Саҳиҳул Бухорий — 5189-ҳадис

Никоҳ китоби · Оила аъзолари билан чиройли муомала

5189-ҳадисСаҳиҳул Бухорий · Никоҳ китоби

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ جَلَسَ إِحْدَى عَشْرَةَ امْرَأَةً، فَتَعَاهَدْنَ وَتَعَاقَدْنَ أَنْ لاَ يَكْتُمْنَ مِنْ أَخْبَارِ أَزْوَاجِهِنَّ شَيْئًا‏.‏ قَالَتِ الأُولَى زَوْجِي لَحْمُ جَمَلٍ، غَثٌّ عَلَى رَأْسِ جَبَلٍ، لاَ سَهْلٍ فَيُرْتَقَى، وَلاَ سَمِينٍ فَيُنْتَقَلُ‏.‏ قَالَتِ الثَّانِيَةُ زَوْجِي لاَ أَبُثُّ خَبَرَهُ، إِنِّي أَخَافُ أَنْ لاَ أَذَرَهُ، إِنْ أَذْكُرْهُ أَذْكُرْ عُجَرَهُ وَبُجَرَهُ‏.‏ قَالَتِ الثَّالِثَةُ زَوْجِي الْعَشَنَّقُ، إِنْ أَنْطِقْ أُطَلَّقْ وَإِنْ أَسْكُتْ أُعَلَّقْ‏.‏ قَالَتِ الرَّابِعَةُ زَوْجِي كَلَيْلِ تِهَامَةَ، لاَ حَرٌّ، وَلاَ قُرٌّ، وَلاَ مَخَافَةَ، وَلاَ سَآمَةَ‏.‏ قَالَتِ الْخَامِسَةُ زَوْجِي إِنْ دَخَلَ فَهِدَ، وَإِنْ خَرَجَ أَسِدَ، وَلاَ يَسْأَلُ عَمَّا عَهِدَ‏.‏ قَالَتِ السَّادِسَةُ زَوْجِي إِنْ أَكَلَ لَفَّ، وَإِنْ شَرِبَ اشْتَفَّ، وَإِنِ اضْطَجَعَ الْتَفَّ، وَلاَ يُولِجُ الْكَفَّ لِيَعْلَمَ الْبَثَّ، قَالَتِ السَّابِعَةُ زَوْجِي غَيَايَاءُ أَوْ عَيَايَاءُ طَبَاقَاءُ، كُلُّ دَاءٍ لَهُ دَاءٌ، شَجَّكِ أَوْ فَلَّكِ أَوْ جَمَعَ كُلاًّ لَكِ‏.‏ قَالَتِ الثَّامِنَةُ زَوْجِي الْمَسُّ مَسُّ أَرْنَبٍ، وَالرِّيحُ رِيحُ زَرْنَبٍ‏.‏ قَالَتِ التَّاسِعَةُ زَوْجِي رَفِيعُ الْعِمَادِ، طَوِيلُ النِّجَادِ، عَظِيمُ الرَّمَادِ، قَرِيبُ الْبَيْتِ مِنَ النَّادِ‏.‏ قَالَتِ الْعَاشِرَةُ زَوْجِي مَالِكٌ وَمَا مَالِكٌ، مَالِكٌ خَيْرٌ مِنْ ذَلِكِ، لَهُ إِبِلٌ كَثِيرَاتُ الْمَبَارِكِ قَلِيلاَتُ الْمَسَارِحِ، وَإِذَا سَمِعْنَ صَوْتَ الْمِزْهَرِ أَيْقَنَّ أَنَّهُنَّ هَوَالِكُ‏.‏ قَالَتِ الْحَادِيَةَ عَشْرَةَ زَوْجِي أَبُو زَرْعٍ فَمَا أَبُو زَرْعٍ أَنَاسَ مِنْ حُلِيٍّ أُذُنَىَّ، وَمَلأَ مِنْ شَحْمٍ عَضُدَىَّ، وَبَجَّحَنِي فَبَجِحَتْ إِلَىَّ نَفْسِي، وَجَدَنِي فِي أَهْلِ غُنَيْمَةٍ بِشِقٍّ، فَجَعَلَنِي فِي أَهْلِ صَهِيلٍ وَأَطِيطٍ وَدَائِسٍ وَمُنَقٍّ، فَعِنْدَهُ أَقُولُ فَلاَ أُقَبَّحُ وَأَرْقُدُ فَأَتَصَبَّحُ، وَأَشْرَبُ فَأَتَقَنَّحُ، أُمُّ أَبِي زَرْعٍ فَمَا أُمُّ أَبِي زَرْعٍ عُكُومُهَا رَدَاحٌ، وَبَيْتُهَا فَسَاحٌ، ابْنُ أَبِي زَرْعٍ، فَمَا ابْنُ أَبِي زَرْعٍ مَضْجِعُهُ كَمَسَلِّ شَطْبَةٍ، وَيُشْبِعُهُ ذِرَاعُ الْجَفْرَةِ، بِنْتُ أَبِي زَرْعٍ فَمَا بِنْتُ أَبِي زَرْعٍ طَوْعُ أَبِيهَا، وَطَوْعُ أُمِّهَا، وَمِلْءُ كِسَائِهَا، وَغَيْظُ جَارَتِهَا، جَارِيَةُ أَبِي زَرْعٍ، فَمَا جَارِيَةُ أَبِي زَرْعٍ لاَ تَبُثُّ حَدِيثَنَا تَبْثِيثًا، وَلاَ تُنَقِّثُ مِيرَتَنَا تَنْقِيثًا، وَلاَ تَمْلأُ بَيْتَنَا تَعْشِيشًا، قَالَتْ خَرَجَ أَبُو زَرْعٍ وَالأَوْطَابُ تُمْخَضُ، فَلَقِيَ امْرَأَةً مَعَهَا وَلَدَانِ لَهَا كَالْفَهْدَيْنِ يَلْعَبَانِ مِنْ تَحْتِ خَصْرِهَا بِرُمَّانَتَيْنِ، فَطَلَّقَنِي وَنَكَحَهَا، فَنَكَحْتُ بَعْدَهُ رَجُلاً سَرِيًّا، رَكِبَ شَرِيًّا وَأَخَذَ خَطِّيًّا وَأَرَاحَ عَلَىَّ نَعَمًا ثَرِيًّا، وَأَعْطَانِي مِنْ كُلِّ رَائِحَةٍ زَوْجًا وَقَالَ كُلِي أُمَّ زَرْعٍ، وَمِيرِي أَهْلَكِ‏.‏ قَالَتْ فَلَوْ جَمَعْتُ كُلَّ شَىْءٍ أَعْطَانِيهِ مَا بَلَغَ أَصْغَرَ آنِيَةِ أَبِي زَرْعٍ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ كُنْتُ لَكِ كَأَبِي زَرْعٍ لأُمِّ زَرْعٍ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَعِيدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ هِشَامٍ وَلاَ تُعَشِّشُ بَيْتَنَا تَعْشِيشًا‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ بَعْضُهُمْ فَأَتَقَمَّحُ‏.‏ بِالْمِيمِ، وَهَذَا أَصَحُّ‏.‏

