Шомнинг охирги вақти

Namoz vaqtlari kitobi · 3 ҳадис

باب آخِرِ وَقْتِ الْمَغْرِبِ ‏

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أَيُّوبَ الأَزْدِيَّ، يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، - قَالَ شُعْبَةُ كَانَ قَتَادَةُ يَرْفَعُهُ أَحْيَانًا وَأَحْيَانًا لاَ يَرْفَعُهُ - قَالَ ‏ "‏ وَقْتُ صَلاَةِ الظُّهْرِ مَا لَمْ تَحْضُرِ الْعَصْرُ وَوَقْتُ صَلاَةِ الْعَصْرِ مَا لَمْ تَصْفَرَّ الشَّمْسُ وَوَقْتُ الْمَغْرِبِ مَا لَمْ يَسْقُطْ ثَوْرُ الشَّفَقِ وَوَقْتُ الْعِشَاءِ مَا لَمْ يَنْتَصِفِ اللَّيْلُ وَوَقْتُ الصُّبْحِ مَا لَمْ تَطْلُعِ الشَّمْسُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Амр ибн Алий хабар берди, у деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди, Қатодадан, у деди: мен Абу Айюб ал-Аздийни эшитдим, у Абдуллаҳ ибн Амрдан ривоят қиларди — Шуъба деди: Қатода уни баъзан марфуъ (Набийга нисбат бериб) ривоят қиларди, баъзан марфуъ қилмасди — (Абдуллаҳ ибн Амр) деди: «Зуҳр намозининг вақти аср кирмагунча (давом этади), аср намозининг вақти қуёш сарғаймагунча, мағриб (намози)нинг вақти шафақнинг ёруғи кетмагунча, хуфтон (намози)нинг вақти тун ярмига етмагунча, ва субҳ (намози)нинг вақти қуёш чиқмагунча (давом этади).»

أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، وَأَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ بَدْرِ بْنِ عُثْمَانَ، قَالَ إِمْلاَءً عَلَىَّ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي مُوسَى، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سَائِلٌ يَسْأَلُهُ عَنْ مَوَاقِيتِ الصَّلاَةِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ شَيْئًا فَأَمَرَ بِلاَلاً فَأَقَامَ بِالْفَجْرِ حِينَ انْشَقَّ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ بِالظُّهْرِ حِينَ زَالَتِ الشَّمْسُ وَالْقَائِلُ يَقُولُ انْتَصَفَ النَّهَارُ وَهُوَ أَعْلَمُ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ بِالْعَصْرِ وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ بِالْمَغْرِبِ حِينَ غَرَبَتِ الشَّمْسُ ثُمَّ أَمَرَهُ فَأَقَامَ بِالْعِشَاءِ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ أَخَّرَ الْفَجْرَ مِنَ الْغَدِ حِينَ انْصَرَفَ وَالْقَائِلُ يَقُولُ طَلَعَتِ الشَّمْسُ ثُمَّ أَخَّرَ الظُّهْرَ إِلَى قَرِيبٍ مِنْ وَقْتِ الْعَصْرِ بِالأَمْسِ ثُمَّ أَخَّرَ الْعَصْرَ حَتَّى انْصَرَفَ وَالْقَائِلُ يَقُولُ احْمَرَّتِ الشَّمْسُ ثُمَّ أَخَّرَ الْمَغْرِبَ حَتَّى كَانَ عِنْدَ سُقُوطِ الشَّفَقِ ثُمَّ أَخَّرَ الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ الْوَقْتُ فِيمَا بَيْنَ هَذَيْنِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Абда ибн Абдуллаҳ ва Аҳмад ибн Сулаймон хабар берди — лафз уники (Аҳмадники) — иккаласи деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, Бадр ибн Усмондан, у деди: у менга айтиб туриб (имло қилиб): бизга Абу Бакр ибн Абу Мусо ривоят қилди, отасидан (ривоят қилиб), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига бир сўровчи келиб, ундан намоз вақтлари ҳақида сўради, аммо у (Набий) унга ҳеч нарса жавоб қайтармадилар. Сўнг Билолга буюрдилар, у тонг ёришганда бомдодга иқомат айтди. Сўнг унга буюрдилар, у қуёш оғганда зуҳрга иқомат айтди, гапирувчи: «Кун ярмига етди,» деярди, ҳолбуки у (Набий) яхшироқ билардилар. Сўнг унга буюрдилар, у қуёш баланд турганда асрга иқомат айтди. Сўнг унга буюрдилар, у қуёш ботганда мағрибга иқомат айтди. Сўнг унга буюрдилар, у шафақ йўқолганда хуфтонга иқомат айтди. Сўнг эртаси куни бомдодни шундай кечиктирдиларки, (намоздан) қайтганда гапирувчи: «Қуёш чиқди,» деярди. Сўнг зуҳрни кечаги аср вақтига яқин (вақтга) қадар кечиктирдилар. Сўнг асрни шундай кечиктирдиларки, (намоздан) қайтганда гапирувчи: «Қуёш қизарди,» деярди. Сўнг мағрибни шафақ йўқолиш пайти бўлгунча кечиктирдилар. Сўнг хуфтонни туннинг учдан бир қисмига қадар кечиктирдилар. Сўнг дедилар: «Вақт мана шу иккисининг орасидадир.»

