حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ أَبُو ذَرٍّ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " فُرِجَ عَنْ سَقْفِ بَيْتِي وَأَنَا بِمَكَّةَ، فَنَزَلَ جِبْرِيلُ فَفَرَجَ صَدْرِي، ثُمَّ غَسَلَهُ بِمَاءِ زَمْزَمَ، ثُمَّ جَاءَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا، فَأَفْرَغَهُ فِي صَدْرِي ثُمَّ أَطْبَقَهُ، ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي فَعَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا، فَلَمَّا جِئْتُ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا قَالَ جِبْرِيلُ لِخَازِنِ السَّمَاءِ افْتَحْ. قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ. قَالَ هَلْ مَعَكَ أَحَدٌ قَالَ نَعَمْ مَعِي مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم. فَقَالَ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ. فَلَمَّا فَتَحَ عَلَوْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا، فَإِذَا رَجُلٌ قَاعِدٌ عَلَى يَمِينِهِ أَسْوِدَةٌ وَعَلَى يَسَارِهِ أَسْوِدَةٌ، إِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ، وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَسَارِهِ بَكَى، فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالاِبْنِ الصَّالِحِ. قُلْتُ لِجِبْرِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا آدَمُ. وَهَذِهِ الأَسْوِدَةُ عَنْ يَمِينِهِ وَشِمَالِهِ نَسَمُ بَنِيهِ، فَأَهْلُ الْيَمِينِ مِنْهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ، وَالأَسْوِدَةُ الَّتِي عَنْ شِمَالِهِ أَهْلُ النَّارِ، فَإِذَا نَظَرَ عَنْ يَمِينِهِ ضَحِكَ، وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى، حَتَّى عَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَقَالَ لِخَازِنِهَا افْتَحْ. فَقَالَ لَهُ خَازِنُهَا مِثْلَ مَا قَالَ الأَوَّلُ فَفَتَحَ ". قَالَ أَنَسٌ فَذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ فِي السَّمَوَاتِ آدَمَ وَإِدْرِيسَ وَمُوسَى وَعِيسَى وَإِبْرَاهِيمَ ـ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ ـ وَلَمْ يُثْبِتْ كَيْفَ مَنَازِلُهُمْ، غَيْرَ أَنَّهُ ذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ آدَمَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا، وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّمَاءِ السَّادِسَةِ. قَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا مَرَّ جِبْرِيلُ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِإِدْرِيسَ قَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ. فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِدْرِيسُ. ثُمَّ مَرَرْتُ بِمُوسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ. قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا مُوسَى. ثُمَّ مَرَرْتُ بِعِيسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ. قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا عِيسَى. ثُمَّ مَرَرْتُ بِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالاِبْنِ الصَّالِحِ. قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِبْرَاهِيمُ صلى الله عليه وسلم ". قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي ابْنُ حَزْمٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا حَبَّةَ الأَنْصَارِيَّ كَانَا يَقُولاَنِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ثُمَّ عُرِجَ بِي حَتَّى ظَهَرْتُ لِمُسْتَوًى أَسْمَعُ فِيهِ صَرِيفَ الأَقْلاَمِ ". قَالَ ابْنُ حَزْمٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " فَفَرَضَ اللَّهُ عَلَى أُمَّتِي خَمْسِينَ صَلاَةً، فَرَجَعْتُ بِذَلِكَ حَتَّى مَرَرْتُ عَلَى مُوسَى فَقَالَ مَا فَرَضَ اللَّهُ لَكَ عَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ فَرَضَ خَمْسِينَ صَلاَةً. قَالَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ، فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ. فَرَاجَعْتُ فَوَضَعَ شَطْرَهَا، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى قُلْتُ وَضَعَ شَطْرَهَا. فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ، فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ، فَرَاجَعْتُ فَوَضَعَ شَطْرَهَا، فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ، فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ، فَرَاجَعْتُهُ. فَقَالَ هِيَ خَمْسٌ وَهْىَ خَمْسُونَ، لاَ يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَىَّ. فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ. فَقُلْتُ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي. ثُمَّ انْطَلَقَ بِي حَتَّى انْتَهَى بِي إِلَى سِدْرَةِ الْمُنْتَهَى، وَغَشِيَهَا أَلْوَانٌ لاَ أَدْرِي مَا هِيَ، ثُمَّ أُدْخِلْتُ الْجَنَّةَ، فَإِذَا فِيهَا حَبَايِلُ اللُّؤْلُؤِ، وَإِذَا تُرَابُهَا الْمِسْكُ ".
