حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ انْخَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً نَحْوًا مِنْ قِرَاءَةِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ سَجَدَ، ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ سَجَدَ، ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ، فَقَالَ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، رَأَيْنَاكَ تَنَاوَلْتَ شَيْئًا فِي مَقَامِكَ، ثُمَّ رَأَيْنَاكَ كَعْكَعْتَ. قَالَ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي رَأَيْتُ الْجَنَّةَ، فَتَنَاوَلْتُ عُنْقُودًا، وَلَوْ أَصَبْتُهُ لأَكَلْتُمْ مِنْهُ مَا بَقِيَتِ الدُّنْيَا، وَأُرِيتُ النَّارَ، فَلَمْ أَرَ مَنْظَرًا كَالْيَوْمِ قَطُّ أَفْظَعَ، وَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ ". قَالُوا بِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " بِكُفْرِهِنَّ ". قِيلَ يَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ " يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ، وَيَكْفُرْنَ الإِحْسَانَ، لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ كُلَّهُ، ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ ".
Абдуллаҳ ибн Маслама бизга айтди, Моликдан, у Зайд ибн Асламдан, у Ато ибн Ясардан, у Абдуллаҳ ибн Аббосдан: У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам замонида қуёш тутилди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам намоз ўқидилар, узун қиём қилдилар — тахминан Бақара сураси қироатича — сўнг узун руку қилдилар, сўнг (бошини) кўтариб узун қиём қилдилар — у биринчи қиёмдан камроқ — сўнг узун руку қилдилар — у биринчи рукудан камроқ — сўнг сажда қилдилар. Сўнг узун қиём қилдилар — у биринчи қиёмдан камроқ — сўнг узун руку қилдилар — у биринчи рукудан камроқ — сўнг (бошини) кўтариб узун қиём қилдилар — у биринчи қиёмдан камроқ — сўнг узун руку қилдилар — у биринчи рукудан камроқ — сўнг сажда қилдилар, сўнг (намоздан) қайтдилар, қуёш ҳам очилган эди. У зот соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта қуёш ва ой Аллаҳнинг оятларидан икки оятдир, улар бировнинг ўлими ёки ҳаёти учун тутилмайди. Буни кўрсангиз, Аллаҳни зикр қилинглар», дедилар. Улар: ‹Ё Расулуллаҳ, биз сизни жойингизда бир нарсани олмоқчи бўлганингизни, сўнг орқага тисарилганингизни кўрдик› дедилар. У зот соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Мен жаннатни кўрдим, ундан бир шингил (узум) олмоқчи бўлдим, агар уни олганимда, дунё тургунча ундан еб турар эдингиз. Ва менга дўзах кўрсатилди, мен букундек даҳшатли манзарани ҳеч қачон кўрмагандим. Ва мен унинг аҳлининг кўпини аёллар (деб) кўрдим», дедилар. Улар: ‹Нима сабабли, ё Расулуллаҳ?› дедилар. У зот: «Куфрлари (ношукрлик)и сабабли», дедилар. ‹Аллаҳга куфр келтирадиларми?› дейилди. У зот: «Эрга (куфрон) ношукрлик қиладилар, яхшиликка ношукрлик қиладилар. Агар улардан бирига бутун умр яхшилик қилсанг-у, сўнг сендан бирор (ёқмаган) нарса кўрса: ‹Сендан ҳеч қачон яхшилик кўрмадим› дейди», дедилар.