قَالَ عَبْدَانُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، ح حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ قَالَ أَنَسٌ كَانَ أَبُو ذَرٍّ ـ رضى الله عنه ـ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " فُرِجَ سَقْفُ بَيْتِي وَأَنَا بِمَكَّةَ، فَنَزَلَ جِبْرِيلُ، فَفَرَجَ صَدْرِي، ثُمَّ غَسَلَهُ بِمَاءِ زَمْزَمَ، ثُمَّ جَاءَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَأَفْرَغَهَا فِي صَدْرِي، ثُمَّ أَطْبَقَهُ ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي، فَعَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ، فَلَمَّا جَاءَ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا، قَالَ جِبْرِيلُ لِخَازِنِ السَّمَاءِ افْتَحْ. قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا جِبْرِيلُ. قَالَ مَعَكَ أَحَدٌ قَالَ مَعِيَ مُحَمَّدٌ. قَالَ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ، فَافْتَحْ. فَلَمَّا عَلَوْنَا السَّمَاءَ إِذَا رَجُلٌ عَنْ يَمِينِهِ أَسْوِدَةٌ، وَعَنْ يَسَارِهِ أَسْوِدَةٌ، فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ، وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالاِبْنِ الصَّالِحِ. قُلْتُ مَنْ هَذَا يَا جِبْرِيلُ قَالَ هَذَا آدَمُ، وَهَذِهِ الأَسْوِدَةُ عَنْ يَمِينِهِ، وَعَنْ شِمَالِهِ نَسَمُ بَنِيهِ، فَأَهْلُ الْيَمِينِ مِنْهُمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ، وَالأَسْوِدَةُ الَّتِي عَنْ شِمَالِهِ أَهْلُ النَّارِ، فَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ يَمِينِهِ ضَحِكَ، وَإِذَا نَظَرَ قِبَلَ شِمَالِهِ بَكَى، ثُمَّ عَرَجَ بِي جِبْرِيلُ، حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ، فَقَالَ لِخَازِنِهَا افْتَحْ. فَقَالَ لَهُ خَازِنُهَا مِثْلَ مَا قَالَ الأَوَّلُ، فَفَتَحَ ". قَالَ أَنَسٌ فَذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ فِي السَّمَوَاتِ إِدْرِيسَ وَمُوسَى وَعِيسَى وَإِبْرَاهِيمَ، وَلَمْ يُثْبِتْ لِي كَيْفَ مَنَازِلُهُمْ، غَيْرَ أَنَّهُ قَدْ ذَكَرَ أَنَّهُ وَجَدَ آدَمَ فِي السَّمَاءِ الدُّنْيَا، وَإِبْرَاهِيمَ فِي السَّادِسَةِ. وَقَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا مَرَّ جِبْرِيلُ بِإِدْرِيسَ. قَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ. فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِدْرِيسُ، ثُمَّ مَرَرْتُ بِمُوسَى فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ. قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا مُوسَى. ثُمَّ مَرَرْتُ بِعِيسَى، فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالأَخِ الصَّالِحِ. قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ عِيسَى. ثُمَّ مَرَرْتُ بِإِبْرَاهِيمَ، فَقَالَ مَرْحَبًا بِالنَّبِيِّ الصَّالِحِ وَالاِبْنِ الصَّالِحِ. قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا إِبْرَاهِيمُ. قَالَ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ حَزْمٍ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا حَبَّةَ الأَنْصَارِيَّ كَانَا يَقُولاَنِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ثُمَّ عُرِجَ بِي حَتَّى ظَهَرْتُ لِمُسْتَوًى أَسْمَعُ صَرِيفَ الأَقْلاَمِ ". قَالَ ابْنُ حَزْمٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " فَفَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ خَمْسِينَ صَلاَةً، فَرَجَعْتُ بِذَلِكَ حَتَّى أَمُرَّ بِمُوسَى، فَقَالَ مُوسَى مَا الَّذِي فُرِضَ عَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسِينَ صَلاَةً. قَالَ فَرَاجِعْ رَبَّكَ، فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ. فَرَجَعْتُ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَوَضَعَ شَطْرَهَا، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى، فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ، فَذَكَرَ مِثْلَهُ، فَوَضَعَ شَطْرَهَا، فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى، فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ، فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ، فَرَجَعْتُ فَرَاجَعْتُ رَبِّي فَقَالَ هِيَ خَمْسٌ، وَهْىَ خَمْسُونَ، لاَ يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَىَّ. فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى، فَقَالَ رَاجِعْ رَبَّكَ. فَقُلْتُ قَدِ اسْتَحْيَيْتُ مِنْ رَبِّي، ثُمَّ انْطَلَقَ، حَتَّى أَتَى السِّدْرَةَ الْمُنْتَهَى، فَغَشِيَهَا أَلْوَانٌ لاَ أَدْرِي مَا هِيَ، ثُمَّ أُدْخِلْتُ {الْجَنَّةَ} فَإِذَا فِيهَا جَنَابِذُ اللُّؤْلُؤِ وَإِذَا تُرَابُهَا الْمِسْكُ ".
