حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، ح وَحَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ زَحْرٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا النَّجَاةُ قَالَ " أَمْسِكْ عَلَيْكَ لِسَانَكَ وَلْيَسَعْكَ بَيْتُكَ وَابْكِ عَلَى خَطِيئَتِكَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ .
Бизга Солиҳ ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибнул-Муборак ривоят қилди (ҳ); ва бизга Сувайд ибн Наср ривоят қилди, у деди: бизга Ибнул-Муборак хабар берди, Яҳё ибн Айюбдан, у Убайдуллаҳ ибн Заҳрдан, у Али ибн Язиддан, у ал-Қосимдан, у Абу Умомадан, у Уқба ибн Омирдан, у деди: Мен: «Эй Расулуллаҳ, нажот нимада?» дедим. У: «Тилингни тий, уйинг сенга кенг (етарли) бўлсин ва хатойингга (гуноҳингга) йиғла,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасандир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَبِي الصَّهْبَاءِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، رَفَعَهُ قَالَ " إِذَا أَصْبَحَ ابْنُ آدَمَ فَإِنَّ الأَعْضَاءَ كُلَّهَا تُكَفِّرُ اللِّسَانَ فَتَقُولُ اتَّقِ اللَّهَ فِينَا فَإِنَّمَا نَحْنُ بِكَ فَإِنِ اسْتَقَمْتَ اسْتَقَمْنَا وَإِنِ اعْوَجَجْتَ اعْوَجَجْنَا " . حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ . حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَبِي الصَّهْبَاءِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ أَحْسَبُهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ نَحْوَهُ .
Бизга Муҳаммад ибн Мусо ал-Басрий ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Зайд ривоят қилди, Абус-Саҳбодан, у Саид ибн Жубайрдан, у Абу Саид ал-Худрийдан, уни (Набийга) кўтариб айтди: «Одам фарзанди тонгга чиқса, барча аъзолар тилга (ўзларини) тобе қилиб айтадилар: Биз ҳақимизда Аллаҳдан қўрқ, чунки биз фақат сен биланмиз; агар сен тўғри бўлсанг, биз тўғри бўламиз, агар сен қийшайсанг, биз қийшаямиз,» дедилар. Бизга Ҳаннод ривоят қилди, у деди: бизга Абу Усома ривоят қилди, Ҳаммод ибн Зайддан шунга ўхшаш, лекин уни (Набийга) кўтармади; бу Муҳаммад ибн Мусонинг ҳадисидан саҳиҳроқдир. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадисни биз фақат Ҳаммод ибн Зайднинг ҳадисидан биламиз, уни бир неча киши Ҳаммод ибн Зайддан ривоят қилиб, (Набийга) кўтармаган. Бизга Солиҳ ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Зайд ривоят қилди, Абус-Саҳбодан, у Саид ибн Жубайрдан, у Абу Саид ал-Худрийдан, у: «Менимча, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди)» деб шунга ўхшашини зикр қилди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ الْمُقَدَّمِيُّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ يَتَكَفَّلُ لِي مَا بَيْنَ لَحْيَيْهِ وَمَا بَيْنَ رِجْلَيْهِ أَتَكَفَّلُ لَهُ بِالْجَنَّةِ " . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَهْلٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло ас-Санъоний ривоят қилди, у деди: бизга Умар ибн Али ал-Муқаддамий ривоят қилди, Абу Ҳозимдан, у Саҳл ибн Саъддан, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким менга икки жағи орасидаги (тил) ва икки оёғи орасидаги (аврат) нарсасига кафил бўлса, мен унга жаннатга кафил бўламан,» дедилар. Бу бобда Абу Ҳурайра ва Ибн Аббосдан ҳам (ривоят бор). Абу Исо (Термизий) деди: Саҳлнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ, Саҳл ибн Саъднинг ҳадисидан ғарибдир.
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ وَقَاهُ اللَّهُ شَرَّ مَا بَيْنَ لَحْيَيْهِ وَشَرَّ مَا بَيْنَ رِجْلَيْهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى أَبُو حَازِمٍ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ اسْمُهُ سَلْمَانُ مَوْلَى عَزَّةَ الأَشْجَعِيَّةِ وَهُوَ كُوفِيٌّ وَأَبُو حَازِمٍ الَّذِي رَوَى عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ هُوَ أَبُو حَازِمٍ الزَّاهِدُ مَدَنِيٌّ وَاسْمُهُ سَلَمَةُ بْنُ دِينَارٍ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Бизга Абу Саид ал-Ашажж ривоят қилди, у деди: бизга Абу Холид ал-Аҳмар ривоят қилди, Ибн Ажлондан, у Абу Ҳозимдан, у Абу Ҳурайрадан, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Кимни Аллаҳ икки жағи орасидаги (тил)нинг ёмонлигидан ва икки оёғи орасидаги (аврат)нинг ёмонлигидан сақласа, жаннатга киради,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: Абу Ҳурайрадан ривоят қилган Абу Ҳозимнинг исми Салмондир, у Азза ал-Ашжаъиянинг мавлоси ва куфалик; Саҳл ибн Саъддан ривоят қилган Абу Ҳозим эса Абу Ҳозим аз-Зоҳид маданийлик бўлиб, исми Салама ибн Динор. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَاعِزٍ، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَدِّثْنِي بِأَمْرٍ أَعْتَصِمُ بِهِ . قَالَ " قُلْ رَبِّيَ اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقِمْ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَخْوَفُ مَا تَخَافُ عَلَىَّ فَأَخَذَ بِلِسَانِ نَفْسِهِ ثُمَّ قَالَ " هَذَا " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ .
Бизга Сувайд ибн Наср ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибнул-Муборак хабар берди, Маъмардан, у аз-Зуҳрийдан, у Абдурраҳмон ибн Мўиздан, у Суфён ибн Абдуллаҳ ас-Сақафийдан, у деди: Мен: «Эй Расулуллаҳ, менга маҳкам ёпишадиган бир ишни айтиб беринг,» дедим. У: «Раббим Аллаҳ, деб айт, сўнг (шу йўлда) тўғри тур,» дедилар. Мен: «Эй Расулуллаҳ, мен ҳақимда энг кўп нимадан қўрқасиз?» дедим. Шунда у ўз тилини (қўли билан) ушлаб, сўнг: «Мана шу,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳ, у бир неча йўналишдан Суфён ибн Абдуллаҳ ас-Сақафийдан ривоят қилинган.