حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ، بْنِ يَسَارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ انْكَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ مَعَهُ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً قَدْرَ نَحْوِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدِ انْجَلَتِ الشَّمْسُ فَقَالَ " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْنَاكَ تَنَاوَلْتَ شَيْئًا فِي مَقَامِكَ هَذَا ثُمَّ رَأَيْنَاكَ كَفَفْتَ . فَقَالَ " إِنِّي رَأَيْتُ الْجَنَّةَ فَتَنَاوَلْتُ مِنْهَا عُنْقُودًا وَلَوْ أَخَذْتُهُ لأَكَلْتُمْ مِنْهُ مَا بَقِيَتِ الدُّنْيَا وَرَأَيْتُ النَّارَ فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ مَنْظَرًا قَطُّ وَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ " . قَالُوا بِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " بِكُفْرِهِنَّ " . قِيلَ أَيَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ " بِكُفْرِ الْعَشِيرِ وَبِكُفْرِ الإِحْسَانِ لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ " .
Ибн Аббос айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) замонида қуёш тутилди; бас Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ва одамлар у билан намоз ўқиди. У узун қиём қилди — Бақара сураси миқдоридек; кейин узун рукуъ қилди; кейин (бошини) кўтариб узун қиём қилди — у биринчи қиёмдан қисқароқ эди; кейин узун рукуъ қилди — у биринчи рукуъдан қисқароқ; кейин сажда қилди; кейин узун қиём қилди — у биринчи қиёмдан қисқароқ; кейин узун рукуъ қилди — у биринчи рукуъдан қисқароқ; кейин (бошини) кўтариб узун қиём қилди — у биринчи қиёмдан қисқароқ; кейин узун рукуъ қилди — у биринчи рукуъдан қисқароқ; кейин сажда қилди; кейин (намоздан) қайтди — қуёш (аллақачон) очилган эди. Бас: «Албатта қуёш ва ой — Аллаҳнинг оятларидан икки оятдир; улар иккови ҳеч кимнинг ўлими ҳам, ҳаёти сабабли ҳам тутилмайди; бас буни кўрсангиз, Аллаҳни зикр қилинглар» деди. Улар: «Эй Расулуллаҳ, биз сени мана шу жойингда бир нарсани олмоқчи бўлганингни кўрдик, кейин сени ўзингни тийган ҳолда кўрдик» дедилар. У: «Албатта мен жаннатни кўрдим ва ундан бир шингил (узум) олмоқчи бўлдим; агар уни олганимда эди, дунё тургунча ундан еб турар эдингиз. Ва мен дўзахни кўрдим — бугунгидек даҳшатли манзарани ҳеч қачон кўрмаган эдим; ва мен унинг аҳлининг кўпини аёллар (деб) кўрдим» деди. Улар: «Нима билан (нима сабабли), эй Расулуллаҳ?» дедилар. У: «Уларнинг куфри (ношукурлиги) билан» деди. «Улар Аллаҳга куфр келтирадими?» дейилди. У: «Эрларига (умрдошга) куфр (ношукурлик) билан ва яхшиликка ношукурлик билан; агар улардан бирига бир умр яхшилик қилса нг, кейин у сендан бир (ёқмаган) нарса кўрса, ‹Мен сендан ҳеч қачон яхшилик кўрмадим› дейди» деди.