Абдон деди: Абдуллаҳ бизга хабар берди, Юнус бизга хабар берди, Зуҳрийдан; (яна) Аҳмад ибн Солиҳ бизга айтди, Анбаса бизга айтди, Юнус бизга айтди, Ибн Шиҳобдан, у деди: Анас деди: Абу Зарр розияллаҳу анҳу айтар эдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Уйимнинг томи ёрилди — мен Маккада эдим — Жибрил тушди, кўкрагимни ёрди, сўнг уни Замзам суви билан ювди, кейин олтиндан ҳикмат ва иймон билан тўла бир тос келтирди ва уни кўкрагимга қуйди, сўнг уни ёпди. Кейин қўлимдан ушлаб, мени осмонга кўтарди. Дунё (энг яқин) осмонига келганида, Жибрил осмон хазинадорига: ‹Оч›, деди. У: ‹Бу ким?›, деди. У: ‹Бу Жибрил›, деди. У: ‹Ёнингда бирор киши борми?›, деди. У: ‹Мен билан Муҳаммад бор›, деди. У: ‹Унга (пайғамбарлик) юборилганми?›, деди. У: ‹Ҳа, оч›, деди. Осмонга чиқганимизда, бирдан бир киши (бор эди), ўнг томонида қоралар, чап томонида қоралар; ўнг томонига қараса кулар, чап томонига қараса йиғлар эди. У: ‹Солиҳ пайғамбар ва солиҳ ўғилга марҳабо›, деди. Мен: ‹Бу ким, эй Жибрил?›, дедим. У: ‹Бу Одам, ўнг ва чап томонидаги қоралар — унинг фарзандларининг руҳлари; ўнг томонидагилар жаннат аҳли, чап томонидаги қоралар дўзах аҳли. Шу сабабли ўнг томонига қараса кулар, чап томонига қараса йиғлар›, деди. Сўнг Жибрил мени кўтарди, токи иккинчи осмонга келди ва унинг хазинадорига: ‹Оч›, деди. Унинг хазинадори ҳам аввалгиси айтгани каби (айтди) ва очди». Анас деди: У (Набий) осмонларда Идрис, Мусо, Исо ва Иброҳимни топганини эслатди; уларнинг манзиллари қандай эканини менга аниқ айтмади, фақат Одамни дунё осмонида, Иброҳимни олтинчисида топганини эслатди. Анас деди: Жибрил Идрис ёнидан ўтганида, у: ‹Солиҳ пайғамбар ва солиҳ биродарга марҳабо›, деди. Мен: ‹Бу ким?›, дедим. У: ‹Бу Идрис›, деди. Сўнг Мусо ёнидан ўтдим, у: ‹Солиҳ пайғамбар ва солиҳ биродарга марҳабо›, деди. Мен: ‹Бу ким?›, дедим. У: ‹Бу Мусо›, деди. Сўнг Исо ёнидан ўтдим, у: ‹Солиҳ пайғамбар ва солиҳ биродарга марҳабо›, деди. Мен: ‹Бу ким?›, дедим. У: ‹Исо›, деди. Сўнг Иброҳим ёнидан ўтдим, у: ‹Солиҳ пайғамбар ва солиҳ ўғилга марҳабо›, деди. Мен: ‹Бу ким?›, дедим. У: ‹Бу Иброҳим›, деди. (Зуҳрий) деди: Менга Ибн Ҳазм хабар бердики, Ибн Аббос ва Абу Ҳабба Ансорий: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Сўнг мени кўтардилар, токи мен шундай бир текисликка чиқдимки, қаламларнинг шитир-шитирини эшитар эдим›, деди, дер эдилар. Ибн Ҳазм ва Анас ибн Молик розияллаҳу анҳумо дедилар: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Аллаҳ менга эллик намозни фарз қилди. Мен шу билан қайтдим, токи Мусо ёнидан ўтдим. Мусо: ‹Умматингга нима фарз қилинди?›, деди. Мен: ‹Уларга эллик намозни фарз қилди›, дедим. У: ‹Раббингга қайт, чунки умматинг бунга тоқат қила олмайди›, деди. Мен қайтиб, Раббим билан (яна) мурожаъат қилдим, У унинг ярмини туширди. Мен Мусога қайтдим, у: ‹Раббингга қайт›, деди ва шунга ўхшашни эслатди. (Аллаҳ) унинг ярмини туширди. Мен Мусога қайтдим, унга хабар бердим, у: ‹Раббингга қайт, чунки умматинг бунга тоқат қила олмайди›, деди. Мен қайтиб, Раббим билан мурожаъат қилдим, У: ‹У бешта, лекин у (савобда) элликдир; Менинг ҳузуримда сўз ўзгартирилмайди›, деди. Мен Мусога қайтдим, у: ‹Раббингга қайт›, деди. Мен: ‹Мен Раббимдан уялдим›, дедим. Сўнг (Жибрил) жўнади, токи Сидратул-Мунтаҳога келди, уни қандай эканини билмайдиган ранглар қоплади. Сўнг мен жаннатга киритилдим, бирдан унда марварид гумбазлари, тупроғи эса миск эди».