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ، قَالَ حَدَّثَنَا خَارِجَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ حَدَّثَنِي الْحُسَيْنُ بْنُ بَشِيرِ بْنِ سَلاَّمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وَمُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ، عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيِّ فَقُلْنَا لَهُ أَخْبِرْنَا عَنْ صَلاَةِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَاكَ زَمَنُ الْحَجَّاجِ بْنِ يُوسُفَ ‏.‏ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى الظُّهْرَ حِينَ زَالَتِ الشَّمْسُ وَكَانَ الْفَىْءُ قَدْرَ الشِّرَاكِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ الْفَىْءُ قَدْرَ الشِّرَاكِ وَظِلِّ الرَّجُلِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ حِينَ غَابَتِ الشَّمْسُ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ ثُمَّ صَلَّى مِنَ الْغَدِ الظُّهْرَ حِينَ كَانَ الظِّلُّ طُولَ الرَّجُلِ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّ الرَّجُلِ مِثْلَيْهِ قَدْرَ مَا يَسِيرُ الرَّاكِبُ سَيْرَ الْعَنَقِ إِلَى ذِي الْحُلَيْفَةِ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ حِينَ غَابَتِ الشَّمْسُ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ أَوْ نِصْفِ اللَّيْلِ - شَكَّ زَيْدٌ - ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ فَأَسْفَرَ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Сулаймон хабар берди, у деди: бизга Зайд ибн ал-Ҳубоб ривоят қилди, у деди: бизга Хорижа ибн Абдуллаҳ ибн Сулаймон ибн Зайд ибн Собит ривоят қилди, у деди: менга ал-Ҳусайн ибн Башир ибн Саллом ривоят қилди, отасидан (ривоят қилиб), у деди: мен ва Муҳаммад ибн Алий Жобир ибн Абдуллаҳ ал-Ансорийнинг олдига кирдик ва унга: «Бизга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг намози ҳақида хабар беринг,» дедик. Бу Ҳажжож ибн Юсуф замони эди. У деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) чиқиб, қуёш оғиб, соя тасма (поябзал банди) миқдорича бўлганда зуҳрни ўқидилар. Сўнг соя тасма миқдорича ва кишининг (бўйи) соясича бўлганда асрни ўқидилар. Сўнг қуёш ботганда мағрибни ўқидилар. Сўнг шафақ йўқолганда хуфтонни ўқидилар. Сўнг тонг чиққанда бомдодни ўқидилар. Сўнг эртаси куни соя кишининг бўйича бўлганда зуҳрни ўқидилар. Сўнг кишининг сояси икки баробари бўлганда — чавандоз тез юриш билан Зул-Ҳулайфага етадиган (вақт) миқдорича — асрни ўқидилар. Сўнг қуёш ботганда мағрибни ўқидилар. Сўнг хуфтонни туннинг учдан бири ёки туннинг ярмига қадар (кечиктириб) ўқидилар — Зайд шубҳа қилди — сўнг бомдодни ўқиб, (тонг) ёриштирдилар.