَ - قَالَ قَالَ سَالِمٌ مَا الإِسْتَبْرَقُ قُلْتُ مَا غَلُظَ مِنَ الدِّيبَاجِ وَخَشُنَ مِنْهُ . قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ رَأَى عُمَرُ مَعَ رَجُلٍ حُلَّةَ سُنْدُسٍ فَأَتَى بِهَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " اشْتَرِ هَذِهِ " . وَسَاقَ الْحَدِيثَ .
Бизга Имрон ибн Мусо хабар берди, у деди: бизга Абдулворис ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё — у Ибн Абу Ишоқ — ривоят қилди, у деди: Солим: «Истабрақ нима?» деди. Мен: «Дебожнинг қалин ва дағал бўлгани,» дедим. У деди: мен Абдуллоҳ ибн Умарнинг шундай деганини эшитдим: Умар бир киши билан бирга сундус ҳулласини кўрди-да, уни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га келтирди. У зот: «Буни сотиб ол,» дедилар. Сўнг (Яҳё) ҳадисни давом эттирди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، وَيَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، وَأَبُو فَرْوَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُكَيْمٍ، قَالَ اسْتَسْقَى حُذَيْفَةُ فَأَتَاهُ دُهْقَانٌ بِمَاءٍ فِي إِنَاءٍ مِنْ فِضَّةٍ فَحَذَفَهُ ثُمَّ اعْتَذَرَ إِلَيْهِمْ مِمَّا صَنَعَ بِهِ وَقَالَ إِنِّي نَهَيْتُهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ تَشْرَبُوا فِي إِنَاءِ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَلاَ تَلْبَسُوا الدِّيبَاجَ وَلاَ الْحَرِيرَ فَإِنَّهَا لَهُمْ فِي الدُّنْيَا وَلَنَا فِي الآخِرَةِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Язид хабар берди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Абу Нажиҳ ривоят қилди, у Мужоҳиддан, у Ибн Абу Лайлдан, ҳамда Язид ибн Абу Зиёд, у Ибн Абу Лайлдан, ҳамда Абу Фарва, у Абдуллоҳ ибн Укаймдан (ривоят қилди), у деди: Ҳузайфа сув сўради, шунда бир деҳқон (улуғ) унга кумуш идишда сув келтирди. У эса уни (идишни) отиб юборди, сўнг ўзининг қилган иши ҳақида уларга узр айтиб деди: мен уни қайтарган эдим. Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг шундай деганларини эшитганман: «Олтин ва кумуш идишда ичманглар, дебож ва ипак кийманглар, чунки улар (кофирлар) учун бу дунёда, биз учун эса охиратдадир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ قَزَعَةَ، عَنْ خَالِدٍ، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ - قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ وَاقِدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ حِينَ قَدِمَ الْمَدِينَةَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مِمَّنْ أَنْتَ قُلْتُ أَنَا وَاقِدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ . قَالَ إِنَّ سَعْدًا كَانَ أَعْظَمَ النَّاسِ وَأَطْوَلَهُ . ثُمَّ بَكَى فَأَكْثَرَ الْبُكَاءَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ إِلَى أُكَيْدِرَ صَاحِبِ دُومَةَ بَعْثًا فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ بِجُبَّةِ دِيبَاجٍ مَنْسُوجَةٍ فِيهَا الذَّهَبُ فَلَبِسَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَقَعَدَ فَلَمْ يَتَكَلَّمْ وَنَزَلَ فَجَعَلَ النَّاسُ يَلْمُسُونَهَا بِأَيْدِيهِمْ فَقَالَ " أَتَعْجَبُونَ مِنْ هَذِهِ لَمَنَادِيلُ سَعْدٍ فِي الْجَنَّةِ أَحْسَنُ مِمَّا تَرَوْنَ " .
Бизга ал-Ҳасан ибн Қазаъа хабар берди, у Холиддан — у Ибн ал-Ҳорис — у деди: бизга Муҳаммад ибн Амр ривоят қилди, у Воқид ибн Амр ибн Саъд ибн Муоздан (ривоят қилди), у деди: мен Анас ибн Молик Мадинага келганида унинг олдига кирдим ва унга салом бердим. У: «Сен кимлардансан?» деди. Мен: «Мен Воқид ибн Амр ибн Саъд ибн Муозман,» дедим. У: «Албатта, Саъд одамларнинг энг улуғи ва энг (мавқеи) баланди эди,» деди. Сўнг йиғлаб, кўп йиғлади, кейин деди: «Албатта, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Давматнинг ҳокими Укайдирга бир лашкар юборди. У эса у зотга олтин билан тўқилган дебож жубба юборди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни кийдилар, сўнг минбарга чиқиб ўтирдилар, гапирмадилар ва тушдилар. Шунда одамлар уни қўллари билан ушлаб кўра бошладилар. У зот: «Бундан ҳайратга тушяпсизларми? Албатта, Саъднинг жаннатдаги рўмолчалари сиз кўраётган нарсадан гўзалроқдир,» дедилар.»
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا، يَقُولُ لَبِسَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قِبَاءً مِنْ دِيبَاجٍ أُهْدِيَ لَهُ ثُمَّ أَوْشَكَ أَنْ نَزَعَهُ فَأَرْسَلَ بِهِ إِلَى عُمَرَ فَقِيلَ لَهُ قَدْ أَوْشَكَ مَا نَزَعْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " نَهَانِي عَنْهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ " . فَجَاءَ عُمَرُ يَبْكِي فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَرِهْتَ أَمْرًا وَأَعْطَيْتَنِيهِ . قَالَ " إِنِّي لَمْ أُعْطِكَهُ لِتَلْبَسَهُ إِنَّمَا أَعْطَيْتُكَهُ لِتَبِيعَهُ " . فَبَاعَهُ عُمَرُ بِأَلْفَىْ دِرْهَمٍ .
Бизга Юсуф ибн Саид ривоят қилди, у деди: бизга Ҳажжож ривоят қилди, у Ибн Журайждан, у деди: менга Абу Зубайр хабар бердики, у Жобирнинг шундай деганини эшитган: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўзларига ҳадя қилинган дебождан (тўқилган) қабони кийдилар, сўнг тезда уни ечиб, Умарга юбордилар. У зотга: «Буни жуда тез ечиб қўйдингиз-ку, ё Расулаллоҳ,» дейилди. У зот: «Уни менга Жибрил алайҳиссалом ман қилдилар,» дедилар. Сўнг Умар йиғлаб келиб: «Ё Расулаллоҳ, сиз бир нарсани ёқтирмадингиз, сўнг уни менга бердингиз,» деди. У зот: «Албатта, мен уни сенга кийишинг учун бермадим, мен уни сенга фақат сотишинг учун бердим,» дедилар. Сўнг Умар уни икки минг дирҳамга сотди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ ثَابِتٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ، وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَخْطُبُ وَيَقُولُ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم " مَنْ لَبِسَ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا فَلَنْ يَلْبَسَهُ فِي الآخِرَةِ " .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Ҳаммод ривоят қилди, у Собитдан, у деди: мен Абдуллоҳ ибн аз-Зубайрнинг минбарда хутба қилиб туриб шундай деганини эшитдим: Муҳаммад (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким бу дунёда ипак кийса, охиратда уни киймайди,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ أَنْبَأَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا خَلِيفَةُ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ، قَالَ لاَ تُلْبِسُوا نِسَاءَكُمُ الْحَرِيرَ فَإِنِّي سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ لَبِسَهُ فِي الدُّنْيَا لَمْ يَلْبَسْهُ فِي الآخِرَةِ " .
Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон хабар берди, у деди: бизга ан-Назр ибн Шумайл хабар берди, у деди: бизга Шуъба хабар берди, у деди: бизга Халифа ривоят қилди, у деди: мен Абдуллоҳ ибн аз-Зубайрнинг шундай деганини эшитдим: Аёлларингизга ипак кийдирманглар, чунки мен Умар ибн ал-Хаттобнинг шундай деганини эшитдим: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким уни бу дунёда кийса, охиратда уни киймайди,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا حَرْبٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عِمْرَانُ بْنُ حِطَّانَ، أَنَّهُ سَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ عَنْ لُبْسِ الْحَرِيرِ، فَقَالَ سَلْ عَائِشَةَ . فَسَأَلْتُ عَائِشَةَ قَالَتْ سَلْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ . فَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ فَقَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَفْصٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ لَبِسَ الْحَرِيرَ فِي الدُّنْيَا فَلاَ خَلاَقَ لَهُ فِي الآخِرَةِ " .
