حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّهُ عَقَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَعَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِهِ مِنْ بِئْرٍ كَانَتْ فِي دَارِهِمْ. فَزَعَمَ مَحْمُودٌ أَنَّهُ سَمِعَ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ الأَنْصَارِيّ َ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ كُنْتُ أُصَلِّي لِقَوْمِي بِبَنِي سَالِمٍ، وَكَانَ يَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ وَادٍ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ قِبَلَ مَسْجِدِهِمْ، فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي أَنْكَرْتُ بَصَرِي، وَإِنَّ الْوَادِيَ الَّذِي بَيْنِي وَبَيْنَ قَوْمِي يَسِيلُ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ، فَوَدِدْتُ أَنَّكَ تَأْتِي فَتُصَلِّي مِنْ بَيْتِي مَكَانًا أَتَّخِذُهُ مُصَلًّى. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " سَأَفْعَلُ ". فَغَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ بَعْدَ مَا اشْتَدَّ النَّهَارُ فَاسْتَأْذَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنْتُ لَهُ فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى قَالَ " أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ ". فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي أُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ فِيهِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرَ وَصَفَفْنَا وَرَاءَهُ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ وَسَلَّمْنَا حِينَ سَلَّمَ، فَحَبَسْتُهُ عَلَى خَزِيرٍ يُصْنَعُ لَهُ فَسَمِعَ أَهْلُ الدَّارِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِي فَثَابَ رِجَالٌ مِنْهُمْ حَتَّى كَثُرَ الرِّجَالُ فِي الْبَيْتِ. فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ مَا فَعَلَ مَالِكٌ لاَ أَرَاهُ. فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ ذَاكَ مُنَافِقٌ لاَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَقُلْ ذَاكَ أَلاَ تَرَاهُ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ". فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. أَمَّا نَحْنُ فَوَاللَّهِ لاَ نَرَى وُدَّهُ وَلاَ حَدِيثَهُ إِلاَّ إِلَى الْمُنَافِقِينَ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ عَلَى النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ". قَالَ مَحْمُودٌ فَحَدَّثْتُهَا قَوْمًا فِيهِمْ أَبُو أَيُّوبَ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَتِهِ الَّتِي تُوُفِّيَ فِيهَا وَيَزِيدُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَلَيْهِمْ بِأَرْضِ الرُّومِ، فَأَنْكَرَهَا عَلَىَّ أَبُو أَيُّوبَ قَالَ وَاللَّهِ مَا أَظُنُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَا قُلْتَ قَطُّ. فَكَبُرَ ذَلِكَ عَلَىَّ فَجَعَلْتُ لِلَّهِ عَلَىَّ إِنْ سَلَّمَنِي حَتَّى أَقْفُلَ مِنْ غَزْوَتِي أَنْ أَسْأَلَ عَنْهَا عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ إِنْ وَجَدْتُهُ حَيًّا فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ، فَقَفَلْتُ فَأَهْلَلْتُ بِحَجَّةٍ أَوْ بِعُمْرَةٍ، ثُمَّ سِرْتُ حَتَّى قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَأَتَيْتُ بَنِي سَالِمٍ، فَإِذَا عِتْبَانُ شَيْخٌ أَعْمَى يُصَلِّي لِقَوْمِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ مِنَ الصَّلاَةِ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَأَخْبَرْتُهُ مَنْ أَنَا، ثُمَّ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثَنِيهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ.
Ишоқ менга айтди: Яъқуб ибн Иброҳим бизга айтди: Отам бизга айтди, Ибн Шиҳобдан: Маҳмуд ибн Робиъ Ансорий менга хабар берди — у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни эсларди, уларнинг ҳовлисидаги қудуқдан у зот юзига пуркаган бир оғиз сувни (ҳам) эсларди. Маҳмуд Итбон ибн Молик Ансорий розияллаҳу анҳуни — у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан Бадрда қатнашган кишилардан эди — шундай деганини эшитганини даъво қилди: Мен ўз қавмим Бану Салимга намоз ўқиб берар эдим. Ёмғирлар ёғганида мен билан улар орасини бир водий тўсар, уларнинг масжиди томонига ўтишим менга машаққатли бўлар эди. Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келиб, унга: ‹Менинг кўзим хира тортди, мен билан қавмим орасидаги водий ёмғирлар ёғганида оқади, ундан ўтишим менга машаққатли. Мен сизнинг келиб, уйимда бир жойда намоз ўқишингизни, уни намозгоҳ қилиб олишимни истар эдим› дедим. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Қиламан» дедилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам — Абу Бакр розияллаҳу анҳу (бирга) — кундуз қизигандан кейин менинг олдимга келдилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам (киришга) рухсат сўрадилар, мен рухсат бердим. У зот ўтирмай туриб: «Уйингнинг қайси жойида намоз ўқишимни истайсан?» дедилар. Мен у зотга ўзим намоз ўқишни истаган жойга ишора қилдим. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам туриб такбир айтдилар, биз у зотнинг ортида саф тортдик, у зот икки ракат ўқиди, сўнг салом бердилар, биз ҳам салом берганларида салом бердик. Мен у зот учун тайёрланаётган хазир (таом)га (кутишга) у зотни ушлаб қолдим. Ҳовли аҳли Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг менинг уйимда эканини эшитди, улардан бир неча киши келди, ҳатто уйда кишилар кўпайди. Улардан бири: ‹Молик нима қилди (қани)? Мен уни кўрмаяпман› деди. Улардан бири: ‹У мунофиқ, Аллаҳ ва Расулини севмайди› деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Бундай дема! Сен уни ‹Ла илаҳа иллаллаҳ› деганини кўрмаяпсанми — у бу билан Аллаҳ юзини истайди» дедилар. У: ‹Аллаҳ ва Расули билувчироқ, аммо биз — Аллаҳга қасамки — унинг хайрихоҳлигини ва суҳбатини фақат мунофиқларга (қаратилган) деб кўрамиз› деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта Аллаҳ — ‹Ла илаҳа иллаллаҳ› деган, бу билан Аллаҳ юзини истаган кишини дўзахга ҳаром қилган» дедилар. Маҳмуд деди: Мен буни бир қавмга айтиб бердим, улар ичида Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг саҳобаси Абу Айюб — вафот этган ғазотида, Язид ибн Муовия Рум юртида уларга (амир) бўлган пайтда — бор эди. Абу Айюб менга уни инкор қилди ва: ‹Аллаҳга қасамки, мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам сен айтганни ҳеч қачон айтган деб ўйламайман› деди. Бу менга оғир тушди. Мен Аллаҳга аҳд қилдимки, агар у мени омон сақлаб ғазотдан қайтсам, уни (бу ҳадисни) Итбон ибн Молик розияллаҳу анҳудан — агар уни қавми масжидида тирик топсам — сўрайман. Мен қайтдим, ҳаж ёки умра билан эҳром боғлаб, сўнг юриб Мадинага келдим. Бану Салимга келдим, қарасам Итбон — кўр бир чол — қавмига намоз ўқиб турибди. Намоздан салом берганида, мен унга салом бердим, ўзимнинг кимлигимни айтдим, сўнг ундан ўша ҳадис ҳақида сўрадим. У менга уни — биринчи марта айтганидек — айтиб берди.