حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى صَلاَةً أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ " مَنْ رَأَى مِنْكُمُ اللَّيْلَةَ رُؤْيَا ". قَالَ فَإِنْ رَأَى أَحَدٌ قَصَّهَا، فَيَقُولُ مَا شَاءَ اللَّهُ، فَسَأَلَنَا يَوْمًا، فَقَالَ " هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ رُؤْيَا ". قُلْنَا لاَ. قَالَ " لَكِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ رَجُلَيْنِ أَتَيَانِي فَأَخَذَا بِيَدِي، فَأَخْرَجَانِي إِلَى الأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ، فَإِذَا رَجُلٌ جَالِسٌ، وَرَجُلٌ قَائِمٌ بِيَدِهِ كَلُّوبٌ مِنْ حَدِيدٍ ـ قَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا عَنْ مُوسَى إِنَّهُ ـ يُدْخِلُ ذَلِكَ الْكَلُّوبَ فِي شِدْقِهِ، حَتَّى يَبْلُغَ قَفَاهُ، ثُمَّ يَفْعَلُ بِشِدْقِهِ الآخَرِ مِثْلَ ذَلِكَ، وَيَلْتَئِمُ شِدْقُهُ هَذَا، فَيَعُودُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ. قُلْتُ مَا هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ. فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُضْطَجِعٍ عَلَى قَفَاهُ، وَرَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى رَأْسِهِ بِفِهْرٍ أَوْ صَخْرَةٍ، فَيَشْدَخُ بِهِ رَأْسَهُ، فَإِذَا ضَرَبَهُ تَدَهْدَهَ الْحَجَرُ، فَانْطَلَقَ إِلَيْهِ لِيَأْخُذَهُ، فَلاَ يَرْجِعُ إِلَى هَذَا حَتَّى يَلْتَئِمَ رَأْسُهُ، وَعَادَ رَأْسُهُ كَمَا هُوَ، فَعَادَ إِلَيْهِ فَضَرَبَهُ، قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ. فَانْطَلَقْنَا إِلَى ثَقْبٍ مِثْلِ التَّنُّورِ، أَعْلاَهُ ضَيِّقٌ وَأَسْفَلُهُ وَاسِعٌ، يَتَوَقَّدُ تَحْتَهُ نَارًا، فَإِذَا اقْتَرَبَ ارْتَفَعُوا حَتَّى كَادَ أَنْ يَخْرُجُوا، فَإِذَا خَمَدَتْ رَجَعُوا فِيهَا، وَفِيهَا رِجَالٌ وَنِسَاءٌ عُرَاةٌ. فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ. فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى نَهَرٍ مِنْ دَمٍ، فِيهِ رَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى وَسَطِ النَّهَرِ رَجُلٌ بَيْنَ يَدَيْهِ حِجَارَةٌ، فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ الَّذِي فِي النَّهَرِ، فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ رَمَى الرَّجُلُ بِحَجَرٍ فِي فِيهِ، فَرَدَّهُ حَيْثُ كَانَ، فَجَعَلَ كُلَّمَا جَاءَ لِيَخْرُجَ رَمَى فِي فِيهِ بِحَجَرٍ، فَيَرْجِعُ كَمَا كَانَ. فَقُلْتُ مَا هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ. فَانْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ، فِيهَا شَجَرَةٌ عَظِيمَةٌ، وَفِي أَصْلِهَا شَيْخٌ وَصِبْيَانٌ، وَإِذَا رَجُلٌ قَرِيبٌ مِنَ الشَّجَرَةِ بَيْنَ يَدَيْهِ نَارٌ يُوقِدُهَا، فَصَعِدَا بِي فِي الشَّجَرَةِ، وَأَدْخَلاَنِي دَارًا لَمْ أَرَ قَطُّ أَحْسَنَ مِنْهَا، فِيهَا رِجَالٌ شُيُوخٌ وَشَبَابٌ، وَنِسَاءٌ وَصِبْيَانٌ، ثُمَّ أَخْرَجَانِي مِنْهَا فَصَعِدَا بِي الشَّجَرَةَ فَأَدْخَلاَنِي دَارًا هِيَ أَحْسَنُ وَأَفْضَلُ، فِيهَا شُيُوخٌ وَشَبَابٌ. قُلْتُ طَوَّفْتُمَانِي اللَّيْلَةَ، فَأَخْبِرَانِي عَمَّا رَأَيْتُ. قَالاَ نَعَمْ، أَمَّا الَّذِي رَأَيْتَهُ يُشَقُّ شِدْقُهُ فَكَذَّابٌ يُحَدِّثُ بِالْكَذْبَةِ، فَتُحْمَلُ عَنْهُ حَتَّى تَبْلُغَ الآفَاقَ، فَيُصْنَعُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ. وَالَّذِي رَأَيْتَهُ يُشْدَخُ رَأْسُهُ فَرَجُلٌ عَلَّمَهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ، فَنَامَ عَنْهُ بِاللَّيْلِ، وَلَمْ يَعْمَلْ فِيهِ بِالنَّهَارِ، يُفْعَلُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ. وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي الثَّقْبِ فَهُمُ الزُّنَاةُ. وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي النَّهَرِ آكِلُو الرِّبَا. وَالشَّيْخُ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ إِبْرَاهِيمُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ وَالصِّبْيَانُ حَوْلَهُ فَأَوْلاَدُ النَّاسِ، وَالَّذِي يُوقِدُ النَّارَ مَالِكٌ خَازِنُ النَّارِ. وَالدَّارُ الأُولَى الَّتِي دَخَلْتَ دَارُ عَامَّةِ الْمُؤْمِنِينَ، وَأَمَّا هَذِهِ الدَّارُ فَدَارُ الشُّهَدَاءِ، وَأَنَا جِبْرِيلُ، وَهَذَا مِيكَائِيلُ، فَارْفَعْ رَأْسَكَ، فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا فَوْقِي مِثْلُ السَّحَابِ. قَالاَ ذَاكَ مَنْزِلُكَ. قُلْتُ دَعَانِي أَدْخُلْ مَنْزِلِي. قَالاَ إِنَّهُ بَقِيَ لَكَ عُمْرٌ لَمْ تَسْتَكْمِلْهُ، فَلَوِ اسْتَكْمَلْتَ أَتَيْتَ مَنْزِلَكَ ".