Бизга Амр ибн Мансур хабар берди, у деди: бизга Абдуллоҳ ибн Ражо ривоят қилди, у деди: бизга Ҳарб хабар берди, у Яҳё ибн Абу Касирдан, у деди: менга Имрон ибн Ҳиттон ривоят қилдики, у Абдуллоҳ ибн Аббосдан ипак кийиш ҳақида сўради. У: «Оишадан сўра,» деди. Мен Оишадан сўрадим, у: «Абдуллоҳ ибн Умардан сўра,» деди. Мен Ибн Умардан сўрадим, у деди: менга Абу Ҳафс ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким бу дунёда ипак кийса, охиратда унинг насибаси йўқдир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ سَلْمٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا النَّضْرُ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، وَبِشْرِ بْنِ الْمُحْتَفِزِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّمَا يَلْبَسُ الْحَرِيرَ مَنْ لاَ خَلاَقَ لَهُ " .
Бизга Сулаймон ибн Салм хабар берди, у деди: бизга ан-Назр хабар берди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, у Қатодадан, у Бакр ибн Абдуллоҳдан ва Бишр ибн ал-Муҳтафиздан, улар Ибн Умардан, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди), у зот: «Ипакни фақат насибаси йўқ киши кияди,» дедилар.
أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، سَنَةَ سَبْعٍ وَمِائَتَيْنِ قَالَ حَدَّثَنَا الصَّعْقُ بْنُ حَزْنٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَلِيٍّ الْبَارِقِيِّ، قَالَ أَتَتْنِي امْرَأَةٌ تَسْتَفْتِينِي فَقُلْتُ لَهَا هَذَا ابْنُ عُمَرَ . فَاتَّبَعَتْهُ تَسْأَلُهُ وَاتَّبَعْتُهَا أَسْمَعُ مَا يَقُولُ . قَالَتْ أَفْتِنِي فِي الْحَرِيرِ . قَالَ نَهَى عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Менга Иброҳим ибн Яъқуб хабар берди, у деди: бизга Абу Нуъмон икки юз еттинчи йилда ривоят қилди, у деди: бизга ас-Саъқ ибн Ҳазн ривоят қилди, у Қатодадан, у Алий ал-Бориқийдан (ривоят қилди), у деди: бир аёл мендан фатво сўраб келди. Мен унга: «Мана Ибн Умар (турибди),» дедим. У ундан сўрамоқчи бўлиб унинг ортидан эргашди, мен ҳам у (Ибн Умар) нима дейишини эшитиш учун унинг ортидан эргашдим. У (аёл): «Менга ипак ҳақида фатво беринг,» деди. У: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ундан қайтарганлар,» деди.
أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ سُوَيْدٍ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِسَبْعٍ وَنَهَانَا عَنْ سَبْعٍ نَهَانَا عَنْ خَوَاتِيمِ الذَّهَبِ وَعَنْ آنِيَةِ الْفِضَّةِ وَعَنِ الْمَيَاثِرِ وَالْقِسِّيَّةِ وَالإِسْتَبْرَقِ وَالدِّيبَاجِ وَالْحَرِيرِ .
Бизга Сулаймон ибн Мансур хабар берди, у деди: бизга Абу ал-Аҳвас ривоят қилди, у Ашъас ибн Абу аш-Шаъсодан, у Муовия ибн Сувайддан, у ал-Баро ибн Озибдан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизни етти нарсага буюрдилар ва етти нарсадан қайтардилар. Бизни олтин узуклардан, кумуш идишлардан, миясалардан (эгар тўшакларидан), қассий (матоси)дан, истабрақдан, дебождан ва ипакдан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرْخَصَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَالزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ فِي قُمُصِ حَرِيرٍ مِنْ حِكَّةٍ كَانَتْ بِهِمَا .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Исо ибн Юнус хабар берди, у деди: бизга Саид ривоят қилди, у Қатодадан, у Анасдан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Абдурраҳмон ибн Авф ва аз-Зубайр ибн ал-Аввомга уларда бўлган қичима (тери касаллиги) сабабли ипак кўйлак (кийишга) рухсат бердилар.
أَخْبَرَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالزُّبَيْرِ فِي قُمُصِ حَرِيرٍ كَانَتْ بِهِمَا يَعْنِي لِحِكَّةٍ .
Бизга Наср ибн Алий хабар берди, у деди: бизга Холид ривоят қилди, у деди: бизга Саид ривоят қилди, у Қатодадан, у Анасдан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Абдурраҳмон ва аз-Зубайрга уларда бўлган, яъни қичима сабабли ипак кўйлак (кийишга) рухсат бердилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا جَرِيرٌ، عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، قَالَ كُنَّا مَعَ عُتْبَةَ بْنِ فَرْقَدٍ فَجَاءَ كِتَابُ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَلْبَسُ الْحَرِيرَ إِلاَّ مَنْ لَيْسَ لَهُ مِنْهُ شَىْءٌ فِي الآخِرَةِ إِلاَّ هَكَذَا " . وَقَالَ أَبُو عُثْمَانَ بِأُصْبُعَيْهِ اللَّتَيْنِ تَلِيَانِ الإِبْهَامَ فَرَأَيْتُهُمَا أَزْرَارَ الطَّيَالِسَةِ حَتَّى رَأَيْتُ الطَّيَالِسَةَ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Жарир хабар берди, у Сулаймон ат-Таймийдан, у Абу Усмон ан-Наҳдийдан (ривоят қилди), у деди: биз Утба ибн Фарқад билан бирга эдик. Шунда Умарнинг мактуби келди, унда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) шундай деганлари (битилган эди): «Ипакни фақат охиратда ундан бирор насибаси бўлмаган киши кияди, фақат мана шунчасидан бошқа.» Абу Усмон бош бармоқнинг ёнидаги икки бармоғи билан ишора қилди. Мен уларни (бармоқларни) тойласонларнинг тугмаларига (ишора қилаётганини) кўрдим, ҳатто мен тойласонларни (ўзини) кўрдим.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَخْلَدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ، عَنْ وَبَرَةَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ، ح وَأَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي حَصِينٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ، عَنْ عُمَرَ، أَنَّهُ لَمْ يُرَخِّصْ فِي الدِّيبَاجِ إِلاَّ مَوْضِعَ أَرْبَعِ أَصَابِعَ .
Бизга Абдулҳамид ибн Муҳаммад хабар берди, у деди: бизга Махлад ривоят қилди, у деди: бизга Мисъар ривоят қилди, у Вабарадан, у аш-Шаъбийдан, у Сувайд ибн Ғафаладан; (бошқа санад билан) бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар берди, у деди: бизга Убайдуллоҳ ривоят қилди, у деди: бизга Исроил ривоят қилди, у Абу Ҳасиндан, у Иброҳимдан, у Сувайд ибн Ғафаладан, у Умардан (ривоят қилдики), у дебожга фақат тўрт бармоқ жойи миқдорида рухсат берарди.
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ مُتَرَجِّلاً لَمْ أَرَ قَبْلَهُ وَلاَ بَعْدَهُ أَحَدًا هُوَ أَجْمَلُ مِنْهُ .
Бизга Яъқуб ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Ҳушайм ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, у Абу Ишоқдан, у ал-Бародан (ривоят қилди), у деди: мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни устларида қизил ҳулла билан, сочлари таралган ҳолда кўрдим. Мен у зотдан олдин ҳам, кейин ҳам ундан кўра гўзалроқ бирон кишини кўрмаганман.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ أَحَبُّ الثِّيَابِ إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْحِبَرَةَ .
Бизга Абдуллоҳ ибн Саид хабар бериб деди: бизга Муоз ибн Ҳишом ривоят қилиб деди: менга отам Қатодадан, у Анасдан ривоят қилди. У деди: Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га энг ёқимли кийим ҳибара (йўл-йўл Яман матоси) эди.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ - قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، أَنَّ خَالِدَ بْنَ مَعْدَانَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ جُبَيْرَ بْنَ نُفَيْرٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، رَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَيْهِ ثَوْبَانِ مُعَصْفَرَانِ فَقَالَ " هَذِهِ ثِيَابُ الْكُفَّارِ فَلاَ تَلْبَسْهَا " .
Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар бериб деди: бизга Холид — яъни ибнул-Ҳорис — ривоят қилиб деди: бизга Ҳишом, Яҳё ибн Абу Касирдан, у Муҳаммад ибн Иброҳимдан ривоят қилдики, Холид ибн Маъдон унга хабар берди, унга Жубайр ибн Нуфайр хабар берди, унга Абдуллоҳ ибн Амр хабар бердики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни устида усфур билан бўялган икки кийим борлигини кўриб, шундай дедилар: «Бу кофирларнинг кийимидир, уни кийма!»
