حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ وَسَمِعْتُهُ مِنْ، عُقْبَةَ وَلَكِنِّي لِحَدِيثِ عُبَيْدٍ أَحْفَظُ قَالَ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً فَجَاءَتْنَا امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُكُمَا . فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ تَزَوَّجْتُ فُلاَنَةَ بِنْتَ فُلاَنٍ فَجَاءَتْنَا امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ أَرْضَعْتُكُمَا وَهِيَ كَاذِبَةٌ . قَالَ فَأَعْرَضَ عَنِّي . قَالَ فَأَتَيْتُهُ مِنْ قِبَلِ وَجْهِهِ فَأَعْرَضَ عَنِّي بِوَجْهِهِ فَقُلْتُ إِنَّهَا كَاذِبَةٌ . قَالَ " وَكَيْفَ بِهَا وَقَدْ زَعَمَتْ أَنَّهَا قَدْ أَرْضَعَتْكُمَا دَعْهَا عَنْكَ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ " دَعْهَا عَنْكَ " . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ أَجَازُوا شَهَادَةَ الْمَرْأَةِ الْوَاحِدَةِ فِي الرَّضَاعِ . وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ تَجُوزُ شَهَادَةُ امْرَأَةٍ وَاحِدَةٍ فِي الرَّضَاعِ وَيُؤْخَذُ يَمِينُهَا . وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ . وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ تَجُوزُ شَهَادَةُ الْمَرْأَةِ الْوَاحِدَةِ حَتَّى يَكُونَ أَكْثَرَ . وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ . سَمِعْتُ الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لاَ تَجُوزُ شَهَادَةُ امْرَأَةٍ وَاحِدَةٍ فِي الْحُكْمِ وَيُفَارِقُهَا فِي الْوَرَعِ .
Бизга Али ибн Ҳужр ривоят қилди, у деди: бизга Исмоил ибн Иброҳим ривоят қилди, у Айюбдан, у Абдуллаҳ ибн Абу Мулайкадан (ривоят қилди), у деди: менга Убайд ибн Абу Марям ривоят қилди, у Уқба ибн ал-Ҳорисдан; (Абдуллаҳ ибн Абу Мулайка) деди: мен буни Уқбадан ҳам эшитганман, лекин Убайднинг ҳадисини яхшироқ сақлайман. (Уқба) деди: «Мен бир аёлга уйландим, сўнг олдимизга бир қора аёл келиб: «Мен иккалангизни ҳам эмизганман,» деди. Шунда мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келиб: «Мен фалончининг қизи фалончага уйландим, сўнг олдимизга бир қора аёл келиб: «Мен иккалангизни ҳам эмизганман,» деди, ҳолбуки у ёлғончидир,» дедим. (Уқба) деди: шунда у (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мендан юз ўгирдилар. (Уқба) деди: мен юзлари томонидан келдим, аммо у юзларини мендан ўгирдилар, шунда мен: «Аслида у ёлғончидир,» дедим. У: «Унинг билан қандай (қоласан), ҳолбуки у сизларни эмизганини даъво қилди-ку? Уни ўзингдан қўй (узоқлаш),» дедилар.» (Абу Исо) деди: бу бобда Ибн Умардан ҳам (ривоят бор). Абу Исо (Термизий) деди: Уқба ибн ал-Ҳориснинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Бу ҳадисни бир неча киши Ибн Абу Мулайкадан, у Уқба ибн ал-Ҳорисдан ривоят қилиб, унда Убайд ибн Абу Марямни зикр қилмаганлар ва унда «Уни ўзингдан қўй» (жумласини) ҳам зикр қилмаганлар. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан ва бошқалардан бўлган баъзи илм аҳли шу ҳадисга амал қилиб, эмизиш (масаласи)да бир аёлнинг гувоҳлигини жоиз деб билганлар. Ибн Аббос: эмизишда бир аёлнинг гувоҳлиги жоиздир ва унинг қасами олинади, деди; Аҳмад ва Ишоқ ҳам шуни айтадилар. Баъзи илм аҳли эса: бир аёлнинг гувоҳлиги (кўпроқ гувоҳ) бўлмагунча жоиз эмас, деди; бу Шофиъийнинг сўзидир. Мен ал-Жоруд айтганини эшитдим, у Вакииъ айтганини эшитибди: битта аёлнинг гувоҳлиги ҳукмда жоиз эмас, аммо (эридан) тақво йўли билан ундан ажралади.