Сулаймон ибн Абдураҳмон ва Али ибн Ҳужр: Бизга Ийсо ибн Юнус, у Ҳишом ибн Урвадан, у Абдуллаҳ ибн Урвадан, у Урвадан, у Оишадан айтиб берди: У: Ўн бир аёл ўтириб, эрларининг хабарларидан ҳеч нарсани яширмасликка аҳд ва паймон қилдилар. Биринчиси: Менинг эрим — тоғ бошидаги ориқ туя гўшти: текис (йўл) эмаски, кўтарилса, семиз эмаски, кўчириб олинса, деди. Иккинчиси: Менинг эрим — унинг хабарини ёймайман, чунки уни қолдирмайман (тугата олмайман) деб қўрқаман; агар уни зикр қилсам, унинг очиқ ва яширин айбларини зикр қиламан, деди. Учинчиси: Менинг эрим — узун бўйли (аҳмоқ): гапирсам, талоқ қилинаман; жим турсам, осиғлиқ (на ажрашган, на хотин) қоламан, деди. Тўртинчиси: Менинг эрим — Тиҳома кечасидек: на иссиқ, на совуқ, на қўрқув, на зерикиш, деди. Бешинчиси: Менинг эрим — кирса, қоплон (юмшоқ, беғам); чиқса, шер (жасур); ва (уйда) қолдирган нарсани сўрамайди, деди. Олтинчиси: Менинг эрим — еса, ҳаммасини ўраб (кўп) ейди; ичса, ҳаммасини ичади; ётса, ўраниб олади; ва дард-ҳолимни билиш учун кафтини (кўнглимга) киритмайди, деди. Еттинчиси: Менинг эрим — кучсиз ёки лаёқатсиз, телба, ҳар дард унда бор: бошингни ёради ёки танингни жароҳатлайди ёки иккаласини бирга қилади, деди. Саккизинчиси: Менинг эрим — тегиши қуён тегуидек (юмшоқ), ҳиди заъфарон ҳидидек, деди. Тўққизинчиси: Менинг эрим — устуни баланд (шарафли, саҳий), қилич банди узун (бўйи узун), кули кўп (меҳмондўст), уйи анжуман (мажлис) яқинида, деди. Ўнинчиси: Менинг эрим — Молик, Молик нима дегани! Молик бундан ҳам яхшироқ. Унинг туялари кўп қўниб (сўйиш учун), кам ўтларга чиқади; улар (меҳмон келганда) чолғу (най) овозини эшитсалар, ҳалок бўлишларига (сўйилишларига) аниқ ишонадилар, деди. Ўн биринчиси: Менинг эрим — Абу Заръ, Абу Заръ нима деган! У қулоқларимни тақинчоқлардан жаранглатди (безади), билакларимни семизлик билан тўлдирди, мени қувонтирди, мен ҳам ўзимга (фахрланиб) қувондим. У мени кам қўйли (камбағал) бир оилада — тоғ четида — топди, мени кишнаш (отлар), бўғирлаш (туялар), дон янчувчилар ва тозаловчилар (бой) аҳли ичига қўйди. Унинг ҳузурида мен гапираман, камситилмайман, ухлайман, то чошт (вақтигача), ва ичаман, қонгунча. Абу Зарънинг онаси, Абу Зарънинг онаси нима деган! Унинг омборлари (юк халталари) тўла-тўкис, уйи кенг. Абу Зарънинг ўғли, Абу Зарънинг ўғли нима деган! Унинг ётадиган жойи (бели) суғурилган қилич (қини)дек (ингичка, чаққон); уни эчки (улоғи)нинг олди оёғи тўйдиради. Абу Зарънинг қизи, Абу Зарънинг қизи нима деган! Отасига итоатли, онасига итоатли, кийимини тўлдирувчи (семиз), қўшни (кундош)ининг ғашига тегувчи (гўзал). Абу Зарънинг чўриси, Абу Зарънинг чўриси нима деган! Бизнинг гапимизни (сиримизни) ёймайди, озиғ-овқатимизни (ўғирлаб) чиқармайди, уйимизни ахлат билан тўлдирмайди. (Аёл) айтди: Абу Заръ (бир куни) — меш (сут) чайқалайтган пайтда чиқди ва икки боласи — икки қоплон каби (чиройли) — бели остида икки анор (каби нарса) билан ўйнаб турган бир аёлни учратди. (Абу Заръ) мени талоқ қилиб, унга уйланди. Мен ундан кейин бир шарафли (кишига) — чопқир отга минган, найза тутган, кўплаб чорва (туялар)ни қайтарган — кишига турмушга чиқдим. У менга ҳар бир (уй ҳайвонидан) бир жуфтдан берди ва: Е, эй Умму Заръ, ва оилангга ҳам етказ, деди. (Аёл) айтди: Агар у менга берган ҳамма нарсани жамласам, Абу Зарънинг энг кичик идишига ҳам етмайди. Оиша айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Мен сенга — Абу Заръ Умму Заръга бўлгандек — бўлдим» дедилар. Абу Абдуллаҳ (Бухорий): Саид ибн Салама Ҳишомдан: «Уйимизни ахлат билан тўлдирмайди» (деб) деди, деди. Абу Абдуллаҳ: Уларнинг баъзиси «фа-атақаммаҳ» (мим билан) деди, бу саҳиҳроқ (қонгунча ичаман маъносида), деди.