أَخْبَرَنِي حَاجِبُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنِ ابْنِ أَبِي رَوَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَعَلَيْهِ ثَوْبَانِ مُعَصْفَرَانِ فَغَضِبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " اذْهَبْ فَاطْرَحْهُمَا عَنْكَ " . قَالَ أَيْنَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " فِي النَّارِ " .
Менга Ҳожиб ибн Сулаймон, Ибн Абу Равводдан хабар берди. У деди: бизга Ибн Журайж, Ибн Товусдан, у отасидан, у Абдуллоҳ ибн Амрдан ривоят қилдики, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига устида усфур билан бўялган икки кийим билан келди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ғазабландилар ва: «Бор, уларни ўзингдан ташла!» дедилар. У: «Қаерга ташлай, эй Расулуллаҳ?» деди. У: «Оловга,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، أَنَّ إِبْرَاهِيمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُنَيْنٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ عَلِيًّا، يَقُولُ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ خَاتَمِ الذَّهَبِ وَعَنْ لَبُوسِ الْقَسِّيِّ وَالْمُعَصْفَرِ وَقِرَاءَةِ الْقُرْآنِ وَأَنَا رَاكِعٌ .
Бизга Исо ибн Ҳаммод хабар бериб деди: бизга ал-Лайс, Язид ибн Абу Ҳабибдан хабар бердики, унга Иброҳим ибн Абдуллоҳ ибн Ҳунайн хабар берди, унга отаси ривоят қилдики, у Алийни (розияллаҳу анҳу) шундай деганини эшитди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени олтин узукдан, қассий (ипакли) кийимдан, усфур билан бўялган кийимдан ва рукуъ ҳолатида Қуръон ўқишдан қайтардилар.»
أَخْبَرَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو نُوحٍ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ إِيَادِ بْنِ لَقِيطٍ، عَنْ أَبِي رِمْثَةَ، قَالَ خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَيْهِ ثَوْبَانِ أَخْضَرَانِ .
Бизга ал-Аббос ибн Муҳаммад хабар бериб деди: бизга Абу Нуҳ хабар берди. У деди: бизга Жарир ибн Ҳозим, Абдулмалик ибн Умайдан, у Иёд ибн Лақитдан, у Абу Римсадан ривоят қилди. У деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизнинг олдимизга устида икки яшил кийим билан чиқдилар.»
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ يَحْيَى، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ، عَنْ خَبَّابِ بْنِ الأَرَتِّ، قَالَ شَكَوْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُتَوَسِّدٌ بُرْدَةً لَهُ فِي ظِلِّ الْكَعْبَةِ فَقُلْنَا أَلاَ تَسْتَنْصِرُ لَنَا أَلاَ تَدْعُو اللَّهَ لَنَا
Бизга Яъқуб ибн Иброҳим ва Муҳаммад ибнул-Мусанно, Яҳёдан, у Исмоилдан хабар бериб дедилар: бизга Қайс, Хаббоб ибнул-Аратдан ривоят қилди. У деди: «Биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га, у Каъбанинг соясида ўзига тегишли бурда (ёпинчиқ)ни ёстиқ қилиб ётган ҳолатларида, шикоят қилдик ва: «Биз учун ёрдам (ғалаба) сўрамайсизми? Биз учун Аллаҳга дуо қилмайсизми?» дедик.»
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ أَنْبَأَنَا يَعْقُوبُ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ جَاءَتِ امْرَأَةٌ بِبُرْدَةٍ - قَالَ سَهْلٌ - هَلْ تَدْرُونَ مَا الْبُرْدَةُ قَالُوا نَعَمْ هَذِهِ الشَّمْلَةُ مَنْسُوجٌ فِي حَاشِيَتِهَا . فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي نَسَجْتُ هَذِهِ بِيَدِي أَكْسُوكَهَا فَأَخَذَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُحْتَاجًا إِلَيْهَا فَخَرَجَ إِلَيْنَا وَإِنَّهَا لإِزَارُهُ .
Бизга Қутайба хабар бериб деди: бизга Яъқуб, Абу Ҳозимдан, у Саҳл ибн Саъддан хабар берди. У деди: «Бир аёл бурда олиб келди.» Саҳл деди: «Бурда нималигини биласизми?» Улар: «Ҳа, бу четига (гул) тўқилган ёпинчиқдир,» дедилар. У (аёл): «Эй Расулуллаҳ, мен буни ўз қўлим билан тўқидим, сизга кийдирай (деб келтирдим),» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга эҳтиёжлари борлиги учун уни олдилар ва уни изор (белбоғ кийим) қилиб кийган ҳолатда бизнинг олдимизга чиқдилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ أَبِي عَرُوبَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ، عَنْ سَمُرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْبَسُوا مِنْ ثِيَابِكُمُ الْبَيَاضَ فَإِنَّهَا أَطْهَرُ وَأَطْيَبُ وَكَفِّنُوا فِيهَا مَوْتَاكُمْ " . قَالَ يَحْيَى لَمْ أَكْتُبْهُ . قُلْتُ لِمَ قَالَ اسْتَغْنَيْتُ بِحَدِيثِ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ سَمُرَةَ .
Бизга Амр ибн Алий хабар бериб деди: бизга Яҳё ибн Саид ривоят қилиб деди: мен Саид ибн Абу Аруба, Айюбдан, у Абу Қилобадан, у Абул-Муҳаллабдан, у Самурадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилаётганини эшитдим. У (Набий): «Кийимларингизнинг оқини кийинглар, чунки у тозароқ ва яхшироқдир, ҳамда ўликларингизни унда кафанланглар,» дедилар. Яҳё деди: «Мен буни ёзиб олмадим.» «Нега?» дедим. У: «Маймун ибн Абу Шабибнинг Самурадан (қилган) ҳадиси менга кифоя қилди,» деди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ سَمُرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " عَلَيْكُمْ بِالْبَيَاضِ مِنَ الثِّيَابِ فَلْيَلْبَسْهَا أَحْيَاؤُكُمْ وَكَفِّنُوا فِيهَا مَوْتَاكُمْ فَإِنَّهَا مِنْ خَيْرِ ثِيَابِكُمْ " .
Бизга Қутайба хабар бериб деди: бизга Ҳаммод, Айюбдан, у Абу Қилобадан, у Самурадан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Кийимлардан оқини ихтиёр қилинглар; тирикларингиз уни кийсин ва ўликларингизни унда кафанланглар, чунки у кийимларингизнинг энг яхшисидандир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْبِيَةً وَلَمْ يُعْطِ مَخْرَمَةَ شَيْئًا فَقَالَ مَخْرَمَةُ يَا بُنَىَّ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ قَالَ ادْخُلْ فَادْعُهُ لِي . قَالَ فَدَعَوْتُهُ فَخَرَجَ إِلَيْهِ وَعَلَيْهِ قِبَاءٌ مِنْهَا فَقَالَ " خَبَّأْتُ هَذَا لَكَ " . فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَلَبِسَهُ مَخْرَمَةُ .
Бизга Қутайба ибн Саид хабар бериб деди: бизга ал-Лайс, Ибн Абу Мулайкадан, у ал-Мисвар ибн Махрамадан ривоят қилди. У деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (бир неча) тўнлар тақсимладилар, аммо Махрамага ҳеч нарса бермадилар. Шунда Махрама: «Эй ўғилчам, биз билан Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига бор,» деди. Мен у билан бирга бордим. У: «Кир ва у зотни мен учун чақир,» деди. У (рови) деди: мен у зотни чақирдим, шунда у зот устида ўша (тўн)лардан бир тўн билан унга чиқдилар ва: «Буни сен учун сақлаб қўйган эдим,» дедилар. (Махрама) унга қаради ва уни кийди.»
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ بِعَرَفَاتٍ فَقَالَ " مَنْ لَمْ يَجِدْ إِزَارًا فَلْيَلْبَسِ السَّرَاوِيلَ وَمَنْ لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилиб деди: бизга Муҳаммад ривоят қилиб деди: бизга Шуъба, Амр ибн Динордан, у Жобир ибн Зайдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилдики, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг Арафотда шундай деганларини эшитди: «Ким изор топмаса, иштон кийсин; ким иккита ковуш топмаса, иккита махсий кийсин,» дедилар.
أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ بَيَانٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ سَالِمًا، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بَيْنَا رَجُلٌ يَجُرُّ إِزَارَهُ مِنَ الْخُيَلاَءِ خَسَفَ بِهِ فَهُوَ يَتَجَلْجَلُ فِي الأَرْضِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ " .
Бизга Ваҳб ибн Баён хабар бериб деди: бизга Ибн Ваҳб ривоят қилиб деди: менга Юнус, Ибн Шиҳобдан хабар бердики, унга Солим хабар берди, унга Абдуллоҳ ибн Умар ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бир киши кибр-ҳаво билан изорини судраб кетаётганида, (ер) уни ютиб юборди ва у Қиёмат кунигача ер ичида чўкиб бораверади,» дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، ح وَأَنْبَأَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ - أَوْ قَالَ إِنَّ الَّذِي يَجُرُّ ثَوْبَهُ - مِنَ الْخُيَلاَءِ لَمْ يَنْظُرِ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Бизга Қутайба ибн Саид хабар бериб деди: бизга ал-Лайс, Нофедан ривоят қилди. (Яна бошқа санад билан:) Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар бериб деди: бизга Бишр ривоят қилиб деди: бизга Убайдуллоҳ, Нофедан, у Абдуллоҳдан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким ўз кийимини — ёки: кимки ўз кийимини судраса — кибр-ҳаво билан судраса, Қиёмат куни Аллаҳ унга (раҳмат назари билан) қарамайди,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَارِبٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ مِنْ مَخِيلَةٍ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَمْ يَنْظُرْ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло хабар бериб деди: бизга Холид ривоят қилиб деди: бизга Шуъба, Муҳорибдан ривоят қилди. У деди: мен Ибн Умарни шундай ривоят қилаётганини эшитдим: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким кибр-ҳаво билан ўз кийимини судраса, Азиз ва Жалил бўлган Аллаҳ Қиёмат куни унга (раҳмат назари билан) қарамайди,» дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، عَنْ جَرِيرٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ نُذَيْرٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَوْضِعُ الإِزَارِ إِلَى أَنْصَافِ السَّاقَيْنِ وَالْعَضَلَةِ فَإِنْ أَبَيْتَ فَأَسْفَلَ فَإِنْ أَبَيْتَ فَمِنْ وَرَاءِ السَّاقِ وَلاَ حَقَّ لِلْكَعْبَيْنِ فِي الإِزَارِ " . وَاللَّفْظُ لِمُحَمَّدٍ .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим ва Муҳаммад ибн Қудома, Жарирдан, у ал-Аъмашдан, у Абу Ишоқдан, у Муслим ибн Нузайдан, у Ҳузайфадан хабар бериб дедилар. У деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Изорнинг жойи болдирларнинг ўртаси ва мушак (қисми)гачадир. Агар (бунга) кўнмасанг, пастроқ; агар (яна) кўнмасанг, болдирнинг орқасидан; аммо тўпиқлар учун изорда ҳақ йўқ,» дедилар. Лафз Муҳаммадникидир.
أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ - قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو يَعْقُوبَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا تَحْتَ الْكَعْبَيْنِ مِنَ الإِزَارِ فَفِي النَّارِ " .
Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар бериб деди: бизга Холид — яъни ибнул-Ҳорис — ривоят қилиб деди: бизга Ҳишом, Яҳёдан, у Муҳаммад ибн Иброҳимдан ривоят қилди. У деди: менга Абу Яъқуб ривоят қилдики, у Абу Ҳурайрани шундай деганини эшитди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Изорнинг тўпиқлардан пастдаги (қисми) оловдадир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ، وَقَدْ كَانَ يُخْبِرُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ مِنَ الإِزَارِ فَفِي النَّارِ " .
Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон хабар бериб деди: бизга Абу Довуд ривоят қилиб деди: бизга Шуъба ривоят қилиб деди: менга Саид ал-Мақбурий хабар берди — у Абу Ҳурайрадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан хабар берар эди. У (Набий): «Изорнинг тўпиқлардан пастдаги (қисми) оловдадир,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عَقِيلٍ، قَالَ حَدَّثَنِي جَدِّي، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَشْعَثَ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لاَ يَنْظُرُ إِلَى مُسْبِلِ الإِزَارِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Убайд ибн Ақил хабар бериб деди: менга бобом ривоят қилиб деди: бизга Шуъба, Ашъасдан ривоят қилди. У деди: мен Саид ибн Жубайрни, Ибн Аббосдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилаётганини эшитдим. У (Набий): «Албатта, Азиз ва Жалил бўлган Аллаҳ изорини (тўпиқдан пастга) туширувчига (раҳмат назари билан) қарамайди,» дедилар.
أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَانَ بْنَ مِهْرَانَ الأَعْمَشَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُسْهِرٍ، عَنْ خَرَشَةَ بْنِ الْحُرِّ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ثَلاَثَةٌ لاَ يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلاَ يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ الْمَنَّانُ بِمَا أَعْطَى وَالْمُسْبِلُ إِزَارَهُ وَالْمُنَفِّقُ سِلْعَتَهُ بِالْحَلِفِ الْكَاذِبِ " .
Бизга Бишр ибн Холид хабар берди, у деди: бизга Ғундар ривоят қилди, Шуъбадан, у деди: мен Сулаймон ибн Миҳрон ал-Аъмашдан эшитдим, у Сулаймон ибн Муширдан, у Хараша ибн ал-Ҳуррдан, у Абу Зар (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уч (тоифа киши борки), Аллаҳ азза ва жалла қиёмат куни уларга (яхшилик билан) гапирмайди, уларни покламайди ва уларга аламли азоб бордир: берган нарсасини миннат қилувчи, изорини (тўпиғидан паст) осилтирувчи ва молини ёлғон қасам билан сотувчи,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الإِسْبَالُ فِي الإِزَارِ وَالْقَمِيصِ وَالْعِمَامَةِ مَنْ جَرَّ مِنْهَا شَيْئًا خُيَلاَءَ لاَ يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Рофиъ хабар берди, у деди: бизга Ҳусайн ибн Али ривоят қилди, Абдулазиз ибн Абу Равводдан, у Солимдан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Исбол (кийимни тўпиғидан паст осилтириш) изорда, кўйлакда ва салллада бўлади. Ким улардан бирортасини такаббурлик билан судраса, Аллаҳ қиёмат куни унга назар солмайди,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ مِنَ الْخُيَلاَءِ لاَ يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَحَدَ شِقَّىْ إِزَارِي يَسْتَرْخِي إِلاَّ أَنْ أَتَعَاهَدَ ذَلِكَ مِنْهُ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّكَ لَسْتَ مِمَّنْ يَصْنَعُ ذَلِكَ خُيَلاَءَ " .
Бизга Али ибн Ҳужр хабар берди, у деди: бизга Исмоил ривоят қилди, у деди: бизга Мусо ибн Уқба ривоят қилди, Солимдан, у отасидан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким кийимини такаббурлик билан судраса, Аллаҳ қиёмат куни унга назар солмайди,» дедилар. Абу Бакр: «Эй Расулуллаҳ, изоримнинг бир томони, мен уни назорат қилиб турмасам, осилиб тушади,» деди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сен буни такаббурлик билан қилувчилардан эмассан,» дедилар.
أَخْبَرَنَا نُوحُ بْنُ حَبِيبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ مِنَ الْخُيَلاَءِ لَمْ يَنْظُرِ اللَّهُ إِلَيْهِ " . قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَكَيْفَ تَصْنَعُ النِّسَاءُ بِذُيُولِهِنَّ قَالَ " تُرْخِينَهُ شِبْرًا " . قَالَتْ إِذًا تَنْكَشِفَ أَقْدَامُهُنَّ . قَالَ " تُرْخِينَهُ ذِرَاعًا لاَ تَزِدْنَ عَلَيْهِ " .
Бизга Нуҳ ибн Ҳабиб хабар берди, у деди: бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, у деди: бизга Маъмар ривоят қилди, Айюбдан, у Нофиъдан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким кийимини такаббурлик билан судраса, Аллаҳ унга назар солмайди,» дедилар. Умму Салама: «Эй Расулуллаҳ, аёллар этакларини қандай қилсинлар?» деди. У: «Бир қарич осилтирсинлар,» дедилар. У: «Унда оёқлари очилиб қолади,» деди. У: «Бир тирсак осилтирсинлар, ундан оширмасинлар,» дедилар.
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّهَا ذَكَرَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذُيُولَ النِّسَاءِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُرْخِينَ شِبْرًا " . قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ إِذًا يَنْكَشِفَ عَنْهَا . قَالَ " تُرْخِي ذِرَاعًا لاَ تَزِيدُ عَلَيْهِ " .