Бизга Яҳё ибн Букайр ривоят қилди, у деди: бизга ал-Лайс, Юнусдан, у Ибн Шиҳобдан, у Анас ибн Моликдан ривоят қилди, у деди: Абу Зарр шундай ривоят қиларди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мен Маккада эканимда, уйимнинг шифти ёрилди ва Жибрил тушиб, кўкрагимни ёриб, уни Замзам суви билан ювди; сўнг ҳикмат ва иймонга тўла олтиндан (ясалган) бир тоғора келтириб, уни кўкрагимга қуйди, кейин уни (кўкрагимни) ёпди; сўнг қўлимдан ушлаб, мени дунё (яқин) осмонига олиб чиқди. Дунё осмонига келганимда, Жибрил осмон қўриқчисига: ‹Оч!› деди. У: ‹Бу ким?› деди. (Жибрил): ‹Бу — Жибрил›, деди. У: ‹Сен билан бирга бирор киши борми?› деди. (Жибрил): ‹Ҳа, мен билан Муҳаммад (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бор›, деди. У: ‹Унга (келиши учун одам) юборилганми?› деди. (Жибрил): ‹Ҳа›, деди. (Қўриқчи эшикни) очгач, биз дунё осмонига кўтарилдик. Қарасам, бир киши ўтирган, ўнг томонида (қора) сувратлар, чап томонида (қора) сувратлар (бор эди). Ўнг томонига қараганда кулар, чап томонига қараганда йиғларди. У: ‹Солиҳ пайғамбарга ва солиҳ ўғилга марҳабо!› деди. Мен Жибрилга: ‹Бу ким?› дедим. У: ‹Бу — Одам (алайҳиссалом); ўнг ва чап томонидаги бу сувратлар унинг фарзандларининг руҳларидир. Ўнг томонидагилар — жаннат аҳли, чап томонидаги сувратлар — дўзах аҳлидир. Шунинг учун ўнг томонига қараганда кулади, чап томонига қараганда йиғлайди›, деди. Ниҳоят, мени иккинчи осмонига кўтарди. (Жибрил) унинг қўриқчисига: ‹Оч!› деди. Қўриқчиси унга биринчи(қўриқчи) айтгандек (сўзларни) айтди ва (эшикни) очди.» Анас деди: У (Абу Зарр) эслатдики, у (Набий) осмонларда Одам, Идрис, Мусо, Исо ва Иброҳимни — Аллаҳнинг саловотлари уларга бўлсин — топди, лекин уларнинг манзилларини аниқ белгиламади — фақат шуни эслатдики, у Одамни дунё осмонида, Иброҳимни олтинчи осмонда топди. Анас деди: Жибрил Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан Идрис ёнидан ўтганда, (Идрис): ‹Солиҳ пайғамбарга ва солиҳ биродарга марҳабо!› деди. Мен: ‹Бу ким?› дедим. У: ‹Бу — Идрис›, деди. Сўнг Мусо ёнидан ўтдим; у: ‹Солиҳ пайғамбарга ва солиҳ биродарга марҳабо!› деди. Мен: ‹Бу ким?› дедим. У: ‹Бу — Мусо›, деди. Сўнг Исо ёнидан ўтдим; у: ‹Солиҳ биродарга ва солиҳ пайғамбарга марҳабо!› деди. Мен: ‹Бу ким?› дедим. У: ‹Бу — Исо›, деди. Сўнг Иброҳим ёнидан ўтдим; у: ‹Солиҳ пайғамбарга ва солиҳ ўғилга марҳабо!› деди. Мен: ‹Бу ким?› дедим. У: ‹Бу — Иброҳим (соллаллаҳу алайҳи васаллам)›, деди.» Ибн Шиҳоб деди: менга Ибн Ҳазм хабар бердики, Ибн Аббос ва Абу Ҳабба ал-Ансорий: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) шундай дедилар дердилар: «Сўнг мени кўтарилди, токи мен қаламларнинг (ёзиш) шиқирини эшитадиган (баланд) бир текисликка чиқдим.» Ибн Ҳазм ва Анас ибн Молик (деди)ки, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Шунда Аллаҳ умматимга эллик намозни фарз қилди. Мен бу билан қайтдим, токи Мусо ёнидан ўтгунча. У: ‹Аллаҳ умматингга нимани фарз қилди?› деди. Мен: ‹Эллик намозни фарз қилди›, дедим. У: ‹Роббингга қайт; чунки умматинг бунга тоқат қила олмайди›, деди. Мен қайтдим, шунда (Аллаҳ) унинг ярмини туширди. Мен Мусонинг олдига қайтиб: ‹Унинг ярмини туширди›, дедим. У: ‹Роббингга қайт; чунки умматинг тоқат қила олмайди›, деди. Мен қайтдим, (Аллаҳ) унинг ярмини туширди. Мен унинг олдига қайтдим. У: ‹Роббингга қайт; чунки умматинг бунга тоқат қила олмайди›, деди. Мен (яна) қайтдим. (Аллаҳ): ‹У — бештадир, ва у — элликтадир; Менинг ҳузуримда сўз ўзгартирилмайди›, деди. Мен Мусонинг олдига қайтдим. У: ‹Роббингга қайт›, деди. Мен: ‹Роббимдан уялдим›, дедим. Сўнг (Жибрил) мени олиб борди, токи Сидратул-Мунтаҳога етказгунча. Уни қанақалигини билмайдиган ранглар қоплади. Кейин мен жаннатга киргизилдим; қарасам, унда марварид гардишлари, тупроғи эса мушк (эди),» дедилар.