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Сунани Абу Довуд, 1650-ҳадисЗакот китоби

Мен билан ҳамроҳ бўл, сен ҳам ундан насиба оласан Токи Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдиларига бориб сўрамагунимча (сабр қил) Қавмнинг озод қилинган қули ўзларидандир, бизга эса садақа ҳалол эмас

Саҳиҳул Бухорий, 3076-ҳадисЖиҳод китоби

Мени Зул-Халасадан (осойишта) қилмайсанми? Аллаҳим, уни собит қил, уни ҳидоят қилувчи ва ҳидоят топган қил Эй Расулуллаҳ, сени ҳақ билан юборган Зотга қасамки, мен сенга, уни қўтир туядек (вайрон)…

Сунани Насоий, 384-ҳадисҲайз ва истиҳоза китоби

Масжиддан жайнамозни узатиб юбор, Мен ҳайзлиман, Сенинг ҳайзинг қўлингда эмас-ку,

Сунани Абу Довуд, 185-ҳадисТаҳорат китоби

Уни Абу Саъиддан деб ўйлайман Четга тур, мен сенга кўрсатай сувга тегмадилар

Саҳиҳул Бухорий, 14-ҳадисИймон китоби

Жоним Қўлида бўлган Зотга қасамки, сизлардан бирингиз мен унга отасидан ҳам, боласидан ҳам суюклироқ бўлмагунимча (комил) мўмин бўлмайди,

Сунани Насоий, 3286-ҳадисНикоҳ китоби

Биз Сиз Дурра бинт Абу Саламага уйланмоқчисиз, деб гаплашардик, Умму Саламанинг устигами (кундош қилибми)? Агар мен Умму Саламага уйланмаган бўлсам ҳам, у менга ҳалол бўлмасди, чунки унинг отаси менинг эмизишдан…