Бизга ал-Аббос ибн ал-Валид ибн Мазяд ривоят қилди, у деди: менга отам хабар берди, у деди: бизга ал-Авзоий ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ибн Абу Касир ривоят қилди, Нофиъдан, у Умму Салама (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га аёлларнинг этаклари ҳақида эслатди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бир қарич осилтирсинлар,» дедилар. Умму Салама: «Унда (оёқлари) очилиб қолади,» деди. У: «Бир тирсак осилтирсин, ундан оширмасин,» дедилар.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَيُّوبُ بْنُ مُوسَى، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ صَفِيَّةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا ذَكَرَ فِي الإِزَارِ مَا ذَكَرَ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ فَكَيْفَ بِالنِّسَاءِ قَالَ " يُرْخِينَ شِبْرًا " . قَالَتْ إِذًا تَبْدُوَ أَقْدَامُهُنَّ . قَالَ " فَذِرَاعًا لاَ يَزِدْنَ عَلَيْهِ " .
Бизга Абдулжаббор ибн ал-Ало ибн Абдулжаббор хабар берди, Суфёндан, у деди: менга Айюб ибн Мусо ривоят қилди, Нофиъдан, у Сафийядан, у Умму Салама (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) изор ҳақида айтадиганини айтганларида, Умму Салама: «Аёллар нима қилади?» деди. У: «Бир қарич осилтирсинлар,» дедилар. У: «Унда оёқлари кўриниб қолади,» деди. У: «Унда бир тирсак (осилтирсинлар), ундан оширмасинлар,» дедилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، - وَهُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ - قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَمْ تَجُرُّ الْمَرْأَةُ مِنْ ذَيْلِهَا قَالَ " شِبْرًا " . قَالَتْ إِذًا يَنْكَشِفَ عَنْهَا . قَالَ " ذِرَاعٌ لاَ تَزِيدُ عَلَيْهَا " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдулаъло хабар берди, у деди: бизга ан-Назр ривоят қилди, у деди: бизга ал-Муътамир — у Ибн Сулаймондир — ривоят қилди, у деди: бизга Убайдуллоҳ ривоят қилди, Нофиъдан, у Сулаймон ибн Ясордан, у Умму Салама (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан: «Аёл этагини қанча осилтирсин?» деб сўралди. У: «Бир қарич,» дедилар. У: «Унда (оёқлари) очилиб қолади,» деди. У: «Бир тирсак, ундан оширмасин,» дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ اشْتِمَالِ الصَّمَّاءِ وَأَنْ يَحْتَبِيَ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ لَيْسَ عَلَى فَرْجِهِ مِنْهُ شَىْءٌ .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, Ибн Шиҳобдан, у Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳдан, у Абу Саид (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) иштимол ас-саммодан (кийимга шундай ўранмоқки, қўлни чиқарадиган жой қолмаслигидан) ва бир кийимга, аврати устида ундан ҳеч нарса бўлмаган ҳолда ўралиб ўтиришдан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ اشْتِمَالِ الصَّمَّاءِ وَأَنْ يَحْتَبِيَ الرَّجُلُ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ لَيْسَ عَلَى فَرْجِهِ مِنْهُ شَىْءٌ .
Бизга ал-Ҳусайн ибн Ҳурайс хабар берди, у деди: бизга Суфён хабар берди, аз-Зуҳрийдан, у Ато ибн Язиддан, у Абу Саид ал-Худрий (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) иштимол ас-саммодан ва кишининг бир кийимга, аврати устида ундан ҳеч нарса бўлмаган ҳолда ўралиб ўтиришидан қайтардилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ اشْتِمَالِ الصَّمَّاءِ وَأَنْ يَحْتَبِيَ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, Абуз-Зубайрдан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) иштимол ас-саммодан ва бир кийимга ўралиб ўтиришдан қайтардилар.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُسَاوِرٍ الْوَرَّاقِ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ رَأَيْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عِمَامَةً حَرْقَانِيَّةً .
Бизга Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ибн Абдураҳмон хабар берди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, Мусовир ал-Варроқдан, у Жаъфар ибн Амр ибн Ҳуррайсдан, у отасидан (ривоят қилдики), у деди: мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)да ҳарқонийя (қора) салласини кўрдим.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ وَعَلَيْهِ عِمَامَةٌ سَوْدَاءُ بِغَيْرِ إِحْرَامٍ .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Муовия ибн Аммор ривоят қилди, у деди: бизга Абуз-Зубайр ривоят қилди, Жобир (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Макка фатҳ қилинган куни, бошларида қора салла билан, эҳромсиз ҳолда (шаҳарга) кирдилар.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ عَمَّارٍ الدُّهْنِيِّ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ دَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْفَتْحِ وَعَلَيْهِ عِمَامَةٌ سَوْدَاءُ .
Бизга Амр ибн Мансур хабар берди, у деди: бизга ал-Фазл ибн Дукайн ривоят қилди, Шарийкдан, у Аммор ад-Дуҳнийдан, у Абуз-Зубайрдан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) фатҳ куни, бошларида қора салла билан (Маккага) кирдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ مُسَاوِرٍ الْوَرَّاقِ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَأَنِّي أَنْظُرُ السَّاعَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ وَعَلَيْهِ عِمَامَةٌ سَوْدَاءُ قَدْ أَرْخَى طَرَفَهَا بَيْنَ كَتِفَيْهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Абон хабар берди, у деди: бизга Абу Усома ривоят қилди, Мусовир ал-Варроқдан, у Жаъфар ибн Амр ибн Умайядан, у отасидан (ривоят қилдики), у деди: мен ҳозир ҳам Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни минбар устида, бошларида қора салла билан, унинг бир учини икки елкалари орасига осилтирган ҳолда кўриб тургандекман.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَدْخُلُ الْمَلاَئِكَةُ بَيْتًا فِيهِ كَلْبٌ وَلاَ صُورَةٌ " .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, аз-Зуҳрийдан, у Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳдан, у Ибн Аббосдан, у Абу Талҳа (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ичида ит ёки сурат бўлган уйга фаришталар кирмайди,» дедилар.
أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ أَبِي طَلْحَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ تَدْخُلُ الْمَلاَئِكَةُ بَيْتًا فِيهِ كَلْبٌ وَلاَ صُورَةُ تَمَاثِيلَ " .
Бизга Муҳаммад ибн Абдулмалик ибн Абуш-Шавориб хабар берди, у деди: бизга Язид ривоят қилди, у деди: бизга Маъмар ривоят қилди, аз-Зуҳрийдан, у Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳдан, у Ибн Аббосдан, у Абу Талҳа (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг: «Ичида ит ёки жонзот тасвирлари (суратлари) бўлган уйга фаришталар кирмайди,» деяётганларини эшитдим.
أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ شُعَيْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَبِي طَلْحَةَ الأَنْصَارِيِّ يَعُودُهُ فَوَجَدَ عِنْدَهُ سَهْلَ بْنَ حُنَيْفٍ فَأَمَرَ أَبُو طَلْحَةَ إِنْسَانًا يَنْزِعُ نَمَطًا تَحْتَهُ فَقَالَ لَهُ سَهْلٌ لِمَ تَنْزِعُ قَالَ لأَنَّ فِيهِ تَصَاوِيرُ وَقَدْ قَالَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا قَدْ عَلِمْتَ . قَالَ أَلَمْ يَقُلْ " إِلاَّ مَا كَانَ رَقْمًا فِي ثَوْبٍ " . قَالَ بَلَى وَلَكِنَّهُ أَطْيَبُ لِنَفْسِي .
Бизга Али ибн Шуъайб хабар берди, у деди: бизга Маън ривоят қилди, у деди: бизга Молик ривоят қилди, Абун-Назрдан, у Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳдан (ривоят қилдики), у Абу Талҳа ал-Ансорий (розияллаҳу анҳу)нинг олдига уни кўргани (касалини сўраб) кирди ва унинг ёнида Саҳл ибн Ҳунайфни топди. Абу Талҳа бир кишига остидаги бир гиламни олиб ташлашни буюрди. Саҳл унга: «Нима учун уни олиб ташлаяпсан?» деди. У: «Чунки унда суратлар бор, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бу ҳақда сен билган нарсани айтганлар,» деди. У: «У: «Фақат кийимдаги нақш бўлса, бундан мустасно,» демаганмидилар?» деди. У: «Ҳа, лекин бу менинг кўнглимга кўпроқ хуш келади,» деди.
أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي بُكَيْرٌ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَدْخُلُ الْمَلاَئِكَةُ بَيْتًا فِيهِ صُورَةٌ " . قَالَ بُسْرٌ ثُمَّ اشْتَكَى زَيْدٌ فَعُدْنَاهُ فَإِذَا عَلَى بَابِهِ سِتْرٌ فِيهِ صُورَةٌ قُلْتُ لِعُبَيْدِ اللَّهِ الْخَوْلاَنِيِّ أَلَمْ يُخْبِرْنَا زَيْدٌ عَنِ الصُّورَةِ يَوْمَ الأَوَّلِ قَالَ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ أَلَمْ تَسْمَعْهُ يَقُولُ " إِلاَّ رَقْمًا فِي ثَوْبٍ " .
Бизга Исо ибн Ҳаммод хабар берди, у деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, у деди: менга Букайр ривоят қилди, Буср ибн Саиддан, у Зайд ибн Холиддан, у Абу Талҳа (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ичида сурат бўлган уйга фаришталар кирмайди,» дедилар. Буср деди: кейин Зайд касал бўлиб қолди, биз уни кўргани бордик, эшигида сурат бўлган парда турарди. Мен Убайдуллоҳ ал-Хавлонийга: «Зайд биринчи куни бизга суратлар ҳақида хабар бермаганмиди?» дедим. У деди: Убайдуллоҳ: «Унинг: «Фақат кийимдаги нақш бўлса, бундан мустасно,» деяётганини эшитмадингми?» деди.
حَدَّثَنَا مَسْعُودُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ صَنَعْتُ طَعَامًا فَدَعَوْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ فَدَخَلَ فَرَأَى سِتْرًا فِيهِ تَصَاوِيرُ فَخَرَجَ وَقَالَ " إِنَّ الْمَلاَئِكَةَ لاَ تَدْخُلُ بَيْتًا فِيهِ تَصَاوِيرُ " .
Бизга Масъуд ибн Жувайрия ривоят қилди, у деди: бизга Вакииъ, Ҳишомдан, у Қатодадан, у Саид ибн ал-Мусайябдан, у Алидан (ривоят қилдики), у деди: «Мен таом тайёрлаб, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни (таклиф қилиб) чақирдим. У келди ва кирди, сўнг ичида тасвирлар бўлган бир пардани кўрди-да, чиқиб кетди ва: «Албатта, фаришталар ичида тасвирлар бўлган уйга кирмайдилар,» дедилар.»
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرْجَةً ثُمَّ دَخَلَ وَقَدْ عَلَّقْتُ قِرَامًا فِيهِ الْخَيْلُ أُولاَتُ الأَجْنِحَةِ - قَالَتْ - فَلَمَّا رَآهُ قَالَ " انْزِعِيهِ " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Абу Муовия ривоят қилди, у деди: бизга Ҳишом ибн Урва ривоят қилди, у отасидан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (уйдан) бир бор чиқиб, сўнг кирдилар, мен эса ичида қанотли отлар (тасвири) бўлган бир пардани осиб қўйган эдим. (Оиша) деди: «У буни кўргач: «Буни олиб ташла,» дедилар.»
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَزْرَةُ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ كَانَ لَنَا سِتْرٌ فِيهِ تِمْثَالُ طَيْرٍ مُسْتَقْبِلَ الْبَيْتِ إِذَا دَخَلَ الدَّاخِلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا عَائِشَةُ حَوِّلِيهِ فَإِنِّي كُلَّمَا دَخَلْتُ فَرَأَيْتُهُ ذَكَرْتُ الدُّنْيَا " . قَالَتْ وَكَانَ لَنَا قَطِيفَةٌ لَهَا عَلَمٌ فَكُنَّا نَلْبَسُهَا فَلَمْ نَقْطَعْهُ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Базииъ хабар берди, у деди: бизга Язид ибн Зурайиъ ривоят қилди, у деди: бизга Довуд ибн Абу Ҳинд ривоят қилди, у деди: бизга Азра ривоят қилди, у Ҳумайд ибн Абдурраҳмондан, у Саъд ибн Ҳишомдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг завжаси Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: «Бизда ичида қуш сурати бўлган бир парда бор эди, у уйга кирувчининг рўпарасида (осиғлиқ) эди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Эй Оиша, буни бошқа жойга кўчир, чунки мен ҳар гал кириб, уни кўрганимда дунёни эслайман,» дедилар.» (Оиша) деди: «Бизда четида нақши бор бир адёл бор эди, биз уни кияр эдик, аммо уни кесмадик.»
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنِ الْقَاسِمِ، يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ فِي بَيْتِي ثَوْبٌ فِيهِ تَصَاوِيرُ فَجَعَلْتُهُ إِلَى سَهْوَةٍ فِي الْبَيْتِ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " يَا عَائِشَةُ أَخِّرِيهِ عَنِّي " . فَنَزَعْتُهُ فَجَعَلْتُهُ وَسَائِدَ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло хабар берди, у деди: бизга Холид ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, у Абдурраҳмон ибн ал-Қосимдан, у ал-Қосимдан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан ривоят қилиб (айтдики), у деди: «Уйимда ичида тасвирлар бўлган бир мато бор эди, мен уни уйдаги бир токчага (осиб) қўйдим, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) эса унга қараб намоз ўқир эдилар. Сўнгра: «Эй Оиша, буни мендан нарида қил,» дедилар. Мен уни олиб, ёстиқлар қилиб қўйдим.»
أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ بَيَانٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو، قَالَ حَدَّثَنَا بُكَيْرٌ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ، أَنَّ أَبَاهُ، حَدَّثَهُ عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا نَصَبَتْ سِتْرًا فِيهِ تَصَاوِيرُ فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَنَزَعَهُ فَقَطَعَتْهُ وِسَادَتَيْنِ . قَالَ رَجُلٌ فِي الْمَجْلِسِ حِينَئِذٍ يُقَالُ لَهُ رَبِيعَةُ بْنُ عَطَاءٍ أَنَا سَمِعْتُ أَبَا مُحَمَّدٍ - يَعْنِي الْقَاسِمَ - عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْتَفِقُ عَلَيْهِمَا .
Бизга Ваҳб ибн Баён хабар берди, у деди: бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, у деди: бизга Амр ривоят қилди, у деди: бизга Букайр ривоят қилди, у деди: менга Абдурраҳмон ибн ал-Қосим ривоят қилдики, отаси унга Оиша (розияллаҳу анҳо)дан ривоят қилди: У ичида тасвирлар бўлган бир пардани осиб қўйган эди, шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) кириб, уни олиб ташладилар, у эса уни иккита ёстиқ қилиб кесди. Ўша пайтда мажлисдаги Рабиа ибн Ато деб аталадиган бир киши деди: «Мен Абу Муҳаммаддан — яъни ал-Қосимдан — эшитдим, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилиб айтдики), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўша (икки ёстиқ)га суянар эдилар.»»
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ سَفَرٍ وَقَدْ سَتَّرْتُ بِقِرَامٍ عَلَى سَهْوَةٍ لِي فِيهِ تَصَاوِيرُ فَنَزَعَهُ وَقَالَ " أَشَدُّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ الَّذِينَ يُضَاهُونَ بِخَلْقِ اللَّهِ " .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у Абдурраҳмон ибн ал-Қосимдан, у отасидан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир сафардан келдилар, мен эса ўзимнинг бир токчам устига ичида тасвирлар бўлган бир парда билан тўсиқ қилиб қўйган эдим. У буни олиб ташладилар ва: «Қиёмат куни одамларнинг энг қаттиқ азобланадигани — Аллаҳнинг яратганига ўхшатиб ясайдиганлардир,» дедилар.»
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ، يُخْبِرُ عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ سَتَّرْتُ بِقِرَامٍ فِيهِ تَمَاثِيلُ فَلَمَّا رَآهُ تَلَوَّنَ وَجْهُهُ ثُمَّ هَتَكَهُ بِيَدِهِ وَقَالَ " إِنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ الَّذِينَ يُشَبِّهُونَ بِخَلْقِ اللَّهِ " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим ва Қутайба ибн Саид хабар бердилар, улар Суфёндан, у аз-Зуҳрийдан (ривоят қилдики), у ал-Қосим ибн Муҳаммаднинг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг завжаси Оиша (розияллаҳу анҳо)дан хабар бераётганини эшитди, у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менинг олдимга кирдилар, мен эса ичида тасвирлар бўлган бир парда билан тўсиқ қилиб қўйган эдим. У буни кўргач, юзлари ўзгарди, сўнг қўллари билан уни йиртиб ташладилар ва: «Албатта, қиёмат куни одамларнинг энг қаттиқ азобланадигани — Аллаҳнинг яратганига ўхшатадиганлардир,» дедилар.»