Мусо ибн Исмоил бизга айтди: Жарир ибн Ҳозим бизга айтди: Абу Ражо бизга айтди, Самура ибн Жундубдан: У деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам бир намозни ўқисалар, юзларини бизга қаратиб: «Сизлардан ким бу кеча бир туш кўрди?» дер эдилар. У деди: Агар кимдир туш кўрган бўлса, уни сўзлаб берар, у зот: ‹Моша Аллаҳ (Аллаҳ хоҳлаган нарса)› дер эдилар. Бир кун у зот биздан сўраб: «Сизлардан ким бир туш кўрди?» дедилар. Биз: ‹Йўқ› дедик. У зот: «Лекин мен бу кеча икки кишини кўрдим, улар менга келиб, қўлимдан ушлади ва мени муқаддас ерга олиб чиқди. Қарасам, бир киши ўтирган, бир киши турган, қўлида темир илгак бор — баъзи ашобларимиз Мусодан (ривоят қилиб): у ўша илгакни унинг жағига солар, ҳатто энсасигача етар, сўнг иккинчи жағига ҳам шундай қилар эди. Бу жағи битар (тузалар), сўнг у қайтиб, мислини қилар эди. Мен: ‹Бу нима?› дедим. Иккаласи: ‹Юр› деди. Биз юрдик, ҳатто энсаси узра ётган бир киши ёнига келдик, бир киши унинг бошида тош — кичик тош ёки катта тош билан турган, унинг бошини майдалар эди. Уни урганида, тош думалаб кетар, у уни олгани борар, ҳатто қайтиб келгунча унинг боши битар, боши аввалгидек бўлар, сўнг у қайтиб уни урар эди. Мен: ‹Бу ким?› дедим. Иккаласи: ‹Юр› деди. Биз тандирга ўхшаш бир тешикка юрдик — усти тор, ости кенг, остида ўт ёнар эди. (Олов) яқинлашса, улар (ичидагилар) кўтарилар, ҳатто чиқиб кетай деб (қолар), (олов) сўнганида, улар яна ичига қайтар эди. Унда яланғоч эркаклар ва аёллар бор эди. Мен: ‹Бу ким?› дедим. Иккаласи: ‹Юр› деди. Биз қон (дан иборат) бир дарё ёнига келдик, дарё ўртасида бир киши турган, унинг олдида тошлар (қўйилган) бир киши (турган) эди. Дарёдаги киши (қирғоққа) юзланар, чиқмоқчи бўлганида, (қирғоқдаги) киши унинг оғзига бир тош отар, уни аввалги жойига қайтарар эди. У ҳар чиқмоқчи бўлганида, оғзига тош отар, у аввалгидек қайтар эди. Мен: ‹Бу нима?› дедим. Иккаласи: ‹Юр› деди. Биз яшил бир боғ(чаман)га етдик, унда улкан бир дарахт бор, унинг тубида бир чол ва болалар (бор) эди. Дарахтга яқин бир киши олдида ўт ёқиб турган эди. Иккаласи мени дарахтга чиқарди ва мени шундай бир уйга киритди-ки, мен ундан гўзалроқни ҳеч қачон кўрмаган эдим. Унда қари ва ёш эркаклар, аёллар ва болалар бор эди. Сўнг иккаласи мени ундан чиқарди ва мени дарахтга (яна) чиқарди, ва мени ундан ҳам гўзалроқ ва афзалроқ бир уйга киритди, унда қари ва ёшлар бор эди. Мен: ‹Бу кеча мени айлантирдингиз, энди мен кўрган нарсалар ҳақида менга хабар берингиз› дедим. Иккаласи: ‹Ҳа. Жағи ёрилаётганини кўрганинг — ёлғончидир, у ёлғон (гап)ни сўзлаб, ундан (у гап) кўтарилиб, уфқларга тарқалади. Унга қиёмат кунигача шундай қилинади. Боши майдаланаётганини кўрганинг — Аллаҳ унга Қуръанни ўргатган, бироқ у кечаси ундан (ғафлатда) ухлаб, кундузи унга амал қилмаган кишидир. Унга қиёмат кунигача шундай қилинади. Тешикда кўрганларинг — улар зинокорлардир. Дарёда кўрганларинг — рибо (судхўрлик) егувчилардир. Дарахт тубидаги чол — Иброҳим алайҳиссалом, атрофидаги болалар — одамларнинг (вафот этган) фарзандлари. Ўт ёқувчи — дўзах хазинабони Молик. Сен кирган биринчи уй — умумий мўминлар уйи. Бу уй эса — шаҳидлар уйи. Мен Жибрилман, бу — Микоил. Бошингни кўтар› деди. Мен бошимни кўтардим, қарасам устимда булутга ўхшаш нарса бор эди. Иккаласи: ‹Бу — сенинг манзилинг› деди. Мен: ‹Мени қўйинглар, манзилимга кирай› дедим. Иккаласи: ‹Сен учун (яшашга) бир умр қолди, уни ҳали тугатмадинг. Агар тугатганингда, манзилингга келар эдинг› деди» дедилар.