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ - قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ أَتَاهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَقَالَ إِنِّي أُصَوِّرُ هَذِهِ التَّصَاوِيرَ فَمَا تَقُولُ فِيهَا فَقَالَ ادْنُهْ ادْنُهْ سَمِعْتُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ صَوَّرَ صُورَةً فِي الدُّنْيَا كُلِّفَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَنْ يَنْفُخَ فِيهَا الرُّوحَ وَلَيْسَ بِنَافِخِهِ " .
Бизга Амр ибн Али хабар берди, у деди: бизга Холид — яъни Ибн ал-Ҳорис — ривоят қилди, у деди: бизга Саид ибн Абу Аруба ривоят қилди, у ан-Назр ибн Анасдан (ривоят қилдики), у деди: «Мен Ибн Аббоснинг ҳузурида ўтирган эдим, унга Ироқ аҳлидан бир киши келди ва: «Мен мана шу тасвирларни чизаман, улар ҳақида нима дейсиз?» деди. У: «Яқинроқ кел, яқинроқ кел. Мен Муҳаммад (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг: «Ким дунёда бир сурат чизса, қиёмат куни унга (ўша суратга) руҳ киритиш топширилади, ваҳоланки у (руҳ) кирита олмайди,» деганларини эшитдим,» деди.»
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ صَوَّرَ صُورَةً عُذِّبَ حَتَّى يَنْفُخَ فِيهَا الرُّوحَ وَلَيْسَ بِنَافِخٍ فِيهَا " .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Ҳаммод ривоят қилди, у Айюбдан, у Икримадан, у Ибн Аббосдан (ривоят қилдики), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким бир сурат чизса, унга руҳ киритмагунча азобланади, ваҳоланки у унга (руҳ) киритувчи эмас,» дедилар.»
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ صَوَّرَ صُورَةً كُلِّفَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَنْ يَنْفُخَ فِيهَا الرُّوحَ وَلَيْسَ بِنَافِخٍ " .
Бизга Амр ибн Али хабар берди, у деди: бизга Аффон ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммом ривоят қилди, у Қатодадан, у Икримадан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким бир сурат чизса, қиёмат куни унга руҳ киритиш топширилади, ваҳоланки у (руҳ) киритувчи эмас,» дедилар.»
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ أَصْحَابَ هَذِهِ الصُّوَرِ الَّذِينَ يَصْنَعُونَهَا يُعَذَّبُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُقَالُ لَهُمْ أَحْيُوا مَا خَلَقْتُمْ " .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Ҳаммод ривоят қилди, у Айюбдан, у Нофиъдан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, мана шу суратларни ясайдиган эгалари қиёмат куни азобланадилар, уларга: «Яратган нарсаларингизга жон беринг,» дейилади,» дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ أَصْحَابَ هَذِهِ الصُّوَرِ يُعَذَّبُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيُقَالُ لَهُمْ أَحْيُوا مَا خَلَقْتُمْ " .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, у Нофиъдан, у ал-Қосимдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг завжаси Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, мана шу суратларнинг эгалари қиёмат куни азобланадилар ва уларга: «Яратган нарсаларингизга жон беринг,» дейилади,» дедилар.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ إِنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ الَّذِينَ يُضَاهُونَ اللَّهَ فِي خَلْقِهِ .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Абу Авона ривоят қилди, у Симокдан, у ал-Қосим ибн Муҳаммаддан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг завжаси Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: «Албатта, қиёмат куни одамларнинг энг қаттиқ азобланадигани — Аллаҳнинг яратишида Унга ўхшатиб ясайдиганлардир.»
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ، ح وَأَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّا، قَالَ حَدَّثَنَا حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ صُبَيْحٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ مِنْ أَشَدِّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْمُصَوِّرُونَ " . وَقَالَ أَحْمَدُ " الْمُصَوِّرِينَ " .
Бизга Аҳмад ибн Ҳарб хабар берди, у деди: бизга Абу Муовия ривоят қилди, у ал-Аъмашдан, у Муслимдан; (бошқа санад билан) яна бизга Муҳаммад ибн Яҳё ибн Муҳаммад хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ибн ас-Саббоҳ ривоят қилди, у деди: бизга Исмоил ибн Закариё ривоят қилди, у деди: бизга Ҳусайн ибн Абдурраҳмон ривоят қилди, у Муслим ибн Субайҳдан, у Масруқдан, у Абдуллоҳ (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, қиёмат куни одамларнинг энг қаттиқ азобланадиганларидан — сурат чизувчилардир,» дедилар.» Аҳмад эса «ал-мусаввирин» (деб келтирди).
أَخْبَرَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ اسْتَأْذَنَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " ادْخُلْ " . فَقَالَ كَيْفَ أَدْخُلُ وَفِي بَيْتِكَ سِتْرٌ فِيهِ تَصَاوِيرُ فَإِمَّا أَنْ تُقْطَعَ رُءُوسُهَا أَوْ تُجْعَلَ بِسَاطًا يُوطَأُ فَإِنَّا مَعْشَرَ الْمَلاَئِكَةِ لاَ نَدْخُلُ بَيْتًا فِيهِ تَصَاوِيرُ .
Бизга Ҳаннод ибн ас-Сарий хабар берди, у Абу Бакрдан, у Абу Ишоқдан, у Мужоҳиддан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: «Жибрил (алайҳиссалом) Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурига (киришга) изн сўради, У: «Кир,» дедилар. (Жибрил): «Қандай кирай, ҳолбуки уйингда ичида тасвирлар бўлган бир парда бор. Ё уларнинг бошлари кесилсин, ё (парда) оёқ босиладиган пояндоз қилинсин, чунки биз фаришталар жамоаси ичида тасвирлар бўлган уйга кирмаймиз,» деди.»
أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ قَزَعَةَ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حَبِيبٍ، وَمُعْتَمِرِ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يُصَلِّي فِي لُحُفِنَا . قَالَ سُفْيَانُ مَلاَحِفِنَا .
Бизга ал-Ҳасан ибн Қазаъа хабар берди, у Суфён ибн Ҳабиб ва Муътамир ибн Сулаймондан, улар Ашъасдан, у Муҳаммад ибн Сирийндан, у Абдуллоҳ ибн Шақиқдан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизнинг ёпинчиқларимизда намоз ўқимас эдилар.» Суфён: «Бизнинг чодирларимизда (малоҳифина),» деди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَبَّانُ، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسٌ، أَنَّ نَعْلَ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ لَهَا قِبَالاَنِ .
Бизга Муҳаммад ибн Маъмар хабар берди, у деди: бизга Ҳаббон ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммом ривоят қилди, у деди: бизга Қатода ривоят қилди, у деди: бизга Анас (розияллаҳу анҳу) ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг кавшининг иккита тасмаси бор эди.
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ عِيسَى، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَوْسٍ، قَالَ كَانَ لِنَعْلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قِبَالاَنِ .
Бизга Амр ибн Али хабар берди, у деди: бизга Сафвон ибн Исо ривоят қилди, у деди: бизга Ҳишом ривоят қилди, у Муҳаммаддан, у Амр ибн Авсдан (ривоят қилдики), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг кавшининг иккита тасмаси бор эди.»
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا انْقَطَعَ شِسْعُ نَعْلِ أَحَدِكُمْ فَلاَ يَمْشِ فِي نَعْلٍ وَاحِدَةٍ حَتَّى يُصْلِحَهَا " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Убайд ривоят қилди, у деди: бизга ал-Аъмаш, Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилдики, у: «Бирортангизнинг кавшининг ипи (тасмаси) узилиб қолса, уни тузатмагунча бир оёғида кавши билан юрмасин,» дедилар.
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي رَزِينٍ، قَالَ رَأَيْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَضْرِبُ بِيَدِهِ عَلَى جَبْهَتِهِ يَقُولُ يَا أَهْلَ الْعِرَاقِ تَزْعُمُونَ أَنِّي أَكْذِبُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَشْهَدُ لَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِذَا انْقَطَعَ شِسْعُ نَعْلِ أَحَدِكُمْ فَلاَ يَمْشِ فِي الأُخْرَى حَتَّى يُصْلِحَهَا " .
Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Абу Муовия хабар берди, у деди: бизга ал-Аъмаш, Абу Разиндан ривоят қилди, у деди: Мен Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)ни қўли билан пешонасига уриб турганини кўрдим, у: «Эй Ироқ аҳли, сизлар менинг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га ёлғон тўқияпти деб ўйлайсизлар. Мен гувоҳлик бераманки, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бирортангизнинг кавшининг ипи узилиб қолса, уни тузатмагунча иккинчисида (бир оёғида) юрмасин,» деганларини эшитдим,» дерди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبِي الْوَزِيرِ أَبُو مُطَرِّفٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اضْطَجَعَ عَلَى نِطْعٍ فَعَرِقَ فَقَامَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ إِلَى عَرَقِهِ فَنَشَّفَتْهُ فَجَعَلَتْهُ فِي قَارُورَةٍ فَرَآهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا هَذَا الَّذِي تَصْنَعِينَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ " . قَالَتْ أَجْعَلُ عَرَقَكَ فِي طِيبِي فَضَحِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Муҳаммад ибн Маъмар хабар берди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Умар ибн Абул-Вазир Абу Мутарриф ривоят қилди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Мусо, Абдуллоҳ ибн Абу Талҳадан, у Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир чарм тўшак устида ёнбошлаб ётдилар ва терладилар. Умму Сулайм туриб унинг терига етиб борди ва уни артиб (йиғиб) бир шишага солди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни кўриб: «Эй Умму Сулайм, бу нима қилаётганинг?» дедилар. У: «Сизнинг терингизни ўз хушбўйлигимга (атримга) қўшяпман,» деди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) кулиб қўйдилар.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، عَنْ جَرِيرٍ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ سَهْمٍ، - رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ - قَالَ نَزَلْتُ عَلَى أَبِي هَاشِمِ بْنِ عُتْبَةَ وَهُوَ طَعِينٌ فَأَتَاهُ مُعَاوِيَةُ يَعُودُهُ فَبَكَى أَبُو هَاشِمٍ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ مَا يُبْكِيكَ أَوَجَعٌ يُشْئِزُكَ أَمْ عَلَى الدُّنْيَا فَقَدْ ذَهَبَ صَفْوُهَا قَالَ كُلٌّ لاَ وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَهِدَ إِلَىَّ عَهْدًا وَدِدْتُ أَنِّي كُنْتُ تَبِعْتُهُ قَالَ " إِنَّهُ لَعَلَّكَ تُدْرِكُ أَمْوَالاً تُقْسَمُ بَيْنَ أَقْوَامٍ وَإِنَّمَا يَكْفِيكَ مِنْ ذَلِكَ خَادِمٌ وَمَرْكَبٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ " . فَأَدْرَكْتُ فَجَمَعْتُ .
Бизга Муҳаммад ибн Қудома, Жариридан, у Мансурдан, у Абу Воилдан, у Самура ибн Саҳм — унинг қавмидан бўлган бир киши — дан хабар берди, у деди: Мен Абу Ҳошим ибн Утба ҳузурига тушдим, у тоун (вабо) касалига чалинган эди. Муовия уни кўргани келди. Абу Ҳошим йиғлади. Муовия: «Сени нима йиғлатяпти? Безовта қилаётган оғриқми ёки дунё учунми? Ахир унинг яхши (соф) қисми ўтиб кетди-ку,» деди. У: «Ҳеч бири эмас, балки Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга бир васият (аҳд) қилган эдилар, кошки мен унга эргашганимда эди. У: «Сен моллар (бойликлар) қавмлар орасида тақсимланадиган замонга етиб боришинг мумкин, ҳолбуки сен учун булардан бир хизматкор ва Аллаҳ йўлида минадиган бир улов етар,» деган эдилар. Мен ўша замонга етиб бордим ва (мол) тўпладим,» деди.
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ، قَالَ كَانَتْ قَبِيعَةُ سَيْفِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ فِضَّةٍ .
Бизга Имрон ибн Язид хабар берди, у деди: бизга Исо ибн Юнус ривоят қилди, у деди: бизга Усмон ибн Ҳаким, Абу Умома ибн Саҳлдан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қиличларининг дастаси (қабзаси) кумушдан эди.
أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، وَجَرِيرٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ نَعْلُ سَيْفِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ فِضَّةٍ وَقَبِيعَةُ سَيْفِهِ فِضَّةٌ وَمَا بَيْنَ ذَلِكَ حِلَقُ فِضَّةٍ .
Бизга Абу Довуд хабар берди, у деди: бизга Амр ибн Осим ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммом ва Жарир ривоят қилиб дедилар: бизга Қатода, Анас (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қиличлари қинининг учки қисми (наъли) кумушдан эди, қиличларининг дастаси кумуш эди, иккисининг орасидагиси эса кумуш ҳалқалар эди.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - وَهُوَ ابْنُ زُرَيْعٍ - عَنْ هِشَامٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ، قَالَ كَانَتْ قَبِيعَةُ سَيْفِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ فِضَّةٍ .
Бизга Қутайба хабар берди, у деди: бизга Язид — у Ибн Зурайъ — Ҳишомдан, у Қатодадан, у Саид ибн Абул-Ҳасандан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қиличларининг дастаси кумушдан эди.
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ كُلَيْبٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قُلِ اللَّهُمَّ سَدِّدْنِي وَاهْدِنِي " . وَنَهَانِي عَنِ الْجُلُوسِ عَلَى الْمَيَاثِرِ وَالْمَيَاثِرُ قَسِّيٌّ كَانَتْ تَصْنَعُهُ النِّسَاءُ لِبُعُولَتِهِنَّ عَلَى الرَّحْلِ كَالْقَطَائِفِ مِنَ الأُرْجُوَانِ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Ало хабар берди, у деди: бизга Ибн Идрис ривоят қилди, у деди: мен Осим ибн Кулайбдан эшитдим, у Абу Бурдадан, у Али (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга: «Айтгин: Аллоҳумма, мени тўғрилагин ва ҳидоят қилгин,» дедилар. Ва мени ал-маёсир (эгар безаклари) устида ўтиришдан қайтардилар. Ал-маёсир — бу аёллар эрлари учун эгарга (худди қатифа каби) қизил арғувон рангда тикадиган ипак безаклар эди.
أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، قَالَ قَالَ أَبُو رِفَاعَةَ انْتَهَيْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَخْطُبُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ رَجُلٌ غَرِيبٌ جَاءَ يَسْأَلُ عَنْ دِينِهِ لاَ يَدْرِي مَا دِينُهُ فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَتَرَكَ خُطْبَتَهُ حَتَّى انْتَهَى إِلَىَّ فَأُتِيَ بِكُرْسِيٍّ خِلْتُ قَوَائِمَهُ حَدِيدًا فَقَعَدَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَعَلَ يُعَلِّمُنِي مِمَّا عَلَّمَهُ اللَّهُ ثُمَّ أَتَى خُطْبَتَهُ فَأَتَمَّهَا .
Бизга Яъқуб ибн Иброҳим, Абдурраҳмондан, у Сулаймон ибнул-Муғирадан, у Ҳумайд ибн Ҳилолдан хабар берди, у деди: Абу Рифоа дедики: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) хутба қилаётган пайтда у кишининг олдиларига етиб бордим ва: «Эй Расулуллаҳ, бир ғариб (нотаниш) киши ўз дини ҳақида сўрамоқчи бўлиб келди, у ўзининг дини нима эканини билмайди,» дедим. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) хутбаларини тўхтатиб менга юзландилар, ҳатто ҳузуримга етиб келдилар. Бир курси келтирилди, мен унинг оёқлари темирдан деб ўйладим. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга ўтирдилар ва Аллаҳ уларга ўргатган нарсалардан менга ўргата бошладилар. Сўнг хутбаларига қайтиб, уни тўла қилдилар.
أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَلاَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الأَزْرَقُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ، عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِالْبَطْحَاءِ وَهُوَ فِي قُبَّةٍ حَمْرَاءَ وَعِنْدَهُ أُنَاسٌ يَسِيرُ فَجَاءَهُ بِلاَلٌ فَأَذَّنَ فَجَعَلَ يُتْبِعُ فَاهُ هَا هُنَا وَهَا هُنَا .
Бизга Абдурраҳмон ибн Муҳаммад ибн Саллом хабар берди, у деди: бизга Ишоқ ал-Азрақ ривоят қилди, у деди: бизга Суфён, Авн ибн Абу Жуҳайфадан, у Абу Жуҳайфа (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилди, у деди: Биз Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан Батҳода эдик, у киши қизил бир чодирда эдилар, олдиларида озгина одамлар бор эди. Шунда Билол келиб азон айтди ва оғзини у ён-бу ёнга буради.